MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................... ii
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... iii
MỤC LỤC ........................................................................................................ iv
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ......................................................................... vi
DANH MỤC BẢNG ........................................................................................ vii
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ ....................................................................... ix
PHẦN I: MỞ ĐẦU..............................................................................................1
1.1 Tính cấp thiết của đề tài .................................................................................1
1.2 Mục tiêu nghiên cứu ......................................................................................2
1.2.1 Mục tiêu chung.......................................................................................................... 2
1.2.2 Mục tiêu cụ thể .......................................................................................................... 3
1.3 Câu hỏi nghiên cứu ........................................................................................3
1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ..................................................................3
1.4.1 Đối tượng nghiên cứu .............................................................................................. 3
1.4.2 Phạm vi nghiên cứu .................................................................................................. 3
PHẦN II: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ...................................................5
2.1 Cơ sở lý luận .................................................................................................5
2.1.1 Một số khái niệm liên quan .................................................................................... 5
2.1.2 Ý nghĩa của việc nghiên cứu các hình thức tiêu thụ sản phẩm ...................... 14
2.1.3 Các hình thức tiêu thụ giống cây ăn quả của hộ nông dân ............................. 16
2.1.4 Nội dung nghiên cứu các hình thức tiêu thụ giống cây ăn quả ...................... 18
2.1.5 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển các hình thức tiêu thụ giống cây ăn
quả của hộ nông dân ......................................................................................................... 19
2.2 Cơ sở thực tiễn ............................................................................................ 22
2.2.1 Tình hình sản xuất và các hình thức tiêu thụ giống cây ăn quả trên thế giới ...... 22
2.2.2 Thực trạng sản xuất và các hình thức tiêu thụ giống cây ăn quả của Việt Nam . 26
PHẦN III: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .................................................... 36
3.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu ....................................................................... 36
3.1.1 Điều kiện tự nhiên .................................................................................................. 36
3.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội ...................................................................................... 37

4.3.6 Yếu tố thuộc về bản thân người nông dân ......................................................... 92
4.3.7 Vai trò của chính quyền địa phương và các tổ chức kinh tế ....................... 93
4.4 Định hướng và một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả việc tiêu
thụ giống cây ăn quả tại của các hộ nông dân trên địa bàn huyện Gia Lâm ........ 94
4.4.1 Định hướng phát triển các hình thức tiêu thụ giống cây ăn quả .................... 94
4.4.2 Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả việc tiêu thụ giống cây
ăn quả của các hộ nông dân cho những năm 2016 – 2020 ....................................... 95
PHẦN V: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ........................................................... 99
5.1 Kết luận ....................................................................................................... 99
5.2 Kiến nghị ................................................................................................... 101
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................... 103
PHỤ LỤC........................................................................................................ 106

