Sáng kiến kinh nghiệm

TÊN SKKN:
VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP PHÁT TRIỂN VÀ SỬA LỖI BÀI TẬP
NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRONG GIẢNG DẠY MÔN TIN HỌC 8
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong thời đại của chúng ta, sự bùng nổ công nghệ thông tin đã tác động
lớn đến công cuộc phát triển kinh tế xã hội con người. Đảng và Nhà nước đã xác
định rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của Tin học và công nghệ thông tin, truyền
thông cũng như những yêu cầu đẩy mạnh của ứng dụng công nghệ thông tin,
đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá, mở cửa
và hội nhập, hướng tới nền kinh tế tri thức của nước ta nói riêng - thế giới nói
chung.
Cuộc cách mạng khoa học công nghệ trong những năm gần đây đã làm
thay đổi một phần cuộc sống con người. Sự tác động mạnh mẽ của công nghệ
thông tin đến muôn mặt của đời sống xã hội. Hệ thống nhà trường cũng không
nằm ngoài sự tác động mạnh mẽ đó.
Công nghệ thông tin giúp cho giáo viên không những nâng cao chất lượng
dạy học trong nhà trường mà còn là công cụ, phương tiện để làm một cuộc
“cách mạng” trong việc đổi mới phương pháp dạy học. Không còn lối truyền thụ
một chiều, thầy đọc trò ghi mà công nghệ thông tin đã làm tích cực hóa quá trình
dạy học, mang đến một luồng sinh khí mới cho hệ thống các nhà trường học
hiện nay.
Chính vì xác định được tầm quan trọng đó nên bộ giáo dục đã đưa môn
Tin Học vào giảng dạy trong nhà trường và ngay từ tiểu học học sinh được tiếp
xúc với môn Tin Học để làm quen dần với lĩnh vực công nghệ thông tin, tạo nền
móng cơ sở ban đầu để học những phần nâng cao trong các cấp tiếp theo
Là một giáo viên phụ trách giảng dạy môn Tin học tôi nhận thấy môn Tin học
lớp 8 là môn học hay, thông qua môn học này học sinh có thể không ngừng nâng
cao khả năng tìm tòi để hiểu và giải quyết được những vấn đề sung quanh cuộc
sống hàng ngày. Vì những lí do trên tôi đã thực hiện đề tài “Vận dụng phương

gồm:
• Xác định bài toán:
• Mô tả thuật toán:
• Viết chương trình trên máy tính
Khi phát triển thêm những bài tập dựa trên những bài tập sách giáo khoa
đã cho thì giáo viên yêu cầu học sinh phải làm đầy đủ các bước giải một bài toán
trên máy tính như các ví dụ ở dưới.
GV: Nông Mạnh Dũng

Trang 2


Sáng kiến kinh nghiệm

Ví dụ 1: khi dạy “bài 6: câu lệnh điều kiện” và “bài thực hành 4:
sử dụng lệnh điều kiện if …then” thì học sinh đã hiểu được cấu trúc hàm if…
then ngoài những bài tập thực hành trong sách giáo khoa giáo viên có thể bổ
sung thêm các bài tập mới dựa trên các bài tập sách giáo khoa:
Bài tập 1: viết chương trình nhập vào 2 số nguyên a và b khác nhau từ bàn phím
và so sánh tìm ra số lớn.
 Xác định bài toán:
+ INPUT: có 2 số nguyên a và b
+ OUTPUT: tìm ra số lớn.
 Mô tả thuật toán:
+ Bước 1: Max
2500đ/cành.
Tính tiền và xuất ra kết quả
 Xác định bài toán:
+ INPUT: số cành hoa
+ OUTPUT: tiền hoa phai trả
 Mô tả thuật toán:
+ nếu số cành hoa >= 20 thì tổng tiền 5 thì giảm
2000 ngược lại không giảm.
 Xác định bài toán:
+ INPUT: số ngày, số cuốn, giá
GV: Nông Mạnh Dũng

