ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------
LÊ THỊ THÙY DƢƠNG
ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÃ HỘI
TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2011
LUẬN VĂN THẠC SỸ LỊCH SỬ
Hà Nội - 2014
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
---------------------*--------------------
LÊ THỊ THÙY DƢƠNG
ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÃ HỘI
TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2011
Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Mã số: 60 22 56
LUẬN VĂN THẠC SỸ LỊCH SỬ
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Ngọc Hà
2.1 Yêu cầu mới đặt ra đối với đẩy mạnh thực hiện chính sách
xã hội ở Thành phố Hà Nội.................. Error! Bookmark not defined.
2.2 Đảng bộ Thành phố Hà Nội vận dụng chủ trƣơng của Đảng đẩy
mạnh lãnh đạo thực hiện chính sách xã hội từ năm 2006 đến năm
2011 ......................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.1 Chủ trương của Đảng về chính sách xã hội từ năm 2006
đến năm 2011 .................................. Error! Bookmark not defined.
2.2.2 Chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ Thành phố Hà Nội
đẩy mạnh lãnh đạo thực hiện chính sách xã hội từ năm 2006 đến
năm 2011 ........................................ Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 3: NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM ĐÚC RÚT TỪ QUÁ
TRÌNH ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ HÀ NỘI LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH XÃ HỘI (2001 – 2011) ........ Error! Bookmark not defined.
3.1 Nhận xét quá trình Đảng bộ Thành phố Hà Nội lãnh đạo thực hiện
chính sách xã hội từ năm 2001 đến năm 2011 ....... Error! Bookmark not
defined.
3.1.1 Đảng bộ Thành phố Hà Nội đã vận dụng sáng tạo quan điểm
của Đảng Cộng sản Việt Nam vào việc đề ra chủ trương, chính sách
phù hợp trong lãnh đạo thực hiện các CSXH trên địa bàn ......... Error!
Bookmark not defined.
3.1.2 Đảng bộ Thành phố sớm cụ thể hóa những chủ trương của Đảng
về CSXH thông qua công tác tổ chức thực hiện và ban hành các
chương trình, kế hoạch hành động cụ thể ......... Error! Bookmark not
defined.
3.1.3 Bên cạnh những kết quả quan trọng đạt được là chủ yếu, trong
quá trình lãnh đạo thực hiện chính sách xã hội, Đảng bộ Hà Nội còn
tồn tại một số hạn chế ......................... Error! Bookmark not defined.
3.2 Một số kinh nghiệm ......................... Error! Bookmark not defined.
Chủ nghĩa xã hội
: CNXH
Chính sách xã hội
: CSXH
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
: CNH - HĐH
Hội đồng nhân dân
: HĐND
Lao động – Thương binh và xã hội
: LĐ – TB&XH
Ủy ban nhân dân
: UBND
Xã hội chủ nghĩa
: XHCN
MỞ ĐẦU
tế, thúc đẩy kinh tế phát triển và giữ vững ổn định chính trị - xã hội. Việc chỉ đạo
và tổ chức thực hiện CSXH không chỉ là nhiệm vụ lâu dài xuyên suốt mà còn là
nhiệm vụ cần kíp đòi hỏi các cơ quan, ban ngành cần quan tâm giải quyết.
Trước yêu cầu thực hiện CSXH hiện nay, việc nghiên cứu sự lãnh đạo của
Đảng bộ Thành phố Hà Nội về thực hiện CSXH, từ đó rút ra những kinh nghiệm
góp phần giải quyết các vấn đề thực tiễn của Thành phố đang đặt ra là vấn đề cần
thiết.
Với những lý do trên, tôi chọn đề tài “Đảng bộ Thành phố Hà Nội lãnh
đạo thực hiện chính sách xã hội từ năm 2001 đến năm 2011” để làm luận văn
thạc sĩ Lịch sử, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
CSXH và thực hiện CSXH là khách thể nghiên cứu của nhiều ngành khoa
học. Cho tới nay đã có nhiều công trình nghiên cứu về CSXH dưới các góc độ và
cách tiếp cận khác nhau.
