SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN
CHUYÊN ĐỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG
TRƯỜNG MẦM NON THỊ TRẤN

Người thực hiện: Nguyễn Thị Quyên
Chức vụ : Phó hiệu trưởng
Đơn vị công tác : Trường Mầm non Thị Trấn
SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý

THANH HÓA, NĂM 2015


A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Hiện nay môi trường trên thế giới và ở Việt Nam đang bị ô nhiễm nặng nề,
do gia tăng dân số và đô thị hoá ở nhiều nơi, khí thải của các công trường nhà
máy và lượng rác thải trong sinh hoạt hàng ngày quá nhiều, nhưng chưa được xử
lý tốt.
Sự thiếu hiểu biết của con người là một trong những nguyên nhân cơ bản
gây nên sự ô nhiễm và suy thoái môi trường. Vì vậy giáo dục bảo vệ môi trường
là một vấn đề cấp bách mang tính toàn cầu và là vấn đề cần thiết, liên tục có tính
xã hội sâu sắc cần được giáo dục cho con ngươi ngay từ tuổi ấu thơ.
Để bảo vệ môi trường con người cần thực hiện hàng loạt các biện pháp
khác nhau.Trong đó có biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường được xem là một
trong những biện pháp có hiệu quả. Các nhà khoa học đều cho rằng, giáo dục
bảo vệ môi trường cần được quan tâm đúng mức ngay từ lứa tuổi mầm non, bởi
vì ở lứa tuổi này dễ hình thành các nề nếp thói quen, những giá trị tốt đẹp, tạo cơ

tốt mọi nhiệm vụ đã đề ra.
Mặt khác Thị Trấn Nga Sơn. Vừa được chuyển sang khu trường mới.
Xong hiện nay nhà trường vẫn còn thiếu vườn cổ tích vườn thiên nhiên, các loại
cây xanh tuy đã có nhưng còn hạn chế về chủng loại, một số ít phụ huynh học
sinh còn hạn chế về công tác bảo vệ môi trường.
- Ở một số gia đình ý thức bảo vệ môi trường của người lớn chưa tốt, do
đó đã ảnh hưởng đến ý thức thực hiện của trẻ về bảo vệ môi trường ở trường
mầm non Thị Trấn Nga Sơn cũng chưa được tốt.
II. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu.
1. Kết quả khảo sát thực trạng:

3


Số trẻ biết chia sẻ và hợp
tác với bạn bè và mọi người
xung quanh, về công tác
bảo vệ môi trường
Số
C
Tốt K
TB
trẻ
Đ
291
cháu

Trẻ có hành vi bảo vệ môi
trường
Số

105

80

6,8

70

112

90

%

%

%

%

%

%

%

Trẻ có phản ứng với các
hành vi của con người
làm bẩn môi trường và
phá hoại môi trường

%

%

%

Qua kết quả khảo sát trên tôi nhận thấy rằng: Giáo dục bảo vệ môi trường
cho trẻ trong trường mầm non quả thật rất cần thiết, và để công việc giáo dục
bảo vệ môi trường trong trường mầm non đạt hiệu quả tốt hơn tôi đã mạnh dạn
đưa ra một số giải pháp phù hợp với điều kiện hoàn cảnh của đơn vị, theo hướng
đi của riêng mình.
III. Các giải pháp và tổ chức thực hiện:
Biện pháp 1: Tăng cường về điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị cho công
tác giáo dục bảo vệ môi trường.
Môi trường trong trường mầm non là toàn bộ môi trường tự nhiên, môi
trường xã hội và môi trường nhân tạo. Đó là môi trường trong phòng, lớp học và
môi trường ngoài phòng lớp học bao quanh cuộc sống học tập, vui chơi của đứa
trẻ ở trường mầm non.
Môi trường trong phòng, lớp học bao gồm: Bàn ghế, giá, tủ, đồ dùng, đồ
chơi, hệ thống các biểu bảng phục vụ cho công tác chăm sóc, giáo dục trẻ.
Môi trường ngoài lớp học bao gồm: Sân chơi và các thiết bị ngoài trời, khu
vui chơi với cát, nước, cổng, biển trưởng, hàng rào, vườn hoa, cây, rau.
Trong những năm gần đây, với sự quan tâm của nhà nước, nên việc phát
triển hệ thống trường lớp mầm non của Huyện Nga Sơn đang từng bước được
khởi sắc, các xã trong Huyện đã xây dựng được khu trường khang trang. Trường
mầm non Thị Trấn Nga Sơn cũng vừa mới chuyển sang khu mới. Có đầy đủ đồ
dùng đồ chơi. Khuôn viên trường rộng rãi thoáng mát, phụ huynh học sinh rất
phấn khởi mỗi khi đến trường.
4


