ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ÐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ ĐỊNH

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CỐT CÁN
TẠI CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
HUYỆN TRÀNG ĐỊNH, TỈNH LẠNG SƠN
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN L Ý GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2014

i


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ÐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ ĐỊNH

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CỐT CÁN
TẠI CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
HUYỆN TRÀNG ĐỊNH, TỈNH LẠNG SƠN
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN L Ý GIÁO DỤC

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14

i


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt

Chữ đầy đủ

CBQL

Cán bộ quản lý

CNH - HĐH

Công nghiệp hoá, hiện đại hoá

CNTT

Công nghệ thông tin

CSVC

Cơ sở vật chất

ĐHSP

Đại học sư phạm

ĐNGV


iii
Danh mục các bảng ..........................................................................................v
Danh mục các hình ..........................................................................................vi
MỞ ĐẦU .........................................................................................................1
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIÁO VIÊN CỐT CÁN TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG.................8
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu ...................................................................8
1.1.1. Nghiên cứu phát triển ĐNGV cốt cán ở nước ngoài .............................8
1.1.2. Nghiên cứu phát triển ĐNGV cốt cán ở Việt Nam ...............................
10
1.2. Một số khái niệm cơ bản...........................................................................
15
1.2.1. Giáo viên Trung học phổ thông .............................................................
15
1.2.2. Giáo viên cốt cán trường THPT và ĐNGV cốt cán trường
Trung học phổ thông ........................................................................................
16
1.2.3. Phát triển ĐNGV cốt cán trường THPT ................................................
19
1.2.4. Quản lý phát triển ĐNGV cốt cán các trường THPT ..........................
23
1.3. Những yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý phát triển ĐNGV cốt
cán trường THPT trong giai đoạn hiện nay .....................................................
33
1.4. Tham khảo kinh nghiệm quốc tế về quản lý phát triển ĐNGV cốt
cán trường THPT .............................................................................................
34
1.5. Tiểu kết chương 1 .....................................................................................
34
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CỐT CÁN

56
Chƣơng 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIÁO VIÊN CỐT CÁN Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ
58
THÔNG HUYỆN TRÀNG ĐỊNH, TỈNH LẠNG SƠN ..............................
3.1. Nguyên tắc chọn lựa giải pháp .................................................................
58
3.2. Đề xuất biện pháp quản lý phát triển ĐNGV cốt cán trường
THPT huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn ........................................................
59
3.2.1. Xây dựng các tiêu chí về giáo viên cốt cán trường THPT
huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn ...................................................................
59
3.2.2. Qui hoạch phát triển ĐNGV cốt cán trong các trường THPT
huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn ...................................................................
75
3.2.3. Đổi mới nội dung, phương thức phát triển số lượng và chất
lượng ÐNGV cốt cán THPT ............................................................................
80
3.2.4. Xây dựng chính sách, tạo động lực và môi trường thuận lợi phát
triển ĐNGV cốt cán trường THPT huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn ..................
87
3.3. Mối liên hệ giữa các biện pháp ................................................................
95
3.4. Khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
quản lý phát triển ĐNGV cốt cán trường THPT huyện Tràng Định,
tỉnh Lạng Sơn ...................................................................................................
95
3.5. Tiểu kết chương 3 .....................................................................................
97

bồi dưỡng đã tham dự ................................................................................. 47
Bảng 2.18: Thực trạng phẩm chất và năng lực của ĐNGV cốt cán ............ 49
Bảng 2.19: Tác dụng của các chính sách trong việc tạo động lực cho
ĐNGV cốt cán THPT .................................................................................. 50
Bảng 2.20: Mức độ cần thiết của các giải pháp phát triển ĐNGV cốt cán THPT .......... 54
Bảng 2.21: Nguyên nhân của thực trạng phát triển ĐNGV cốt cán
THPT chưa tốt.............................................................................................. 55
Bảng 3.1: Đánh giá tính cấp thiết và tính khả thi của các nhóm giải pháp......... 96

