ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

ĐÀO THỊ HOA

NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG CÔNG CHỨC
CẤP PHƢỜNG QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ

Hà Nội – 2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

ĐÀO THỊ HOA

NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG CÔNG CHỨC
CẤP PHƢỜNG QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Kinh tế chính trị
Mã số: 60 31 01 02

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. DƢƠNG NGỌC THANH
XÁC NHẬN CỦA

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ

trực tiếp hƣớng dẫn khoa học, đã giúp đỡ tác giả hoàn thành luận văn tốt
nghiệp này.
Do các giới hạn về kiến thức và thời gian nghiên cứu, chắc chắn luận
văn còn có những thiếu sót và hạn chế. Tác giả mong nhận đƣợc sự chỉ dẫn,
góp ý, của thầy cô giáo và bạn bè, đồng nghiệp.
Tác giả xin trân trọng cảm ơn.
Hà Nội, ngày……. tháng …… năm 2016
Tác giả

Đào Thị Hoa


MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT................................................................................... I
DANH MỤC CÁC BẢNG......................................................................................... II
DANH MỤC BIỂU ĐỒ ............................................................................................III
MỞ ĐẦU .....................................................................................................................1
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN,
THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG CÔNG CHỨC CẤP PHƢỜNG.....5
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài .................................5
1.2. Cơ sở lý luận về nâng cao chất lƣợng công chức cấp phƣờng ........................8
1.2.1.Khái niệm Công chức, công chức cấp phường và chất lượng công chức cấp
phường ....................................................................................................................8
1.2.3. Các tiêu chí đánh giá nâng cao chất lượng công chức cấp phường ..........16
1.2.4. Nội dung nâng cao chất lƣợng công chức cấp phƣờng...............................19
1.2.5. Các yếu tố ảnh hƣởng đến nâng cao chất lƣợng công chức cấp phƣờng .........22
1.3. Kinh nghiệm về nâng cao chất lƣợng công chức cấp phƣờng ......................29
1.3.1. Kinh nghiệm của thành phố Hồ Chí Minh ..................................................29
1.3.2. Kinh nghiệm của thành phố Hải Phòng .....................................................29

3.3.1. Những kết quả đạt được ..............................................................................55
3.3.2. Những tồn tại, hạn chế ................................................................................56
3.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế ................................................................58
CHƢƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG
CÔNG CHỨC CẤP PHƢỜNG, QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI ....60
4.1. Quan điểm đề xuất và giải pháp nâng cao chất lƣợng đội ngũ công chức cấp
phƣờng, quận Long Biên ......................................................................................60
4.1.1. Quan điểm đề xuất và mục tiêu nâng cao chất lượng công chức cấp
phường ..................................................................................................................60
4.1.1.2. Mục tiêu ...................................................................................................63


4.2. Giải pháp nâng cao chất lƣợng công chức cấp phƣờng quận Long Biên

,

thành phố Hà Nội ..................................................................................................64
4.2.1. Đẩy mạnh các hoạt động nâng cao thể lực đội ngũ công chức cấp phường
...............................................................................................................................64
4.2.2. Đổi mới quy trình, chế độ tuyển dụng công chức phải trên cơ sở cạnh
tranh thực sự .........................................................................................................65
4.2.3. Đổi mới quy trình, phương thức, nội dung đánh giá công chức ................66
4.2.4. Đổi mới công tác đào tạo và bồi dưỡng nhằm nhằm nâng cao năng lực đội
ngũ công chức cấp phường ...................................................................................70
4.2.5. Đổi mới việc sắp xếp, bố trí, đề bạt, bổ nhiê ̣m công chức ..........................73
4.2.6. Đẩy mạnh công tác thi đua khen thưởng, rèn luyện ý thức kỷ luật, đạo đức
công vụ cho công chức..........................................................................................73
KẾT LUẬN ...............................................................................................................75
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................76