Năm học 2014-2015 là năm học tiếp tục đưa nội dung chuyên đề giáo dục
bảo vệ môi trường, chính vì thế mà ngay từ đầu năm học nhà trường đã tạo điều
kiện để 100% Cán bộ - Giáo viên được tham gia tiếp thu chuyên đề, cung cấp
tài liệu cho cán bộ giáo viên tham khảo và áp dụng vào công tác giáo dục trẻ.
Thông qua việc tiếp thu chuyên đề giúp giáo viên nắm được mục đích, ý nghĩa,
yêu cầu của chuyên đề về giáo dục bảo vệ môi trường. Bên cạnh nhà trường còn
tổ chức các buổi hội thảo về chuyên đề, đưa ra các tiêu chí để các khối thảo
luận, rút kinh nghiệm, đồng thời cho giáo viên đăng ký thực hiện chuyên đề, nôi
dung của phiếu đăng ký nêu lên mục tiêu cần đạt, danh hiệu lớp, danh hiệu cá
nhân..
Bản thân là phó hiệu trưởng, ngay sau khi được tiếp thu chuyên đề, tôi đã
xây dựng kế hoạch chỉ đạo chuyên đề phổ biến đến tất cả giáo viên trong trường
Ví dụ:
Tháng

Nội dung kiểm tra

Người được kiểm tra

8+ 9/2014

- Các nhóm lớp xây dựng góc tuyên Tất cả các nhóm lớp
truyền về chuyên đề
- Điều kiện thực hiện chuyên đề

10/2014

- Kiểm tra nội dung lồng ghép tích

GV Mai Thị Thuý : Lớp5 tuổi

Muốn chỉ đạo tốt chuyên đề, cần phải xây dựng kế hoạch rõ ràng, cụ thể
ngay từ đầu năm học và để kế hoạch đúng với tình hình thực tế, không bị động
trong quá trình thực hiện, cần có sự bàn bạc thống nhất của ban giám hiệu và
giáo viên.
Khi xây dựng kế hoạch, người phụ trách chuyên môn phải có nội dung,
biện pháp, thời gian thực hiện cụ thể. Căn cứ vào hướng dẫn của cấp trên, vào
7


nhiệm vụ, kế hoạch năm học của nhà trường và nắm vững nội dung trọng tâm
của chuyên đề.
Ngoài kế hoạch thực hiện chung cho cả năm học, thì từng chủ đề phải được
lồng ghép nội dung chuyên đề sao cho phù hợp với nội dung của chủ đề đó.
Ví dụ:
Chuyên đề
Bảo vệ môi

Nội dung

trường

- Trẻ hiểu biết về môi trường trong trường mầm non (Phòng,

Chủ đề:

