BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
---------------------------

Trần Thanh Tú

KẾ TOÁN QUẢN TRỊ DOANH THU, CHI PHÍ VÀ KẾT QUẢ
KINH DOANH TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN
MỘT THÀNH VIÊN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG
NGHIỆP HÀ NỘI

Luận văn thạc sĩ kinh tế

Hà Nội, Năm 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
--------------------------

Trần Thanh Tú

KẾ TOÁN QUẢN TRỊ DOANH THU, CHI PHÍ VÀ KẾT QUẢ
KINH DOANH TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN
MỘT THÀNH VIÊN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG
NGHIỆP HÀ NỘI

Chuyên ngành: Kế toán
Mã số: 60.34.03.01

Luận văn thạc sĩ kinh tế

Tác giả xin cám ơn gia đình, các bạn đồng nghiệp, bạn bè đã tạo điều kiện
giúp đỡ, động viên tác giả vượt qua khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ học tập.
Cuối cùng, tác giả xin gửi lời kính chúc sức khỏe, hạnh phúc, thành đạt tới
các thầy cô cùng toàn thể quý vị và các bạn.


iii
MỤC LỤC
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO...............................................................................i
LỜI CAM ĐOAN.....................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN..........................................................................................................ii
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................vi
PHỤ LỤC................................................................................................................ vi
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT...........................................................vii
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ.................................................viii
PHẦN MỞ ĐẦU......................................................................................................9
1.1. Tính cấp thiết, ý nghĩa của đề tài nghiên cứu...................................................9
1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu tại Việt Nam về kế toán quản trị doanh thu,
chi phí và kết quả kinh doanh và các nghiên cứu có liên quan.............................10
1.3. Đối tượng và mục đích nghiên cứu.................................................................12
1.4. Phạm vi nghiên cứu.........................................................................................12
1.5. Phương pháp nghiên cứu.................................................................................13
1.5.1. Phương pháp thu thập dữ liệu.......................................................................................13
1.5.2. Phương pháp xử lý dữ liệu.............................................................................................13

1.6. Các đóng góp dự kiến của luận văn................................................................14
1.7. Kết cấu đề tài...................................................................................................14
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ DOANH THU,
CHI PHÍ, KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP................15
SẢN XUẤT............................................................................................................. 15

VÀ KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH MỘT THÀNH VIÊN
ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI.....................................57
2.1. Khái quát chung về Công ty TNHH Một thành viên Đầu tư và Phát triển
Nông nghiệp Hà Nội..............................................................................................57
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty.............................................................57
2.1.2. Đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh của công ty.......................................................61
2.1.3. Tổ chức bộ máy quản lý tại công ty................................................................................63
2.1.4. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán quản trị tại công ty...................................................66
2.1.5. Các chính sách kế toánị áp dụng tại Công ty..................................................................68

2.2.Thực trạng kế toán quản trị doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh
tại Công ty TNHH Một thành viên Đầu tư và Phát triển Nông nghiệp Hà Nội....72
2.2.1. Thực trạng kế toán quản trị doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH
Một thành viên Đầu tư và Phát triển Nông nghiệp Hà Nội......................................................72

Phương pháp tính giá thành sản phẩm: Công ty tiến hành tính giá thành theo
phương pháp truyền thống, chưa tính giá thành theo phương pháp hiện đại.. 75


v
2.3. Đánh giá kế toán quản trị doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh tại Công
ty TNHH Một thành viên Đầu tư và Phát triển Nông nghiệp Hà Nội..................78
2.3.1. Những ưu điểm và hạn chế của công tác tổ chức kế toán quản trị doanh thu, chi phí và
kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Một thành viên Đầu tư và Phát triển Nông nghiệp Hà
Nội...........................................................................................................................................78
2.3.2. Nguyên nhân của những hạn chế..................................................................................81

TÓM TẮT CHƯƠNG 2........................................................................................82
CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN QUẢN TRỊ DOANH THU, CHI PHÍ
VÀ KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH MỘT THÀNH VIÊN

Nông nghiệp Hà Nội............................................................................................111
3.4.1. Trên phương diện quản lý vĩ mô..................................................................................111
3.4.2. Ở góc độ doanh nghiệp kinh doanh.............................................................................112

KẾT LUẬN CHƯƠNG III..................................................................................115
KẾT LUẬN..........................................................................................................116
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


vii
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
STT
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17

TK
TSCĐ
TT - BTC
TTĐB
UBND
VL
VND

Diễn giải
Bảo hiểm xã hội
Bảo hiểm y tế
Bộ Tài Chính
Công cụ dụng cụ
Chi phí bán hàng
Chi phí quản lý doanh nghiệp
Giá trị gia tăng
Hàng hóa
Kinh phí công đoàn
Một thành viên
Nhân công trực tiếp
Nghị định – Chính phủ
Nghị quyết – Trung Ương
Nguyên vật liệu trực tiếp
Phát triển nông nghiệp
Sản phẩm
Sản xuất chung
Thu nhập doanh nghiệp
Trách nhiệm hữu hạn
Tài khoản
Tài sản cố định

