Sáng kiến kinh nghiệm

Năm học: 2011 - 2012

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Thư viện trường học là cơ sở vật chất trọng yếu, trung tâm sinh hoạt văn hóa
và khoa học của nhà trường. Thư viện trường học góp phần quan trọng đến chất
lượng dạy – học của giáo viên – học sinh; mở rộng kiến thức và xây dựng thói
quen tự học, tự nghiên cứu cho học sinh; đồng thời tham gia tích cực vào việc
bồi dưỡng tư tưởng, chính trị và xây dựng nếp sống văn hóa mới cho các thành
viên trong nhà trường.
Những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ đã
tạo những biến đổi sâu sắc trong mọi lĩnh vực hoạt động của con người. Thông
tin và tri thức ngày càng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của loài
người.
Nhằm nâng cao chất lượng dạy và học đạt hiệu quả cao. Thư viện trường học
là một yếu tố cần thiết để phục vụ nâng cao chất lượng.
Việc thu hút bạn đọc đến thư viện là một trong những mục tiêu quan trọng
mà ngành giáo dục rất quan tâm.
Tổ chức hoạt động thư viện để bạn đọc có thói quen đến đọc sách và mượn
sách là một trong những biện pháp giáo dục quan trọng cho bạn đọc nói chung.
Từ tầm quan trọng cấp thiết trên, riêng bản thân tôi là cán bộ thư viện trường.
Với yếu tố quan trọng như vậy mà chuyên ngành đào tạo thư viện – thông tin
nói chung đã góp phần quan trọng trong tiến trình phục vụ công tác dạy và học

1


Sáng kiến kinh nghiệm


Năm học: 2011 - 2012

- Để tổ chức hoạt động thư viện đạt hiệu quả cao. Đầu năm học thư viện đã
tham mưu với BGH nhà trường thành lập tổ cộng tác viên thư viện gồm:
- Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn làm tổ trưởng, cán bộ thư viện làm
tổ phó, các tổ trưởng của các tổ bộ môn làm thành viên và mỗi lớp cử thêm một
bạn làm cộng tác viên.
- Ngoài ra, cán bộ thư viện còn tham mưu với BGH mua sách mới từ đầu
năm học theo công văn của sở GD&ĐT gửi về.
- Tổ chức tốt kho sách theo từng kệ giá như sách tham khảo, sách nghiệp vụ,
sách giáo khoa, sách pháp luật, sách đạo đức…
- Giới thiệu tủ sách giúp giáo viên và học sinh tìm sách theo nhu cầu một
cách nhanh chóng và chính xác.
- Thường xuyên bổ sung sách báo phù hợp với cấp bậc học, chương trình
thay sách giảng dạy của giáo viên, trình độ của học sinh.
- Bên cạnh các hình thức phục vụ truyền thống, việc tìm tòi hình thức mới
như tổ chức cho học sinh đọc ở các phòng đoàn, đọc ở các bàn ghế đá ở sân
trường…tổ chức cho giáo viên đọc báo ở phòng hội đồng và phòng truyền
thống.
- Thư viện thường xuyên giới thiệu sách theo chủ đề hàng tháng ở dưới cờ và
trong lần họp hội đồng.
III. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
a. Vốn tài liệu
Tính từ tháng 03/2012, Thư viện trường THPT Võ Trường Toản có tổng số
đầu sách là 6.550 bản sách. Trong đó:
3