v


DANH MỤC CÁC HÌNH

Trang
Hình 1.1: Quan hệ giữa phát triển nguồn nhân lực với quản lý nguồn
nhân lực ............................................................................................................
21
Hình 1.2: Sơ đồ chu trình quản lí.....................................................................
24
Hình 2.1: Biểu đồ hoạt động của tổ bộ môn trong bồi dưỡng giáo viên .........
45

vi


MỞ ÐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục THPT có vị trí quan trọng trong việc
nâng cao dân trí, góp phần đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước. Mục

làm, dám chịu trách nhiệm trong hành động; vận dụng tốt khoa học giáo dục hiện đại;
nắm bắt và xử lý nhanh thông tin; nhạy cảm với cái mới; có năng lực cao trong tổ chức
thực hiện các giải pháp nâng cao chất lượng dạy học; có tối thiểu những kỹ năng lãnh
đạo - quản lý nhóm; kỹ năng giao tiếp chinh phục, thu phục, thuyết phục, tập hợp, cuốn
hút và khả năng nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của các giáo viên khác…
ĐNGV cốt cán trong các trường THPT cả nước nói chung và trên địa bàn
huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn nói riêng hiện nay đang còn bất cập về số lượng, cơ
cấu, năng lực tổ chức hoạt động chuyên môn, chưa đáp ứng được yêu cầu và đòi hỏi
của nhà trường trong giai đoạn mới. Cụ thể:
- Số lượng giáo viên cốt cán chưa đầy đủ theo yêu cầu giáo dục và dạy học của
nhà trường. Thực tế hiện nay ở nhiều trường THPT vẫn có những giáo viên giữ vai
trò cốt cán vì họ có thâm niên công tác cao, có kinh nghiệm trong giảng dạy, nhưng
những giáo viên này lại hạn chế về khả năng tiếng Anh, tin học và khả năng tiếp cận,
cập nhật cái mới, khó có thể quy hoạch để đào tạo ở trình độ trên chuẩn. Do vậy,
trong thời gian tới, những giáo viên này sẽ khó có thể giữ vai trò đầu đàn, cốt cán
được. Tuy nhiên trong thời gian trước mắt, số giáo viên trẻ dù được đào tạo cơ bản về
chuyên môn, nghiệp vụ và có trình độ tiếng Anh, tin học khá lại chưa có được những
kinh nghiệm chuyên môn và sư phạm của các giáo viên đầu đàn nêu trên. Đó là một
mâu thuẫn cần giải quyết.
- Lực lượng ĐNGV cốt cán của các trường THPT còn quá mỏng mà hầu hết
lại bị chi phối bởi công việc giảng dạy đang ở mức quá tải. Do đó việc tổ chức sinh
hoạt chuyên môn ở tổ, dự giờ, thao giảng chưa được thường xuyên và chưa có hiệu
quả. Đặc biệt, công tác NCKH giáo dục, sáng kiến cải tiến phục vụ cho giảng dạy,
giáo dục trong nhiều trường học chưa được đẩy mạnh; giáo viên cốt cán chưa thể hiện
vài trò đầu tàu trong hoạt động này, nên hạn chế nhiều tới việc nâng cao tiềm lực
chuyên môn của ĐNGV nhà trường.
- Năng lực tổ chức quản lý, tập hợp đội ngũ của người giáo viên cốt cán còn
nhiều hạn chế, chỉ nặng về hành chính; chưa thực sự có sức mạnh tinh thần, tư tưởng

105

THPT hằng năm ban hành theo Thông tư số 40/2011/TT-BGDĐT ngày 16/9/2011
của Bộ trưởng Bộ GDĐT.

