Thực tiễn giải quyết ly hôn tại Tòa án nhân
dân quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội
theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000
Nguyễn Thanh Tú
Khoa Luật
Luận văn ThS Chuyên ngành: Luật dân sự; Mã số 60 38 30
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Cừ
Năm bảo vệ: 2012

Abstract. Phân tích khái niệm, căn cứ ly hôn trong pháp Luật Hôn nhân và Gia đình
(HN&GĐ) Việt Nam qua các thời kỳ và có sự so sánh để đưa ra những nhận định và
đánh giá về căn cứ ly hôn và hậu quả pháp lý của ly hôn. Đánh giá thực trạng chất
lượng áp dụng Luật HN&GĐ Việt Nam năm 2000 trong việc giải quyết các vụ việc ly
hôn tại Tòa án nhân dân (TAND) quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội trong những
năm qua. Đề xuất một số giải pháp phù hợp thực tiễn hiện nay nhằm nâng cao chất
lượng áp dụng Luật HN&GĐ Việt Nam năm 2000 của TAND quận Hai Bà Trưng,
thành phố Hà Nội trong việc giải quyết các vụ việc ly hôn.
Keywords. Ly hôn; Luật dân sự; Luật hôn nhân và gia đình; Pháp luật Việt Nam.

Content
MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
Lịch sử xã hội loài người đã trải qua nhiều hình thái gia đình khác nhau. Trong đó,
gia đình được coi là sản phẩm của xã hội gắn liền với quá trình phát sinh, phát triển của xã
hội, ở bất kỳ chế độ xã hội nào thì gia đình đều thực hiện những chức năng xã hội cơ bản của
nó với vai trò là tế bào của xã hội.


Sớm nhìn thấy vai trò nền tảng của gia đình và mối liên hệ hữu cơ giữa gia đình và
xã hội, sinh thời Bác Hồ của chúng ta đã chỉ rõ: Quan tâm đến gia đình là đúng vì nhiều gia

con chưa thành niên…) còn có nhiều bất cập và vướng mắc. Tình hình đó đòi hỏi việc nghiên
cứu thực tiễn áp dụng Luật giải quyết các vụ việc ly hôn tại TAND quận Hai Bà Trưng,
thành phố Hà Nội là rất cần thiết và có ý nghĩa về lý luận và thực tiễn sâu sắc.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Vấn đề ly hôn và hậu quả pháp lý của ly hôn cũng như các nguyên nhân, lý do ly hôn
và các vấn đề liên quan đã được khá nhiều công trình nghiên cứu khoa học quan tâm.
- Nhóm các luận văn, luận án:
Các công trình nghiên cứu tiêu biểu trong nhóm này gồm có: "Chế độ tài sản của vợ
chồng theo Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam năm 2000" (Nguyễn Văn Cừ, Luận án Tiến
sĩ Luật học, 2005); "Xác định chế độ tài sản của vợ chồng - Một số vấn đề lý luận và thực
tiễn" (Nguyễn Hồng Hải, Luận văn Thạc sĩ, 2002); "Chế định ly hôn theo quy định của pháp
luật Việt Nam" (Vũ Thị hằng, Luận văn Thạc sĩ Luật học, 2006); "Căn cứ pháp lý và thủ tục
giải quyết các vụ kiện ly hôn tại Tòa án Việt Nam" (Nguyễn Thị Túy Hoa, Luận văn Thạc sĩ
Luật học); "Chia tài sản chung của vợ chồng theo Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam năm
2000" (Nguyễn Thị Lan, Luận văn Thạc sĩ Luật học, 2012)… Các công trình này có nghiên
cứu liên quan đến vấn đề chia tài sản của vợ chồng khi ly hôn mà chưa nghiên cứu tổng thể về
vấn đề ly hôn nói chung.
- Nhóm sách giáo trình, sách chuyên khảo:
Có một số công trình tiêu biểu như: "Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về Luật Hôn
nhân và gia đình năm 2000" (Nguyễn Văn Cừ - Ngô Thị Hường, 2002, Nxb Chính trị quốc
gia, Hà Nội); "Bình luận khoa học Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam" (Nguyễn Ngọc Điện,
2002, Nxb Trẻ, thành phố Hồ Chí Minh); "Bình luận khoa học Luật Hôn nhân và gia đình
Việt Nam" (Đinh Thị Mai Phương - Chủ biên, 2004, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội); "Giáo
trình Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam" (Trường Đại học Luật Hà Nội, 2008)… Những
công trình khoa học này thường thiên về bình luận, giải thích Luật HN&GÐ mà chưa nghiên
cứu sâu về tình hình ly hôn, hậu quả pháp lý của ly hôn và thực tiễn áp dụng Luật HN&GÐ
giải quyết các vụ án ly hôn cũng như chưa đề cập đến các giải pháp nhằm hạn chế ly hôn ở
một địa phương cụ thể.