Sáng kiến kinh nghiệm



Năm học: 2011 - 2012

• Cán bộ-Giáo viên đang học cao học: 05 người.
- Công nhân viên 14. Trong đó:
- 01 cán bộ phụ trách thư viện, trình độ trung cấp, đang theo học lớp đại
học thư viện – thông tin của trường đại học văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh
mở tại trường Đại học Đồng Nai. Còn lại 13 người phụ trách ở phòng hành
chánh.
- Đầu năm học 2011 – 2012 với tổng số học sinh là 1.938 và được biên
chế thành 42 lớp trong đó:
- Khối 10: 15 lớp/692 HS.
- Khối 11: 14 lớp/642 HS.
- Khối 12: 13 lớp/583 HS.
* Mục đích, nhiệm vụ của việc tổ chức bạn đọc
- Có thể nói với bất kỳ một ngành nào cũng vậy sau một quá trình làm
việc ở tại trường để củng cố kiến thức lý thuyết mà mình đã học để vận dụng
vào thục tiển thì cần phải nắm được mục đích của bạn đọc cần đọc những gì .
Có như vậy với mong muốn để kiểm nghiệm lại những kiến thức mà mình đã
làm trong mấy năm trước để ứng dụng vào trong thực tế .
- Ngành Thư viện – Thông tin cũng vậy, đây là một ngành hoàn toàn mới
nhằm đào tạo ra một đội ngũ cán bộ có chuyên môn về nghiệp vụ thư viện –
thông tin để phục vụ cho quá trình đổi mới của ngành giáo dục nước ta hiện nay.
- Với những công việc rõ ràng và cụ thể nhằm củng cố hệ thống hoá các
kiến thức đã học, kỹ năng đã học ở nhà trường, có điều kiện đào tạo khả năng
cho mỗi án bộ thư viện có thể áp dụng các kiến thức đã học ở trong trường,
5


Sáng kiến kinh nghiệm

* Các hình thức phục vụ bạn đọc
- Phục vụ bạn đọc tại chỗ

Hình ảnh bạn đọc ở thư viện hàng ngày

+ Thư viện trường THPT Võ Trường Toản có chổ ngồi đọc khoảng 50
người ngồi đọc trong một lúc. Thiết bị chiếu sáng có 14 bóng đèn, 03 quạt trần,
7


Sáng kiến kinh nghiệm

Năm học: 2011 - 2012

04 quạt treo tường để phục vụ bạn đọc. Bên cạnh đó, thư viện trường có 03 kệ
sách và 02 tủ sách có kiếng để sách trưng bày và tủ sách pháp luật, 01 tủ đựng
báo và tạp chí. Thư viện mở nên thuận tiện cho việc bạn đọc chọn sách đọc ở
trong thư viện. Vì là thư viện trường học nên bạn đọc chủ yếu là học sinh và
giáo viên, công nhân viên trong trường, thỉnh thoảng cũng có các bậc phụ huynh
học sinh tham gia đọc sách báo.
+ Đến đọc ở thư viện nhà trường cũng có nhiều báo, tạp chí như: Hoa học
trò, Mực tím, Tuổi trẻ, Thanh niên, Đồng Nai, Giáo dục khuyến học, Đoàn kết,
…nên bạn đọc cũng thường xuyên đến với thư viện để cập nhật tin tức hàng
ngày. Mỗi ngày cũng có khoảng đến hàng trăm độc giả đến đọc ở thư viện.
- Hình thức cho bạn đọc mượn sách về nhà
+ Bạn đọc đến với thư viện trường THPT Võ Trường Toản hầu như là
giáo viên và học sinh nên chủ yếu là mượn về nhà tham khảo vì thời gian ở
trường cũng không có nhiều thời gian để nghiên cứu hết tài liệu mà bạn đọc cần
tham khảo được.
+ Bạn đọc đến thư viện mượn tài liệu tham khảo về nhà thì tự chọn tài


Sáng kiến kinh nghiệm

Năm học: 2011 - 2012

dân. Chính vì vậy, việc tổ chức các hoạt động giới thiệu sách theo chủ đề tháng,
giới thiệu sách đến đúng đối tượng người đọc là việc làm cần thiết của người
cán bộ thư viện. Đồng thời để thu hút nhiều bạn đọc nhiều bạn đọc đến với thư
viện thì cán bộ thư viện phải biết tham mưu xây dựng cảnh quan thư viện khang
trang, sạch đẹp, thoáng mát và có cây xanh tạo bóng mát thêm cho thư viện hoạt
động.
- Trường có thể căn cứ vào số lượng học sinh để bố trí phòng đọc cho giáo
viên và học sinh hợp lí.
- Để thư viện hoạt động tốt, nhiều bạn đọc đến với thư viện, ngay từ đầu năm
học tôi tham mưu cùng với hiệu trưởng thành lập tổ cộng tác viên thư viện. Tổ
cộng tác viên thư viện bao gồm đại diện hội cha mẹ học sinh và tổ trưởng của
các tổ bộ môn, giáo viên chủ nhiệm ở các lớp, mỗi lớp cử 01 cộng tác viên thư
viện của lớp. Tổ cộng tác viên thư viện giúp cán bộ thư viện trong nhiều hoạt
động của thư viện mà đặc biệt là trong công tác tuyên truyền, giới thiệu sách và
những lúc ra chơi giữa giờ có bạn đọc đến thư viện đọc – mượn sách đông thì
cộng tác viên luân phiên nhau để hỗ trợ cho người cán bộ thư viện làm việc
nhanh chóng và hiệu quả.
- Những cộng tác viên thư viện trong tổ mạng lưới là những người tích cực,
nhiệt tình, tâm huyết bởi các thành viên này thành phần là những học sinh giỏi,
rất uy tín với bạn mà lại siêng đọc sách và có điều kiện thời gian tiếp cận với
bạn nhiều nên những tài liệu có nội dung hay của tài liệu sẽ đến với bạn đọc một
cách nhanh nhất và hiệu quả nhất.

