SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MÔN: THỂ DỤC 9
Một số phương pháp tập luyện nhằm nâng cao thành tích
môn nhảy xa cho học sinh nữ lớp 9
trường THCS Đông Kỳ - Hải Dương

Trần Thái Sơn


TÓM TẮT SÁNG KIẾN
1. Hoàn cảnh này sinh sáng kiến

Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc hiện nay, lợi thế sẽ thuộc về quốc
gia nào có nguồn nhân lực trí tuệ cao, có kỹ năng vững vàng, có sức khỏe tốt để theo
kịp sự phát triển của thế giới. Đặc biệt với sức khỏe nó là tài sản vô giá của mỗi
công dân, mỗi dân tộc, mỗi quốc gia, là một nhân tố cơ bản tạo nên động lực phát
triển của đất nước.
Đại hội IX của Đảng tiếp tục khẳng định : “ Giáo dục và Đào tạo là quốc sách
hàng đầu . Phát triển giáo dục là động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp Công
nghiệp hoá-Hiện đại hoá đất nước. Là điều kiện để phát huy nguồn lực con người,
yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế bền vững ”.
Điều đó càng chứng tỏ trách nhiệm to lớn của ngành Giáo dục và Đào tạo. Nhà
trường và xã hội phải đảm bảo phát triển con người một cách toàn diện về sức khỏe
và trí tuệ. Giúp thế hệ trẻ có kiến thức ngang tầm thời đại, có tư duy sáng tạo và
năng lực thực hành giỏi, có ý thức vươn lên trong học tập, có sức khỏe tốt để có thể
làm chủ tương lai đất nước.
Ở nước ta, Đảng và nhà nước thể hiện sự quan tâm đó bằng nhiều chủ trương
chính sách, nhằm khuyến khích việc nâng cao sức khỏe cho mọi công dân, đặc biệt
là trong các trường phổ thông.
Chỉ thị 36-CT/TWT ngày 24/03/1994 của Ban Chấp Hành TW Đảng Cộng Sản
Việt Nam về công tác giáo dục thể dục thể thao đã nêu rõ: “ Mục tiêu cơ bản, lâu dài



hành phân nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm: 20 em học sinh nữ lớp 9A1 nhóm
đối chứng. 20 em học sinh nữ lớp 9A2 + A3 nhóm thực nghiệm.
- Phương pháp toán học thống kê :
Để giải quyết nhiệm vụ một cách chính xác và hoàn thiện tôi đã sử dụng
phương pháp toán học thống kê để rút ra kết quả cụ thể từ đó có cơ sở đánh giá hiệu
quả bài tập.
Công thức để sử lý số liệu:
n

Trị số TB:

X

A1

∑x
=
i =1

i

( n = 1,2,3,… )

n

x)
(x −
∑

+
nA nB

( n < 30)

3.2. Khả năng áp dụng sáng kiến
Sáng kiến áp dụng cho các em học sinh nữ lớp 9 học tập môn nhảy xa tại Trường
THCS Đông Kỳ. Nhằm nâng cao thành tích cho học sinh và phục vụ công tác bồi dưỡng
đội tuyển tham dự kì thi học sinh giỏi.
3.3. Lợi ích thực hiện sáng kiến

Bằng cách áp dụng sáng kiến, tôi đã hướng dẫn học sinh có niềm đam mê trong
tập luyện. Đa số học sinh hăng hái, yêu thích môn học, nhiều học sinh đạt thành tích
cao. Học sinh tham gia đội tuyển điền kinh cấp huyện đều có giải thưởng cao. Có
em còn đạt giải cấp tỉnh ở bộ môn này.
4. Khẳng định giá trị kết quả sáng kiến

Sáng kiến được áp dụng qua một số năm học 2014-2015, 2015-2016, 2016-2017
đều có học sinh đạt giải cao cấp huyện và tham gia đội tuyển đi thi cấp tỉnh có giải.
5. Đề xuất kiến nghị

Sáng kiến cần áp dụng và mở rộng cho nhiều năm học. Để thực hiện được sáng
kiến này thì nhà trường cần tăng cường đầu tư trang thiết bị cho tập luyện để đảm
bảo an toàn. Có động viên, khen thưởng học sinh đạt thành tích cao, tạo phong trào
thể thao trong toàn trường.