Bảng 3.6: Khái quát phân loại chi phí theo cách ứng xử của chi phí
Bảng 3.7: Xây dựng hệ thống TK doanh thu, chi phí và kết quả

Trang
55
58
62
79
79
80
80
81
83
90

11
12
13
14
15
16

kinh doanh tại Công ty
Bảng 3.8: Sổ chi tiết tài khoản 621
Bảng 3.9: Sổ chi tiết tài khoản 622
Bảng 3.10: Sổ chi tiết tài khoản 627
Bảng 3.11: Báo cáo nhập – xuất – tồn kho
Bảng 3.12: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh
Bảng 3.13: Báo cáo phân tích tình hình hoạt động sản xuất kinh


biệt, thông tin về kế toán quản trị doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh chiếm
vai trò quan trọng trong thông tin kế toán, những thông tin này luôn được doanh
nghiệp và các nhà đầu tư quan tâm. Hơn bao giờ hết, hoàn thiện kế toán quản trị
doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh nói riêng đang là vấn đề thường xuyên đặt
ra đối với mỗi doanh nghiệp. Việc hoàn thiện kế toán quản trị doanh thu, chi phí và
kết quả kinh doanh sẽ góp phần tăng tính cạnh trạnh, nâng cao chất lượng các quyết
định của doanh nghiệp, tăng sự minh bạch thông tin tài chính.
Trong quá trình làm việc tại Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Một thành viên
Đầu tư và Phát triển Nông nghiệp Hà Nội, tác giả nhận thấy kế toán quản trị doanh
thu, chi phí và kết quả kinh doanh tại Công ty còn nhiều vấn đề hạn chế, cần tiếp
tục hoàn thiện hơn nữa nhằm phục vụ tốt hơn cho các nhà quản lý công ty ra quyết
định đúng đắn trong tương lai. Vì vậy, tác giả quyết định chọn đề tài nghiên cứu
luận văn thạc sĩ: “Kế toán quản trị doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh tại
Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Một thành viên Đầu tư và Phát triển Nông
nghiệp Hà Nội”.


10

1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu tại Việt Nam về kế toán quản trị doanh
thu, chi phí và kết quả kinh doanh và các nghiên cứu có liên quan
Trong quá trình nghiên cứu, thu thập tài liệu, tôi đã tìm hiểu một số công trình
nghiên cứu có liên quan đến đề tài nghiên cứu của mình. Một trong số những công
trình nghiên cứu nổi bật liên quan đến kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết
quả kinh doanh là:
- Đề tài“Hoàn thiện kế toán quản trị doanh thu, chi phí và kết quả hoạt động
tổ chức hội nghị, tiệc cưới tại các khách sạn trên địa bàn Hà nội” của tác giả Vũ
Diễm Hà (2009), tác giả đã làm rõ những vấn đề như hệ thống hóa những vấn đề lý
luận cơ bản về kế toán quản trị, tổ chức kế toán quản trị và đặc biệt là tổ chức kế
toán quản trị chi phí, doanh thu, kết quả trong các doanh nghiệp khách sạn, phân

tác kế toán quản trị doanh thu, chi phí, kết quả hoạt động xây lắp tại các doanh
nghiệp thuộc Tổng công ty xây dựng công trình giao thông 8, góp phần nâng cao
hiệu quả của kế toán quản trị doanh thu, chi phí, kết quả hoạt động xây lắp. Tuy
nhiên luận văn mới khảo sát được các doanh nghiệp xây dựng thuộc Tổng công ty
XDCTGT 8 mà chưa khảo sát được các doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực hoạt động
khác, cũng như chưa khảo sát các doanh nghiệp xây dựng ngoài Tổng công ty
XDCTGT 8. Thứ hai, do hạn chế trong tiếp cận với các tài liệu nước ngoài, tác giả
chưa phân tích được các mô hình kế toán quản trị doanh thu, chi phí và kết quả ở
một số nước phát triển trên thế giới như Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, Cộng hoà
Pháp…Thứ ba, do hạn chế trong kinh nghiệm khảo sát, phỏng vấn nên kết quả công
tác điều tra có thể còn có những thiếu sót. Và lĩnh vực xây lắp khác biệt với lĩnh
vực kinh doanh của công ty TNHH Một thành viên Đầu tư và Phát triển Nông
nghiệp Hà Nội nên nội dung nghiên cứu của đề tài không áp dụng tại công ty.
- Với đề tài“Hoàn thiện tổ chức kế toán quản trị chi phí, doanh thu, kết quả
kinh doanh tại các công ty phát hành tạp chí trên địa bàn Hà Nội” của tác giả Phạm
Thị Hoàng Yến (2014) đã làm rõ những vấn đề lý luận chung về kế toán quản trị,
nội dung của kế toán quản trị chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh trong các công
ty phát hành tạp chí. Tác giả đã đánh giá và chỉ ra những nguyên nhân hạn chế trong
việc tổ chức kế toán quản trị chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh. Và tác giả đã
đề xuất phương hướng hoàn thiện tổ chức kế toán quản trị chi phí, doanh thu, kết
quả kinh doanh tại các công ty phát hành tạp chí trên địa bàn Hà Nội.