v


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt

Diễn giải

ASEAN

Hiệp hội các nước Đông Nam Á

BQ

Bình quân

BVTV


GDP

Tổng sản phẩm quốc nội

GTSX

Giá trị sản xuất

HTX

Hợp tác xã

LĐ

Lao động

NN

Nông nghiệp

NTM

Nông thôn mới

PTNT

Phát triển nông thôn

SL


vi


DANH MỤC BẢNG
Số bảng

Tên bảng

Trang

2.1

Sản lượng một số loại quả trên thế giới năm 2005

23

2.2

Diện tích, năng suất, sản lượng một số loại cây ăn quả của Việt Nam

30

năm 2005
3.1

Tình hình phân bố và sử dụng đất đai của huyện Gia Lâm qua 3 năm

39


54

4.2

Phương pháp nhân giống cây ăn quả của các hộ điều tra

56

4.3

Diện tích, số lượng giống cây ăn quả của các hộ theo quy mô sản xuất

57

4.4

Cơ cấu một số giống cây ăn quả của các hộ điều tra

58

4.5

Số lượng giống cây ăn quả sản xuất ra của các hộ được điều tra

59

4.6

Tình hình đầu tư cho sản xuất giống của các hộ năm 2014



69

4.12

Số lượng giống cây và doanh thu bán ra theo từng hình thức tiêu thụ

72

của hộ 1
4.13

Hiệu quả kinh tế của các hình thức tiêu thụ giống cây ăn quả của hộ 1

74

4.14

Số lượng giống cây và doanh thu bán ra theo từng hình thức tiêu thụ

76

của hộ 2
vii


Số bảng

Tên bảng


Hiệu quả kinh tế của các hình thức tiêu thụ giống cây ăn quả của hộ 4

86

4.20

So sánh hiệu quả kinh tế của các hộ được lựa chọn

87

viii


DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

Số sơ đồ

Tên sơ đồ

Trang

2.1

Hình thức tiêu thụ trực tiếp

7

2.2

Hình thức tiêu thụ gián tiếp

91

ix


PHẦN I
MỞ ĐẦU
1.1 Tính cấp thiết của đề tài
Ở bất kỳ nước nào, dù nước giàu hay nước nghèo, nông nghiệp đều có vị
trí quan trọng. Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất chủ yếu của nền kinh tế
cung cấp những sản phẩm thiết yếu như lương thực, thực phẩm cho con người
tồn tại (Đỗ Kim Chung, 2009). Ở Việt Nam, nông nghiệp là nền tảng cho quá
trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên nền nông nghiệp nước ta
vẫn còn nghèo nàn, lạc hậu và chưa thực sự phát triển. Thách thức lớn của ngành
Nông nghiệp đó là việc áp dụng khoa học công nghệ còn hạn chế, sản xuất chưa
tập trung.
Với khí hậu nhiệt đới gió mùa hiện nay, cây ăn quả đã trở thành một thế
mạnh trong phát triển kinh tế của Việt Nam. Sản phẩm cây ăn quả ngoài cung
cấp thị trường trong nước còn cung cấp ra thị trường thế giới. Phần lớn mặt hàng
rau quả nước ta được xuất khẩu chủ yếu vào các nước như: Trung Quốc, Đài
Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ… (Agroviet, 2008). Vì vậy việc phát triển sản
xuất cây ăn quả là rất cần thiết đặc biệt nước ta lại là nước có lợi thế về nông
nghiệp. Tuy nhiên, để có được những loại hoa quả tươi ngon thì việc đảm bảo
nguồn nguyên liệu đầu vào chất lượng cao là rất cần thiết. Giống cây ăn quả là
yếu tố quan trọng quyết định chất lượng sản phẩm cây ăn quả. Việc chọn tạo các
loại giống cây ăn quả góp phần nâng cao năng suất cây trồng, thu nhập và hiệu
quả kinh tế cho người nông dân.
Hiện nay, hình thức sản xuất cây giống quy mô hộ gia đình rất phổ biến,
nhất là ở các vùng truyền thống như Bến Tre, Vĩnh Long ở miền Nam và Hà Nội,
Hưng Yên ở miền Bắc; hoặc xung quanh các viện nghiên cứu, trường đại học,

riêng. Xuất phát từ các vấn đề thực tiễn nêu trên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu
đề tài: “Nghiên cứu các hình thức tiêu thụ giống cây ăn quả của các hộ nông
dân trên địa bàn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội”.
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
1.2.1 Mục tiêu chung
Trên cơ sở nghiên cứu các hình thức tiêu thụ giống cây ăn quả của các hộ
nông dân trên địa bàn huyện Gia Lâm, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng
hiệu quả việc tiêu thụ giống cây ăn quả của các hộ nông dân tại địa phương.
2