Trần Thái Sơn


MÔ TẢ SÁNG KIẾN

* Nữ Thế giới
- Năm 1948 tại thế vận hội lần thứ XIV ở Londres Anh Vận động viên nữ mới được chính
thức thi đấu trong các Thế vận hội, Vận động viên người Hung-ga-ri đạt thành tích cao
nhất là 5m96, đến năm 1994 Vận động viên Helen Drister Đức lập kỷ lục Thế giới là
7m74. Kỷ lục này vẫn được giữ cho đến ngày hôm nay.
* Kỷ lục môn nhảy xa của Việt Nam :
- Nam : 7m70 : Nguyễn Ngọc Quân (Hải Phòng) lập ngày 2/5/1997 tại Hà Nội.
- Nữ : 6m46 : Phan Thị Thu Lan (Khánh Hòa) lập T9/2001 tại Seagames 21
1.3. Ý nghĩa môn nhảy xa
-Tập luyện môn nhảy xa có hệ thống và khoa học có tác dụng tốt trong việc giữ gìn,
tăng cường và củng cố sức khỏe cho người người tập. Thông qua bài tập nhảy xa giúp cho
người tập hoàn thiện về các chức năng:
Trần Thái Sơn


- Đối với hệ thần kinh :Rèn luyện tính linh hoạt quá trình thần kinh tăng lên rõ rệt,
phản xạ nhanh.
- Đối với hệ vận động : Tăng cường sức mạnh cơ bắp ,đặc biệt là cơ chân về sức
mạnh và sức bật.
-Đối với cơ quan phân tích có ý nghĩa quan trọng, đặc biệt là các cơ quan cảm thụ
bản thể ở cổ, giúp cho sự phối hợp động tác phức tạp và những xung đột từ cơ quan tiền
đình, có một vai trò lớn để giúp thăng bằng cho cơ thể ở tư thế trên không (khi bay).
- Đặc biệt trong khi thi đấu do thời gian vận động ngắn nên chức năng các cơ quan
thực vật, tuần hoàn, hô hấp ít biến đổi và mau hồi phục.
- Nhảy xa còn rèn luyện tinh thần dũng cảm, ý chí kiên cường, khắc phục khó
khăn.Nó thiết thực trong đời sống sinh hoạt hằng ngày.
- Bài tập nhảy xa phù hợp với lứa tuổi, giới tính, đặc điểm của cá nhân. Mặt khác,
sân bãi đơn giản, dễ tập nên nhảy xa giữ vị trí chủ yếu trong chương trình giáo dục thể
chất ở trường học, trong chương trình huấn luyện thể lực, trong chương trình thể thao cho
mọi người và thể thao thành tích cao.