nguyên dẫn đến ly hôn.
+ Đề xuất và luận chứng những quan điểm, giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất
lượng giải quyết các vụ việc ly hôn hiện nay tại TAND quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà
Nội.
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
- Cơ sở lý luận:
Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về
Nhà nước và pháp luật, các quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về tăng
cường pháp chế, xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân đặc biệt là các quan
điểm của Đảng chỉ đạo về cải cách tư pháp.
- Phương pháp nghiên cứu:
Luận văn sử dụng phương pháp của triết học duy vật biện chứng, duy vật lịch sử
mácxít, trong đó chú trọng các phương pháp kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, phương pháp
phân tích và tổng hợp, phương pháp lịch sử cụ thể. Ngoài ra còn sử dụng các phương pháp
của bộ môn khoa học khác như thống kê, so sánh.
5. Những đóng góp của luận văn
- Luận văn phân tích khái niệm, căn cứ ly hôn trong pháp Luật HN&GĐ Việt Nam
qua các thời kỳ và có sự so sánh để đưa ra những nhận định và đánh giá về căn cứ ly hôn và
hậu quả pháp lý của ly hôn.
- Đánh giá thực trạng chất lượng áp dụng Luật HN&GĐ Việt Nam năm 2000 trong
việc giải quyết các vụ việc ly hôn tại TAND quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội trong
những năm qua.


- Đề xuất giải pháp phù hợp thực tiễn hiện nay nhằm nâng cao chất lượng áp dụng
Luật HN&GĐ Việt Nam năm 2000 của TAND quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội trong
việc giải quyết các vụ việc ly hôn.
6. Ý nghĩa khoa học của luận văn
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần bổ sung và phát triển lý luận phục vụ yêu
cầu thực tiễn của việc không ngừng nâng cao chất lượng áp dụng Luật HN&GĐ Việt Nam

3.

Bộ luật Dân sự và Thương mại Thái Lan (1995), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

4.

Chính phủ (1959), Sắc lệnh số 159/SL ngày 17/11 của Chủ tịch nước quy định về ly hôn,
Hà Nội.

5.

Chính phủ (2000), Chỉ thị số 15/2000/CT-TTg ngày 09/8 của Thủ tướng Chính phủ về
việc tổ chức thi hành Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000, Hà Nội.

6.

Chính phủ (2001), Nghị định số 70/2001/NĐ-CP ngày 3/10 quy định chi tiết thi hành
Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000, Hà Nội.

7.

Chính phủ (2001), Nghị định số 77/2001/NĐ-CP ngày 22/10 quy định chi tiết về đăng ký
kết hôn theo Nghị quyết số 35/2000/QH10 của Quốc hội về việc thi hành Luật Hôn nhân
và gia đình năm 2000, Hà Nội

8.

Chính phủ (2001), Nghị định số số 32/2002/NĐ-CP ngày 27 tháng 3 năm 2002 quy định
việc áp dụng Luật Hôn nhân và gia đình đối với các dân tộc thiểu số, Hà Nội.


24. Nguyễn Thị Ngọc Phương (2008), "Xem xét nguyện vọng của người con khi cha mẹ ly
hôn", Tòa án nhân dân, (23).
25. Quốc hội (1959), Luật Hôn nhân và gia đình, Hà Nội.
26. Quốc hội (1986), Luật Hôn nhân và gia đình, Hà Nội.
27. Quốc hội (1992), Hiến pháp, Hà Nội.
28. Quốc hội (2000), Luật Hôn nhân và gia đình, Hà Nội.
29. Quốc hội (2000), Nghị quyết số 35/2000/QH10 ngày 9/6/2000 về việc thi hành Luật Hôn
nhân và gia đình năm 2000, Hà Nội.
30. Quốc hội (2005), Bộ luật Dân sự, Hà Nội.
31. Lê Thi (2009), Sự tương đồng và khác biệt trong quan niệm về hôn nhân gia đình giữa
các thế hệ người Việt Nam hiện nay, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.


32. Tòa án nhân dân quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội (2008), Báo cáo tổng kết ngành
Tòa án năm 2008, Hà Nội.
33. Tòa án nhân dân quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội (2009), Báo cáo tổng kết ngành
Tòa án năm 2009, Hà Nội.
34. Tòa án nhân dân quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội (2010), Báo cáo tổng kết ngành
Tòa án năm 2010, Hà Nội.
35. Tòa án nhân dân quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội (2011), Báo cáo tổng kết ngành
Tòa án năm 2011, Hà Nội.
36. Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội (2008), Báo cáo tổng kết ngành Tòa án năm 2008,
Hà Nội.
37. Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội (2009), Báo cáo tổng kết ngành Tòa án năm 2009,
Hà Nội.
38. Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội (2010), Báo cáo tổng kết ngành Tòa án năm 2010,
Hà Nội.
39. Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội (2011), Báo cáo tổng kết ngành Tòa án năm 2011,
Hà Nội.
40. Tòa án nhân dân tối cao (1988), Nghị quyết số 01/NQ-HĐTP ngày 20/01 hướng dẫn thi