- Nhóm thứ nhất: nhóm các công trình khoa học nghiên cứu về CSXH nói
chung, tiêu biểu là các công trình: Nghiên cứu chính sách xã hội nông thôn Việt
Nam do các tác giả Bùi Ngọc Thanh, Nguyễn Hữu Dũng, Phạm Đỗ Nhật Tân (chủ
biên). Nội dung cuốn sách làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn của CSXH ở
nông thôn, phân tích nguyên nhân, thành tựu và thiếu sót, đưa ra các quan điểm và
giải pháp đối với các CSXH chủ yếu (vấn đề việc làm, vấn đề phân hóa giàu nghèo
và công bằng xã hội, vấn đề đảm bảo an sinh xã hội, dân số); Đổi mới chính sách
xã hội luận cứ và giải pháp của GS Phạm Xuân Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà
Nội, 1997. Nội dung cuốn sách nêu lên một số vấn đề lý luận và phương pháp luận
về CSXH, mối quan hệ của CSXH với sự chuyển đổi cơ cấu xã hội trong nền kinh
tế hàng hóa nhiều thành phần, một số kinh nghiệm và giải pháp về CSXH đối với
các vấn đề dân số, lao động và việc làm; Chính sách xã hội và công tác xã hội ở
Việt Nam thập niên 90 của tác giả Bùi Thế Cường, Nxb Khoa học xã hội Việt
Nam, 2002. Cuốn sách đề cập một số khía cạnh cơ bản của CSXH và công tác xã
“đền ơi đáp nghĩa”, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà Nội
2.
Ban Chỉ đạo phòng chống AIDS phòng chống tệ nạn ma túy, mại dâm Thành
phố Hà Nội (2008), Báo cáo sơ kết, đánh giá 5 năm triển khai thực hiện
Pháp lệnh phòng, chống mại dâm, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà Nội
3.
Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (1998), Chương trình mục tiêu quốc
gia xóa đói giảm nghèo và việc làm giai đoạn 2001 – 2005, Lưu tại Văn
phòng Thành ủy Hà Nội
4.
Bộ Lao động – Thương binh và xã hội, Chương trình phát triển Liên hợp
quốc (2004), Đánh giá chương trình mục tiêu quốc gia và lập kế hoạch cho
tương lai: Đánh giá chương trình mục tiêu quốc gia xóa đói, giảm nghèo và
chương trình 135 ở Việt Nam, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà Nội
5.
Đảng Cộng sản Việt Nam (1987), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ VI, Nxb. Sự thật, Hà Nội
6.
Đảng Cộng sản Việt Nam (1991), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ VII, Nxb. Sự thật, Hà Nội
13.
Đảng Cộng sản Việt Nam (2004), Văn kiện Hội nghị lần thứ chín Ban chấp
hành Trung ương (khóa IX), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
14.
Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Báo cáo tổng kết những vấn đề lý luận –
thực tiễn qua 20 năm đổi mới (1986 – 2005), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
15.
Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
16.
Đảng Cộng sản Việt Nam (2008), Văn kiện Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp
hành Trung ương khóa X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
17.
Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
18.
Đảng bộ Thành phố Hà Nội (2000), Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ
Thành phố lần thứ XII (nhiệm kỳ 1995 – 2000)
V.I.Lênin (1902), Nhận xét về dự thảo cương lĩnh thứ hai của Plê-kha-nốp,
Toàn tập, tập 6, Nxb Tiến bộ, Matxcova, 1975, tr.269-29
26.
Nguyễn Thị Hằng (2000), Chính sách xã hội trong công cuộc đổi mới và phát
triển đất nước, Tạp chí Cộng sản, số 2, tháng 1, tr.21-24
27.