có sức khỏe tốt, có thể lực cường tráng, có dũng khí kiên cường, để tiếp tục sự
nghiệp của Đảng một cách đắc lực và sống một cuộc sống vui tươi lành mạnh”.
Điền kinh là một môn thể thao khá phổ biến, là những môn thi đấu chính của các
kỳ đại hội Olimpic quốc tế, Đại hội TDTT trong nước. Trong nhà trường phổ thông
Điền kinh là môn có nhiều nội dung chủ yếu trong chương trình học.
Những năm gần đây Bộ Giáo Dục và đào Tạo đã không ngừng cải tiến nội dung,
phương pháp giảng dạy và tập luyện môn điền kinh nói chung và nội dung nhảy xa
nói riêng. Nhưng với thực tế tại trường THCS Đông Kỳ, do cơ sở vật chất còn hạn
chế, đối tượng học sinh đa phần là con em nông dân. Đặc biệt là học sinh nữ, ở lứa
tuổi này các em đang phát triển tâm sinh lý lứa tuổi chính vì thế việc lựa chọn
phương pháp tập luyện phù hợp cho học sinh nữ lớp 9 của trường luôn làm tôi băn
khoăn trăn trở làm thế nào để các em trập luyện nội dung nhảy xa kiểu " Ngồi" có
hiệu quả nhất. Chính vì những lý do đó tôi chọn đề tài: "Một số phương pháp tập
luyện nhằm nâng cao thành tích môn nhảy xa cho học sinh nữ lớp 9 trường
THCS Đông Kỳ - Tứ Kỳ - Hải Dương”.
3. Nội dung
Môn nhảy xa muốn có thành tích tốt, ngoài kỹ thuật còn phải tập luyện thường
xuyên và có các bài tập nâng cao. Nhìn lại ở trường THCS Đông Kỳ trong những
năm qua, do chương trình của bộ giáo dục quy định, các kỹ thuật trong môn điền
kinh nói chung và nội dung nhảy xa nói riêng là phần dạy học bắt buộc trong công
tác giáo dục thể chất của nhà trường. Nhìn chung học sinh đã được học, xong chưa
liên tục và hoàn chỉnh. Do vậy kết quả đạt được chưa cao, nguyên nhân chính là do
các em chưa có điều kiện tập luyện thường xuyên và phương pháp tập luyện hợp lí
nhất. Đây cũng là lý do để đưa các em vào công việc này.
3.1. Điều tra thực trạng học sinh học nội dung nhảy xa kiểu "Ngồi"
Thực hiện được công việc này thực chất chúng ta đã giải quyết xong nhiệm vụ
1. Nhảy xa là hoạt động hết sức cơ bản và rất cần thiết đối với cuộc sống con người.
Để phát triển thể chất cho thế hệ trẻ ngay từ thời xa xưa, người ta đã coi nhảy xa là
phương tiện giáo dục thể chất hết sức quan trọng. Tuy vậy xuất phát từ tình hình


Kỹ thuật đạt được

Thành tích (cm)

1

Đỗ Thị Dung

B

265

2

Phạm Thùy Dương

D

210

3

Nguyễn Thùy Giang

B

258

4


8

Hoàng Thị Kiều Hoa

D

222

9

Trần Thị Thúy Hồng

C

234

10

Phạm Thị Lan Hương

B

262

11

Lại Thị Khánh Lâm

D


D

225

16

Phạm Thị Nga

C

235

17

Nguyễn Thị Bích Ngọc

D

215

18

Nguyễn Xuân Nhân

D

221

Trần Thái Sơn

1

Nguyễn Thị Lan Anh

B

260

2

Nguyễn Thị Quỳnh Anh

D

227

3

Nguyễn Thị Ngọc Ánh

D

225

4

Trần Thị Bé

C


D

228

9

Trần Thị Hòa

D

226

10

Nguyễn Thị Ngọc Huyền

B

268

11

Phùng Thị Huyền

D

224

12


16

Phùng Thị Lệ Thu

D

226

17

Nguyễn Thị Thanh Xuân

D

228

18

Phạm Thị Diễm Hương

B

266

19

Nguyễn Thị Thanh (9A3)

