SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
“NÂNG CAO NHẬN THỨC VÀ KĨ NĂNG TỰ BẢO VỆ CỦA HỌC
SINH THCS ĐỐI VỚI BẠO LỰC GIỚI TRONG TRƯỜNG HỌC”


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do ra đời:
Vấn đề bạo lực học đường hiện nay vẫn đang ở mức báo động cấp thiết, đang là mối
lo ngại, trăn trở của ngành giáo dục, cha mẹ học sinh và toàn xã hội. Bạo lực học đường ở
Việt Nam diễn ra không chỉ ở các thành phố lớn mà còn có ở các vùng nông thôn, không
chỉ xảy ra với các bạn học sinh nam mà còn cả với học sinh nữ và dường như xảy ra ở
các cấp học. Trên các phương tiện thông tin đại chúng chúng ta không khó khăn để tìm
thấy những thông tin về học sinh đánh nhau, thậm chí có không ít các vụ học sinh dùng
hung khí đánh nhau trong trường học, trước cổng trường, học sinh nữ đánh nhau hội
đồng... gây hậu quả nghiêm trọng và bức xúc trong dư luận xã hội. Và sẽ càng nguy hiểm
hơn nếu các bạn học sinh tìm cách tự trả thù theo kiểu “xã hội đen” mà không cần đến sự
giúp đỡ của thầy cô, nhà trường.
Bạo lực học đường diễn ra với nhiều hình thức, nhiều mức độ, xuất phát do nhiều
nguyên nhân. Một trong những nguyên nhân dẫn tới bạo lực học đường hiện nay là xuất
phát từ những định kiến về giới hoặc những lí do liên quan đến giới tính của các bạn học
sinh- bạo lực giới trong trường học.
Với vấn đề bạo lực giới trong trường học, chính các bạn học sinh có thể đã là nạn
nhân, người chứng kiến và thậm chí là người gây ra bạo lực. Tuy vậy, có thể chính các
bạn cũng chưa có được những hiểu biết sâu sắc: thế nào là bạo lực giới trong trường
học? những hành vi nào được xem là bạo lực giới? và làm thể nào để bản thân mỗi
học sinh chúng ta có thể tự bảo vệ bản thân và tham gia hạn chế, đẩy lùi bạo lực giới
trong trường học nhằm góp phần xây dựng trường học an toàn, thân thiện, bình
đẳng ?.
Với thuận lợi là trong năm học 2014- 2015, trường THCS Lê Quý Đôn- Cầu Giấy là

- Nghiên cứu bạo lực giới ở lứa tuổi vị thành niên; đồng thời nghiên cứu các giá trị
kĩ năng sống cho học sinh THCS
- Khảo sát, đánh giá, tổng hợp khái quát dựa trên các số liệu thống kê từ: học sinh
khối 8,9 về khả năng tự nhận thức bảo vệ bản thân; tình hình bạo lực giới trường THCS
Lê Quí Đôn.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp khảo sát, thống kê.
- Phương pháp phân tich, tổng hợp, khái quát qua các con số, số liệu đã thống kê.
- Phương pháp gặp gỡ, trao đổi, xin ý kiến giáo viên hướng dẫn về nhận định thực
trạng, chỉ ra nguyên nhân, hậu quả và đưa ra giải pháp với từng vấn đề.
6. Điểm mới của đề tài
- Khảo sát được từ học sinh khối 8,9 về sự hiểu biết, tự tin và về vấn đề bảo vệ bản
thân trước vấn đề bạo lực giới.


- Ở đúng vị trí của tuổi vị thành niên, chúng tôi lên tiếng đề xuất các giải pháp và
khuyến nghị đến các cơ quan chức năng, gia đình, nhà trường và toàn xã hội giúp tuổi vị
thành niên phát triển nhân cách lành mạnh; Đồng thời trực tiếp kêu gọi và hướng các bạn
học sinh đến các giá trị kĩ năng sống cần hoàn thiện và là hành trang bước vào ngưỡng
cửa cuộc đời, có khả năng tự bảo vệ bản thân mình trước các vấn đề xã hội.


PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1. VẤN ĐỀ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG, BẠO LỰC GIỚI Ở TUỔI VỊ
THÀNH NIÊN
1.1. Đặt vấn đề
Tại cuộc họp báo chất vấn Bộ trưởng ngày 13/6/2013: Bộ trưởng Bộ Giáo dục và
đào tạo Phạm Vũ Luận cho rằng: "Tình trạng bạo lực học đường có những diễn biến
phức tạp, vấn đề đạo đức học sinh cũng có những diễn biến mới", đồng thời Bộ trưởng
khẳng định" sẽ đẩy lùi tình trạng bạo lực học đường". Cụm từ "bạo lực học đường" được

bạo

lực

giới

trong

trường

học

(BLGTTH)

1.2. Thực trạng bạo lực học đường ở tuổi vị thành niên
1.2.1. Thực trạng vi phạm pháp luật trong cả nước ở tuổi vị thành niên
a/ Năm 2012
Theo số liệu thống kê từ đường dây nóng được Cục Bảo vệ chăm sóc trẻ em (Bộ
Lao động, Thương binh và Xã hội) công bố trong những ngày cuối năm 2012, so với 10
năm trở về trước, số vụ bạo hành tại trường học tăng gấp 13 lần (trong khi bạo hành tại
cộng đồng tăng bảy lần, bạo hành với trẻ tại gia đình tăng gấp ba lần).
b/ Năm 2013
Bạo lực học đường gia tăng, bùng phát về số lượng cũng như tính chất nghiêm
trọng của vụ việc không chỉ dừng lại ở những vụ xích mích, bắt nạt đơn thuần giữa học
trò với nhau. Hiện vấn đề này đang biến tướng với muôn hình vạn trạng, với cách hành
xử nhuốm màu bạo lực, đậm chất giang hồ.
- Đó là những vụ học sinh xích mích, căng thẳng với nhau đã bắt nạt, hại bạn đơn
thuần với nhau.
- Học sinh kết bè, kéo cánh thành băng nhóm, sẵn sàng đánh nhau, gây trọng
thương, thậm chí sát thương nhau chỉ vì những lý do không đâu, chỉ nhằm mục đích ra

- Điều đáng lưu ý là một tỉ lệ không nhỏ các bạn học sinh khi bị bạo lực đều không
dám nói với bố mẹ, thầy cô... đều tự mình giải quyết hoặc chịu đựng từ đó ảnh hưởng
trực tiếp tới sức khỏe, tinh thần và kết quả học tập của các bạn.
1.2.3. Kết luận chung về thực trạng bạo lực học đường ở tuổi vị thành niên
Thực trạng bạo lực học đường gia tăng, bùng phát về số lượng cũng như tính chất
nghiêm trọng của vụ việc. Một lần nữa, nó được phản ánh rất rõ qua một câu hỏi được
đưa ra trên một diễn đàn của học sinh là: “Khi bị bắt nạt bạn thường làm gì? “ thì có đến
50,3% các bạn học sinh chọn là đánh nhau, chỉ có 22,6% các bạn chọn nói chuyện giảng
hòa, 5,8% chọn bỏ chạy và 21,3% chọn báo cho thầy cô cha mẹ. Điều này cho thấy đa số
các bạn học sinh chọn bạo lực để giải quyết vấn đề, để bảo vệ bản thân, giống như những
chú nhím chỉ biết xù gai lên khi gặp nguy hiểm.
1.3. Nguyên nhân bạo lực giới ở tuổi vị thành niên
1.3.1. Nguyên nhân chủ quan
1.3.2. Nguyên nhân khách quan
Cùng với sự phát triển của kinh tế và xã hội, thế hệ trẻ đang bị đầu độc bởi ma lực
của những trò chơi chém giết trong game, đồng thời cũng bị "nhiễm ” từ chính những
cảnh bạo hành trong gia đình và ngoài xã hội.


