Phòng giáo dục và đào tạo quận Thanh Xuân

--------------Mó SKKN

Sáng kiến kinh nghiệm
Đề tài:
Một số biện pháp hớng dẫn học sinh
Thực hiện phép cộng có nhớ trong phạm vi 100

Lĩnh vực/Môn : Toán


Một số biện pháp hướng dẫn học sinh thực hiện phép cộng có nhớ trong phạm vi 100

N¨m häc 2015-2016

2/15


Một số biện pháp hướng dẫn học sinh thực hiện phép cộng có nhớ trong phạm vi 100

MỤC LỤC

Phần I: Đặt vấn đề.................................................................................................1
Phần II: Nội dung..................................................................................................2
1. Cơ sở lý luận........................................................................................................2
2. Đánh giá thực trạng của học sinh lớp 2...............................................................3
3. Một số biện pháp hướng dẫn học sinh thực hiện phép cộng có nhớ trong phạm vi
100...........................................................................................................................4
4. Kết quả.................................................................................................................9
Phần III: Kết luận.................................................................................................13

sinh không được sửa kịp thời dần dần sẽ ảnh hưởng đến kỹ thuật tính, kỹ năng học
toán của các em ở lớp 2 và ảnh hưởng đến việc học toán khi lên các lớp trên.
Xuất phát từ những hạn chế đó, để nâng cao chất lượng giảng dạy môn Toán
lớp 2 nói riêng và chất lượng dạy học nói chung, đồng thời để giúp các em học sinh
có kỹ năng thực hiện tốt các phép cộng có nhớ trong phạm vi 100, góp phần học tốt
môn Toán, tôi mạnh dạn đề xuất Một số biện pháp hướng dẫn học sinh thực hiện
phép cộng có nhớ trong phạm vi 100. Đây là những biện pháp bản thân tôi đã
4/15


Một số biện pháp hướng dẫn học sinh thực hiện phép cộng có nhớ trong phạm vi 100

nghiên cứu vận dụng trong quá trình giảng dạy năm học 2015-2016 và đã đạt được
những hiệu quả nhất định.
2. Mục đích nghiên cứu:
 Nghiên cứu biện pháp dạy học sinh thực hiện phép cộng có nhớ trong
phạm vi 100.
+ Dạy cho học sinh nhận biết được cấu tạo số.
+ Hướng dẫn học sinh kĩ thuật đặt tính và tính.
+ Nhận biết và phân biệt được phép cộng (không nhớ) và phép cộng (có
nhớ) trong phạm vi 100.
- HS nắm chắc được cấu tạo số và kĩ thuật đặt tính và tính thì sẽ vận dụng
tốt để giải các bài toán liên quan như điền số hay giải toán có lời văn.
- Nắm chắc được cách thực hiện phép cộng có nhớ trong phạm vi 100 sẽ
giúp các em dễ dàng thực hiện phép cộng có nhớ trong phạm vi 1000 ở
lớp trên.
3. Đối tượng nghiên cứu,
Là những bài tập thuộc kiến thức “phép cộng có nhớ trong phạm vi 100” trong
chương trình lớp 2 ở Tiểu học.
4. Phạm vi nghiên cứu

Cách đặt tính theo cột dọc nhằm bước đầu giới thiệu và chuẩn bị cho việc
học kỹ thuật thực hiện phép cộng các số có nhiều chữ số ở lớp trên và lên đến lớp 2
nâng cao hơn là học sinh được dạy phép cộng, trừ có nhớ trong phạm vi 100 cụ thể là:
Ví dụ:

+

27
64
91

- Trong thực tế học sinh thường thực hiện sai:
+

27
64

(Học sinh quên nhớ)

81
6/15


Một số biện pháp hướng dẫn học sinh thực hiện phép cộng có nhớ trong phạm vi 100

Mặt khác giáo viên chỉ nhận xét học sinh đúng hoặc sai mà không chỉ ra cho
học sinh thấy. Tôi nghĩ học sinh Tiểu học nói chung, học sinh lớp 2 nói riêng sự tập
trung chú ý của các em chưa cao, khả năng tư duy của các em còn rất hạn chế. Ghi
nhớ của các em rất máy móc. Nếu không cho học sinh tăng cường thực hành luyện
tập thì mới hạn chế được những lỗi sai như đã nêu ở trên vì thế tôi đã đề ra các giải

trong quá trình dạy chưa quan tâm đúng mức đến việc rèn luyện kỹ năng tính toán
cho học sinh. Hoặc trong quá trình kiểm tra bài làm của học sinh, giáo viên chưa
kịp thời sửa những lỗi sai, giúp các em khắc phục những hạn chế.
Qua việc khảo sát việc học phần “Cộng có nhớ trong phạm vi 100” của lớp 2
tôi thấy:
Với sĩ số 45 học sinh:
Kết quả:
Đầu năm học
Học sinh thực hiện tính thành thạo, nhanh, chính xác.
Học sinh thực hiện chính xác chậm
Học sinh thực hiện tính còn sai sót nhỏ
Học sinh chưa biết cách cộng

Số lượng
15
15
13
2

%
34%
34%
29%
3%

Vậy, để giúp các em học sinh có kỹ năng thực hiện thành thạo phép cộng
trong phạm vi 100, góp phần giúp các em học tập ngày một tốt hơn, tôi đã vận dụng
một số biện pháp sau đây và mạnh dạn trao đổi với đồng nghiệp.
3. Một số biện pháp hướng dẫn học sinh thực hiện phép cộng có nhớ
trong phạm vi 100.

