i
LÝ LỊCH KHOA HỌC
1. SƠ LƢỢC LÝ LỊCH:
Họ và tên : Lê Minh Trung
Gới tính : Nam
Ngày sinh : 17 tháng 01 năm 1985
Nơi sinh : TP. Hồ Chí Minh
Quên quán : TP. Hồ Chí Minh
Dân tộc : Kinh
Địa chỉ : 10.12 CC Phố Đông, 01 Đƣờng D31, Phƣờng Phƣớc Long B, Quận 9,
Tp. Hồ Chí Minh.
Điện thoại : 0909292022
Email :
2. QUÁ TRÌNH HỌC TẬP
Từ năm 2000 – 2003 : Trƣờng PTTH Gò Vấp.
Từ năm 2003 – 2007 : Học ĐH tại trƣờng Đại học Quốc tế Hồng Bàng.
3. QUÁ TRÌNH LÀM VIỆC
Từ năm 2007 – 2010 : tại Khoa Kinh tế trƣờng Đại học Quốc tế Hồng Bàng.
Từ 2010 – 2016 : tại Khoa Kế toán - Kiểm toán trƣờng Đại học Hùng Vƣơng
TP.HCM.
Tôi cam đoan khai đúng sự thật.
Hồng Bàng nói chung, và Thầy, Cô Viện sau đại học nói riêng.
Và, xin gởi lời cám ơn đặc biệt đến Cô TS. Mai Thị Trúc Ngân – Trƣởng
Ngành Tài chính Ngân hàng - Viện sau đại học - Trƣờng Đại học Quốc tế Hồng
Bàng, Trƣởng Khoa – Tài chính ngân hàng - Trƣờng Đại học Quốc tế Hồng Bàng
đã tận tình hƣớng dẫn tôi trong suốt thời gian thực hiện luận văn.
Xin chân thành cảm ơn đến các Cô, Chú, Anh, Chị công tác tại Ngân hàng
Thƣơng mại cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam chi nhánh Tỉnh Long An đã tận
tình giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập dữ liệu.
Sau cùng, tôi xin gởi lời cám ơn đến tất cả các Bạn lớp CH14.TC1 đã giúp tôi
trong quá trình thực hiện đề tài.
Trong quá trình thực hiện luận văn, mặc dù đã cố gắng hoàn thành luận văn tốt
nhất song cũng không thể tránh khỏi nhiều thiếu sót. Rất mong nhận đƣợc ý kiến
đóng góp của quý Thầy, Cô .
iv
TÓM TẮT
Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Đầu tƣ và phát triển Việt Nam là ngân hàng
đƣợc thành lập sớm nhất ở Việt Nam với chức năng nhiệm vụ chính là huy động
vốn của dân, vốn ngân sách nhà nƣớc để cho vay đầu tƣ phát triển, xây dựng, bổ
sung vốn kinh doanh, xuất - nhập khẩu, kinh doanh tiền tệ và các mảng dịch vụ
ngân hàng. Với thế mạnh về nguồn vốn giá rẻ, tiềm lực tài chính mạnh nên BIDV
rất chú trọng đến công tác cho vay nhằm mục đích tối đa hóa lợi nhuận. Tuy nhiên
việc đẩy mạnh dƣ nợ tín dụng trong bối cảnh tình hình kinh tế thế giới và trong
nƣớc suy thoái, khủng hoảng. Điều này tạo ra những ảnh hƣởng xấu đến hoạt động
sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp vay vốn, một số bị chiếm dụng vốn nên
không khả năng trả nợ vay khi đến hạn. Đề tài “Quản trị rủi ro tín dụng tại ngân
hàng thƣơng mại cổ phần đầu tƣ và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Tỉnh Long
An” sẽ tập trung nghiên cứu lĩnh vực quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV Tỉnh Long
vi
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƢỚNG DẪN
vii
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN PHẢN BIỆN 1
viii
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN PHẢN BIỆN 2
ix
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN PHẢN BIỆN VỀ VĂN HÓA
x
MỤC LỤC
LÝ LỊCH KHOA HỌC ................................................................................................ i
2.2.1 Khái niệm .......................................................................................................17
2.2.2 Sự cần thiết phải quản trị rủi ro tín dụng........................................................17
2.2.3 Thực hiện quản trị rủi ro tín dụng ..................................................................18
2.3 Kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng của một số ngân hàng thƣơng mại trên thế
giới và trong nƣớc...............................................................................................31
2.3.1 Kinh nghiệm thế giới ......................................................................................31
2.3.2 Thực tiễn áp dụng Basel II trong quản lý RRTD tại châu Á ..........................36
2.3.3 Bài học kinh nghiệm về quản trị RRTD rút ra cho BIDV chi nhánh Tỉnh
Long An.....................................................................................................................37
CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI
NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT
NAM – CHI NHÁNH TỈNH LONG AN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.... 40
3.1 Giới thiệu sơ lƣợc về ngân hàng TMCP đầu tƣ và phát triển Việt Nam – Chi