Giải phóng mặt bằng

5

HCNN

Hành chính nhà nƣớc

6

HĐND

Hội đồng nhân dân

7

LLLĐ

Lực lƣợng lao động

8

Nxb

Nhà xuất bản

9

QLHCNN

DANH MỤC CÁC BẢNG

STT

Bảng

Nội dung
Trình độ đào tạo của công chức phƣờng

1

Bảng 3.1

2

Bảng 3.2 Cơ cấu ngạch công chức phƣờng quận Long Biên

3

Bảng 3.3

4

Bảng 3.4

5

Bảng 3.5

7

40
41

43

43

48

49

52


DANH MỤC BIỂU ĐỒ

STT

Biểu đồ

Nội dung

1

Biểu đồ 3.1

2

Biểu đồ 3.2 Số lƣợng công chức phƣờng quận Long Biên theo độ tuổi


sở có đủ phẩm chất, năng lực trình độ và trách nhiệm trong thực thi công vụ.
Ban chấp hành Đảng bộ quận khoá III, nhiệm kỳ 2015-2020 tập trung chỉ đạo,
xây dựng Chƣơng trình hoạt động số 02-CTr/QU về: “Đẩy mạnh cải cách
hành chính, trọng tâm chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo vị
trí việc làm và hoàn thiện mô hình cơ quan điện tử quận, phƣờng giai đoạn
2015-2020”. Việc xây dựng đƣợc đội ngũ công chức giỏi về chuyên môn
nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức tốt, nhiệt huyết với công việc sẽ góp phần nâng
cao năng lực quản lý, khai thác tốt các tiềm năng, thế mạnh của quận, thúc
đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững, hƣớng tới mục tiêu đƣa
quận Long Biên trở thành một địa bàn kinh tế quan trọng của thủ đô Hà Nội.
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực nhƣ đã nêu ở trên, qua tìm
hiểu thực tế tại các phƣờng, tác giả đƣợc biết hiện vẫn còn tồn tại một bộ
phận công chức phƣờng chƣa nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm của mình;

1


năng lực thực tiễn trong thực thi nhiệm vụ, kỹ năng nghiệp vụ còn hạn chế;
tinh thần trách nhiệm với công việc, ý thức tự học tập nâng cao chuyên môn,
nghiệp vụ chƣa cao; việc triển khai thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin
trong công việc chƣa bắt kịp yêu cầu của nền cải cách hành chính; cá biệt có
trƣờng hợp gây phiền hà, khó dễ đối với các cá nhân và tổ chức trong quá
trình giải quyết công việc, làm cho hiệu quả thực thi công vụ chƣa cao và ảnh
hƣởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phƣơng. Vậy làm thế nào để
nâng cao chất lƣợng công cấp chức phƣờng, hạn chế các tồn tại, khuyết điểm
và đƣa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng công chức cấp phƣờng của
quận Long Biên? Đây là một câu hỏi khó cần có lời giải đáp.
Xuất phát từ lý do đó, tác giả đã lựa chọn đề tài “Nâng cao chất lượng
công chức cấp phường quận Long Biên, thành phố Hà Nội” làm luận văn
thạc sĩ Kinh tế chính trị của mình. Việc nghiên cứu này vừa có ý nghĩa về mặt

thời gian từ 2011 - 2015. Giải pháp đề xuất cho giai đoạn 2015 – 2020.
4. Đóng góp mới của luận văn
- Hệ thống hóa lý luận và thực tiễn vấn đề chất lƣợng công chức cấp
phƣờng
- Phân tích, đánh giá thực trạng chất lƣợng công chức cấp phƣờng cũng
nhƣ đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lƣợng công chức cấp phƣờng ở
quận Long Biên.
- Luận văn còn là tài liệu tham khảo, giúp tham mƣu cho lãnh đạo quận
Long Biên, dựa vào đó đƣa ra những chính sách, chế độ đảm bảo chất lƣợng
và hoạt động của đội ngũ công chức cấp phƣờng.
5. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn
gồm 4 chƣơng:
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận, thực tiễn
về nâng cao chất lượng công chức cấp phường.

3


Chương 2: Phương pháp nghiên cứu.
Chương 3: Thực trạng về chất lượng công chức cấp phường quận Long
Biên, thành phố Hà Nội.
Chương 4: Mục tiêu, quan điểm và các giải pháp nâng cao chất lượng
công chức cấp phường, quận Long Biên, thành phố Hà Nội.

