ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA SƢ PHẠM

HÀ THỊ BÍCH HẠNH

CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NHẰM TĂNG CƯỜNG XÃ HỘI
HOÁ
SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC TRONG TRƯỜNG PHỔ THÔNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ
Ở QUẬN THANH XUÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN
HIỆN NAY

Chuyên ngành

:

QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số

:

60 14 05

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. LÊ NGỌC HÙNG
HÀ NỘI - 2007


MỞ ĐẦU

3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động XHHSNGD của các trường phổ thông trung học cơ sở
(PTTHCS) công lập và dân lập.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Giải pháp tăng cường XHHSNGD trong hệ thống các trường trung
học cơ sở (THCS) công lập và dân lập.
4. Giả thuyết khoa học của đề tài
Công tác XHHSNGD trên địa bàn quận Thanh Xuân chưa đáp ứng
được yêu cầu, mục tiêu GD đề ra. Đất nước ta đã hội nhập WTO đòi hỏi


GD phải có những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng GD nước nhà
nói chung và chất lượng GD ở quận Thanh Xuân nói riêng. Hiện nay
trên địa bàn quận Thanh Xuân có hai loại hình GD THCS là công lập và
dân lập, nếu nhận thức đúng đắn, có cơ chế chính sách phù hợp, với
quyết tâm thực hiện "bốn không" do Bộ GD&ĐT phát động sẽ thúc đẩy
XHHSNGD, nâng cao chất lượng GD-ĐT đáp ứng yêu cầu của sự
nghiệp GD nước nhà hiện nay.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của chủ trương XHHSNGD
trong sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước hiện nay.
- Điều tra thực trạng công tác XHHSNGD ở địa bàn quận Thanh
Xuân trong những năm qua.
- Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn công tác XHHSNGD của
phòng GD-ĐT quận Thanh Xuân, rút ra những bài học kinh nghiệm, tìm
ra những nguyên nhân của thành công và tồn tại từ đó đề ra các giải
pháp nhằm đẩy mạnh công tác XHHSNGD.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu:
- Phương pháp phân tích văn bản:
- Điều tra, khảo sát một số địa bàn cơ sở, các trường PTTHCS; báo

tại và phát triển của GD luôn chịu sự chi phối của trình độ phát triển
kinh tế xã hội và ngược lại với chức năng của mình GD có vai trò to lớn
trong việc phát triển kinh tế xã hội. Xã hội loài người coi GD là công cụ,
phương tiện để cải biến xã hội. GD được coi vừa là động lực, vừa là mục
tiêu cho việc phát triển tiếp theo của xã hội. Khi xã hội phát triển lên
một mức mới, chính xã hội lại tạo điều kiện mới cho GD và "đặt hàng
mới" cho GD nói chung, nhà trường nói riêng và buộc GD phải tự nâng
mình lên để một mặt đáp ứng yêu cầu và nguyện vọng mới của xã hội,
mặt khác tận dụng tốt những điều kiện mà xã hội mới tạo cho. Cứ như
thế tính chất biện chứng của mối quan hệ giữa GD và cộng đồng xã hội
thường xuyên được diễn ra trong sự cân bằng động và phát triển đi lên
theo đường xoắn ốc cùng với quá trình phát triển của xã hội loài người.
Để phát triển sự nghiệp GD-ĐT, chúng ta phải tiến hành công tác
XHHSNGD. XHHSNGD là huy động toàn xã hội làm GD, động viên
các tầng lớp nhân dân đóng góp sức xây dựng nền GD quốc dân dưới sự
quản lý của nhà nước.
XHHSNGD là tạo cơ hội học tập cho mọi người, tạo nên một xã hội
học tập, cộng đồng hoá trách nhiệm của GD và của cộng đồng, xã hội,
đa dạng hoá loại hình, hình thức GD, đa phương hoá nguồn lực và huy
động cộng đồng, thể chế hoá chủ trương XHHSNGD để chủ trương này
nhanh chóng đi vào cuộc sống. Bằng việc đối chiếu sự tác động các nội
dung XHHSNGD lên các mục tiêu quản lí giáo dục (QLGD), quản lí nhà
trường (QLNT), chúng ta thấy rất rõ vai trò của quá trình XHHSNGD
đối với việc thực hiện các mục tiêu QLGD nói chung và QLNT nói
riêng.
XHHSNGD nhằm mục tiêu "GD cho mọi người", làm cho mọi
thành viên của cộng đồng được hưởng thụ GD một cách thường xuyên,
liên tục, được đào tạo suốt đời. Các lực lượng xã hội được huy động vào
đa dạng hoá các hình thức GD và các loại hình nhà trường, nhằm mở ra
khả năng huy động nhiều lực lượng xã hội tham gia vào công tác GD,