12

Hiện nay, vẫn chưa có đề tài nào đề cập đến kế toán quản trị doanh thu, chi phí
và kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Một thành viên Đầu tư và Phát triển Nông
nghiệp Hà Nội. Công ty TNHH Một thành viên Đầu tư và Phát triển Nông nghiệp
Hà Nội– doanh nghiệp sản xuất đặc thù khác với các lĩnh vực khác nên kế toán
quản trị doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh có nhiều điểm khác biệt với doanh

tham khảo ý kiến chuyên gia, thống kê số liệu, phân tích, so sánh) để nghiên cứu và
trình bày kết quả nghiên cứu. Đề tài vận dụng kết hợp các phương pháp cụ thể sau:
1.5.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
Thực hiện hỏi, xin ý kiến trực tiếp của các cán bộ kế toán và các nhân viên
khác tại công ty TNHH Một thành viên Đầu tư và Phát triển Nông nghiệp Hà Nội.
Đồng thời, đề tài cũng được tìm hiểu nghiên cứu thông qua việc xin ý kiến của giáo
viên hướng dẫn và các chuyên gia về lĩnh vực kế toán.
Đề tài thực hiện nghiên cứu vấn đề lý luận thông qua việc tham khảo các
giáo trình, sách tham khảo, báo chí, tạp chí, các luận văn, luận án… viết về đề tài kế
toán quản trị. Thu thập tài liệu thứ cấp về thực trạng bằng phương pháp quan sát,
nghiên cứu chứng từ, sổ sách kế toán, báo cáo tài chính của công ty TNHH Một
thành viên Đầu tư và Phát triển Nông nghiệp Hà Nội trong năm 2015 và các thông
tin trên các phương tiện thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng, các tài
liệu khác.
1.5.2. Phương pháp xử lý dữ liệu
- Phương pháp thống kê:
Sử dụng phương pháp thống kê để thu thập, phân loại thông tin và số liệu
nhằm mục đích đánh giá tổng quát về một mặt nào đó của đối tượng nghiên cứu, cụ
thể ở đây là kế toán quản trị doanh thu, chi phí và kết quả hoạt đông kinh doanh của
công ty TNHH Một thành viên Đầu tư và Phát triển Nông nghiệp Hà Nội trong năm
2015.
- Phương pháp phân tích:
Sử dụng phương pháp phân tích để nghiên cứu và so sánh các mối quan hệ
đáng tin cậy giữa các dữ liệu thống kê được từ tài liệu nội bộ về hiệu quả hoạt động
của Công ty trong kỳ phân tích nhằm đánh giá tính hợp lý hoặc không hợp lý của
các dữ liệu này.


14


CHI PHÍ, KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP
SẢN XUẤT
1.1. Bản chất, vai trò và phương pháp của kế toán quản trị doanh thu, chi phí
và xác định kết quả kinh doanh
1.1.1. Khái niệm và bản chât của kế toán quản trị doanh thu, chi phí và xác định
kết quả kinh doanh
KTQT là một bộ phận của hệ thống kế toán doanh nghiệp, có chức năng thu
nhận, xử lý và cung cấp thông tin nhằm thỏa mãn nhu cầu của các nhà quản trị
doanh nghiệp. Chính vì vậy, nếu thông tin không chi tiết và không đầy đủ thì các
nhà quản trị sẽ gặp khó khăn trong việc quản lý điều hành hoạt động của doanh
nghiệp. Có thể nói, KTQT có một vai trò quan trọng, cần thiết, không thể thiếu
được đối với công tác quản trị doanh nghiệp. Hiện nay có nhiều khái niệm khác
nhau về KTQT :
Theo giáo sư, tiến sĩ Ronald.W.Hilton (1994) thuộc trường Đại học Cornell –
Mỹ thì: “KTQT là một bộ phận của hệ thống thông tin quản trị trong các tổ chức,
mà nhà quản trị dựa vào đó đẻ hoạch định và kiểm soát các họat động của tổ chức”
Theo giáo sư, tiến sĩ Jack.J.Smith; Robert.M.Keith và William.L.Slephens ở
trường đại học South-Florida (1993), thì “KTQT là một hệ thống kế toán cung cấp
cho các nhà quản trị những thông tin định lượng mà họ cần để hoạch định và kiểm
soát”
Theo Ray.H.Garroson (1993) : “KTQT có liên hệ với việc cung cấp tư liệu
cho các nhà quản lý- những người trong tổ chức kinh tế và có trách nhiệm trong
việc điều hành và kiểm soát mọi hoạt động của tổ chức đó”
Theo Hiệp hội kế toán Hoa Kỳ (1982) thì “KTQT là qui trình định dạng, đo
lường, tổng hợp, phân tích, lập báo cáo, giải thích và thông đạt các số liệu tài chính
và phi tài chính cho ban giám đốc để lập kế hoạch, đánh giá, theo dõi việc thực hiện
kế hoạch trong phạm vi nội bộ một doanh nghiệp để đảm bảo cho việc sử dụng có
hiệu quả các tài sản và quản lý chặt chẽ các tài sản này”.