nhánh Tỉnh Long An...........................................................................................40
3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và phát triển
Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Long An ........................................................................40
3.1.2 Kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và phát triển
Việt Nam – Chi nhánh Tỉnh Long An từ năm 2013-2015 ........................................41
3.2 Thực trạng công tác quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng TMCP Đầu tƣ và
phát triển Việt Nam chi nhánh Tỉnh Long An giai đoạn 2013-2015 .................43
3.2.1 Thực trạng rủi ro tín dụng ..............................................................................43
3.2.1.1
Quy mô và tốc độ tăng trƣởng tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đầu
tƣ và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Tỉnh Long An giai đoạn 2013-2015 ............43
3.2.1.2
Thực trạng nợ quá hạn tại ngân hàng TMCP đầu tƣ và phát triển
Tỉnh Long An. ....................................................................................................66
4.2.1 Mô tả mẫu .......................................................................................................66
4.2.2 Đánh giá kết quả khảo sát ..............................................................................66
4.3 Một số giải pháp hoàn thiện tác quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP
đầu tƣ và phát triển Việt Nam- Chi nhánh Tỉnh Long An..................................76
4.3.1 Chú trọng đến công tác thu thập và xử lý thông tin đi đôi với việc xây dựng
mạng lƣới thông tin hiệu quả. ...................................................................................76
4.3.2 Hoàn thiện và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình cho vay .................................77
4.3.3 Hoàn thiện xếp hạng tín dụng nội bộ và chính sách dự phòng rủi ro ............80
4.3.4 Thiết lập hệ thống thông tin phục vụ việc phân tích, đánh giá, nhận dạng,
theo dõi và phòng ngừa rủi ro tín dụng .....................................................................80
4.3.5 Nâng cao chất lƣợng thẩm định và phân tích tín dụng...................................82
4.3.6 Nhóm giải pháp về xử lý nợ xấu, tăng cƣờng kiểm soát chất lƣợng tín dụng,
trích đủ dự phòng rủi ro, đảm bảo an toàn hệ thống .................................................83
4.3.7 Nhóm giải pháp về thực hiện Basel II tại BIDV ............................................83
4.4 Đánh giá những đóng góp và hạn chế của luận văn ...........................................86
4.4.1 Những đóng góp của luận văn........................................................................86
xiii
4.4.2 Những hạn chế và nguyên nhân .....................................................................87
CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ............................................................ 90
5.1 Kiến nghị ............................................................................................................90
5.1.1 Kiến nghị đối với BIDV .................................................................................90
5.1.2 Kiến nghị đối với NHNN ...............................................................................91
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................... 94
PHỤ LỤC .................................................................................................................... 1
Dự phòng rủi ro
DVKH
Dịch vụ khách hàng
HĐQT
Hội đồng quản trị
HSC
Hội sở chính
IFRS
Chuẩn mực lập báo cáo tài chính quốc tế
NHNN
Ngân hàng nhà nƣớc
NHTM
Ngân hàng thƣơng mại
QĐ
Quyết định
xv
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.2: Mô hình xếp hạng của công ty Moody’s và Standard & Poor .................21
Bảng 2.3 Khuyến cáo mức trích lập dự phòng rủi ro cho các TCTD ........................30
Bảng 2.4 Thực tiễn áp dụng Basel II tại châu Á........................................................36
Bảng 3.1: Kết quả hoạt động kinh doanh 2013-2015 ...............................................41
Bảng 3.2: So sánh Dƣ nợ tín dụng qua các năm .......................................................43