1.2.2 Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về các hình thức tiêu thụ
giống cây ăn quả;
- Nghiên cứu các hình thức tiêu thụ giống cây ăn quả và đánh giá kết quả,
hiệu quả các hình thức tiêu thụ giống cây ăn quả của các hộ nông dân trên địa
bàn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội;
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến các hình thức tiêu thụ giống cây ăn
quả của các hộ nông dân trên địa bàn huyện;
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả việc tiêu thụ giống cây
ăn quả của các hộ nông dân tại địa phương.
1.3 Câu hỏi nghiên cứu
(1) Có những hình thức tiêu thụ nào về giống cây ăn quả của các hộ nông
dân trên địa bàn huyện Gia Lâm?
(2) Thực trạng các hình thức tiêu thụ giống cây ăn quả của các hộ nông
dân ở huyện như thế nào?
(3) Kết quả và hiệu quả các hình thức tiêu thụ giống cây ăn quả của các hộ
nông dân như thế nào?
(4) Có những yếu tố nào ảnh hưởng đến các hình thức tiêu thụ giống cây
ăn quả của các hộ nông dân?

Tiêu thụ sản phẩm là giai đoạn cuối cùng của quá trình sản xuất kinh
doanh, là yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Tiêu thụ
sản phẩm là thực hiện mục đích của sản xuất hàng hoá, là đưa sản phẩm từ nơi
sản xuất tới nơi tiêu dùng. Nó là khâu lưu thông hàng hoá, là cầu nối trung
gian giữa một bên là sản xuất và phân phối và một bên là tiêu dùng (Trần
Minh Đạo, 2006).
Trong nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung, nhà nước quản lí kinh tế chủ
yếu bằng mệnh lệnh. Các cơ quan hành chính kinh tế can thiệp sâu vào nghiệp
vụ sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp nhưng lại không chịu trách
nhiệm về các quyết định của mình. Các vấn đề của sản xuất như: Sản xuất cái
gì, Sản xuất như thế nào, Sản xuất cho ai đều do nhà nước quy định thì tiêu
thụ sản phẩm chỉ là việc tổ chức bán hàng hoá sản xuất ra theo kế hoạch và
giá cả được ấn định từ trước.
Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp phải tự mình quyết định ba
vấn đề quan trọng của sản xuất nên việc tiêu thụ sản phẩm cần được hiểu theo cả
nghĩa rộng và cả nghĩa hẹp. Theo nghĩa rộng, tiêu thụ sản phẩm là một quá trình
kinh tế bao gồm nhiều khâu từ việc nghiên cứu thị trường, xác định nhu cầu
khách hàng, đặt hàng và tổ chức sản xuất đến việc tổ chức các nghiệp vụ tiêu thụ,
xúc tiến bán hàng… nhằm mục đích đạt hiệu quả cao nhất (Đặng Đình Đào,
2001).
Như vậy, theo nghĩa hẹp, tiêu thụ hàng hoá, lao vụ, dịch vụ là việc chuyển
dịch quyền sở hữu sản phẩm hàng hoá, lao vụ, dịch vụ đã thực hiện cho khách
hàng đồng thời thu được tiền hàng hoá hoặc được quyền thu tiền bán hàng.

5


2.1.1.2 Khái niệm về hình thức tiêu thụ sản phẩm
Hình thức là phương thức tồn tại và phát triển của sự vật, là hệ thống các
mối liên hệ tương đối bền vững giữa các yếu tố của sự vật đó.

Sơ đồ 2.1: Hình thức tiêu thụ trực tiếp
(Nguồn: Trần Minh Đạo, 2006)
b, Hình thức tiêu thụ gián tiếp là hình thức mà doanh nghiệp xuất bán
sản phẩm của mình cho người tiêu dùng cuối cùng có qua khâu trung gian bao
gồm: người bán buôn, bán lẻ, đại lý…. sự tham gia nhiều hay ít của người trung
gian trong quá trình tiêu thụ sẽ làm cho kênh tiêu thụ dài hay ngắn khác nhau.
Với hình thức tiêu thụ này các doanh nghiệp có thể tiêu thụ được một khối lượng
lớn hàng hoá trong thời gian ngắn nhất, từ đó thu hồi vốn nhanh, tiết kiệm chi phí
bảo quản hao hụt… Tuy nhiên hình thức này làm cho thời gian lưu thông hàng
hoá dài hơn, tăng chi phí tiêu thụ và doanh nghiệp khó có thể kiểm soát được các
khâu trung gian…

