Đại học Quốc gia Hà Nội
Khoa Sư phạm

Biện pháp quản lý hoạt động ngoại khoá ở
Trƣờng Trung học phổ thông nọi trú Đồ Sơn,
thành phố Hải Phòng

Luận văn ThS. Quản lý giáo dục

Phạm Thị Khanh

Hà Nội 2008


MỤC LỤC
Trang
Mở đầu
1. Lý do chọn đề

1

tài………………………………………………………..
2. Mục đích nghiên

3

cứu……………………………………………………
3. Khách thể và đối tượng nghiên

3



7

Lí luận chung về quản lý quá trình giáo dục đào tạo …………….

9

1.2.1. Khái niệm quản lý ..........................................................................

9

1.2.2. Khái niệm quản lý giáo dục ...........................................................

11

1.2.


1.2.3. Quản lý trường học.......................................................................... 12
1.2.4. Quản lý quá trình đào tạo ...............................................................
1.3.

14

Quản lý các hoạt động ngoại khoá................................................... 16

1.3.1. Hoạt động ngoại khoá ……………………………………………. 16
1.3.2. Mối quan hệ giữấ hoạt động ngoại khoá với các hoạt động giáo dục .... 16
1.3.3. Vai trò của hoạt động ngoại khoá đối với hoạt động giáo dục học 17
sinh Trung học phổ thông ở trường nội trú ………………………


trường…………...
2.2.1.

Khái quát chung ………………………………………………….. 34

2.2.2.

Đánh giá cụ thể thực trạng tổ chức hoạt động ngoại

37

khoá………...
2.3.

Thực trạng quản lý hoạt động ngoại khoá ở nhà trường

39

…………..
2.3.1. Giáo dục nâng cao nhận thức về vai trò của hoạt động ngoại khoá

40


thúc đẩy công tác giáo dục……………………………………….
2.3.2. Quản lý việc xây dựng kế hoạch hoạt động ngoại khoá

47


Cơ sở đề xuất các biện pháp

62

62

……………………………………....
3.1.1. Cơ sở lý luận ……………………………………………………... 62
3.1.2. Cơ sở thực tiễn……………………………………………………. 63
3.2.

Hệ thống các biện pháp ………………………………………….

3.2.1. Biện pháp 1: Tăng cường giáo dục nâng cao nhận thức về tác

64
64

dụng của hoạt động ngoại khoá và thúc đẩy hoạt động ngoại
khoá ở nhà trường.
….…………………………………………………….
3.2.2. Biện pháp 2: Cải tiến quản lý kế hoạch tổ chức hoạt động ngoại
khoá ở nhà trường………………………………………………...

67


3.2.3. Biện pháp 3: Cải tiến quản lý phương pháp, hình thức hoạt động

69

3.3.

Kết quả khảo nghiệm....................................................................... 89

3.3.1. Đối tượng khảo nghiệm................................................................... 89
3.3.2. Kết quả khảo nghiệm....................................................................... 90
3.4.

Thực nghiệm sư phạm.

92

……………………………………………
Kết luận chương 3 ……………………………………………………….

95

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ…………………………………….... 96
1. Kết luận………………………………………………………………… 96
2. Khuyến nghị……………………………………………………………