nhóm, lớp, sân, vườn, cống, rãnh, đồ dùng, đồ chơi) Môi

Trường mầm

trường trong gia đình (Nhà cửa, sân vườn, đồ dùng sinh hoạt

Thông qua các bài hát, bài thơ, câu chuyện. Có trong chủ đề,
nhằm hình thành cho trẻ hành vi đúng về vệ sinh cá nhân, vệ
sinh môi trường (VD bài thơ bé ơi.)
+ Thông qua hoạt động vệ sinh ăn trưa, ngủ trưa:
Giáo dục trẻ biết rửa tay chân, mặt mũi sạch sẽ trước và sau
khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi ngủ dậy, biết ăn hết xuất,
không làm rơi vãi thức ăn trên sàn nhà.
+ Thông qua hoạt động vui chơi:
Cho trẻ dạo chơi tham quan, quan sát, nhận xét về công việc
của bác lao công, bảo vệ, quét dọn sân trường. Trò chuyện về
công việc hàng ngày của bố, mẹ trẻ trong gia đình.
Việc lồng ghép kiến thức giáo dục bảo vệ môi trường, thông qua các hoạt
động hàng ngày như: Hoạt động góc, hoạt động giáo dục, hoạt động nuôi dưỡng.
Phải phù hợp và theo hướng tích hợp, do giáo viên tự chọn. Vì vậy việc lồng
ghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào các hoạt động không thể tuỳ tiện,
mà phải dựa vào các nguyên tắc khoa học, rõ ràng, phải có hệ thống và phù hợp
với trẻ (Với độ tuổi) và tránh trùng lặp. Do đó, sau khi có kế hoạch của nhà
trường và của chuyên môn, tôi chỉ đạo cho giáo viên các nhóm lớp lên kế hoạch
thực hiện chuyên đề cho lớp mình chủ nhiệm (Kế hoạch này được ghi cụ thể vào
kế hoạch nội dung lồng ghép trong tuần của từng chủ đề)

9


Ví dụ: Trong kế hoạch tháng 9 (lớp 5-6 tuổi) Giáo viên chủ nhiệm: Mai Thị
Thúy
* Đối với giáo viên:
- Trang trí lớp nổi bật chủ đề bản thân và chuyên đề bảo vệ môi trường như:
+ Xây dựng góc “Những điều phụ huynh cần biết” “Bé với môi trường”
+ Trao đổi cùng phụ huynh hàng ngày trong khi đón, trả trẻ về hành vi của

làm theo, luôn có ý thức hướng dẫn trẻ và nhắc nhở trẻ kiên trì thực hiện những
việc làm có ý nghĩa bảo vệ môi trường. Trên cơ sở đó giáo dục trẻ biết yêu quý,
gần gũi môi trường và biết đánh giá cao hành vi tốt, sấu của con người trong
việc chăm sóc, bảo vệ môi trường.
Tôi đã thiết kế một số bài tập cho trẻ thực hành ở 3 lớp mẫu giáo lớn, và
yêu cầu giáo viên chủ nhiệm các lớp nghiêm túc thực hiện như sau:
* Lập bảng “Bé trực nhật”.
Bảng được làm bằng 1/4 tờ bìa rô ky, trong đó 1/3 miếng bìa dùng làm
bảng được dành để gắn ảnh của trẻ, 2/3 còn lại gắn các túi đựng tranh ảnh minh
hoạ về công việc bé làm trong phiên trực nhật đó:
11


Giáo viên cần hướng dẫn trẻ, để trẻ biết được nhiệm vụ của mình ngày
hôm đó sẽ là gì, nhờ nhìn vào các tranh minh hoạ cô gắn bên cạnh, và mỗi ngày
cô lại thay tên trẻ bằng cách thay ảnh trẻ theo nhóm.
* Nhà khoa học nhỏ tuổi:
Với tên gọi này, giáo viên cho trẻ làm những thí nghiệm đơn giản như:
- Dùng 2 chậu nước sạch như nhau, sau đó cho đất cát bẩn vào 1 chậu, để
một lúc và cho trẻ so sánh, nhận xét chậu nước nào có thể đem dùng, chậu nước
nào không thể dùng được nữa, vì sao?
- Ươm 2 cây vào 2 chậu đất, một cây được tưới nước hàng ngày, còn một
cây không được tưới nước, sau ít ngày cho trẻ nhận xét, điều gì sẽ sảy ra với 2
cây đó.
Thông qua các thí nghiệm nhỏ đó, giáo viên giải thích để trẻ hiểu biết thêm
về môi trường và trách nhiệm của trẻ đối với môi trường.
* Tổ chức buổi lao động của bé: Hàng tuầm vào sáng thứ 2 hoặc chiều thứ 6
(Nếu trời mưa) Sau khi tập thể dục buổi sáng hoặc trước khi bình bé
ngoan, giáo viên cho trẻ tham gia lao động trong lớp như:
+ Lau chùi đồ dùng, đồ chơi bằng khăn ẩm.