Trần Đình Hoan (1996), Chính sách xã hội và đổi mới cơ chế quản lý việc
thực hiện, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội
28.
Đặng Duy Lợi (2009), Địa lý Hà Nội, Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội
29.
Đinh Xuân Lý (2011), Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo thực hiện chính
sách xã hội trong 25 năm đổi mới (1986 – 2011), Nxb Đại học Quốc gia Hà
Nội
30.
Phạm Xuân Nam (2008), Công bằng xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường
và kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Tạp chí Khoa học xã hội,
số 2, tr.12 - 15
Sở Lao động Thương binh và Xã hội Hà Nội (2005), Báo cáo số 378/BCLĐTBXH về kinh nghiệm công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện của
Thành phố Hà Nội giai đoạn 2000 – 2003, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà
Nội
37.
Sở Lao động Thương binh và Xã hội Hà Nội (2005), Báo cáo số 223/BCSLĐTBXHHN về Kế hoạch 5 năm 2006 – 2010, Lưu tại Văn phòng Thành ủy
Hà Nội
38.
Sở Lao động Thương binh và Xã hội Hà Nội (2006), Báo cáo Tổng kết công
tác lao động – thương binh và xã hội năm 2006, Lưu tại Văn phòng Thành
ủy Hà Nội
39.
Sở Lao động Thương binh và Xã hội Hà Nội (2007), Báo cáo công tác lao
động – thương binh và xã hội 9 tháng đầu năm 2007, Lưu tại Văn phòng
Thành ủy Hà Nội
40.
Sở Lao động Thương binh và Xã hội Hà Nội (2008), Báo cáo kết quả công
tác lao động – thương binh và xã hội năm 2008, Lưu tại Văn phòng Thành
ủy Hà Nội
41.
Sở Lao động Thương binh và Xã hội Hà Nội (2009), Báo cáo tổng kết công
47.
Nguyễn Thị Thanh (2008), Việt Nam 2007: Một số chính sách xã hội nổi bật,
Tạp chí Lý luận chính trị, số 1, tr.15-18
48.
Thành ủy Hà Nội (2001), Chương trình số 09/Ctr-UB về việc giải quyết một
số vấn đề xã hội bức xúc giai đoạn 2001 – 2005, Lưu tại Văn phòng Thành
ủy Hà Nội
49.
Thành ủy Hà Nội (2002), Thông báo số 134-TB/TU về ý kiến chỉ đạo của
Ban Thường vụ Thành ủy về đề án giải quyết việc làm Thành phố Hà Nội
giai đoạn 2001 – 2005, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà Nội
50.
Thành ủy Hà Nội (2002), Thông báo số 153-TB/TU về ý kiến chỉ đạo của
Thường trực Thành ủy về việc tiếp tục thực hiện công tác giảm hộ nghèo
trên địa bàn Thành phố Hà Nội, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà Nội
51.