+ Ba bó que tính tương ứng với mấy chục? (ba bó que tính tương ứng với ba
chục). Viết số mấy ? (viết số 3). Ở cột nào? (ở cột chục).
+ Vậy số 38 là số có mấy chữ số? (là số có hai chữ số) Hàng đơn vị là mấy?
(là 8). Hàng chục là mấy (là 3 chục).
Biện pháp 3: Hướng dẫn kỹ thuật tính
- Trong toán học, kỹ thuật tính cộng và trừ bao giờ cũng được thực hiện theo
một quy tắc không thay đổi đó là thực hiện tính từ hàng nhỏ nhất đến hàng lớn
nhất, tức là từ hàng đơn vị rồi tiếp đến hàng chục, hàng trăm hoặc nhiều hơn; khi
thực hiện tính theo cột dọc thì phải thực hiện từ bên phải sang bên trái.
- Xuất phát từ quy tắc đó, trong quá trình giảng dạy, tôi hết sức quan tâm đến
việc rèn kỹ thuật tính cho học sinh, giúp các em có kỹ thuật tính thành thạo và
chính xác. Tuy nhiên, trong thực tế vẫn có học sinh còn tính từ bên trái sang bên
9/15


Một số biện pháp hướng dẫn học sinh thực hiện phép cộng có nhớ trong phạm vi 100

phải dẫn đến tính sai kết quả; hoặc trong quá trình cộng, các em quên không nhớ ở
phần kết quả (nhớ từ hàng đơn vị sang hàng chục). Với chương trình toán hiện nay,
trong quá trình học, học sinh được thao tác trên que tính để tìm ra kết quả, sau đó
đọc các bước thực hiện phép tính rồi giải thích cho bạn cách đặt tính và tính; cuối
cùng các em báo cáo với thầy cô giáo những việc các em đã làm. Cách dạy, cách
học này đã giúp cho những học sinh học tốt, tự giác, chủ động trong học tập, học
sinh có khả năng trình bày diễn đạt sẽ phát huy được khả năng của mình, kết quả
học tập của các em này sẽ tốt hơn. Song, với những học sinh chưa tự giác, chưa chủ
động trong học tập, thao tác chậm, nhận thức chậm thì rất dễ dẫn đến việc các em
không nắm được kỹ thuật tính.
- Để khắc phục, tôi đã yêu cầu học sinh tích cực làm việc nhóm, trao đổi với
bạn về cách thực hiện phép tính, tạo cơ hội để tất cả học sinh được trình bày, báo
cáo kết quả với thầy cô. Hướng dẫn cụ thể về kỹ thuật tính cho các em; kiểm tra các


I. Mục tiêu: Giúp học sinh:
-

Biết thực hiện phép cộng có nhớ trong phạm vi 100, dạng 38 + 25.

-

Biết giải bài toán bằng một phép cộng các số với số đo đơn vị dm.

-

Biết thực hiện phép tính 9 hoặc 8 với một số để so sánh hai số.

-

Củng cố phép tính đã học dạng 8 + 5 và 28 + 5

II. Đồ dùng dạy học:
Học sinh:........................que

tính..................................

Giáo viên: Bảng phụ, 5 bó 1 chục que tính và 13 que tính rời
III. Hoạt động dạy và học chủ yếu:
Thời
gian
3

Nội dung kiến

sử dụng
cơ bản
Hoạt động của thầy
Hoạt động của trò
5

1. Giới thiệu
phép cộng
38 + 25

- Giáo viên nêu bài toán
dẫn tới phép tính 38 + 25.
- Giáo viên hớng dẫn để
dẫn tới phép tính dọc
+ Đặt tính
+ Tính từ phải sang trái
- Tính

+

- Học sinh thao tác
trên que tính.
- Học sinh tự nêu cách
tính
- Học sinh nêu cách
thực hiện phép tính
dọc

38


BC.

- Hỏi: Muốn điền đợc số
vào mỗi ô trống ta phải
làm gì ?