về cho công đoàn từ bán rau cho nhà bếp. Số tiền đó được chuyển vào quỹ công
đoàn và chi phí cho các hoạt động của công đoàn.
* Phối hợp với phụ huynh học sinh.
Để thực hiện chuyên đề một cách có hiệu quả, thì việc phối kết hợp với
phụ huynh học sinh là một việc làm cần thiết nhất, vì vậy ngay từ đầu năm học
tôi đã tham mưu với thủ trưởng đơn vị, có kế hoạch cụ thể về nguồn thu quỹ phụ
huynh hỗ trợ cho công tác bổ sung cơ sở vật chất, trang thiết bị cho nhà trường.
Trong năm qua hội phụ huynh đã hỗ trợ nhà trường đóng mới 50 cái bàn, 300
cái ghế, mua mới 7 tủ đựng đồ dùng, 60 sạp ngủ cho trẻ, 1 bộ bàn ghế văn
phòng và nhiều đồ dùng phục vụ cho công tác giảng dạy, học tập, vui chơi ăn
ngủ của trẻ trong nhà trường, với trị giá.
Việc hình thành và củng cố một số kỹ năng lao động tự phục vụ, lao động
môi trường của trẻ muốn đạt kết quả tốt, thì việc phối kết hợp với phụ huynh là
vô cùng quan trọng, bởi vì số thời trẻ ở nhà chiếm gần 1/3 thời gian trong tuần
(Thứ 7, chủ nhật) Vì vậy nội dung mà tôi yêu cầu giáo viên chủ nhiệm các
lớp trao đổi với phụ huynh để giáo dục trẻ thực hành đó là:
- Trẻ biết tự làm vệ sinh cá nhân như tự thay quần áo. Đối với trẻ 3-4-5 tuổi)
Đối với trẻ nhà trẻ phụ huynh cần thực hiện thay quần áo cho trẻ hàng ngày.
- Trẻ tự cất đồ dùng, đồ chơi của mình vào tủ gọn gàng, ngăn nắp.
- Biết tự xúc cơm ăn, biết dồn thức ăn rơi vãi vào một nơi (Trẻ 3 - 4 - 5 tuổi)
- Động viên trẻ ăn nhiều loại thực phẩm, ăn hết xuất.

14


- Biết giúp đỡ người lớn những công việc vừa sức trước và sau khi ăn (Chải
chiếu, xếp ghế, chia bát đũa hoặc thu dọn bát thìa, cơm rơi vãi, giấy lau. Sau khi
ăn xong)
Trong khi thực hiện công việc này, người lớn cần giúp trẻ biết phân loại
rác thải sau bữa ăn hàng ngày như: Cơm thừa có thể để lại làm thức ăn cho vật

cực trong việc tuyên truyền bảo vệ môi trường. Muốn phụ huynh hiểu được vấn
đề, và có thái độ hưởng ứng tốt thì giáo viên phải có những kỹ năng tuyên
truyền, sức thuyết phục cao.
- Đối việc trang trí lớp cũng cần làm nổi bật nội dung chuyên đề giáo dục
bảo vệ môi trường, đây cũng chính là một hình thức tuyên truyền tốt nhất đến
phụ huynh và học sinh, bằng các góc mở, giáo viên có thể thay đổi các hình ảnh
minh hoạ về công tác bảo vệ môi trường cho trẻ như tranh: Bé quét nhà, bé
chăm sóc cây, con vật, bé nhặt rác bỏ vảo thùng rác. Thông qua đó để giáo dục
trẻ có ý thức ngay từ khi còn nhỏ về hành vi bảo vệ môi trường.
- Đối với nhà trường, tôi tham mưu với thủ trưởng đơn vị thuê người kẽ vẽ
các hình ảnh có nội dung tuyên truyền về giáo dục bảo vệ môi trường ngay phía
cầu thang lên xuống, nhằm tuyên truyền đến tất cả phụ huynh, học sinh và khách
đến tham quan về công tác bảo vệ môi trường.
- Đối với các hội thi, lễ hội được tổ chức trong nhà trường, bao giờ cũng
được gắn với nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho cán bộ giáo viên và học
sinh, có phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng giáo viên và học sinh như: Thu
dọn, sắp xếp bàn ghế gọn gàng trước và sau khi thực hiện lễ hội, hội thi, Không
16