4


CHƢƠNG 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN,

đòi hỏi của Nhà nƣớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân.
“Hệ thống công vụ và xu hướng cải cách của một số nước trên thế
giới” của các tác giả TS Thang Văn Phúc, TS Nguyễn Minh Phƣơng, TS
Nguyễn Thu Huyền, Nxb Chính trị quốc gia, H. 2004. Đây là công trình
nghiên cứu về tổ chức nhà nƣớc, bộ máy hành chính, lịch sử nền công vụ, chế
độ quản lý công chức ở tám nƣớc có nền kinh tế phát triển trên thế giới:
Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản, Liên bang Nga, Cộng hòa Pháp, Cộng hòa
LB Đức, Vƣơng quốc Anh, Mỹ. Công trình giới thiệu chế độ, chính sách của
mỗi nƣớc nhằm cải cách nền công vụ nhƣ: chế độ tuyển chọn, đào tạo, đánh
giá, lƣơng bổng, phụ cấp, sử dụng nhân tài, công tác chống tham nhũng.
“Về chế độ công vụ Việt Nam” do PGS. TS Nguyễn Trọng Điều chủ
biên, Nxb Chính trị quốc gia, H. 2007: đây là công trình nghiên cứu sâu về
công chức, công vụ và các cơ sở khoa học để hoàn thiện chế độ công vụ ở
Việt Nam hiện nay, đề tài phân tích một cách toàn diện và có hệ thống về lý
luận và thực tiễn của chế độ công vụ và cải cách công vụ Việt Nam qua từng
thời kỳ, có tham chiếu các mô hình công vụ của các nƣớc tiêu biểu cho các
thể chế chính trị khác. Qua đó, luận giải và đƣa ra lộ trình thích hợp cho việc
hoàn thiện chế độ công vụ Việt Nam trong điều kiện xây dựng Nhà nƣớc pháp
quyền xã hội chủ nghĩa, nhà nƣớc của dân, do dân, vì dân dƣới sự lãnh đạo
của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Đề tài khoa học cấp bộ: "Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế ở
nước ta trong quá trình đổi mới cơ chế quản lý kinh tế", Học viện Chính trị
quốc gia Hồ Chí Minh, năm 1994. Luận án phó tiến sĩ kinh tế: "Đào tạo lại
đội ngũ lao động quản lý nhà nước về kinh tế trong bước chuyển sang kinh tế
thị trường" của Lƣơng Xuân Khai, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh,

6


năm 1994 cũng là những đề tài nghiên cứu về xây dựng, đào tạo đội ngũ nhân

hoặc công chức hành chính nhà nƣớc ở một số địa phƣơng cụ thể.
Nhìn chung, các công trình nghiên cứu nêu trên đều đề cập vấn đề đội
ngũ cán bộ của chính quyền hoặc là ở dạng chung nhất hoặc đặt nó nằm trong
phạm vi nghiên cứu tổ chức hoạt động của bộ máy chính quyền cấp quận nói
chung. Các công trình trên chủ yếu tập trung đánh giá về chất lƣợng cán bộ,
công chức nhƣ trình độ học vấn, chuyên môn, chƣa đánh giá sâu sắc về năng
lực thực tiễn của cán bộ, công chức hoặc có đánh giá về năng lực nhƣng chƣa
gắn với hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội, với yêu cầu xây dựng nhà nƣớc
pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Chƣa có công trình nào đi sâu nghiên cứu, đánh
giá chất lƣợng đội ngũ cán bộ chính quyền cấp quận ở một địa phƣơng cụ thể
dƣới góc độ khoa học kinh tế chính trị nhƣ đề tài luận văn chọn ở đây. Tuy
nhiên, trong các công trình đã đƣợc công bố, có những nội dung liên quan đến
đề tài sẽ đƣợc tác giả tham khảo, có kế thừa và chọn lọc.
1.2. Cơ sở lý luận về nâng cao chất lƣợng công chức cấp phƣờng
1.2.1.Khái niệm Công chức, công chức cấp phường và chất lượng công chức
cấp phường
1.2.1.1. Công chức
Theo Khoản 2, Điều 4, Luật Cán bộ - Công chức năm 2008: “Công
chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ,
chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức
chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị
thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên
nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân
dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy
lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt
Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự

8



Quy định về công chức phƣờng đƣợc quy định tại khoản 3, điều 61
Luật Cán bộ công chức năm 2008, gồm 06 chức danh sau: Chỉ huy trƣởng
Quân sự; Công chức Văn phòng - thống kê; Công chức Địa chính - xây dựng;
Công chức Tài chính - kế toán; Công chức Tƣ pháp - hộ tịch; Công chức Văn
hóa - xã hội.
Nhiệm vụ của từng chức danh công chức phƣờng:
Chỉ huy trưởng Quân sự: Tham mƣu, giúp UBND phƣờng tổ chức thực
hiện nhiệm vụ, quyền hạn của UBND phƣờng trong lĩnh vực quốc phòng, quân sự
trên địa bàn theo quy định của pháp luật; trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ theo
quy định của pháp luật về dân quân tự vệ, quốc phòng toàn dân, nghĩa vụ quân sự
và các văn bản có liên quan của cơ quan có thẩm quyền.
Công chức Văn phòng - Thống kê: Tham mƣu, giúp UBND phƣờng tổ
chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của UBND phƣờng trong các lĩnh vực
văn phòng, thống kê, tổ chức, nhân sự, thi đua, khen thƣởng, kỷ luật, tín
ngƣỡng, tôn giáo, dân tộc và thanh niên trên địa bàn theo quy định của pháp
luật; trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ xây dựng và theo dõi việc thực hiện
chƣơng trình, kế hoạch công tác, lịch làm việc định kỳ và đột xuất của Hội
đồng nhân dân, Thƣờng trực Hội đồng nhân dân, UBND, Chủ tịch UBND;
giúp Thƣờng trực Hội đồng nhân dân và UBND phƣờng tổ chức các kỳ họp;
chuẩn bị các điều kiện phục vụ các kỳ họp và các hoạt động của Hội đồng
nhân dân, UBND; tổ chức lịch tiếp dân, tiếp khách của UBND; thực hiện
công tác văn thƣ, lƣu trữ, cơ chế “một cửa” và “một cửa liên thông” tại
UBND; nhận đơn thƣ khiếu nại, tố cáo và chuyển đến Thƣờng trực Hội đồng
nhân dân, UBND phƣờng xem xét, giải quyết theo thẩm quyền; tổng hợp,
theo dõi và báo cáo việc thực hiện quy chế làm việc của UBND và thực hiện
dân chủ ở cơ sở theo quy định của pháp luật; chủ trì, phối hợp với công chức
khác xây dựng và theo dõi việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội;