Trang 4


Sáng kiến kinh nghiệm

 Viết chương trình trên máy tính:
GV: Nông Mạnh Dũng

Trang 5


Sáng kiến kinh nghiệm

Program tong;
Var i: integer;
S:longint;
Begin
S:=0;
For i:=1 to 10 do s:=s+i;
Write(‘tong n la:’,s);readln;
End.
Bài tập 2: viết chương trình tính tổng n số tự nhiên đầu tiên với số
n được nhập vào từ bàn phím.
 Xác định bài toán:
+ INPUT: nhập vào số n
+ OUTPUT: tổng n số tự nhiên đầu tiên
 Mô tả thuật toán:
+ Bước 1: s
S:longint;
Begin
Write(‘nhap so n:’);readln(n);
S:=0;
For i:=1 to n do if I mod 2 =0 then s:=s+i;
Write(‘tong n la:’,s);readln;
End.
Bài tập 4: viết chương trình tính tổng n số tự nhiên đầu tiên (chỉ
tính những số lẻ) với số n được nhập vào từ bàn phím.
 Xác định bài toán:
+ INPUT: nhập vào sồ n
+ OUTPUT: tổng n số tự nhiên đầu tiên những số lẻ
 Mô tả thuật toán:
+ Bước 1: s

Khi chạy chương trình máy tính sẽ báo lỗi như thông báo ở dưới, lúc
này nhiệm vụ của học sinh sẽ là sửa lại cấu trúc để chương trình có thể chạy
được trên máy tính.

Nhưng để sửa được những lỗi này thì học sinh nên làm như sau:
Bước 1: xác định lại cấu trúc của chương trình. Khi đó giáo viên phải hướng
dẫn cho học sinh đọc “thông báo lỗi” là sai ở dòng thứ 4 và cột thứ 1 với lỗi là
sai cấu trúc chương trình, Uses không phải đặt ngay trên Begin.
Bước 2: đánh dấu chỗ sai
Bước 3: sửa lại những chỗ đã đánh dấu sai để chương trình chạy được và đúng
như sau:

GV: Nông Mạnh Dũng

Trang 9


Sáng kiến kinh nghiệm

Ví dụ 2: viết chương trình nhập vào 2 số rồi tính tổng, tính hiệu và
tính tích 2 số đó. Khi viết học sinh cũng có thể viết sai cấu trúc như hình dưới
đây

Khi chạy chương trình thì chương trình không chạy và thông báo lỗi như sau.

Nhưng để sửa được những lỗi này thì học sinh nên làm như sau:
Bước 1: xác định lại cấu trúc của chương trình. Khi đó giáo viên phải hướng
dẫn cho học sinh đọc “thông báo lỗi” là sai ở dòng thứ 3 và cột thứ 5 với lỗi là
sai cấu trúc chương trình, Begin phải đặt dưới câu lệnh khai báo biến Var ngay

do” trong chương trình và sửa lại như sau:

GV: Nông Mạnh Dũng

Trang 11


Sáng kiến kinh nghiệm

Ví dụ 2: viết chương trình nhập vào 1 số tự nhiên, kiểm tra số đó có
phải là số nguyên tố hay không?

Sau khi chạy chương trình thì chương trình sai nên không chạy và hiện
thông báo lỗi như hình dưới

Sau khi có bài tập sai cú pháp thì học sinh phải làm các bước sau để có
thể sửa lại chương trình đúng và chạy được trên máy tính.
Bước 1:
Xem chương trình thông báo lỗi ở dòng nào, cột nào trong chương trình
này lỗi tại dòng 9 và cột 45, dòng 10 và cột 32, dòng 11 và cột 25.
Xem chương trình đang viết sử dụng cú pháp gì, trong trường hợp này
đang sử dụng cú pháp “câu lệnh điều kiên”, cú pháp “lặp với số lần biết trước”
Bước 2: nhắc lại các cú pháp dùng trong chương trình
Cú pháp của “câu lệnh điều kiện dạng thiếu” như sau: if <điều kiện>
then <câu lệnh>;