ăn quà vặt khi nhà trường đang tổ chức lễ hội, hội thi. Chính vì vậy mà trong
năm học qua với những hội thi, lễ hội mà nhà trường tổ chức đã được cán bộ,
giáo viên, phụ huynh và học sinh nhiệt tình ủng hộ về công tác bảo vệ môi
trường.
VD: Trước khi tổ chức hội thi “Bé khỏe – Bé khéo tay” cấp trường, nhà
trường viết thông báo tuyên truyền đến tất cả cán bộ - Giáo viên và phụ huynh
học sinh về nội dung tuyên truyền bảo vệ môi trường khi làm xong cháu biết cất
đồ dùng gọn ngàng ngăn nắp .
Trong khi tổ chức hội thi có phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng đ/c giáo
viên phụ trách về các mảng như:

86

105

80

20

291

90

115

86

30,9

39,5,

29,6

0

Số
CĐ

trẻ

T


cháu 29,6 36,1 27,5 6,8
* Khảo sát cuối năm cho thấy:
291

25,8

41,2 33,0

Trẻ có phản ứng với các
hành vi của con người làm
bẩn môi trường và phá hoại
môi trường

trẻ
291

291

ĐẠT
T

K

TB

CĐ

75



C .KẾT LUẬN
Sau một năm đưa các giải pháp trên vào thực hiện tại nhà trường, cùng với
sự nỗ lực cố gắng của tập thể cán bộ, giáo viên trong trường mầm non, thì hiệu
quả mà chuyên đề “Giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non” Đem
lại kết quả đáng phấn khởi đó là:
- Cảm nhận khi tới trường có bầu không khí trong lành, không bụi bẩn,
không rác thải, có thể nói là đã có được môi trường thực sự Xanh - Sạch - Đẹp.
- Hàng tuần khối mẫu giáo, lớn, nhỡ tham gia lao động cùng cô.
- Trồng và chăm sóc các loại cây, loại rau xung quanh khu vực trường.
- Đặc biệt là nhận thức của giáo viên, nhân viên và phụ huynh học sinh
trong công tác giáo dục bảo vệ môi trường được nâng lên rõ rệt. Bảo vệ môi
trường không phải ở đâu xa, mà chính là bảo vệ ngay từ mỗi con người, từ việc
làm nhỏ nhất như nhặt một vỏ gói kẹo bỏ vào thùng rác nhưng lại mang lại hiệu
qủa rất lớn.
- Điều quan trọng nhất mà chuyên đề mang lại đó là hình thành và rèn
luyện cho trẻ thói quen sống gọn gàng, ngăn nắp, biết vệ sinh cá nhân và vệ sinh
môi trường sạch sẽ. Trẻ tích cực và tự hào khi được tham gia các hoạt động giữ
gìn, bảo vệ môi trường.
- Sự chỉ đạo sát sao công tác thực hiện chuyên của từng giáo viên trong
nhà trường
- Lên kế hoạch, sát với tình hình thực tế nhà trường, phù hợp với nội dung
chủ đề.
- Hướng dẫn giáo viên trang trí lớp. viết bài tuyên truyền có nội dung giáo
dục bảo vệ môi trường.
- Tổ chức các buổi lao động có sự tham gia của phụ huynh học sinh và giáo
viên toàn trường.
- Phát động phong trào làm đồ dùng, đồ chơi từ nguyên vật liệu phế thải.
- Tham dự đầy đủ các lớp bồi dưỡng. dự giờ do trường và phòng giáo dục
tổ chức.


Nguyễn Thị Quyên

19