Bảng 3.3. Các chỉ tiêu tăng trƣởng tín dụng giai đoạn 2013-2015 ...........................44
Bảng 3.4: Cơ cấu nợ quá hạn theo kỳ hạn giai đoạn 2013-2015..................................44
Bảng 3.5: Phân loại nhóm nợ theo Thông tƣ 02 và trích dự phòng DPRR của BIDV
năm 2013-2015..........................................................................................................45
Bảng 3.6: Bảng tỷ lệ dự phòng rủi ro theo phân loại nợ ...........................................48
Bảng 4.1: Chỉ tiêu kế hoạch tài chính đến năm 2020 ...............................................65
Bảng 4.2 Thống kê đặc điểm cán bộ ngân hàng tham gia khảo sát ...........................66
Bảng 4.3 Đánh giá của cán bộ về nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng từ phía hội sở
BIDV .........................................................................................................................69
Bảng 4.4 Đánh giá của cán bộ về nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng từ phía BIDV
chi nhánh tỉnh Long An ..............................................................................................71
Bảng 4.5 Kết quả khảo sát khách hàng......................................................................73
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 2.1: Phân loại rủi ro tín dụng ..........................................................................10
Sơ đồ 2.2: Các hình thức rủi ro tín dụng ...................................................................12
Sơ đồ 3.1 : Mô hình tổ chức của BIDV Tỉnh Long An ............................................41
Sơ đồ 3.2 Mô hình hoạt động tín dụng của BIDV ....................................................46
Sơ đồ 3.3: Mô hình phê duyệt đề xuất tín dụng của BIDV .......................................51
Sơ đồ 3.4: Mô hình phê duyệt rủi ro tín dụng của BIDV..........................................51
chung (và tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Chi
nhánh tỉnh Long An nói riêng.
Đó là lý do tác giả quyết định chọn đề tài “ Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân
hàng Thƣơng mại Cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Long
An ” làm luận văn thạc sĩ ngành Tài chính-Ngân hàng.
1.2
Mục tiêu của đề tài
2
Mục tiêu chung:
Làm rõ thực trạng công tác quản trị rủi ro tín dụng. Từ đó đề xuất các giải
pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng Thƣơng mại
Cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Long An.
Mục tiêu cụ thể:
Nghiên cứu những vấn đề cơ bản về rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín
dụng.
Phân tích đánh giá thực trạng công tác quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng
Thƣơng mại Cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Long An.
Trên cơ sở đó đề ra giải pháp để khắc phục tồn tại và đƣa ra đề xuất giúp đơn
vị hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tín dụng.
1.3
Tình hình nghiên cứu
Đã có nhiều công trình nghiên cứu về rủi ro tín dụng liên quan đến luận văn
nghiện cứu:
Lê Nhật Tân (2013), “Quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Á Châu
Đồng thời, do yếu tố đặc thù của nền kinh tế ở mỗi quốc gia, việc áp dụng các mô
hình, phƣơng pháp kinh tế trên thế giới ứng dụng tại Việt Nam cần có sự chuyển
hóa, thay đổi phù hợp riêng với các nền kinh tế khác nhau.
Chính vì lẽ đó, việc xây dựng mô hình quản trị rủi ro tín dụng cho các ngân
hàng thƣơng mại tại Việt Nam cũng phải cần có sự thay đổi, các tiêu chí đánh giá,
phân loại khách hàng cá nhân lẫn doanh nghiệp phải đƣợc xem xét kỹ hơn ở nghiều
góc độ hơn bằng việc áp dụng các mô hình nhƣ: mô hình chất lƣợng 6C, mô hình
điểm số Z, mô hình tính toán tổn thất tín dụng dự kiến, …cập nhật các nguyên tắc
Basel II và thông tƣ 02/2013/TT-NHNN ngày 21/01/2013 của Ngân hàng nhà nƣớc
quy định về phân loại tài sản có, mức trích, phƣơng pháp trích lập dự phòng rủi ro
và việc sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chi
nhánh ngân hàng nƣớc ngoài, để hoàn thiện mô hình quản trị rủi ro tín dụng cho các
ngân hàng thƣơng mại tại Việt Nam nói chung và ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần
Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Long An nói riêng.
