Một số giải pháp tổ chức
hoạt động GDNGLL ở trờng THCS
Đặt vấn đề
Ngời hiệu trởng của bất cứ loại hình nhà trờng nào cũng có sứ mệnh rất to lớn
trớc xã hội. Hiệu trởng trờng công lập hay trờng ngoài công lập chịu trách nhiệm
trớc nhà nớc và xã hội về việc đào tạo nhân cách - sức lao động cho đất nớc.
Hiệu trởng vừa là nhà s phạm, vừa là nhà hoạt động xã hội, vừa là ngời quản lý
( nhận trách nhiệm trớc cấp trên ), vừa là ngời lãnh đạo ( điều hành giáo viên, học
sinh và cán bộ nhân viên của nhà trờng ).
Đất nớc ta đang bớc những bớc đầu tiên vững chắc trong thế kỷ mới, thế kỷ
của nền kinh tế tri thức. Đòi hỏi con ngời phải có sức khoẻ, năng động, sáng tạo,
dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; con ngời không những chỉ là con ngời
chuyên môn mà còn phải là con ngời xã hội, khẳng định suy nghĩ của bản thân,
tham gia vào công tác xã hội tích cực, hình thành và phát triển nhân cách toàn diện
của con ngời mới.
Hiệu trởng vừa có vai trò thủ trởng ( giám sát đôn đốc các công việc ), vừa có
vai trò thủ lĩnh ( liên kết đợc đa nhân cách ).
Để hoàn thành đợc vai trò tinh tế, phức tạp này, ngời hiệu trởng phải thờng
xuyên phát triển kỹ năng xây dựng phong cách tốt và tầm nhìn sâu sắc trong lãnh
đạo quản lý để tổ chức quá trình huấn luyện, giáo dục, đào tạo có chất lợng, hiệu
quả.
Để hoàn thành đợc vai trò của mình, ngời hiệu trởng phải quan t
Trong yêu cầu của đổi mới giáo dục phổ thông, hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp có vị trí rất quan trọng. Là trởng ban chỉ đạo và tổ chức hoạt động
GDNGLL, qua 5 năm làm công tác này, với tinh thần trách nhiệm và ý thức học
hỏi, tôi đã tự rút ra cho mình nhiều bài học có ý nghĩa, có trong nhận thức và trong
thực tiễn chỉ đạo.
I. Cơ sở lý luận
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là quá trình kết hợp có mục đích vai
trò chủ đạo của giáo viên với hoạt động của học sinh, nhằm hình thành ý thức tình
cảm, hành vi thói quen đạo đức phù hợp với các chuẩn mực xã hội. Qua nhiều con
đồng Đội huyện phối kết hợp thanh tra kiểm tra thờng xuyên công tác Đội, trong
đó có việc thực hiện HĐGDNGLL ở các Liên đội. Qua mỗi thanh kiểm tra đều có
sự đánh giá nghiêm túc, bài học kinh nghiệm kịp thời đợc rút ra và nhân diện rộng.
Không chỉ có sự quan tâm chỉ đạo đồng bộ từ cấp trên mà các thầy cô trong
BGH ở trờng THCS cũng nhiệt tình quan tâm đến việc thực hiện môn này. Chính
vì thế, rất nhiều trờng trong toàn huyện chất lợng HĐGDNGLL đợc nâng cao, góp
phần quan trọng trong việc giáo dục toàn diện mà trờng THCS Nam Thịnh - đơn vị
tôi trực tiếp làm công tác tổ chức, chỉ đạo HĐNGLL là một ví dụ.
ở trờng THCS Nam Thịnh từ thầy cô trong BGH đến các thầy cô là lãnh đạo
các tổ chức nh: Chủ tịch công đoàn, Bí th Đoàn,Tổng phụ trách và toàn thể hội
đồng s phạm đều dành cho môn GDNGLL một tình cảm u ái đặc biệt, coi đây là
công tác mũi nhọn của nhà trờng.
