SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
“PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI”

TaiLieu.VN

Page 1


LỜI MỞ ĐẦU
Hiện nay, để tiếp cận với nền tri thức mới và ứng dụng thành công những thành tựu của
khoa học trên thế giới thì các nước nói chung và Việt Nam nói riêng đòi hỏi phải có
cuộc đổi mới trong hệ thống giáo dục về mục tiêu, nội dung và phương pháp. Chúng ta
cần đào tạo ra một đội ngũ nhân lực vừa hồng vừa chuyên. Không chỉ giỏi về tri thức
khoa học mà còn phải am hiểu những tri thức về xã hội. Môn học Tự nhiên xã hội
trong nhà trường Tiểu học hiện nay giữ vị trí vai trò quan trọng trong việc hình thành
tri thức này.
Thế nhưng hiện nay có nhiều giáo viên chưa thật sự hiểu hết ý nghĩa của việc đổi mới
phương pháp dạy học các môn học nói chung cũng như môn Tự nhiên xã hội nói riêng
nên chưa thật sự quyết tâm từ bỏ thói quen dạy theo kiểu truyền đạt qua sách vở, theo
lối học thụ động.
Có rất nhiều phương pháp dạy học giúp các em chủ động tiếp thu kiến thức nhưng nổi
bật lên trong đó là phương pháp giao việc. Đây là phương pháp giúp các em tự tìm tòi
kiến thức, tự phát hiện và nêu thắc mắc trước khi bước vào tiết học. Giáo viên chỉ là
người hỗ trợ giúp các em kết luận lại và định hướng cho các em đâu là kiến thức đúng.
Phương pháp này rất tích cực và mang nhiều ưu điểm.

TaiLieu.VN

Page 2

không máy móc, không gò bó. Và tự bản thân cấu trúc của chương trình cũng đã có
mục đích giúp cho các em khám phá những kiến thức đơn giản thân thuộc với cuộc
sống của mình. Chính vì thế, tôi nghĩ với vị trí là một giáo viên trực tiếp giảng dạy
và hướng dẫn tôi sẽ tận dụng vốn sống của các em để từ đó tạo nền tảng giúp các em

TaiLieu.VN

Page 4


khám phá ra những kiến thức tưởng chừng như xa lạ nhưng lại vô cùng thân thuộc
với chính các em. Qua đó, chính bản thân các em cũng lại khám phá ra mình, chủ
động học tập, chủ động tiếp nhận kiến thức của môn học.
Đó chính là lý do tôi tâm đắc khi lựa chọn phương pháp giao việc trong phân môn
Tự Nhiên Xã Hội.

TaiLieu.VN

Page 5


B. Phương pháp giao việc:
1.

Thế nào là phương pháp giao việc?
Là phương pháp lôi cuốn học sinh vào các hoạt động đa dạng với những công việc cụ
thể, với những nghĩa vụ xã hội nhất định. Qua đó, học sinh sẽ có điều kiện để thể hiện
những kinh nghiệm vốn có của mình hình thành được những hành vi phù hợp với công
việc được giao, thu nhận kiến thức phù hợp.
2. Cách tiến hành:

Hỗ trợ - Kiểm tra:
Trong quá trình học sinh thực hiện nhiệm vụ của nhóm mình GV cần hỗ trợ gợi ý giúp
các em tìm kiếm thông tin và kiểm tra tiến độ thực hiện của các nhóm. Đồng thời cũng
giúp đỡ các nhóm gặp khó khăn trong quá trình thu nhận thong tin của mình.



Tiến hành tiết dạy:
Trong từng hoạt động,các nhóm sẽ lần lượt trình bày sản phẩm hay thông tin thu thập
được theo điều khiển của GV. Những phần kiến thức học sinh trình bày sẽ là phần mở
đầu cho một hoạt động hoặc sẽ là phần đúc kết kiến thức của hoạt động đó. GV sẽ là
người nhận xét và đúc kết kiến thức của hoạt động.



Nhận xét – lưu ý – tuyên dương.

TaiLieu.VN

Page 7


3.

Ưu – nhược điểm của phương pháp:



Ưu điểm:






Nhược điểm:

-

Đối tượng học sinh còn nhỏ nên trong quá trình tìm tòi kiến thức cần có sự hỗ trợ của
gia đình.

-

Các em dễ tìm hiểu lan man, không đúng trọng tâm yêu cầu.

-

Trình bày chưa logic, mang tính chất liệt kê.

-

Dễ dẫn đến việc phân công quá sức với học sinh.

-

Phải tiến hành thực hiện kéo dài trong một thời gian nhất định.

4.

Giải pháp:

Giáo viên cần trao đổi thường xuyên với các nhóm để có thể hỗ trợ cho các em. Đồng
thời từ đó gợi ý sâu hơn giúp các em hiểu rõ hơn khi trình bày trước lớp.

 Đối với những bài như “Cuộc sống xung quanh”:
GV cần thường xuyên hỏi thăm trao đổi và giúp đỡ cho học sinh, tránh tình trạng học
sinh chỉ tìm hiểu một số nơi các em thích đến mà không chú ý đến những gì bé thấy
trên đường làm cho phần thu thập thông tin không phù hợp, không phong phú.
 Đối với bài: “Con cá”:
TaiLieu.VN

Page 10


Để quan sát cá bơi và thở như thế nào GV cần hướng dẫn cho học sinh chú ý đến bộ
phận đầu cá. Gợi ý cho các em ra hồ cá ở vườn trường, hoặc ở nhà mình. Tránh để
học sinh quan sát cá bơi mà không nắm được kiến thực cần nắm.
d.

Yêu cầu các nhóm trình bày thử cho giáo viên sau khi hoàn thành. GV sẽ gợi ý
giúp các em trình bày lưu loát hơn:
Trước khi tiết học được tiến hành GV nên đề nghị các em trình bày bài của mình theo
logic. Tránh gây mất thời gian của giờ học vì đôi khi các em lúng túng chưa biết cách
trình bày làm mất hiệu quả của phần thu thập thông tin trong nhóm.

TaiLieu.VN

Page 11


e.


Các em đã biết tìm tòi, sáng tạo trong quá trình thu thập kiến thức của mình.

-

Có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các thành viên trong nhóm, bổ sung kiến thức cho
nhau, giúp đỡ nhau cùng khám phá tri thức mới.

TaiLieu.VN

Page 13


-

Biết chủ động nắm kiến thức cũng như chủ động tìm kiếm thông tin một cách bài bản
cho các tiết học tiếp theo dù không có sự phân công của giáo viên.

-

Biết trình bày logic những nội dung mà các em được giao.

-

Hầu hết các em biết tự khai thác vốn sống của mình cũng như tự làm giàu vốn sống
đó hơn thông qua những tiết học được các em chuẩn bị tốt việc được giao.

-

Những em nhút nhát, rụt rè, thụ động đã nhanh nhẹn hơn, tích cực hơn. Biết tham gia

Đây là một phương pháp tích cực và mang lại hiệu quả cao trong quá trình giảng dạy
của người Giáo viên, đặc biệt là đối với môn Tự nhiên xã hội. Đây là môn học đòi hỏi
các em không chỉ biết lắng nghe mà chính bản thân các em phải tự khám phá những
kiến thức đang ở xung quanh trong đời sống hàng ngày. Từ đó, các em sẽ biết làm chủ
kiến thức của mình.
Để ứng dụng thành công phương pháp này ngoài việc thực hiện tốt các giải pháp trên
GV cần lưu ý lựa chọn bài dạy phù hợp để ứng dụng phương pháp.

TaiLieu.VN

Page 15