1.2.1. Giáo dục
Giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt trong lịch sử nhân loại,
là một trong những lĩnh vực hoạt động xã hội nhằm kế thừa, duy trì và
phát triển nền văn hoá xã hội, văn minh nhân loại. GD là nhân tố cốt lõi
và tồn tại khách quan trong mọi giai đoạn phát triển xã hội.
Theo nghĩa chung nhất: "Giáo dục là quá trình truyền đạt và lĩnh
hội những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo và những kinh nghiệm nhằm chuẩn


bị cho con người bước vào cuộc sống lao động và sinh hoạt xã hội; là
một nhu cầu tất yếu của xã hội loài người, dảm bảo cho sự tồn tại và
phát triển của con người và xã hội" [46, tr.7].
Giáo dục là điều kiện để con người gắn bó và gắn bó với nhau một
cách có hiệu quả theo mục tiêu đổi mới điều kiện sinh tồn, bởi vì hành
động của bất kỳ cá nhân nào cũng bị hạn chế do khả năng và kinh
nghiệm của riêng người đó. Chính nhờ GD, kết quả những cố gắng của
mỗi thế hệ được truyền lại cho thế hệ sau rồi cứ thế tích luỹ lại và ngày
càng phong phú.
Giáo dục chuẩn bị cho mỗi cá nhân hoà nhập vào cộng đồng và
khẳng định được vị thế vai trò với cộng đồng. GD là con đường đặc
trưng cơ bản để loài người tồn tại và phát triển.
GD là một hiện tượng xã hội đặc biệt, được hình thành tồn tại và
phát triển trong môi trường xã hội cụ thể, nên mọi hoạt động GD đều vì
sự tiến bộ xã hội. Mối quan hệ biện chứng ấy trong thời đại kinh tế tri
thức được thể hiện rất sinh động.
Thế giới ngày nay coi GD là con đường cơ bản để khỏi tụt hậu, để
tiến lên "giáo dục là khâu cực kỳ quan trọng trong quy trình từ khoa học
đến sản xuất, nhất là trong thời đại công nghiệp hoá"[34, tr.79] .
Phát triển GD là quốc sách hàng đầu, là điều kiện tiên quyết để phát
triển nguồn lực con người, yếu tố cơ bản để xã hội phát triển nhanh và

và học trong hoạt động GD, quan hệ giữa các cấp quản lý, quan hệ giữa
nội bộ và bên ngoài; các vấn đề kỹ năng, phong cách, chiến lược, ưu tiên
trong quản lý… QLGD có quy mô và cấp độ đa dạng phức tạp, tầng nấc,
thứ bậc, lại nhiều yếu tố cấu trúc khác nhau và chịu sự tác động của các
yếu tố khách quan luôn vận hành và tương tác trong mối quan hệ đa
dạng, phức tạp, nhưng lại theo quy luật.
1.2.4. Xã hội hoá
Khái niệm xã hội hoá được dùng trong nhiều lĩnh vực khác nhau:
XHH trước hết là sự vận động và tổ chức sự tham gia rộng rãi của
nhân dân, của toàn xã hội vào sự phát triển sự nghiệp văn hoá-xã hội
nhằm từng bước nâng cao mức hưởng thụ về GD, y tế, văn hoá,... và sự
phát triển về thể chất và tinh thần cho nhân dân.
XHH không có nghĩa là giảm nhẹ trách nhiệm của nhà nước giảm
bớt phần ngân sách của Nhà nước mà trái lại là nhà nước tìm thêm các
nguồn thu để tăng tỷ lệ ngân sách cho các hoạt động này đồng thời quản
lý tốt các nguồn thu để nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn kinh phí
đó.
1.2.5. Xã hội hoá sự nghiệp giáo dục
XHHSNGD trả lại đầy đủ tính chất xã hội của GD, cho GD, làm
cho GD có được sự liên hệ hữu cơ với toàn thể xã hội. Mặt khác, trả lại
bản chất xã hội cho GD cũng có nghĩa là làm cho mọi người, mọi thành


viên của xã hội có quyền và nghĩa vụ tham gia vào quá trình GD với tư
cách là những chủ thể GD (mặc dù họ là đối tượng của GD) dưới mọi
hình thức, với mọi khả năng và điều kiện về mọi mặt của quá trình
XHH.
1.3. Các quan điểm, chính sách về xã hội hoá sự nghiệp giáo dục
1.3.1. Xã hội hoá sự nghiệp giáo dục là quy luật tất yếu để phát triển
giáo dục cho mọi quốc gia

1.4. Mục tiêu của xã hội hoá sự nghiệp giáo dục
Trước hết làm cho xã hội nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò của GDĐT trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước nói chung, cũng như
trong phát triển KT-XH của mỗi địa phương, mỗi gia đình và toàn cộng
đồng. Trên cơ sở đó hình thành hệ tư tưởng xã hội về GD-ĐT theo quan
điểm, đường lối của Đảng, coi "Giáo dục là quốc sách hàng đầu, đầu tư
cho giáo dục là đầu tư cho phát triển" .
1.5. Nội dung của xã hội hoá sự nghiệp giáo dục
1.5.1. Giáo dục cho mọi người
GD cho mọi người là tạo lập phong trào học tập sâu rộng trong cộng
đồng xã hội, làm cho xã hội ta trở thành một xã hội học tập.
1.5.2. Huy động cộng đồng tham gia phát triển giáo dục - xây dựng
môi trường giáo dục lành mạnh
Huy động cộng đồng tham gia phát triển GD thực chất là thực hiện
tốt nguyên lý 3 môi trường GD: GD nhà trường, GD gia đình và GD xã
hội, tạo lập một không gian khép kín trong hoạt động GD.
1.5.3. Đa dạng hoá loại hình
Là mở rộng các loại hình trường lớp, các hình thức đào tạo, hình
thức học tập bên cạnh hệ thống trường học công lập được xây dựng và
phát triển ổn định gần một nửa thế kỷ qua, phát triển thêm các loại hình
trường ngoài công lập bao gồm trường bán công, dân lập, tư thục ở tất cả
các ngành học, bậc học, từ GD mầm non đến cao đẳng và đại học.