1.4
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tƣợng nghiên cứu
4
– Đối tƣợng nghiên cứu: Hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng
Thƣơng mại Cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Long An.
– Khách thể nghiên cứu: Ban lãnh đạo, các chuyên gia, nhân viên tín dụng,
khách hàng doanh nghiệp và khách hàng cá nhân của ngân hàng Thƣơng mại Cổ
phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Long An.
Phạm vi nghiên cứu
ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh tỉnh
Long An.
Phƣơng pháp phân tích so sánh: thông qua các dữ liệu thứ cấp của ngân hàng
Thƣơng mại Cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Long An qua
3 năm trở lại đây.
Phƣơng pháp điều tra khảo sát: sử dụng các bảng câu hỏi khảo sát để tiến
hành điều tra thăm dò ý kiến ban lãnh đạo, nhân viên tín dụng tại ngân hàng
Thƣơng mại Cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Long An,
khách hàng doanh nghiệp và cá nhân có quan hệ tín dụng tại ngân hàng Thƣơng mại
Cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam (BIDV)– Chi nhánh tỉnh Long An.
Thời gian nghiên cứu:
Số liệu thứ cấp trong 3 năm từ 2013 đến 2015
Số liệu sơ cấp là kết quả khảo sát tiến hàng từ tháng 12 năm 2015 đến tháng
01 năm 2016.
1.6
Những đóng góp mới
Thứ nhất, luận văn này làm rõ những cơ sở lý luận về tín dụng, rủi ro tín
dụng, quản trị rủi ro tín dụng của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam, từ đó:
Luận văn cho thấy công tác quản trị rủi ro tín dụng phải đƣợc bắt đầu từ khâu
thẩm định khách hàng cho đến khi kết thúc việc thu hồi nợ của khách hàng vay.
Luận văn đã khẳng định tính cấp thiết trong công tác quản trị rủi ro tín dụng
đó là "các khoản nợ tại các NHTM Việt Nam tất yếu và nhanh chóng phải đƣợc đo
lƣờng, phân loại, lƣợng hóa các rủi ro theo thông lệ quốc tế nhằm đáp ứng nhu cầu
hội nhập trong quản trị ngân hàng"
Thứ hai, trên cơ sở đánh giá thực trạng hoạt động tín dụng của hệ thống ngân
hàng thƣơng mại Việt Nam, luận văn phân tích những hạn chế trong quản trị rủi ro
tín dụng, tìm ra các nguyên nhân để từ đó kiến nghị các giải pháp có hiệu quả và
khả thi nhằm hoàn thiện hoạt động quản trị rủi ro tín dụng của các ngân hàng
Bố cục luận văn
Luận văn có kết cấu 5 chƣơng bao gồm:
CHƢƠNG 1: MỞ ĐẦU
CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ RỦI RO TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ
RỦI RO TÍN DỤNG
CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN
DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƢ VÀ PHÁT
7
TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH TỈNH LONG AN VÀ PHƢƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU
CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
8
KẾT LUẬN CHƢƠNG 1
Hoạt động tín dụng đem lại nguồn thu nhập chủ yếu cho các NHTM. Song
hoạt động này cũng luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ rủi ro cao. Chính vì vậy, NHTM
phải thƣờng xuyên thực hiện nhiều biện pháp phù hợp nhằm tăng cƣờng quản trị rủi
ro, hạn chế rủi ro trong hoạt động tín dụng. Với vốn kiến thức ít ỏi của mình, bằng
cách sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu định tính làm phƣơng pháp nghiên cứu chính
kết hợp với phƣơng pháp định lƣợng để xác định các chỉ tiêu đánh giá. Qua đó tác
giả sẽ tiếp cận và tìm hiểu quy trình quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng đầu tƣ và
Phát triển Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Long An.
dụng là quan hệ chuyển nhƣợng quyền sử dụng dụng vốn từ ngƣời sở hữu sang cho
ngƣời sử dụng trong một thời gian nhất định với một khoản chi phí nhất định.
Khoản chi phí này còn đƣợc gọi là lợi tức tín dụng.
Khái niệm về rủi ro tín dụng
Theo Lê Thị Mận (2009) thì rủi ro tín dụng là loại rủi ro phát sinh do khách
hàng vay nợ không đủ khả năng chi trả cho ngân hàng.