D


tác đẹp, chính xác, cho học sinh xem tranh ảnh. Cuối cùng tôi mới cho các em tập
luyện theo phương pháp mà tôi và các đồng nghiệp đã đúc rút ra từ những năm công
tác tại trường.
Biện pháp này cũng chính là đi giải quyết nhiệm vụ 2. Để làm tốt được công
việc này tôi đã bố trí thời gian tập luyện 8 tiết trong 4 tuần cho cả hai nhóm. Trong
đó nhóm đối chứng ( A1) tập các bài tập theo PPCT của Bộ giáo dục và Đào tạo.
Nhóm thực nghiệm tôi đưa ra các bài tập mà tôi đã đúc rút trong quá trình giảng dạy.
*Cách thức tập luyện
Tuần 1:
- Tiết 1: + Xây dựng khái niệm về môn nhảy xa.
+ Điều tra cơ bản môn nhảy xa kiểu “Ngồi”
- Tiết 2:+ Tập một số động tác bổ trợ : Đá lăng trước, đá lăng trước sau, đà một
bước đá lăng, Đà một bước giậm nhảy đá lăng, chạy đà tự do nhảy xa kiểu ngồi.
+ Tập đo đà và điều chỉnh đà
+ Trò chơi: Lò cò tiếp sức.
Tuần 2:
- Tiết 3:+ Tập các động tác bổ trợ: Đá lăng trước sau, đà một bước giậm nhảy đá
lăng, đà ba bước giậm nhảy đá lăng, một bước bước bộ trên không, nhảy dây đơn.
+ Chạy đà chậm 3 - 5 bước đặt chân giậm đúng ván giậm nhảy.
+ Chạy đà 5 - 7 bước đặt chân giậm nhảy vào ván giậm đá lăng chân.
+ Chạy 3 bước bước bộ trên không.
+ Trò chơi: Bật cóc tiếp sức
- Tiết 4:+ Tập các động tác bổ trợ như tiết 3, Bật xa tại chỗ
+ Đá ba bước bước bộ trên không ( có bổ trợ bật bục cao 15cm)
+ Chạy đà 5 - 7 bước bước bộ trên không
Trần Thái Sơn


+ Chạy 5 - 7 bước giậm nhảy qua dây căng ngang cao 50cm thực hiện bước bộ trên
không qua dây căng ngang rơi xuông bằng hai chân

-

Phân đoạn và hoàn chỉnh.

-

Luyện tập bắt chước.

-

Luyện tập lặp lại.

-

Luyện tập nâng cao dần yêu cầu.

-

Trò chơi và thi đấu.

Trần Thái Sơn


-

Trực quan gián tiếp ( Xem tranh ảnh).

-

Sửa sai và giúp đỡ.


A

272

2

Phạm Thùy Dương

C

234

3

Nguyễn Thùy Giang

B

261

4

Phạm Thị Hạnh

B

268

5


9

Trần Thị Thúy Hồng

B

245

10

Phạm Thị Lan Hương

B

273

11

Lại Thị Khánh Lâm

C

233

12

Nguyễn Thị Ngọc Liên

B


C

242

17

Nguyễn Thị Bích Ngọc

D

224

18

Nguyễn Xuân Nhân

C

235

19

Nguyễn Thị Phương

A

295

20

297

2

Nguyễn Thị Quỳnh Anh

B

240

3

Nguyễn Thị Ngọc Ánh

C

231

4

Trần Thị Bé

A

274

5

Nguyễn Thị Dung


Trần Thị Hòa

B

245

10

Nguyễn Thị Ngọc Huyền

A

299

11

Phùng Thị Huyền

B

242

12

Nguyễn Thị Mai

C

238


240

17

Nguyễn Thị Thanh Xuân

B

239

18

Phạm Thị Diễm Hương

A

298

19

Nguyễn Thị Thanh (9A3)

B

266

20

Nguyễn Thị Thật (9A3)


Phạm Thùy Dương

24

13,3

176,89

3

Nguyễn Thùy Giang

3

-7,7

59,29

4

Phạm Thị Hạnh

13

2,3

5,29

5


Hoàng Thị Kiều Hoa

9

-1,7

2,89

9

Trần Thị Thúy Hồng

11

0,3

0,09

10

Phạm Thị Lan Hương

11

0,3

0,09

11


Lại Thảo Linh

12

1,3

1,69

15

Phùng Thị Linh

5

-5,7

32,49

16

Phạm Thị Nga

7

-3,7

13,69

17


Phạm Thị Thảo

13

2,3

5,29

Trần Thái Sơn

x A1

(Xi (cm)

x A 1 )2


Nhóm thực nghiệm A2
Xi -

x A2

(cm)

(Xi (cm)

37

15,2


5

Nguyễn Thị Dung

12

-9,8

96,04

6

Phùng Thị Dung

26

4,2

17,64

7

Phùng Thị Hạnh

29

7,2

51,84


11

Phùng Thị Huyền

18

-3,8

14,44

12

Nguyễn Thị Mai

15

-6,8

46,24

13

Nguyễn Thị Nga

38

16,2

262,44


17

Nguyễn Thị Thanh Xuân

11

-10,8

116,64

18

Phạm Thị Diễm Hương

32

10,2

104,04

19

Nguyễn Thị Thanh (9A3)