Sơ đồ 2.2: Hình thức tiêu thụ gián tiếp
(Nguồn: Trần Minh Đạo, 2006)

7


Việc áp dụng hình thức tiêu thụ này hay hình thức tiêu thụ khác phần lớn
do đặc điểm của sản phẩm quyết định. Mỗi hình thức tiêu thụ sản phẩm có ưu
nhược điểm nhất định, nhiệm vụ của phòng kinh doanh là phải lựa chọn hợp lý
các hình thức tiêu thụ sản phẩm cho phù hợp với tình hình thực tế của doanh
nghiệp.
Xét dưới góc độ phân phối sản phẩm, theo tài liệu nghiên cứu của Nguyễn
Thị Cẩm Trang (2013), hiện nay, các doanh nghiệp thường sử dụng một số hình
thức tiêu thụ sản phẩm sau:
Thứ nhất, hình thức bán buôn
Theo Thống kê của Liên hợp quốc, bán buôn là việc bán lại (bán mà
không có chế biến) hàng mới và hàng đã qua sử dụng cho các nhà bán lẻ, các nhà
công nghiệp, thương mại và các đối tượng sử dụng chuyên nghiệp hay các tổ

buôn này thường thực hiện việc bán hàng tại kho hàng hoặc trụ sở nhà bán buôn
và họ có thể đảm nhận việc chuyên chở hàng hóa trực tiếp từ kho hàng hay thu
xếp chuyên chở hàng hóa trực tiếp từ nhà cung cấp đến nơi nhận hàng của người
mua. Ngoài việc bán hàng, các thương nhân bán buôn còn cung cấp các dịch vụ
logistics, marketing, và các dịch vụ hỗ trợ khác như bao bì, mã hiệu, quản lí dự
trữ, vận chuyển, bốc dỡ và các dịch vụ bảo hành, hỗ trợ xúc tiến tại cửa hàng
hoặc hợp tác xúc tiến và đào tạo về sản phẩm. Các nhà bán buôn máy móc thiết
bị như máy móc thiết bị nông nghiệp và các xe tải lớn thường cung cấp các dịch
vụ này. Các nhà bán buôn chủ sở hữu thường được xác định theo loại hình dịch
vụ mà họ thực hiện tùy thuộc vào quan hệ với nhà cung cấp và các khách hàng
của họ. Có thể họ là các nhà bán buôn, nhà phân phối, nhà vận tải, giao nhận, nhà
xuất – nhập khẩu, hợp tác xã bán buôn và bán buôn banner (Philip Kotler và
Kevin Keller, 2013).
Đại lí/môi giới bán buôn: đại lí/môi giới bán buôn hàng hóa trên tài khoản
của người khác và hưởng hoa hồng đại lí/môi giới. Họ không đứng tên là bên
mua hay bên bán trong hợp đồng mua bán hàng hóa và thường thực hiện công
việc tại văn phòng đại lí hay môi giới.
Đại lí và môi giới bán buôn, thường gồm các hình thức thương mại như
đại lí xuất- nhập khẩu, đại lí hoa hồng bán buôn, môi giới bán buôn, đại lí hay đại
diện phân phối của nhà sản xuất.

9


Theo The U.S.Bureau of the Census, Economic Census, 1997, siêu lĩnh
vực thương mại bán buôn, bán lẻ được phân theo hai ngành: ngành thương mại
bán buôn và ngành thương mại bản lẻ (dẫn theo Nguyễn Trung Hiếu, 2014).
Lĩnh vực thương mại bán buôn gồm các cơ sở kinh doanh tham gia hoạt
động bán buôn, thường là không có chế biến và các dịch vụ phụ liên quan.
Quá trình bán buôn là bước trung gian trong phân phối hàng hóa. Các nhà bán

cách khác, bán lẻ là cung cấp hàng hóa dịch vụ trực tiếp đến tay người tiêu dùng
(dẫn theo Nguyễn Thị Nhiễu, 2007).
Thứ ba, hình thức bán hàng qua đại lý
Bán hàng qua đại lý là hình thức bán hàng mà các doanh nghiệp giao cho
các đơn vị hoặc cá nhân bán hộ phải trả hoa hồng cho họ, số hàng giao vẫn thuộc
quyến sở hữu của doanh nghiệp. Hoa hồng đại lí được tính theo tỉ lệ phần trăm
trên giá chưa có thuế giá trị gia tăng hoặc thanh toán bao gốm cả thuế giá trị gia
tăng và được hạch toán vào chi phí bán hàng.
Hình thức bán hàng qua đại lý gồm có 2 hình thức: bán hàng trả góp và
tiêu thụ nội bộ.
Hình thức bán hàng trả góp: là hình thức người mua trả ngay một phần
tiền hàng và trả góp số tiền còn lại trong nhiều kì. Trong trường hợp này doanh
thu bán hàng vẫn tính theo doanh thu bán lẻ bình thường, phần tiền người mua
trả góp thì phải trả lãi cho số tiền góp đó.
Hình thức tiêu thụ nội bộ: là hình thức bán hàng các đơn vị thành viên
trong cùng doanh nghiệp với nhau giữa đơn vị chính với các đơn vị trực thuộc
hoặc sử dụng sản phẩm, hàng hóa cho mục đích biếu tặng, quảng cáo hay để trả
công cho người lao động thay tiền lương (dẫn theo Nguyễn Trung Hiếu, 2014).
2.1.1.3 Khái niệm về giống cây ăn quả
Thuật ngữ giống (tiếng Latin: varietas; tiếng Anh: variety) dùng để chỉ
một quần thể các sinh vật cùng loài do con người chọn tạo ra và có các đặc điểm
di truyền xác định. Tất cả các cá thể cùng một giống đều có các tính trạng hay
thường được gọi là các đặc tính về hình thái-giải phẫu, sinh lí-sinh hóa, năng suất
v.v.. hầu như giống nhau và ổn định trong những điều kiện sinh thái và kĩ thuật
sản xuất phù hợp (Hoàng Trọng Phán và Trương Thị Bích Phượng, 2008).
Từ khái niệm về giống như vậy, ta có thể hình dung giống cây trồng (crop
variety; cultivar) là một nhóm các thực vật có các đặc trưng sau:
11