Nhà trường hiện thiên về dạy chữ hơn dạy làm người.
Thứ ba, về phía gia đình, có tư tưởng khoán, bao bọc quá kĩ .
1.4. Hậu quả bạo lực giới ở tuổi vị thành niên
1.4.1. Ảnh hưởng đến bản thân học sinh
1.4.2. Ảnh hưởng đến gia đình
1.4.3. Ảnh hưởng đến nhà trường
1.4.4. Ảnh hưởng đến xã hội
1.5. Giải pháp bạo lực giới ở tuổi vị thành niên
1.5.1. Với tự bản thân học sinh
Là học sinh, mỗi chúng ta cần trang bị cho mình những kiến thức ứng xử, những kĩ
năng sống cần thiết để tránh dẫn tới ẩu đả, giải quyết sự việc, xích mích bằng biện pháp

đẹp. Các bạn học sinh cần phải có suy nghĩ phê phán,sáng tạo trong mọi tình huống, vấn
đề gặp phải và tìm cách tốt nhất để giải quyết. Mặc dù bạn phải kiên định trong những
suy nghĩ và hành động đúng của mình nhưng cũng cần tiếp thu những ý kiến tốt để hoàn
thiện bản thân. Ngoài ra học sinh chúng ta nên tự trang bị cho mình những khả năng về
bơi lội, võ thuật và sơ cứu để phòng những trường hợp bất trắc xảy ra.
2.2. Một số kĩ năng tự bảo vệ bản thân trước vấn đề bạo lực giới
2.2.1. Kĩ năng về giải quyết bạo lực giới
Trong vấn đề bạo lưc giới học sinh chúng ta cần những kĩ năng sống như thương
lượng, giải quyết xung đột không dùng bạo lực, khả năng giao tiếp hiệu quả, biết đương
đầu với cảm xúc và căng thẳng để bảo vệ bản thân trước bạo lực học đường. Một lời nói
có thể hại ta nhưng cũng có thể giúp ta nếu ta biết lựa lời,lựa tình huống. Một thái độ
đúng lúc có thể giải nguy cho ta kịp thời. “Thêm bạn, bớt thù ”, ông cha ta đã dạy thế và
nó không bao giờ là sai. Không xúc phạm bạn, giải thích hợp lí, nhẹ nhàng giúp đối
phương hiểu ra và cùng hòa giải, vấn đè sẽ được giải quyết mà không cần phải dùng đến nắm
đấm.
Trong nhiều tình huống có thể có nhiều cách lựa chọn nhưng nên chon sao cho
đúng cách để không thiệt mình, thiệt người. Đừng vì một phút nóng vội, thiếu suy nghĩ
mà để lại hậu quả về sau.
Khi đối mặt với những cảm xúc tiêu cực hay những căng thẳng của bản thân, ta hãy
hít thở sâu bình tâm suy nghĩ và tìm ra nguyên nhân để giải quyết. Lúc này, bạn có thể
nghe nhạc thật to, chạy bộ, hát, chơi với em nhỏ hay làm việc mình thích sẽ giúp giảm
stress rất hiệu quả đấy.
2.3. Các kĩ năng sống cho học sinh trong nhà trường
1. Kĩ năng tự nhận thức


2. Kĩ năng xác định giá trị
3. Kĩ năng kiểm soát cảm xúc
4. Kĩ năng ứng phó với căng thẳng.
5. Kĩ năng tìm kiếm sự hỗ trợ.