41

19,2

368,64



∑ xi =

=

i =1

n

∑( x
n

δ

2

=

A1

i

i =1

214
20

= 10,7

−x

i =1

n

∑( x
n

δ

2
A2

=

i =1

i

437
20

−x

t = δ A2
n A2

+

)


n A1

=

11,78
6,43 + 2,13

( n = 20 )

= 4,03

( n = 20 )

So sánh với t bảng thì: t tính = 4,03 > t bảng = 2,06 ( Trong bảng tính xác xuất
thống kê)
Như vậy sự khác nhau thấy rõ trên bảng thành tích sau thực nghiệm ở ngưỡng xác
xuất p = 0,05. Chúng ta thấy phương pháp tập luyện của nhóm thực nghiệm ưu việt
hơn phương pháp tập luyện của nhóm đối chứng và có giá trị áp dụng vào thực tiễn
trong giảng dạy thể dục thể thao ở trường THCS nói chung và nội dung nhảy xa nói
riêng.
3.3. Kết quả nghiên cứu
Qua phương pháp giảng dạy hai nhóm: Nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm,
tôi thu được kết quả như sau:
Nhóm đối chứng A1
Số
lượng

Yếu, kém

Trung bình


7

35

2

10

Nhóm thực nghiệm A2
Số
lượng

Yếu, kém

Trần Thái Sơn

Trung bình

Khá

Giỏi


20

SL

%


pháp cải tiến mà tôi đưa ra là hoàn toàn phù hợp với đối tượng học sinh tại trường
THCS Đông Kỳ mà tôi đang trực tiếp giảng dạy.

Trần Thái Sơn


KẾT LUẬN
Qua quá trình giảng dạy huấn luyện, áp dụng những sáng kiến trên tôi thấy hiệu
quả huấn luyện tăng lên rõ rệt. Học sinh nắm bắt tốt từng bài tập một cách nhanh
chóng, tăng hưng phấn, hứng thú trong luyện tập, thành tích của các em trong quá
trình tập luyện ngày càng cao. Điều đó một lần nữa khẳng định phương pháp cải tiến
mà tôi đưa ra là hoàn toàn phù hợp với đối tượng học sinh trường THCS Đông Kỳ
Từ đó tôi thiết nghĩ, nếu ngành chúng ta chú trọng tới việc tập luyện các nội dung
thể dục thể thao cho học sinh THCS thì sẽ nâng cao chất lượng đại trà và đó sẽ là
nơi cung cấp các vận động viên trẻ cho nền thể thao của tỉnh nhà
 Bài học kinh nghiệm
- Trong quá trình giảng dạy môn thể dục nói chung và nội dung nhảy xa nói riêng
ở trường THCS. Muốn nâng cao được chất lượng giảng dạy và thành tích của học
sinh nói chung và học sinh nữ nói riên, trước hết người giáo viên phải tìm ra được
một số phương pháp và bài tập tập luyện phù hợp với đối tượng học sinh, với thực tế
địa phương.
- Qua nghiên cứu tài liệu, học hỏi các đồng nghiệp và thực tế quá trình giảng dạy.
Tôi đã tìm ra các bài tập và phương pháp giảng dạy kỹ thuật nhảy xa kiểu “Ngồi”
cho học sinh nữ THCS mà chúng tôi đã nghiên cứu trong đề tài.
- Sau khi áp dụng những bài tập và phương pháp tập luyện mà tôi đưa ra cho nhóm
thực nghiệm A2 kết quả đạt được cao hơn so với nhóm đối chứng A 1. Do vậy các bài
tập và phương pháp tập luyện môn nhảy xa kiểu “Ngồi” mà tôi lựa chọn là phù hợp
với học sinh THCS.
 Kiến nghị
Do thời gian nghiên cứu có hạn, tài liệu tham khảo và phương tiện kỹ thuật