GV: Nông Mạnh Dũng

Trang 12




Sáng kiến kinh nghiệm

Đối với những dạng lỗi như thống kê ở trên thì các em cần phải làm
những bước như sau:
Bước 1: xác định các lỗi
Bước 2: sửa lại một cách hệ thống từ trên xuống dưới
Ví dụ 1: viết chương trình nhập vào chiều dài và chiều rộng, tính chu vi
và diện tích hình chữ nhật.
Khi học sinh viết có thể không sai cấu trúc chương trình hay sai cú pháp
của chương trình nhưng đôi khi lại mắc phải những lỗi nhỏ như sau:

Bước 1: xác định các lỗi

Thông báo lỗi này cho biết có sai tại dòng 5, cột 9 lỗi kết thúc câu lệnh là
(;) chấm phẩy.

Thông báo lỗi như ở trên cho biết có sai tại dòng 7, cột 38 lỗi kết thúc
câu lệnh là chấm phẩy (;) thay cho dấu phẩy (,)
Bước 2: sửa lại một cách hệ thống từ trên xuống dưới như hình dưới đây
đối với chương trình này là có thể chạy được.

Ví dụ 2: viết chương trình tính tích N số tự nhiên đầu tiên được nhập
vào từ bàn phím.

GV: Nông Mạnh Dũng

Trang 14


sự tiếp thu kiến thức mới của học sinh , kết quả học tập của học sinh có chất
lượng hơn, thái độ, tinh thần học tập của học sinh cũng phấn khởi hơn nhiều,
môn Tin Học 8 không còn nặng nề, khô khan nữa mà thay vào đó là sự nhẹ
nhàng, sôi nổi, hào hứng, lý thú, lôi cuốn sự tiếp thu lĩnh hội kiến thức mới của
học sinh và thu được kết quả khá khả quan.
Trong quá trình thực hiện đề tài này tôi đã tiến hành điều tra 74 học sinh
của 2 lớp 81 và 84 đạt những kết quả như sau:
Trước khi thực hiện đề tài
GIỎI
SL
10

%
14 %

SL
15

KHÁ
%
20 %

TRUNG BÌNH
SL
%
28
38 %

YẾU
SL

5%

Như vậy với kết quả thống kê trên cho ta thấy số học sinh khá và giỏi
tăng lên đáng kẻ. Điều đó chứng tỏ rằng trong dạy học cần ứng dụng nhiều
phương pháp, trong đó phương phát triển từ bài tập đơn giản tới bài tập khó hơn
và sửa lỗi trong môn tin học 8 đã mang lại hiệu quả cao, đã kích thích được sự
hứng thú học hình của học sinh mặc dù đây không hoàn toàn là thước đo chất
lượng dạy – học, nhưng qua đó cũng thấy được tính ưu việt của phương pháp
dạy học này đối với môn Tin Học.
IV/.ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
Phương pháp này góp phần tích cực vào việc rèn luyện tư duy sáng tạo
cho học sinh. Trên cơ sở sử dụng kiến thức và kinh nhgiệm đã có học sinh sẽ
xem xét, đánh giá thấy được các vấn đề cần giải quyết.
Đây là phương pháp phát triển được khả năng tìm tòi, xem xét vấn đề
dưới nhiều góc độ khác nhau. Trong khi phát hiện và giải quyết vấn đề học sinh

GV: Nông Mạnh Dũng

Trang 16


Sáng kiến kinh nghiệm

sẽ huy động được tri thức và khả năng cá nhân, khả năng hợp tác, trao đổi thảo
luận với bạn bè để tim ra cách giải quyết tốt nhất.
Do đó khi soạn bài người thầy phải bỏ ra nhiều thời gian và công sức, để
tạo ra những bài giảng hay để thu hút sự hứng thú học tập của học sinh
V. TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1. Sách tin học dành cho học sinh trung học cơ sở quyển 3 – nhà xuất bản
giáo dục việt nam – năm 2014