97

DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO………………………… 99
PHỤ LỤC


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Xuất phát điểm lý luận

cao chất lượng giáo dục.
Vấn đề đặt ra là cần phải hình thành ý thức tham gia các HĐNK của học sinh
một cách có mục đích, nội dung rõ ràng và được quản lý chặt chẽ, đưa vào nề nếp,
đầy đủ, mạnh mẽ, góp phần củng cố, nâng cao kiến thức, làm rõ thêm nội dung của
môn học. Từ đó học sinh có ý thức tham gia một cách tự giác các HĐNK của nhà
trường.
1.2. Xuất phát điểm thực tiễn
Trường THPT Nội trú Đồ Sơn có 450 học sinh nội trú với 13 lớp (4 lớp
THCS, 9 lớp THPT) với 28 giáo viên, 20 CB-CNV, trong đó có 3 cán bộ quản lý.
Học sinh của trường là học sinh của các huyện đảo, vùng sâu, vùng xa có hoàn
cảnh đặc biệt khó khăn không nơi nương tựa. Phần lớn các em ngoan, chăm học
nhưng cũng có một số lượng không nhỏ học yếu, thiếu ý thức tự giác, thiếu sự dạy
bảo, kèm cặp của người lớn như học sinh các huyện: Bạch Long Vỹ, Cát Hải, các
em quen sống tự do. Đặc biệt học sinh nội trú ăn, nghỉ, sinh hoạt, học tập tại
trường, ngoài thời gian học chính khoá, các em còn nhiều thời gian rảnh rỗi, nếu
không được định hướng vào những hoạt động có mục đích dễ dẫn đến hành vi tự
phát ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục của nhà trường. HĐNK là hết sức cần
thiết, phải được xác lập các biện pháp quản lý kịp thời trong việc hướng dẫn, tổ
chức HĐNK và nâng cao khả năng tự nhận thức, tự rèn luyện của học sinh.
Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên, tôi lựa chọn đề tài: "Biện pháp
quản lý hoạt động ngoại khoá ở trường Trung học phổ thông Nội trú Đồ Sơn,
thành phố Hải Phòng" để nghiên cứu trong luận văn tốt nghiệp khoá đào tạo thạc
sỹ chuyên ngành quản lý giáo dục.


2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất các biện pháp quản lý HĐNK ở Trường THPT Nội trú Đồ Sơn, thành
phố Hải Phòng nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu

ngoại khoá của đội ngũ BGH trong trường THPT Nội trú Đồ Sơn từ năm học 20062007, 2007 -2008; đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động ngoại khóa cho những
năm học tiếp theo.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận
7.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Gồm các phương pháp
Phương pháp quan sát; Phương pháp phỏng vấn sâu; Phương pháp trò chuyện;
Phương pháp điều tra viết bằng bảng hỏi; Phương pháp mô hình hóa; Phương
pháp điều tra kiểm chứng; Phương pháp thử nghiệm
7.3. Nhóm phương pháp xử lý số liệu nghiên cứu: sử dụng thống kê toán học
8. Cấu trúc luận văn: Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, phụ lục, luận
văn được trình bày trong 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận của các biện pháp quản lý hoạt động ngoại khoá ở
trường Trung học phổ thông.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động ngoại khoá ở trường Trung học
phổ thông Nội trú Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động ngoại khoá ở trường Trung học phổ
thông Nội trú Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng


Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT
ĐỘNG NGOẠI KHOÁ
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Trên thế giới
HĐNK là một phần quan trọng trong chương trình giáo dục ở hầu hết tất cả
các nước trên thế giới. Hoạt động này được chú trọng nghiên cứu và thực hiện như
là một công cụ hữu ích để giúp học sinh học tập có kết quả hơn và phát triển toàn
diện hơn nhân cách của các em.
Các công trình nghiên cứu đã làm nổi rõ tầm quan trọng của các HĐNK
nhưng chưa chỉ ra biện pháp cần thiết cho nhà quản lý phải làm gì để tổ chức và
quản lí tốt các hoạt động này nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.