Trên thực tế, công tác tổ chức HĐGDNGLL đã dợc các nhà trờng chú ý chỉ
đạo triển khai theo yêu cầu của môn học. Đội ngũ cán bộ Tổng phụ trách các tr-
ờng đã có nhiều sáng tạo trong việc xậy dựng các loại hình hoạt động phù hợp với
từng chủ đề và điều kiện của trờng. Giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp đã có cố
2
gắng trong tổ chức thực hiện chơng trình hoạt động GDNGLL. Vì thế, không khí
hoạt động trong nhà trờng đã sôi nổi hơn, toàn diện hơn, học sinh thêm yêu mến
và háo hức chờ đợi các tiết HĐGDNGLL của lớp, của khối và của trờng.
Tuy nhiên, những cố gắng đó mới chỉ ở một số bộ phận, một số thời điểm, mà
còn thiếu tính hệ thống, tính thờng xuyên theo đúng qui định 3 tiết trên tuần mà
Bộ Giáo dục đã qui định( Theo Quyết định số 03- 2002-QĐ ngày 24-1-2002).
Tiềm năng của học sinh cha đợc khai thác tích cực, vai trò chủ thể của học sinh
nhiều khi bị mờ nhạt, nhất là trong tiết sinh hoạt cuối tuần. Trong những tiết này,
giáo viên thờng lặp đi lặp lại vài hình thức hoạt động đơn giản nh sơ kết lớp, tuyên
dơng khen thởng phê bình, nhắc nhở, kỷ luật hay dặn dò, giao nhiệm vụ... Nếu có
tổ chức thì nội dung hoạt động ít thay đổi, hình thức hoạt động đơn điệu, do đó ch-
a tạo ra hứng thú cần thiết cho học sinh tham gia.
Để khắc phục tình trạng trên, hoạt động Đội trong nhà trờng phải tổ chức đợc
từng chặng đua ngay từ đầu năm học. Kế hoạch hoạt động của tuần 1 trong năm
học đợc minh hoạ sau đây là một ví dụ:
Thời gian công việc
Tuần1
(Tháng 9)
* Kiện toàn bộ máy HĐNG
* Tham mu với đồng chí Hiệu trởng trang bị cơ sở vật chất cho
HĐNG.
* Họp Ban hoạt động ngoài giờ. Qui định lịch hoạt động của
Ban HĐGDNGLL:
- Mỗi tháng họp BHĐNGLL một lần( vào tuần 1 của tháng).
- Giao nhiệm vụ cho từng thành viên của ban.
- Các chi Đội tổ chức câu lạc bộ học tốt vào tuần thứ ba hàng
tháng( GVCN, Đoàn viên giáo viên là cố vấn cho các chi đội).
...................
*Tập huấn công tác tự quản cho cán bộ chi Đội và liên đội
* Các chi đội hoàn thiện hồ sơ, sổ sách chi đội ...
v.v....
3. Tham mu với Hiệu trởng để trang bị cơ sở vật chất cho HĐNG.
Với HĐGDNGLL, các trang thiết bị phục vụ là một trong những điều kiện
quan trọng để nâng cao chất lợng. Vì thế, cần phải tham mu để nhà trờng có sự
đầu t về cơ sở vật chất nh xây dựng sân khấu, mua sắm tăng âm loa đài, hệ thống
bảng biểu, trang phục nghi thức, trang phục biểu diễn, phông màn và đầu t kinh
phí tổ chức hoạt động cũng nh quan tâm, động viên, khích lệ, các thành viên trong
Ban hoạt động ngoài giờ.
- Từ những điều kiện thuận lợi đó, đồng chí Bí th Đoàn và Tổng phụ trách
Đội đã có những tìm tòi, sáng tạo, đổi mới xây dựng nhiều hoạt động cao điểm,
nhiều giờ sinh hoạt điểm thờng xuyên, liên tục trong các chặng thi đua, các tháng.
Không khí hoạt động trong trờng diễn ra sôi nổi, học sinh thêm say mê, hứng thú,
- Thi khéo tay và trng bày triển lãm kết hợp một số hoạt động khác theo chủ
đề.
- Sinh hoạt câu lạc bộ, chuyên đề phù hợp lứa tuổi và hứng thú.
4.4 Hoạt động vui khoẻ và giải trí:
- Thể dục giữa giờ chống mệt mỏi.
- Câu lạc bộ TDTT.