106


13. Bộ GDĐT (2012), Thông tư số 13/2012/QĐ-BGDĐT ngày 30/12/2012 về việc
ban hành Quy định về tiêu chuẩn đánh giá trường THPT.
14. Bộ GDĐT - Bộ Nội vụ (2006), Thông tư liên tịch hướng dẫn định mức biên chế
viên chức ở các cơ sở giáo dục phổ thông công lập.
15. Bộ Nội vụ, Quy chế đánh giá, xếp loại giáo viên mầm non và giáo viên phổ
thông công lập, ban hành kèm theo Quyết định số 10/2006/QĐ-BNV ngày
21/3/2006 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ.
16. Nguyễn Công Chánh (2001), Các giải pháp quản lý phát triển đội ngũ
giáo viên trường CĐSP Bạc Liêu, Luận văn Thạc sĩ Khoa học giáo dục.
17. Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (1996), Đại cương về quản lý, Trường
cán bộ QLGD&ĐT và Trường ĐHSP Hà Nội 2, Hà Nội.
18. Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2000), Những tư tưởng chủ yếu về giáo
dục, Tài liệu tham khảo, Hà Nội.
19. Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2003), Quản lý các cơ sở giáo dục đào
tạo, (Dự án đào tạo giáo viên trung học cơ sở- Bộ GD&ĐT), HN.
20. Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2005), Những xu thế quản lý hiện đại
và việc vận dụng vào quản lý giáo dục, Bài giảng, Hà Nội
21. Chính phủ nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1998), Nghị định của
chính phủ ban hành Quy chế thực hiện dân chủ trong hoạt động cơ quan, Hà Nội.
22. Chính phủ (2012), Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020 ban hành kèm
theo Quyết định số 711/QĐ-TTg ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ.
23. Chính phủ nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Quyết định số
09/2005/QĐ-TTg ngày 11/01/2005 phê duyệt đề án “Xây dựng, nâng cao chất
lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2005-2010”.

37. Trần Bá Hoành (2004), "Xu hướng phát triển việc đào tạo giáo viên", Tạp chí
Thông tin khoa học giáo dục, (108), Hà Nội.
38. Trần Bá Hoành (2007), "Định hướng nghiên cứu về đào tạo, bồi dưỡng giáo viên
giai đoạn 2007-2010", Tạp chí giáo dục, (162), Hà Nội.
39. Bùi Văn Huệ (2002), "Công tác bồi dưỡng giáo viên dạy sách giáo khoa mới đáp
ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học", Tạp chí giáo dục, (44), Hà Nội.
40. Đặng Thành Hưng (2005), Khái niệm chuẩn và những thuật ngữ liên quan,
Tham luận Hội thảo “Chuẩn và Chuẩn hóa trong giáo dục - Những vấn đề lý luận
và thực tiễn”, Hà Nội.

108


41. Trần Kiều (2003), "Chất lượng giáo dục: thuật ngữ và quan niệm", Tạp chí
Thông tin khoa học giáo dục (100), Hà Nội.
42. Đặng Bá Lãm, Phạm Thành Nghị (1999), Chính sách và kế hoạch trong quản lý
giáo dục. Nxb Giáo dục, Hà Nội.
43. Nguyễn Lân (2002), Từ điển Từ và Ngữ Hán Việt. Nxb Từ điển Bách
khoa, Hà Nội.
44. Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2001), Về khái niệm chất lượng trong giáo dục và đào tạo,
Kỷ yếu hội thảo nâng cao chất lượng đào tạo lần thứ 2 toàn quốc, Đà Lạt.
45. Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2003), "Người giáo viên thế kỷ XXI: Sáng tạo - hiệu quả",
Tạp chí dạy và học ngày nay (7), Hà Nội.
46. Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2003), Quản lý nguồn nhân lực giáo dục, Bài giảng cho
các khoá đào tạo Thạc sĩ, Tiến sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục, Hà Nội.
47. Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2004), "Nghề và nghiệp của người giáo viên", Tạp chí
Thông tin Khoa học Giáo dục, (112), Hà Nội.
48. Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Đức Chính (2005), Chuẩn và chuẩn hóa trong
giáo dục, Những vấn đề lý luận và thực tiễn - Tham luận Hội thảo “Chuẩn và
Chuẩn hóa trong giáo dục - Những vấn đề lý luận và thực tiễn”, Hà Nội.