10




pháp luật; thực hiện công tác kế toán ngân sách (kế toán thu, chi ngân sách, kế
toán các quỹ công chuyên dùng và các hoạt động tài chính khác, kế toán tiền
mặt, tiền gửi, kế toán thanh toán, kế toán vật tƣ, tài sản,...) theo quy định của
pháp luật; chủ trì, phối hợp với công chức khác quản lý tài sản công; kiểm tra,
quyết toán các dự án đầu tƣ xây dựng thuộc thẩm quyền quản lý của UBND
phƣờng theo quy định của pháp luật.
Công chức Tư pháp - hộ tịch: Tham mƣu, giúp UBND phƣờng tổ chức
thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của UBND trong lĩnh vực tƣ pháp và hộ tịch
trên địa bàn theo quy định của pháp luật; trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ:
Phổ biến, giáo dục pháp luật; quản lý tủ sách pháp luật, tổ chức phục vụ nhân
dân nghiên cứu pháp luật và tổ chức lấy ý kiến nhân dân trên địa bàn phƣờng
trong việc tham gia xây dựng pháp luật; kiểm tra, rà soát các văn bản quy
phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân và UBND phƣờng báo cáo cơ quan có
thẩm quyền xem xét, quyết định; tham gia công tác thi hành án dân sự trên địa
bàn phƣờng; thực hiện nhiệm vụ công tác tƣ pháp, hộ tịch, chứng thực, chứng
nhận và theo dõi về quốc tịch trên địa bàn theo quy định của pháp luật; phối
hợp với công chức văn hóa - xã hội hƣớng dẫn xây dựng hƣơng ƣớc quy ƣớc
ở tổ dân phố và công tác giáo dục tại địa bàn phƣờng; chủ trì, phối hợp với
công chức khác thực hiện công tác hòa giải ở cơ sở.
Công chức Văn hóa - xã hội: Tham mƣu, giúp UBND phƣờng tổ chức
thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của UBND trong các lĩnh vực: Văn hóa, thể
dục thể thao, du lịch, thông tin, truyền thông, lao động, thƣơng binh, xã hội, y
tế, giáo dục theo quy định của pháp luật; trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ: Tổ
chức, theo dõi và báo cáo về các hoạt động văn hóa, thể dục, thể thao, du lịch,
y tế và giáo dục trên địa bàn; tổ chức thực hiện việc xây dựng đời sống văn
hóa ở cộng đồng dân cƣ và xây dựng gia đình văn hóa trên địa bàn; thực hiện
các nhiệm vụ thông tin, truyền thông về tình hình kinh tế - xã hội ở địa



13


biểu hiện cụ thể thông qua tình trạng sức khỏe để làm việc; tiếp đến là chất
lƣợng lao động, khả năng triển khai, hoàn thành nhiệm vụ đƣợc giao; thái độ,
tinh thần phục vụ nhân dân trong thực thi công việc; trình độ, năng lực
chuyên môn, phẩm chất đạo đức, chính trị; khả năng thích ứng với điều kiện
cải cách hành chính đang diễn ra ngày càng sâu rộng nhƣ hiện nay không chỉ
ở Việt Nam mà còn hội nhập quốc tế...Ngoài ra, chất lƣợng đội ngũ công chức
cấp phƣờng còn đƣợc thể hiện ở mối quan hệ giữa những công chức với nhau:
sự phối kết hợp trong công tác, triển khai nhằm hoàn thành nhiệm vụ; giúp
đỡ, ủng hộ nhau trong cả quá trình lao động.
1.2.1.4. Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng công chức cấp phường tại
quận Long Biên
Trong những năm qua tốc độ phát triển đô thị tại quận Long Biên rất nhanh và
là một trong những quận có tốc độ đô thị hóa nhanh nhất trên địa bàn Thành
phố Hà Nội, cũng là Quận đi đầu của thành phố về sử dụng Mô hình cơ quan
điện tử Quận, phƣờng và Mô hình chuẩn bộ phận một cửa. Hiện nay biên chế
Thành phố giao cho Quận còn hạn chế (197 chỉ tiêu công chức phƣờng năm
2015), kèm theo đó là việc tinh giản biên chế theo Nghị định 108/2014/NĐCP của Chính phủ, theo đó từ năm 2015-2021, mỗi năm Quận phải giảm 2
biên chế, vì vậy để đáp ứng nhu cầu công việc đòi hỏi đội ngũ cán bộ, công
chức phải có phẩm chất đạo đức vững vàng, trình độ chuyên môn nghiệp vụ
cao, có tính sáng tạo trong công việc, có khả năng thích nghi và chịu đƣợc áp
lực công việc, chính vì vậy việc nâng cao chất lƣợng công chức cấp phƣờng là
nhiệm vụ hàng đầu mà lãnh đạo Quận hƣớng tới trong những năm gần đây.
1.2.2. Nâng cao chất lượng công chức cấp phường

1.2.2.1.Khái niệm nâng cao chất lượng công chức cấp phường
Dựa vào khái niệm chất lƣợng công chức cấp phƣờng, chúng ta có thể

những ngƣời am hiểu, bị ảnh hƣởng rất lớn bởi những phong tục, tập quán,
văn hóa vùng miền, bản sắc truyền thống của địa phƣơng, gia tộc. Do đó,

15