- Hướng dẫn học sinh tự mình hiểu kiến thức về bạo lực giới, phòng chống về bạo lực giới.
- Tổ chức các hoạt động tập thể để học sinh được tham gia:
+ Đóng kịch: Theo đơn vị các lớp để dự thi trong buổi chào cờ đầu tuần.
+ Seminar: Giáo viên tổ chức nói chuyên riêng đối với các khối lớp theo chuyên đề.
+ Vẽ tranh: Có kèm theo trong phụ lục.
+ Gửi thông điệp: Qua thư, qua một số sản phẩm tự làm…
-Tổ chức học một số môn võ thuật, các câu lạc bộ TDTT khuyến khích học sinh nữ tham
gia để nâng cao sức khỏe, bảo vệ bản thân.
- Mở phòng tham vấn cho học sinh, chọn những người có kiến thức vững vàng để sẵn
sàng tư vấn cho học sinh hàng ngày. Hoạt động này có theo dõi thống kê để nắm được
tình hình
2.4.2. Các hình thức tôn giáo, đặc biệt là Đạo Phật góp phần giáo dục nhân cách sâu
sắc trên bình diện khoa học về tâm linh.
Giá trị nhân văn sâu sắc của Đạo Phật, một nhà vật lý học, cha đẻ của vật lý hiện đại,
được coi là một trong những nhà khoa học có ảnh hưởng nhất của mọi thời đại đã từng có
câu nói thế này "Tôn giáo của tương lai sẽ là một tôn giáo toàn cầu, vượt lên trên mọi
thần linh, giáo điều và thần học. Tôn giáo ấy phải bao quát cả phương diện tự nhiên lẫn
siêu nhiên, đặt trên căn bản của ý thức đạo lý, phát xuất từ kinh nghiệm tổng thể gồm
mọi lĩnh vực trên trong cái nhất thể đầy đủ ý nghĩa. Phật giáo sẽ đáp ứng được các điều
kiện đó. Nếu có một tôn giáo nào đương đầu với các nhu cầu của khoa học hiện đại thì
đó là Phật giáo. Phật giáo không cần xét lại quan điểm của mình để cập nhật hóa với
những khám phá mới của khoa học. Phật giáo không cần phải từ bỏ quan điểm của mình
để xu hướng theo khoa học, vì Phật giáo bao hàm cả khoa học cũng như vượt qua khoa
học " - Albert Einstein
Hiện nay, một số gia đình mải mê làm ăn mà quên đi việc chăm sóc những đứa con
của mình, kết quả khi chúng lớn lên rồi và vi phạm một số vấn đề liên quan đến pháp
luật. Một số gia đình đã bó tay trong các tình huống và không đưa ra được phương pháp
khả thi. Cuối cùng con đường mà họ lựa chọn ngắn nhất và hiệu quả nhất là rèn luyện
trong quân đội và rèn luyện và giáo dục nhân cách bằng Phật Giáo.




Đặc biệt qua đề tài này, chúng em muốn đề xuất với Bộ Giáo dục có thể triển khai giáo
dục nhân cách, văn hoá đạo đức, lối sống và rèn các giá trị kĩ năng sống cho học sinh
thành chương trình trong sách giáo khoa chính thống chứ không còn là trong các chương
trình ngoại khóa của trường.


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh phổ thông. Nxb Giáo dục.
2. Giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên . NXB Giáo dục
3. http://www.qtv.vn/channel/5154/201305/Bao-dong-tinh-trang-bao-luc-hocduong-tai-Quang-Ninh
http://htu.edu.vn/bo-mon-tam-ly-giao-duc/486-bạo-lực-học-đường-và-nhữnghậu-quả
4. http://www.chanhniem.org/2013/12/i-qua-con-bao.html
5. http://www.nhandan.com.vn/hangthang/khoahoc-giaoduc/
đường

Phòng

bệnh

học

6. http://vtv.vn/Suc-khoe/Phong-chong-dich-benh-hoc-duong-tiet-giao-mua
7. http://www.baomoi.com/Can-trang-bi-kien-thuc-ve-benh-hoc-duong-cho-hoc-sinh/
8. http://www.baothanhhoa.vn/vn/xa-hoi/n115935/Benh-hoc-duong-va-cachphong-chong
9. http://thelovejourney.org/bao-cao-ket-qua-danh-gia-noi-bo-giua-ki-bang-hoicho-hoc-sinh-phan-ii.html


PHỤ LỤC

c) Không trả lời
Câu 4: Em thực hiện các hành vi bạo lực thân thể ở đâu?
a)Trong lớp học
b) Sân trường
c) Ở nhà
d) Nơi khác.