12/15

- Học sinh tự làm vở
ôly.
- Đổi chéo bài cho học
sinh kiểm tra kết quả
của bài bạn.
- Học sinh làm SGK.
- Học sinh cộng nhẩm
các số
- ngay trên bảng.
- 01 học sinh lên bảng
làm
- Lớp nhận xét, chữa
bài.
- Lớp quan sát hình vẽ
trong vở ô ly, rồi ghi
bài giải.
- 1-2 học sinh đọc to
bài làm lớp chữa bài

Bảng phụ



ghi tổng ở dới)
- 02 học sinh nêu cách
tính

Trờn õy, l mt s bin phỏp c bn m tụi ó vn dng trong quỏ trỡnh dy
hc sinh thc hin phộp cng cú nh trong phm vi 100, sao cho cỏc em hn ch
c ti a nhng li m cỏc em cú th mc phi. Vi nhng kinh nghim ó cú
c trong nhiu nm dy mụn Toỏn lp 2, sau mt thi gian vn dng cỏc bin
phỏp nờu trờn vo ging dy, tụi thy kt qu hc tp mụn Toỏn ca hc sinh lp
tụi ó cú nhng chuyn bin nht nh. ú chớnh l mong mun ca bn thõn tụi v
cng nh ca tt c cỏc thy giỏo, cụ giỏo.
* Kt qu:
Vi Mt s bin phỏp hng dn hc sinh thc hin phộp cng cú nh
trong phm vi 100 ó ỏp dng vo ging dy, tụi nhn thy: Vo cựng thi im,
so sỏnh, i chiu kt qu hc tp ca hc sinh lp tụi trc tip ging dy nm
hc trc vi cỏc em hc sinh lp tụi ang ging dy trong nm hc ny, t l hc
sinh cũn mc phi nhng li nh tụi ó nờu trờn ó gim.
i vi cỏc em hc sinh lp 2 tụi c phõn cụng ging dy trong mt s
nm hc trc v nm hc 2015-2016, tụi thy hc sinh thng mc nhng li sai
ph bin ú l: sai v cỏch t tớnh, k thut tớnh, quờn khụng nh t hng n v
sang hng chc phn kt qu... Vi mong mun cỏc em hc tp t kt qu tt, l
giỏo viờn trc tip ch nhim v ging dy, tụi ó vn dng cỏc bin phỏp nờu trờn
vi tng nhúm i tng hc sinh. Tựy thuc vo nhng li m cỏc em hay mc
13/15


Một số biện pháp hướng dẫn học sinh thực hiện phép cộng có nhớ trong phạm vi 100

phải để vận dụng các biện pháp cho phù hợp và hiệu quả; sao cho các em vừa được
củng cố về kiến thức vừa củng cố về kỹ năng, để các em có kỹ năng tính toán chắc


chậm
Học sinh thực hiện tính còn sai

13

29%

5

10%

sót nhỏ
Học sinh chưa biết cách cộng

2

3%

0

0

Trên đây là những kết quả bước đầu, trên cơ sở những tiến bộ trong việc học
phép cộng có nhớ trong phạm vi 100, tôi tiếp tục vận dụng các biện pháp trên để
giúp học sinh có ý thức hơn trong học tập, tích cực, tự giác, chủ động chiếm lĩnh
kiến thức để đạt kết quả học tập cao hơn.

14/15




Một số biện pháp hướng dẫn học sinh thực hiện phép cộng có nhớ trong phạm vi 100

3. Khuyến nghị:
Người giáo viên cần lựa chọn và sử dụng linh hoạt nhiều hình thức về
phương pháp dạy và học để thu hút các em tham gia tích cực vào các hoạt động học
tập, cần đảm bảo tính khoa học, tính chính xác, tính sư phạm, giúp HS dễ hiểu bài
và khắc sâu kiến thức, phát huy được những thao tác trí tuệ, tư duy đọc lập, chủ
động, sáng tạo của học sinh.
- Trước khi cung cấp kiến thức cho học sinh, giáo viên cần tổ chức khéo léo
các hình thức, vấn đề thu hút HS củng cố vững chắc và đào sâu kiến thức đã học
thông qua hệ thống câu hỏi gợi ý đã chuẩn bị sẵn nhằm đi sâu vào nội dung kiến
thức trọng tâm.
- Đối với nhà xuất bản sách cần ra thêm một số dạng bài tập dạng nâng cao
hơn trình độ chung đòi hỏi việc vận dụng sâu khái niệm đã học, giúp các em tìm ra
phương pháp giải linh hoạt, sáng tạo hơn để các em kông thụ động trong học tập.
- Trong quá trình giảng dạy giáo viên cần theo dõi quan tâm đến HS yếu
kém, tiếp thu bài chậm để có biện pháp hướng dẫn cụ thể, bồi dưỡng thêm cho các
em này mau tiến bộ đồng thời thường xuyên khen ngợi theo thông tư 30 động viên,
khích lệ các em học tập tốt hoặc biết cố gắng phấn đấu đi lên.
- Đối với nhà trường cần tổ chức thêm nhiều chuyên đề để giáo viên học hỏi,
rút kinh nghiệm sau mỗi bài dạy.
Trên đây là Một số biện pháp hướng dẫn học sinh thực hiện phép cộng có
nhớ trong phạm vi 100 của tôi. Tôi rất mong được các bạn đồng nghiệp trao đổi,
góp ý, bổ sung để tôi tiếp tục chỉnh sửa, bổ sung và vận dụng một cách có hiệu quả,
góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của bản thân và chất lượng học tập của
các em học sinh; góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường nói riêng
và chất lượng giáo dục của thành phố nói chung
Tôi xin chân thành cảm ơn!

17/15