10



Sáng kiến kinh nghiệm

Năm học: 2011 - 2012

trong việc tìm kiếm và chọ tài liệu mà mình cần một cách nhanh chóng, tiết
kiệm được nhiều thời gian và cơng sức.
- Việc sử dụng hệ thống mục lục truyền thống của người đọc đã trở thành
thói quen trong việc tìm kiếm tài liệu. mức đọ sử dụng hệ thống mục lục của
người đọc như trên nói lên việc tổ chức hệ thống này của thư viện, mà trước hết
là sự hướng dẫn cụ thể của cán bộ thư viện về cách sử dụng tủ mục lục.
- Với hệ thống mục lục hiện có, thư viện trường THPT Võ Trường Toản đã
thực hiện tốt nhu cầu tìm kiếm thơng của người đọc. Tuy nhiên để phục vụ tốt
hơn thì thư viện trường THPT đã làm kho mở từ đầu năm học 2009 – 2010 đến
nay để đáp ứng cho nhu cầu bạn đọc thuận tiện hơn và thu hút sức đọc ở thư
viện ngày một đơng hơn.
d. Công tác tuyên truyền và giới thiệu sách
- Tun truyền giới thiệu sách, báo trong nhà trường là việc làm rất cần thiết,
chiếm vị trí quan trọng trong cơng tác thư viện. Để việc tun truyền sách được
nhân rộng tơi kết hợp việc tun truyền với các hoạt động khác của trường.
- Ở đầu năm học đối với các em lớp 10 mới vào trường mới chưa biết đọc
sách tơi “nhờ” giáo viên chủ nhiệm tun truyền giúp tơi vào các buổi sinh hoạt
lớp và giới thiệu cho các em thư mục sách khối 10 có những sách gì cho các em
biết để đến thư viện đọc và mượn về nhà. Cách thức này giúp các em thích thú
với việc đọc sách hơn và cứ đến các buổi hoạt động ngoại khóa thì các bạn đọc
đến thư viện tìm hiểu thêm và tranh thủ mượn sách tham khảo để học và làm bài
tập. Dần dần qua đó các em hứng thú với việc đọc và mượn sách ngày càng một

12


lớp nào trong năm học giới thiệu hay, xuất sắc sẽ nhận được giải của Ban tổ
chức… Việc làm này không chỉ góp phần nhân rộng phong trào đọc sách trong
nhà trường mà còn góp phần rất lớn cho phong phào trào thi đua đọc sách chấm
điểm thi đua hàng tuần dưới cờ cùng với Ban thi đua Đoàn trường.
- Ngoài ra tôi còn giới thiệu sách thông qua những buổi nói chuyện của giáo
viên, hoặc những buổi thi hoạt động ngoại khóa như môn Địa nói về môi trường,
an toàn giao thông, hoặc rác thải thì tôi đưa các sách có chủ đề đó để cộng tác
viên giới thiệu cho lớp mình mượn để làm bài.
- Tuyên truyền là hoạt động phổ biến trong đời sống xã hội hiện nay. Hoạt
động tuyên truyền được áp dụng rộng rãi trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế,
văn hóa và xã hội. Hoạt động tuyên truyền là phương thức tác động đến tâm lí
của con người nhằm điều khiển ý thức, quan điểm và hành động của con người
theo mục tiêu được đặt ra trước.
- Trong công tác thư viện hoạt động tuyên truyền được sử dụng chủ yếu
trong công tác đưa sách đến cho người đọc. Đây là tổ hợp các hoạt động tác
động tới tâm lí của người đọc, tạo nên sự hấp dẫn của sách với bạn đọc. Công
tác tuyên truyền, giới thiệu sách của thư viện là tổ hợp tất cả các hình thức và
phương pháp tuyên truyền miệng và trực quan về các tài liệu, sách, báo cho bạn