Quản lí nhà trường là việc người hiệu trưởng xây dựng mục tiêu, kế hoạch,
tổ chức, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra đánh giá các kết quả đạt được so với yêu
cầu và chuẩn mực đề ra trong chương trình giáo dục và nhiệm vụ năm học về chất
lưọng phát triển toàn diện nhân cách của học sinh.
1.2.4. Quản lí quá trình đào tạo
Nội dung của quản lý quá trình đào tạo với tư cách là một hệ thống khá phức
tạp và toàn vẹn. Gồm các nội dung chủ yếu sau:
- Quản lý mục tiêu đào tạo:
- Quản lý nội dung chương trình đào tạo:
- Quản lý phương pháp đào tạo:
- Quản lý hình thức tổ chức đào tạo:
- Quản lý kết quả đào tạo:
- Quản lý các điều kiện đảm bảo:
1.3. Quản lý các hoạt động ngoại khoá
1.3.1. Hoạt động ngoại khóa
Ngoại khoá là một hình thức tổ chức học tập ngoài giờ lên lớp có kế hoạch có
phương hướng xác định được học sinh tiến hành theo nguyên tắc tự nguyện ở
ngoài giờ lên lớp chính khoá, dưới sự điều khiển, hướng dẫn của giáo viên, nhằm
bổ sung, củng cố, mở rộng và nâng cao kiến thức, kỹ năng bộ môn đã được học
trong chương trình chính khoá, đồng thời góp phần giáo dục học sinh một cách
toàn diện.
1.3.2. Mối quan hệ giữa hoạt động ngoại khoá với các hoạt động giáo dục
Việc tổ chức hoạt động trên lớp và tổ chức ngoài giờ lên lớp là hai bộ phận
hữu cơ hợp thành một thể thống nhất trong quá trình giáo dục học sinh nhằm đạt
mục tiêu đào tạo của nhà trường THPT.
1.3.3. Vai trò của hoạt động ngoại khoá đối với hoạt động giáo dục học
sinhảtung học phổ thông ở trường nội trú


Kết luận chƣơng 1
HĐNK góp phần làm cho quá trình giáo dục ở nhà trường thêm phong phú,
toàn diện. Tính chất nhiều hình, nhiều vẻ của HĐNK giúp việc học tập của học
sinh thêm bổ ích và hứng thú. Những kiến thức mà học sinh thu nhận được trong
quá trình HĐNK thường sâu sắc và khó quên. Vì những lý do đó mà chúng ta
không thể xem nhẹ các HĐNK trong nhà trường. Muốn các HĐNK trở thành một
hoạt động giáo dục thường xuyên và đạt kết quả tốt, hơn ai hết, người giáo viên và
nhà quản lý phải ý thức được rằng tổ chức các HĐNK là một phần, một bộ phận
hữu cơ và không thể thiếu được trong công tác giảng dạy và giáo dục học sinh. Các
biện pháp quản lí của hiệu trưởng quyết định chất lượng của các HĐNK. Người
hiệu trưởng phải nghiên cứu kỹ và có kế hoạch có các hình thức tổ chức, phối hợp,
chỉ đạo, kiểm tra đánh giá thường xuyên để người giáo viên và học sinh thực hiện
thành công nhiệm vụ mà ngoại khoá đề ra. Hiệu trưởng cần chú trọng quản lí toàn
diện mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức các HĐNK, đặc biệt là
chất lượng của nó, gắn kết với chất lượng giáo dục chính khoá để không ngừng
nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Báo cáo tổng kết năm học 2006-2007, 2007 - 2008 của trường THPT nội trú Đồ Sơn, thành phố Hải
Phòng.
2. Bộ giáo dục và Đào tạo, Giải thích chương trình quốc văn- 1961-1962, Nxb Giáo dục
3. Bộ giáo dục và Đào tạo(2006,2007), Nhiệm vụ năm học 2006-2007, 2007 - 2008, Nxb Giáo dục
4. Bộ giáo dục và Đào tạo(2000),Điều lệ nhà trườngphổ thông Nxb Giáo dục 5. Cai Rôp (1960) Giáo
dục học Bản dịch của khu học xá.
6. Đảng cộng sản Việt Nam. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX. NXB Chính trị quốc gia.
Hà Nội, 1998.


7. Nguyến Hải Châu (2007) Những vấn đề chung về đổi mới giáo dục trung học phổ thông hoạt động
giáo dục ngoài gìơ lên lớp ở trường THPT – Nxb Giáo dục.
8. Nguyễn Quốc Chí- Nguyễn Thị Mỹ Lộc (1996/2004) - Đại cương lý luận quản lý- Hà Nội.