12


Đặc tính: Đó là những tính chất hay đặc điểm sinh lí, sinh hóa đặc trưng có
liên quan đến các đặc tính chống chịu của thực vật (như chịu mặn, chịu hạn, chịu
rét, chịu úng v.v..) và các đặc điểm kĩ thuật canh tác khác.
2.1.1.4 Khái niệm về hộ nông dân
Theo Mai Văn Xuân (2008), có nhiều quan điểm về hộ nông dân như sau:
Trong một số từ điển ngôn ngữ học cũng như một số từ điển chuyên
ngành kinh tế, người ta định nghĩa về “hộ” như sau: “Hộ” là tất cả những người
sống chung trong một ngôi nhà và nhóm người đó có cùng chung huyết tộc và
người làm công, người cùng ăn chung. Thống kê Liên Hợp Quốc cũng có khái
niệm về “Hộ” gồm những người sống chung dưới một ngôi nhà, cùng ăn chung,
làm chung và cùng có chung một ngân quỹ.
Giáo sư Mc Gê - Đại học tổng hợp Colombia (Canada) cho rằng: “Hộ” là
một nhóm người có cùng chung huyết tộc hoặc không cùng chung huyết tộc ở
trong một mái nhà và ăn chung một mâm cơm.
Nhóm các học giả lý thuyết phát triển cho rằng: “Hộ là một hệ thống các
nguồn lực tạo thành một nhóm các chế độ kinh tế riêng nhưng lại có mối quan hệ
chặt chẽ và phục vụ hệ thống kinh tế lớn hơn”.
Nhóm “hệ thống thế giới” các đại biểu Wallerstan (1982), Wood
(1981,1982), Smith (1985), Martin và BellHel (1987) cho rằng: “Hộ là một nhóm
người có cùng chung sở hữu, chung quyền lợi trong cùng một hoàn cảnh. Hộ là
một đơn vị kinh tế giống như các công ty, xí nghiệp khác”.
Frank Ellis (1993) đã đưa ra một số định nghĩa về nông dân, nông hộ.
Theo ông các đặc điểm đặc trưng của đơn vị kinh tế mà chúng phân biệt gia đình
nông dân với những người làm kinh tế khác trong một nền kinh tế thị trường là:
+ Thứ nhất, đất đai: Người nông dân với ruộng đất chính là một yếu tố
hơn hẳn các yếu tố sản xuất khác vì giá trị của nó; nó là nguồn đảm bảo lâu dài
đời sống của gia đình nông dân trước những thiên tai.

nâng cao hiệu quả việc tiêu thụ sản phẩm. Theo tài liệu nghiên cứu của Phạm
Ngọc Quý (2005), đối với mỗi đơn vị sản xuất kinh doanh thì tiêu thụ sản phẩm
là một quá trình hết sức quan trọng.
+ Tiêu thụ sản phẩm là khâu quan trọng của quá trình tái sản xuất, phân
phối, tiêu thụ. Trong đó mỏi khâu giữ một chức năng nhất định và có quan hệ

14


chặt chẽ với nhau. Để tái sản xuất các khâu của quá trình tái sản xuất phải hoạt
động đều đặn, nhất là khâu tiêu thụ.
+ Thông qua tiêu thụ, tính hữu ích của sản phẩm hàng hoá của doanh
nghiệp mới được thị trường chấp nhận.
+ Tiêu thụ sản phẩm là quá trình gặp gỡ trực tiếp giữa khách hàng và
doanh nghiệp, do vậy nó có vai trò vô cùng quan trọng trong việc phát triển và
mở rộng thị trường, trong việc duy trì mối quan hệ chặt chẽ giữa các doanh
nghiệp với các khách hàng.
Một khi khối lượng sản phẩm tiêu thụ tăng lên, không chỉ cố ý nghĩa là
sản phẩm sản xuất ra được người tiêu dùng chấp nhận mà thị trường tiêu thụ sản
phẩm của doanh nghiệp được mở rộng cùng với sự tăng lên của uy tín sản phẩm
và lượng khách hàng mới.
+ Tiêu thụ sản phẩm góp phần quan trọng nhằm nâng cao hoạt động
sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, thể hiện kết quả công tác nghiên cứu
thị trường.
+ Tiêu thụ sản phẩm không những thu hồi được tổng chi phí có liên quan đến
việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm mà còn thực hiện được giá trị lao động thặng dư.
Đây là nguồn quan trọng nhằm tích luỹ vào ngân sách, quỹ của doanh nghiệp, nhằm
mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao đời sống cán bộ, công nhân viên.
+ Tiêu thụ sản phẩm giữ một vị trí quan trọng trong việc phản ánh kết quả
hoạt động sản xuất kinh doanh (doanh thu tiêu thụ, lợi nhuận.. .)

thụ dài hay ngắn khác nhau.
Xét trên đối tượng tiếp cận với hộ nông dân sản xuất cây giống ăn quả
chúng tôi chia ra các hình thức sau:
Thương lái
Doanh nghiệp

Hộ nông dân trồng
giống cây ăn quả

Người trồng cây ăn quả
Tổ chức, dự án

Sơ đồ 2.3 Các hình thức tiêu thụ giống cây ăn quả của các hộ nông dân
(Nguồn: Tổng hợp từ kết quả nghiên cứu của tác giả, 2015)
16


a, Hình thức bán buôn cho thương lái
Hộ nông dân kinh doanh cây giống thực hiện hình thức bán buôn khi
khách hàng của họ cần một số lượng cây giống lớn. Khách hàng có thể là cá
nhân, nhóm người hay chỉ là người đại diện hoặc được ủy quyền. Họ sẽ mua một
lượng lớn cây giống và sau đó có thể họ sẽ tiếp tục tiêu thụ số cây giống đó cho
những khách hàng khác. Khi thực hiện hình thức bán buôn này, doanh nghiệp
hay hộ gia đình đầu mối sẽ giảm giá cho người mua, và khi người mua tiếp tục
tiêu thụ sản phẩm thì họ sẽ nhận được tiền lãi khi bán với giá chênh lệch khi nhập
cây giống về.
Hình thức này có ưu điểm là ổn định, lâu dài, lượng sản phẩm tiêu thụ
được nhiều. Tuy nhiên người sản xuất sẽ phụ thuộc nhiều vào người thu gom
dẫn tới tình trạng bị ép giá, sản phẩm bán với thấp hơn nhiều so với các hình
thức khác.

giống cho tổ chức/dự án; và (iv) Hộ nông dân trồng giống cây ăn quả bán trực
tiếp cây giống cho người trồng cây ăn quả.
Nghiên cứu các hình thức tiêu thụ giống cây ăn quả của hộ nông dân là
tìm hiểu số lượng và giá bán từng loại cây giống tiêu thụ ở từng hình thức của
các hộ, phân tích chi phí và doanh thu của từng loại giống cây, từ đó so sánh kết
quả và hiệu quả các hình thức tiêu thụ giống cây ăn quả của hộ nông dân trên địa
bàn nghiên cứu.
Có thể thấy rằng, cần phải phân tích, đánh giá hoạt động tiêu thụ và các
hình thức tiêu thụ giống cây ăn quả để nhằm xem xét khả năng mở rộng hay
thu hẹp thị trường tiêu thụ sản phẩm theo từng hình thức, hiệu quả hoạt động
kinh doanh của hộ, các nguyên nhân, yếu tố ảnh hưởng đến kết quả và hiệu
quả các hình thức tiêu thụ... nhằm kịp thời có các biện pháp thích hợp để thúc
đẩy quá trình tiêu thụ sản phẩm. Đánh giá hiệu quả hoạt động tiêu thụ có thể
xem xét trên các khía cạnh như: tình hình tiêu thụ sản phẩm theo khối lượng,
mặt hàng, trị giá, thị trường và giá cả các mặt hàng tiêu thụ.
Như vậy, cần lựa chọn hình thức tiêu thụ phù hợp, theo đó cây giống được
đưa từ tay người trồng giống cây đến tay người tiêu dùng cuối cùng là người
trồng cây ăn quả. Căn cứ vào đặc điểm tính chất từng loại cây giống và từng hình
thức tiêu thụ, mối quan hệ giữa hộ nông dân trồng cây giống với các đối tượng
mua cây, có thể chọn kênh tiêu thụ trực tiếp (bán trực tiếp cho người tiêu dùng
18


cuối cùng) hay kênh tiêu thụ gián tiếp (bán cho người tiêu dùng cuối cùng có qua
trung gian).
2.1.5 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển các hình thức tiêu thụ giống cây
ăn quả của hộ nông dân
2.1.5.1 Thị trường tiêu thụ
Thị trường tiêu thụ là yếu tố không thể tách rời đối với mọi hoạt động
tiêu thụ sản phẩm hàng hóa dịch vụ. Mục tiêu cuối cùng của các hộ nông dân