14


Sáng kiến kinh nghiệm

Năm học: 2011 - 2012

đọc. Bên cạnh đó hình thức và phương pháp tuyên truyền (miệng và trực quan)
lại có những đặc điểm, biểu hiện khác nhau phụ thuộc vào đối tượng tuyên
truyền cụ thể, dành cho tất cả bạn đọc hoặc chỉ dành cho một số bạn đọc nhất
định.

- Có trình độ văn hóa và học thức rộng rãi.
- Có trình độ thư viện nhất định.
- Ngoài những nhiệm vụ trên để thu hút bạn đọc đến với thư viện thì hình
thức khen thưởng cũng không kém phần quan trọng, bởi đọc sách là gieo trồng
thì thi đua khen thưởng là phân bón. Và một yếu tố không kém phần quan trọng
để thu hút bạn đọc đến với thư viện là cán bộ thư viện phải là người ham đọc
sách và phải nhận thức được nhu cầu đọc sách của từng người. Có như thế
phong trào đọc sách mới được duy trì thường xuyên và phát triển liên tục.
V. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
- Trải qua thời gian để làm bài sáng kiến kinh nghiệm tại thư viện trường
THPT Võ Trường Toản. Bản thân tôi đã có điều kiện áp dụng những kiến thức
đã học trong sách vở vào thực tế. Tôi làm cán bộ phụ trách thư viện vừa làm vừa
học nâng cao trình độ chuyên môn nên tôi cũng không có nhiều kinh nghiệm
lắm và tự mình có thể xây dựng được sổ sách của bạn đọc đến với thư viện,
nhập máy theo sổ sách mà công ty sách thiết bị cấp, nắm được cách ghi như thế
nào cho khoa học, tuần tự gọn gàng dễ thấy, dễ lấy, dễ tìm, dễ bảo quản, biết
cách bảo dưỡng các kệ sách cũng như sử dụng các đồ dùng chung trong nhà
trường .

16


Sáng kiến kinh nghiệm

Năm học: 2011 - 2012

- Một cán bộ thư viện như tôi chưa có chuyên môn cao nhưng qua đợt học
nâng cao chuyên môn và được BGH và một số thầy cô tổ trưởng truyền đạt thêm
kiến thức cho tôi nên tôi đã biết cách tuyên truyền và phục vụ bạn đọc để số
lượt bạn đọc đến thư viện ngày càng đông hơn. Tôi cảm thấy rất mừng vì mình

mình bởi sự học là vô hạn.
“Một giọt mực có thể làm vạn người suy nghĩ.
Một cuốn sách hay có thể làm thay đổi số phận biết bao người” (Lorel
Bryron)
Tuy nhiên, với vốn kinh nghiệm còn non nớt của mình, trong quá trình thực
hiện đề tài chắc chắn còn nhiều khiếm khuyết rất mong nhận được sự quan tâm
đóng góp ý kiến của quý đồng nghiệp để tôi có thêm kinh nghiệm quý báu nhằm
hoàn thiện khả năng chuyên môn của mình.
VII. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ thư viện trường phổ thông. Vũ Bá Hòa (chủ
biên). Nhà xuất bản Giáo dục năm 2009.
2. Phương pháp và kinh nghiệm tuyên truyền và giới thiệu sách trong thư viện
trường học. Lê Thị Chinh (chủ biên). Nhà xuất bản Giáo dục năm 2008.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ được rút ra và áp dụng trong thực tế cảu
cá nhân tôi. Rất mong quý cấp lãnh đạo xem xét và góp ý để sáng kiến của tôi
được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy cô!
Người thực hiện đề tài

18


Sáng kiến kinh nghiệm

Năm học: 2011 - 2012

Lê Quỳnh Nhơn

19