SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
"HIỆU TRƯỞNG VỚI CÔNG TÁC XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC TẠI
TRƯỜNG TH B VĨNH TRƯỜNG"

1


PHẦN MỞ ĐẦU
I. Bối cảnh của đề tài
Xã hội hóa công tác giáo dục là một tư tưởng lớn của Đảng và Nhà nước ta. Tư
tưởng đó là một sự đúc kết truyền thống hiếu học, vì sự nghiệp “ Trăm năm trồng người”,
đề cao tính ham học, khả năng tìm tòi, nghiên cứu khám phá kiến thức văn hóa xã hội,
nhân loại, đồng thời cũng đề cao sự chăm lo việc học hành của dân tộc ta. Xã hội hóa
giáo dục vừa mang tính truyền thống vừa mang tính hiện đại vì lợi ích Quốc gia, lợi ích
cộng đồng, lợi ích gia đình và từng cá nhân con người.
Giáo dục liên quan tác động trực tiếp đến mọi người, là lợi ích mọi người, của cộng đồng.
Đối với gia đình đó là lợi ích của mỗi công dân. Ai cũng có quá trình học tập nên chịu
ảnh hưởng ít nhiều của công tác giáo dục.
Trong các văn kiện của Đảng cũng xác định “Giáo dục là sự nghiệp của quần chúng”
muốn tạo ra nguồn nhân lực thật tốt để đáp ứng sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội, yêu
cầu của đất nước trong thời kỳ công nghiệp hóa- hiện đại hóa. Để đạt được mục tiêu đó
không chỉ là trách nhiệm của ngành giáo dục mà là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân,
phải có sự tham gia tích cực, phối hợp chặt chẽ của toàn xã hội. Sự tham gia phối hợp ấy
phải được tiến hành có tổ chức, khoa học, thường xuyên liên tục mới mang lại hiệu quả

2


cao. Phải đẩy mạnh công tác xã hội hóa giáo dục, huy động mọi nguồn lực để phát triển

chất từ cha mẹ học sinh, tổ chức xã hội đem lại cho con em họ môi trường giáo dục tốt.
Nếu toàn xã hội và các gia đình quan tâm với công tác xã hội hóa giáo dục thì con em của
chúng ta được hưởng môi trường giáo dục tốt hơn. Chính vì thế, là một cán bộ quản lý
nhà trường tôi nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của công tác xã hội hóa giáo dục nên
mạnh dạn chọn đề tài này để cùng chia sẻ, học tập kinh nghiệm từ các đồng nghiệp, các
đơn vị thực hiện tốt công tác xã hội hóa.
Bằng những biện pháp nhà trường đã áp dụng vào công tác xã hội hóa giáo dục chẳng
những mang lại hiệu quả trước mắt mà còn định hướng phát triển lâu dài, bền vững, tạo

4


tiền đề làm thay đổi bộ mặt nhà trường và nâng cao chất lượng giáo dục, các hoạt động
phong trào trong đơn vị. Từ đó, tạo được hiệu quả lâu dài, vì cộng đồng xã hội cùng
chung tay xây dựng, tháo gỡ khó khăn trong các hoạt động trường học mới tạo điều kiện
tốt nhất cho nhà trường phát triển, nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập và các phong
trào thi đua khác. Khi mối quan hệ giữa nhà trường- gia đình và xã hội được gắn kết một
cách chặt chẽ đó là nguồn động lực, sức mạnh tổng hợp vượt qua mọi khó khăn, thử
thách, giải quyết công việc một cách chủ động đạt hiệu quả cao, đồng thời tính cộng đồng
trách nhiệm cũng thể hiện rõ nét hơn sự quyết tâm, làm đến nơi đến chốn. Mọi hành động
cho giáo dục sẽ mang tính tự giác, trách nhiệm, vì sự nghiệp chung, vì sự tiến bộ của
chính con em mình. Tất cả đều vươn tới mục tiêu “ Giáo dục cho mọi người, thì mọi
người phải làm giáo dục”.
III. Phạm vi nghiên cứu
Vấn đề xã hội hóa giáo dục là việc làm có tính xã hội rộng lớn trong phạm vi cả nước
mang tầm khái quát cao, nhưng trong đề tài này bản thân chỉ đề cập đến công tác xã hội
hóa giáo dục trong địa bàn nhà trường quản lý, gồm có hộ gia đình và công tác huy động
các nguồn lực từ các mạnh thường quân, các nhà hảo tâm, các tổ chức, cá nhân trong,
ngoài xã có tâm huyết đối với công tác giáo dục của đơn vị.
IV. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu

học, liên tục mới mang lại hiệu quả.
Báo cáo Chính trị tại Đại hội XI của Đảng cũng chỉ rõ: “Tiếp tục đổi mới cơ chế
quản lý giáo dục, đào tạo trên tinh thần tăng cường tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của
các cơ sở giáo dục, đào tạo. Hoàn thiện cơ chế, chính sách xã hội hóa giáo dục, đào tạo
trên cả ba phương diện: động viên các nguồn lực trong xã hội; phát huy vai trò giám sát
của cộng đồng; khuyến khích các hoạt động khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học
tập, tạo điều kiện để người dân được học tập suốt đời. Nâng cao hiệu quả hợp tác quốc
tế trong giáo dục, đào tạo”.
Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển. Phải coi đầu tư cho giáo dục là một
trong những hướng chính của đầu tư phát triển, tạo điều kiện cho giáo dục đi trước và
phục vụ đắc lực sự phát triển kinh tế- xã hội. Huy động toàn xã hội giáo dục, động viên
các tầng lớp nhân dân góp sức xây dựng nền giáo dục quốc dân dưới sự quản lý của Nhà
nước.

7


Vì vậy, ngoài việc đầu tư của Nhà nước cho giáo dục, cần có sự đóng góp của nhân
dân, thực hiện chủ trương “Nhà nước và nhân dân cùng làm” bằng con đường xã hội hóa
giáo dục.
II. Thực trạng của vấn đề
Trường có 19 lớp, một điểm lẻ với tổng số học sinh 527 em, được đặt ở vị trí của 2 ấp,
Vĩnh Thành và La Ma. Nơi đây có dân tộc Chăm cùng sinh sống, điều kiện kinh tế lại
khó khăn. Là một xã cù lao đất chật người đông, dân cư sống chuyên canh nghề nông,
mua bán nhỏ, không đất canh tác đi làm thuê kiếm sống, họ thường đi làm ăn xa mang
con theo. Một số phụ huynh phó thác việc học tập của con em mình cho nhà trường.
Bên cạnh những khó khăn chung, học sinh phần lớn không có đủ tập vở, quần áo đi học,
các em học sinh lớp 4,5 phải phụ giúp gia đình, một số ít học sinh nhà xa trường (khoảng
cách 3km) phải đi qua một khu dân cư mới đến trường nên việc học tập của các em có
phần hạn chế. Sách giáo khoa không đủ để đáp ứng cho hoạt động dạy-học. Sân trường

Từ thực trạng trên, cần xây dựng mục tiêu phấn đấu của trường, từng bước làm chuyển
biến nhận thức trong đội ngũ cán bộ, giáo viên và củng cố lòng tin đối với xã hội. Đáp
ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu phát triển nhà trường trong xu thế chung của ngành giáo
dục. Làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục, thực hiện phương châm “ Nhà nước và nhân
dân cùng làm” góp phần tạo ra môi trường giáo dục thân thiện, hợp tác, cộng đồng trách
nhiệm vì sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ đúng theo quan điểm của Đảng: “Giáo dục là sự
nghiệp của quần chúng”.
III. Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề
Quán triệt trong nhà trường mục đích xã hội hóa giáo dục:
Để hiểu và thực hiện đúng vấn đề xã hội hóa giáo dục cần nhận thấy các đối tượng có thể
huy động tham gia xã hội hóa giáo dục gồm: Lãnh đạo Đảng, chính quyền các cấp (lực
lượng quan trọng quyết định sự đầu tư cơ sở vật chất cho nhà trường và cũng là lực lượng
tạo cơ chế và tạo điều kiện cho việc xã hội hóa giáo dục triển khai thuận lợi); gia đình,
cha mẹ học sinh, ban đại diện cha mẹ học sinh (lực lượng có nhu cầu, nguyện vọng, lợi
ích trực tiếp cùng chia sẻ với nhà trường và cũng là lực lượng quan trọng, góp phần nâng
cao chất lượng giáo dục toàn diện đối với học sinh); các cơ quan, ban ngành (nhất là các
ngành có chức năng, có trách nhiệm đối với nhà trường như Y tế, Công an, Bảo vệ, Ủy
ban Bảo vệ chăm sóc trẻ em, các tổ chức đoàn thể như Mặt trận Tổ quốc, Hội Cựu chiến

10


binh, Hội Khuyến học, các tổ chức tôn giáo, tổ chức từ thiện,…); các cơ sở sản xuất kinh
doanh, dịch vụ tạo khả năng liên kết trong việc huy động các nguồn lực vật chất; bản thân
ngành giáo dục đào tạo cũng là một đối tượng để xã hội hóa giáo dục; các tổ chức quốc
tế, các cá nhân, đặc biệt là cá nhân có uy tín, các “mạnh thường quân”...
Trong quá trình huy động đối tượng thực hiện hiệu quả công tác xã hội hóa giáo dục cần
thực hiện tốt nguyên tắc huy động cộng đồng tham gia xây dựng giáo dục gồm:
Mỗi hoạt động hợp tác, phối hợp đều phải xuất phát từ nhu cầu và lợi ích của cả hai phía:
nhà trường và cộng đồng, mỗi bên tham gia đều cần tìm thấy lợi ích chung của cá nhân,

Kinh nghiệm cho thấy, trong nhiều trường hợp đối tượng tham gia xã hội hóa giáo dục
tuy ít nhưng lại cho những kết quả bất ngờ nếu như người cán bộ quản lý giáo dục biết

12


đột phá vào các bước phát triển quan trọng có thể làm thay đổi chất lượng giáo dục.
Ngành giáo dục và đào tạo là lực lượng nòng cốt trong việc triển khai công tác xã hội hóa
giáo dục trong đó bản thân nhà trường, cán bộ quản lý giáo dục cùng tập thể sư phạm, đội
ngũ giáo viên giữ vai trò quan trọng trong quá trình giảng dạy và giáo dục trẻ.
Mặt khác, mỗi nhà giáo có mối quan hệ xã hội rất rộng bởi vì họ có rất nhiều cha mẹ học
sinh. Chính quyền các cấp với chức năng quản lý Nhà nước của mình không chỉ huy
động, khuyến khích mà còn tạo cơ sở pháp lý cho việc huy động và tổ chức điều hành sự
phối hợp các lực lượng xã hội tham gia xây dựng và phát triển giáo dục.
Trong quá trình quản lý, tổ chức mọi hoạt động giáo dục, phương châm đặt ra là phải xã
hội hóa, trong đó có phân tích đánh giá tiềm năng của cộng đồng, năng lực của các tổ
chức, cá nhân trong xã hội, xác định nội dung cần phối hợp, phân định trách nhiệm rõ
ràng, luôn lắng nghe ý kiến, dư luận xã hội về nhà trường để từ đó điều chỉnh hoạt động
cho phù hợp với thực tiễn.
Định hướng mục tiêu phát triển đơn vị:
Đây là công việc phải đầu tư đúng mức, phù hợp với nhiệm vụ từng năm học do ngành đề
ra. Trong huy động xã hội hóa giáo dục gắn với việc xây dựng nhà trường đạt được các
tiêu chí trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia, mức chất lượng tối thiểu trường Tiểu học.

13


Điều quan trọng là phải xây dựng kế hoạch cụ thể, vừa sức mang tính khả thi. Mỗi nội
dung công việc đều được thông qua các tổ chức xã hội, các ban ngành đoàn thể địa
phương, Ban đại diện cha mẹ học sinh, những cá nhân có uy tín, ảnh hưởng lớn trong địa

lẻ. Xem phối hợp các lực lượng thường xuyên, liên tục là trọng tâm trong quản lý giáo
dục ở đơn vị. Tuy nhiên, không phải việc gì cũng huy động mọi lực lượng, tổ chức qui
mô, nên cân nhắc các tính chất, mức độ để vừa làm, dễ quan hệ, gọn nhẹ nhưng đạt kết
quả mong muốn.
Xã hội, cộng đồng muốn san sẻ, lo toan cho giáo dục, nhưng điều gì cần san sẻ, lo toan
cái gì và lo như thế nào thì lại là sự chủ động, sáng tạo trước hết từ phía nhà trường. Với
15


tư cách là cơ quan chuyên môn không chỉ đề xuất các nhu cầu, giải pháp mà còn chủ
động đặt ra tình huống, nêu được vấn đề bức xúc để tranh thủ cộng đồng chia sẻ cùng tổ
chức thực hiện.
Chẳng hạn: muốn đổi mới phương pháp dạy học thì điều kiện học tập của học sinh, giảng
dạy của giáo viên phải đầu tư tốt hơn, từ đó các lực lượng xã hội nhận thức được sẽ cùng
chăm lo với nhà trường.
Để vận động một học sinh bỏ học có khi cần một người có uy tín ảnh hưởng đến gia đình
các em, như thế thì hiệu quả hơn nhiều (ít tốn thời gian, công sức).
Bằng cách làm này, nhà trường đã san lắp mặt bằng sân trường hoàn chỉnh hơn 700m 3
cát, lát đal sân trường điểm lẻ hơn 11 triệu đồng, hỗ trợ 7 chiếc xe đạp cho học sinh
nghèo có điều kiện đến trường, bình quân hàng năm vận động được hơn 20 triệu đồng hỗ
trợ trực tiếp cho học sinh khó khăn.
Đẩy mạnh công tác tham mưu, tuyên truyền giáo dục:
Muốn làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục thì công tác tham mưu và tuyên truyền vận
động là vô cùng quan trọng, tham mưu phải biết cách, tuyên truyền vận động phải khôn
khéo và tạo được lòng tin trên cơ sở dựa vào các văn bản pháp quy. " Không có lí luận
cách mạng thì không có phong trào cách mạng " (Lê nin).

16



quan hệ tốt, phối hợp đồng bộ thì công việc chung của nhà trường mới được giải quyết,
xử lý kịp thời đạt hiệu quả.
Nhà trường là môi trường “Văn hóa giáo dục” của địa phương, nơi trực tiếp tiến hành
công tác giáo dục và phối hợp các lực lượng xã hội, gia đình cùng chăm lo công tác giáo
dục từ xây dựng cảnh quan sư phạm, cơ sở vật chất, nền nếp kỉ cương, chất lượng giảng
dạy, học tập,…cho đến việc giám sát, đánh giá các hoạt động giáo dục do trường tổ chức.
Tham mưu với cấp ủy, Ủy ban nhân dân địa phương đề ra được các Nghị quyết về giáo
dục, giúp Ủy ban nhân dân chỉ đạo, huy động các lực lượng xã hội tham gia vào xã hội
hóa giáo dục, tạo điều kiện cho giáo dục phát triển có chất lượng và hiệu quả cao.

18


Trường học luôn thực hiện xã hội hóa giáo dục, xây dựng được môi trường đồng bộ từ
gia đình, nội bộ nhà trường và trong xã hội, để xã hội chăm lo, giúp đỡ nhà trường hoàn
thành tốt nhiệm vụ chuyên môn được nhân dân giao phó.
Vì vậy mọi hoạt động của đơn vị được các lực lượng trong và ngoài nhà trường ủng hộ,
vừa làm vừa góp ý rút kinh nghiệm, có sơ kết đánh giá những mặt hạn chế, tồn tại trong
mối quan hệ phối hợp. Từ đó, xây dựng niềm tin lẫn nhau, cùng nhau tháo gỡ khó khăn
bức xúc.
Trân trọng những đóng góp của các tổ chức, cá nhân:
Xã hội hóa giáo dục cũng như xã hội hóa trên các lĩnh vực khác. Khi nhận thức đúng đắn
và tự nguyện tham gia đóng góp không ai mong muốn sẽ được đền trả, mà luôn mong đợi
xã hội ghi nhận, điều đó mang lại niềm vui và có tác động rất lớn về mặt tinh thần.
Đây là một vấn đề hết sức tế nhị, trường cần thấu hiểu tâm tư nguyện vọng của cá nhân
được khen. Việc kê khai thành tích, khen thưởng không bao giờ thực hiện được; khâu này
nhà trường phải đảm nhận, trên cơ sở tham khảo ý kiến trao đổi trước để thống nhất (vì
tất cả đều thích làm vì công việc chung chứ không phô trương thành tích cá nhân).
Thực trạng hiện nay cùng với xã hội hóa giáo dục trên lĩnh vực giao thông, thủy lợi, y tế,
thể dục thể thao,…cũng xã hội hóa rộng rãi. Nên dù đóng góp nhỏ hay lớn đều cũng là

tinh thần đối với sự nghiệp giáo dục, tạo tình cảm gắn bó, thân thiết, gần gũi giữa nhà
trường với cả cộng đồng.
Đối với tổ chức cá nhân có nhiều thành tích, đóng góp to lớn cho nhà trường phát triển,
đơn vị đã thể hiện sự tri ân, lòng trân trọng bằng cách đề nghị khen thưởng cho lực lượng
ngoài ngành đã có nhiều thành tích trong công tác xã hội hóa giáo dục.
Năm 2008 đến nay đều có cá nhân được Ủy ban nhân dân huyện khen thưởng thành tích
trong phong trào xã hội hóa giáo dục của đơn vị.
Nhiều năm qua phát huy công tác xã hội hóa giáo dục, mọi lực lượng xã hội cùng tham
gia làm giáo dục, nên bước đầu đã tháo gỡ được khó khăn, tạo ra môi trường thuận lợi
nhằm đáp ứng nhu cầu dạy và học.
Sự đồng thuận của toàn xã hội đối với các hoạt động nhà trường rất rõ nét, khi được
thống nhất, triển khai đều nhận được sự đồng tình, hưởng ứng mạnh mẽ, duy trì được
hoạt động thường xuyên, lâu dài.
21


Ngoài ra, các lực lượng xã hội chẳng những tham gia đóng góp tiền của, công sức mà còn
hiến kế cho trường thực hiện các giải pháp hiệu quả, có bước đột phá, sáng tạo dẫn đến
kết quả khả quan như mong muốn.
* Về kết quả công tác xã hội hóa giáo dục:

Năm

Số

tiền,

Nguồn huy động
học


Mạnh thường quân

700 m3 cát San lắp mặt bằng sân trường
trị

giá điểm chính.

22


17.500.000đ
Ban đại diện cha mẹ học sinh

2.800.000đ

Xây bồn hoa điểm chính.

Mạnh thường quân (Anh tư 42 bộ SGK Trao cho 42 em HS nghèo.
Quận công an giao thông tỉnh) TV và Toán
trị

giá

1.784.000đ.
40 bộ chữ
lớp1 trị giá
1.200.000đ

Trao cho 40 em HS nghèo
lớp 1.

40 quân bộ đội huyện An Phú 1 ngày công
và 10 đoàn viên của trường

lao động.

CB-GV-NV và chi cục thuế 7 ghế và 1

Lắp đất mặt bằng sân trường
điểm chính.
Đặt ở sân 2 điểm trường

bàn

tặng ghế đá
2011-

Ban đại diện cha mẹ học sinh, 425 tấm đal Lát đal sân trường điểm lẻ,

2012

CB-GV-NV-HS,

gia

đình trị giá

sân trường điểm chính thực

mạnh thường quân.



* Về chất lượng học tập và công tác duy trì sĩ số:
Phong trào xã hội hoá giáo dục đã góp phần quan trọng động viên, khích lệ giáo viên, học
sinh nỗ lực vươn lên đạt thành tích cao trong giảng dạy và học tập. Số lượng học sinh
giỏi tăng qua các năm, cụ thể:

Năm

Giỏi
TSHS

học

SL

TL

Khá

TBình

Yếu

Bỏ học

SL TL

SL

SL TL