5
- Các trò vui chơi giải trí nh : các trò chơi vận động, các trò chơi thể thao, trò
chơi trí tuệ...
- Tổ chức ngày hội vui khoẻ, hội thể thao toàn trờng.
- 4.5 Hoạt động lao động công ích:
- Trồng cây, làm bồn hoa cây cảnh cho đẹp trờng đẹp lớp, xây dựng công
trình măng non...
-Tham gia lao động trong các công trình công cộng của nhà trờng, địa ph-
ơng.
- Lao động giữ gìn vệ sinh lớp học, sân trờng và các khu vực của nhà trờng...
5.những con đờng chủ yếu thực hiện hoạt động GDNGLL
Nh đã nói trên, các loại hình thức hoạt động GDNGLL rất phong phú đa
dạng. Từ trong yêu cầu thực tiễn, đặc biệt đối với lứa tuổi học sinh THCS cần tập
trung vào 3 con đờng chủ yếu để thực hiện hoạt động giáo dục này là:
- Hoạt động GDNGLL thông qua tiết sinh hoạt dới cờ đầu tuần.
- Hoạt động GDNGLL thông qua tiết sinh hoạt tập thể lớp cuối tuần
- Hoạt động GDNGLL thông qua hoạt động cao điểm theo chủ điểm trong
tháng.
Thực tế cho thấy 3 con đờng trên có mối quan hệ thống nhất và liên quan hệ
mật thiết với nhau.
a. Tiết sinh hoạt dới cờ đầu tuần
Tiết sinh hoạt dới cờ đầu tuần đợc tổ chức theo quy mô toàn trờng với sự
tham gia và điều khiển của Ban hoạt động ngoài giờ và tập thể giáo viên và học
sinh.
nhiệm tổ chức cho lớp bình chọn 2 học sinh ( 1 em có thành tích xuất sắc về mọi
mặt, 1 em học sinh có tiến bộ vợt bậc so với chính mình), giáo viên chủ nhiệm gửi
danh sách về trởng ban HĐNG LL. Trởng ban HĐNGLL chỉ đạo TPT Đội thành
lập 3 đội chơi( có danh sách kèm theo), đến tiết sinh hoạt dới cờ đầu tuần( tuần 3
của tháng) các em sẽ đợc tham gia các trò chơi vận động, trò chơi trí tuệ... Xin mô
tả lại hai trò chơi vận động:
- Dẫn chơng trình là Tổng phụ trách Đội, (cũng có thể là em liên đội trởng)
công bố thể lệ cuộc thi: mỗi đội sẽ có 5 phút để tham gia trò chơi thứ nhất Câu
cá. Trong 5 phút đó, các thành viên của từng đội sẽ lần lợt phần thi của mình.
Các em sẽ dùng cần câu( là chiếc móc câu tự tạo có buộc dây) câu cá trong ao( ao
là những chiếc rá nhựa, cá đợc cắt bằng xốp với nhiều màu sắc để trong rá), trên
mình cá có tờ giấy ghi các thang điểm khác nhau( 5 điểm, 10 điểm, 15 điểm...).
trong thời gian đó đội nào câu đợc cá có nhiều điểm đội đó sẽ thắng cuộc ở phần
thi thứ nhất.
- Trong trò chơi thứ hai Rót nớc mỗi đội có 2 phút để thực hiện trò chơi.
với trò chơi này, các đội dùng một chiếc đĩa đựng nớc, vợt qua chớng ngại vật
mang nớc rót vào chai. Trong cùng thời gian đó, đội nào rót đợc nhiều nớc vào
chai đội đó sẽ đợc nhiều điểm và thắng cuộc. Cộng điểm 2 vòng sẽ tìm đợc đội
thắng trong trò chơi. Trong quá trình tổ chức chơi, ngời dẫn chơng trình sẽ phỏng
vấn các em để tạo không khí thoải mái, vui tơi và hào hứng cho học sinh.
- Th kí tổng hợp điểm và công bố điểm( th kí là một giáo viên chủ nhiệm
hoặc một đoàn viên giáo viên).
- Phần thởng cho các đội chơi là tràng pháo tay cổ vũ, là những phần thởng
nho nhỏ nh: quyển vở, chiếc bút...
7