Thành ủy Hà Nội (2002), Thông tri số 05-TT/TU Về việc tăng cường sự lãnh
đạo của Đảng đối với công tác thương binh, liệt sỹ, người có công với cách
mạng và phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” trong giai đoạn mới trên địa bàn
Hà Nội, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà Nội
57.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2000), Quyết định số 8303/QĐ-UB về việc
chuẩn nghèo của Thành phố Hà Nội giai đoạn 2001 – 2005 và điều tra hộ
nghèo theo tiêu chuẩn mới, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà Nội
58.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2001), Kế hoạch số 08/KH-UB về việc
thực hiện chương trình trợ giúp người nghèo trên địa bàn thành phố năm
2001, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà Nội
59.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2001), Kế hoạch số 55/KH-UB về việc
thực hiện Chương trình số 09/CTr-TU của Thành ủy về giải quyết một số vấn
đề xã hội bức xúc giai đoạn 2001 – 2005, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà
Nội
60.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2001), Quyết định số 768/QĐ-UB về
việc ban hành quy chế cai nghiện ma túy tự nguyện tại các trung tâm cai
nghiện, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà Nội
61.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2001), Quyết định số 769/QĐ-UB về
việc ban hành quy chế cai nghiện ma túy bắt buộc tại các trung tâm 06, Lưu
tại Văn phòng Thành ủy Hà Nội
66.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2006), Công văn số 801/UB-VX về việc
triển khai đề án dạy nghề cho lao động đi làm việc nước ngoài đến năm
2015, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà Nội
67.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2006), Công văn số 838/UB-VX về việc
thực hiện cơ chế, chính sách đối với thương bệnh binh, người tàn tật sử dụng
xe gắn máy tự chế thực hiện Nghị quyết số 32/2007/NQ-CP của Chính phủ
đối với thương binh và người tàn tật, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà Nội
68.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2006), Công văn số 3576/UB-NC về
việc giải quyết chế độ, chính sách cho con liệt sỹ Campuchia, Lưu tại Văn
phòng Thành ủy Hà Nội
69.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2006), Công văn số 1863/UB-VX về
việc góp ý cho Đề án tổ chức quản lý và giải quyết việc làm cho người sau
cai nghiện, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà Nội
70.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2006), Kế hoạch số 58/KH-UB về việc
triển khai Đề án tổ chức quản lý, dạy nghề và giải quyết việc làm đối với
người sau cai nghiện ma túy Thành phố Hà Nội, Lưu tại Văn phòng Thành
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2006), Thông báo số 128/TB-UB về ý
kiến kết luận của đồng chí Nguyễn Quốc Triệu – Chủ tịch UBND Thành phố
tại cuộc họp UBND Thành phố về phương án hỗ trợ hộ cận nghèo Thành phố
Hà Nội giai đoạn 2006 – 2010, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà Nội
76.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2007), Kế hoạch số 58/KH-UB về phòng
chống tệ nạn mại dâm năm 2007, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà Nội
77.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2007), Quyết định số 238/QĐ-UB về việc
tặng quà tới các đối tượng chính sách thương binh xã hội và tới các cán bộ
công nhân viên đã nghỉ hưu, nghỉ mất sức trên địa bàn Thành phố nhân dịp Tết
Đinh hợi 2007, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà Nội
78.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2009), Quyết định số 41/QĐ-UB về việc
trợ cấp hàng tháng cho người già yếu, bị bệnh hiểm nghèo, gia đình không có
khả năng thoát nghèo, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà Nội
79.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2009), Quyết định số 49/QĐ-UB về
việc ban hành mức thu đối với các đối tượng cai nghiện tự nguyện tại các
Trung tâm giáo dục lao động xã hội của Thành phố Hà Nội, Lưu tại Văn
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2010), Kế hoạch số 13/KH-UB về thực
hiện Chương trình giảm nghèo Thành phố Hà Nội năm 2010, Lưu tại Văn
phòng Thành ủy Hà Nội
85.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2010), Kế hoạch số 149/KH-UB về điều
tra xác định hộ nghèo, cận nghèo theo chuẩn toàn quốc và phục vụ xây dựng
chuẩn nghèo Thành phố Hà Nội giai đoạn 2011 – 2015, Lưu tại Văn phòng
Thành ủy Hà Nội
86.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2010), Quyết định số 3510/QĐ-UB về
việc phê duyệt chương trình giải quyết việc làm Thành phố Hà Nội giai đoạn
2011 – 2015, Lưu tại Văn phòng Thành ủy Hà Nội
87.
Nguyễn Thị Ngọc Vân (2010), Hà Nội qua số liệu thống kê 1945 – 2010,
Nxb Hà Nội, Hà Nội
88.
Viện nghiên cứu chủ nghĩa Mác – Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, Viện
chủ nghĩa xã hội khoa học (1993), Một số vấn đề về chính sách xã hội ở nước
ta hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội