Đại học quốc gia hà nội

Khoa Luật

Tống Thị Thanh thanh

Chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hình sự
trong tố tụng hình sự việt nam

Chuyên ngành: Luật hình sự
Mã số: 50514

Luận văn thạc sỹ luật học

Ng-ời h-ớng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Ngọc Chí

Hà nội - 2003

1


Lời cam đoan

Tôi xin cam đoan luận văn này đ-ợc sử thực hiện độc lập và d-ới sự
h-ớng dẫn của Thầy giáo, TS. Nguyễn Ngọc Chí.
Bản luận văn này không sao chép luận văn hay bất cứ công trình nghiên cứu
khoa học nào đã đ-ợc công bố về đề tài có liên quan.
Trong quá trình thực hiện và hoàn thành bản luận văn này, tác giả
có tham khảo một số chuyên đề, bài viết, các chỉ dẫn có liên quan ở trong
và ngoài n-ớc, trích dẫn nguyên văn, nguồn trích dẫn đ-ợc nêu tại danh
mục Tài liệu tham khảo.

hành, các quy định về chuẩn bị xét xử đ-ợc tập hợp có hệ thống trong ch-ơng
XVI của Bộ lụât này.
Việc đ-ợc ghi nhận trong Bộ luật tố tụng hình sự đã giúp cho Toà án thực
hiện hoạt động xét xử dễ dàng và có hiệu quả. Tuy nhiên, trong quá trình áp
dụng các quy định này đã bộc lộ những bất cập cần sửa đổi. Việc quy định các
điều kiện để toà án trả hồ sơ để điều tra bổ sung là một ví dụ. Quy định tại
khoản 1 điều 154 Bộ luật tố tụng hình sự năm 1988 đ-ợc bổ sung sửa đổi năm
2000 còn quá chung chung dễ gây ra sự tuỳ tiện khi áp dụng và cũng dễ tạo ra
tình trạng đây chỉ là những quy định mang tính hình thức. Bên cạnh đó trong
4


quá trình xét xử tại Toà án trong những năm gần đây có nhiều sai sót đáng tiếc
xảy ra do Thẩm phán nghiên cứu hồ sơ không đầy đủ, phiến diện gây ra sự bất
bình trong d- luận, ảnh h-ởng đến uy tín của Toà án.
Để nâng cao chất l-ợng xét xử, ngoài việc cải cách thủ tục tố tụng tại
phiên toà thì việc nghiên cứu, hoàn thiện các quy định về chuẩn bị xét xử sơ
thẩm cũng cần đ-ợc tiến hành đồng bộ. Ngoài ra việc mở rộng thủ tục tranh
tụng nh- quy định trong Nghị quyết số 08 của Bộ Chính trị cũng đòi hỏi việc
chuẩn bị xét xử phải đ-ợc tiến hành kỹ l-ỡng và khoa học hơn, các quy định
về chuẩn bị xét xử sơ thẩm cần đ-ợc quy định hợp lý và toàn diện. Tuy rằng
bản án, quyết định của Toà án phải dựa trên kết quả tranh tụng nh-ng điều đó
không có nghĩa Toà án không cần nghiên cứu hồ sơ vụ án tr-ớc, không cần
chuẩn bị xét xử mà trái lại trong quá trình tranh tụng tại toà, Toà án muốn có
phán quyết đúng, công bằng thì việc nghiên cứu hồ sơ, chuẩn bị xét xử cần
thận trọng và đầy đủ.
2. Tình hình nghiên cứu của đề tài
Việc nghiên cứu các quy định của tố tụng hình sự về chuẩn bị xét xử sơ
thẩm hiện nay ch-a đ-ợc nhiều, ngoài một số bài báo của các tác giả trên tạp
chí Toà án nhân dân, tạp chí Nhà n-ớc và pháp lụât, tạp chí Luật học...thì ch-a

xử sơ thẩm.
4. Đối t-ợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Đối t-ợng nghiên cứu của đề tài là các quy định của pháp luật tố tụng
hình sự về chuẩn bị xét xử sơ thẩm và thực tiễn áp dụng những quy định hiện
hành về chuẩn bị xét xử sơ thẩm của pháp luật tố tụng hình sự. Ngoài ra đề tài
còn nghiên cứu các quy định của pháp luật tố tụng hình sự một số n-ớc trên
thế giới về chuẩn bị xét xử sơ thẩm.
Phạm vi nghiên cứu: Đề tài không chỉ nghiên cứu về mặt lý luận mà còn
nghiên cứu cả thực tiễn áp dụng các quy định của pháp luật tố tụng về chuẩn

6


Danh mục tài liệu tham khảo

1.

Phạm Đức Bảy, Xác minh lý lịch bị can, bị cáo, Tạp chí Toà án nhân
dân số 12 , năm 1999

2.

Bộ luật tố tụng hình sự , Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà nội, năm 2000.

3.

Bộ luật tố tụng hình sự của n-ớc Cộng hoà Pháp, Nxb Chính trị Quốc
gia, Hà nội, năm 1998.

4.


10. Phạm Hồng Hải, Chuẩn bị xét xử vụ án hình sự - Một số vấn đề lý luận
và thực tiễn, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật số 6, năm 1999 tr.13.
11. Nguyễn Thanh Hải, Sửa đổi Điều 151 Bộ luật tố tụng hình sự về thời
hạn chuẩn bị xét xử, Tạp chí Kiểm sát số 6, năm 2003, tr.35.

7


12. Hệ thống văn bản pháp luật hiện hành, văn bản pháp luật về hình sự và
tố tụng hình sự, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà nội, tr.661.
13. Nguyễn Văn Hiện, Tiêu chuẩn thẩm phán - thực trạng và những yêu cầu
đặt ra trong thời kỳ mới, Tạp chí Toà án nhân dân số 4, năm 2001, tr. 2.
14. Nguyễn Văn Huyên, Thẩm quyền của Toà án các cấp trong tố tụng hình
sự Việt Nam, Luận án Tiến sỹ Luật học năm 2002, Tr-ờng đại học Luật
Hà nội, Hà nội, tr.188.
15. Trần Trung Kiên, Thẩm quyền điều tra, truy tố, xét xử theo lãnh thổ của
các cơ quan tiến hành tố tụng và thực tiễn áp dụng, Tạp chí Toà án nhân
dân số 10, năm 1997, Hà nội.
16. Nguyễn Xuân Nguyên, Một số quy định thời hạn và cách tính thời hạn
của Bộ luật tố tụng hình sự, Tạp chí Toà án nhân dân số 9, năm 1997,
Hà nội.
17. Từ Văn Nhũ, Đổi mới thủ tục xét xử nhằm nâng cao chất lượng tranh
tụng tại phiên toà hình sự, Tạp chí Toà án nhân dân số 10, năm 2002,
tr.8.
18. Đinh Văn Quế , Trả hồ sơ vụ án như vậy có đúng không?, Tạp chí Toà
án nhân dân số 4, năm 1997, Hà nội.
19. Đinh Văn Quế, Vấn đề trả hồ sơ để điều tra bổ sung, Tạp chí Toà án
nhân dân số 4, năm 1999, tr. 7.
20. Đinh Văn Quế, Thủ tục xét xử sơ thẩm trong tố tụng hình sự Việt Nam,