có thể đưa ra được những cải tiến nhằm đạt được kết quả tốt hơn. Ngoài ra, kế toán


17

quản trị còn cung cấp cả các thông tin về chi phí về các nguồn lực đã sử dụng và kết
quả đạt được nhằm giúp họ có thể quyết định các chiến thuật để sử dụng các nguồn
lực của doanh nghiệp, giám sát việc sử dụng và việc phân bổ các nguồn lực đó sao
cho hiệu quả nhất.
Mặt khác, KTQT còn giúp cho chức năng kiểm tra bằng cách thiết kế nên
các báo cáo có dạng so sánh. Các nhà quản trị sử dụng các báo cáo đó để xem xét
điều chỉnh tổ chức thực hiện các mục tiêu đặt ra. Do đó, KTQT phải làm sao cho
các nhà quản lý nhận được những thông tin mà họ cần, họ muốn. Tất cả những điều
này đòi hỏi KTQT phải cung cấp những thông tin về tài chính chính xác, nhanh
chóng và phù hợp theo yêu cầu của các nhà quản lý trong việc việc lập kế hoạch,
điều hành, theo dõi thực hiện kế hoạch trong doanh nghiệp.
1.1.3. Phương pháp kế toán quản trị doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh
Với những vai trò của kế toán quản trị như trên kế toán quản trị cần có những
phương pháp để thực hiện vai trò của mình là cung cấp thông tin để giúp nhà quản
trị đưa ra quyết định đúng đắn. Kế toán quản trị doanh thu, chi phí và xác định kết
quả kinh doanh sử dụng một số phương pháp nghiệp vụ để thu thập và xử lý thông
tin kế toán một cách phù hợp với nhu cầu của các nhà quản trị.
Nhóm phương pháp thu nhận, xử lý, tổng hợp thông tin:
- Phương pháp chứng từ kế toán: là phương pháp xác định và kiểm tra sự
hình thành các nghiệp vụ kinh tế cụ thể. Mọi nghiệp vụ kinh tế tài chính phát sinh
trong một doanh nghiệp kế toán phải lập chứng từ theo đúng quy định trong chế độ
chứng từ kế toán.
- Phương pháp tài khoản kế toán: là việc kế toán quản trị sử dụng các tài
khoản chi tiết đáp ứng yêu cầu quản lý chi tiết từng chỉ tiêu cụ thể nhằm phục vụ
việc quản trị doanh nghiệp. Kế toán quản trị có thể mở thêm các tài khoản cấp

quyết định quản lý phù hợp. Việc phân loại chi phí, doanh thu theo những tiêu thức
khách nhau giúp kế toán quản trị nhận diện, tổ chức thu thập và trình bày thông tin
về chi phí được phù hợp tạo điều kiện cung cấp thông tin chi phí, doanh thu và kết
quả kinh doanh được kịp thời, phù hợp với yêu cầu của nhà quản lý.
- Trình bày chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh:
+ Thiết kế thông tin thành dạng so sánh được: từ các số liệu thu thập được, kế
toán quản trị doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh sẽ phân tích và thiết


19

kế chúng thành dạng có thể so sánh được giữa các phương án đang xem xét để dễ
nhận biết theo tiêu chuẩn lựa chọn quyết định.
+ Trình bày thông tin dưới dạng đồ thị: theo phương pháp này các dữ kiện,
thông tin về kinh tế có các mối liên hệ với nhau sẽ được mô tả trên các đồ thị, nhờ
đó các nhà quản lý sẽ dễ dàng hình dung được xu thế biến động của các loại thông
tin đang phân tích.
1.2. Nội dung của kế toán quản trị doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh
1.2.1. Bản chât doanh thu, chi phí và phân loại doanh thu, chi phí trong các
doanh nghiệp sản xuât
1.2.1.1.Bản chất doanh thu và phân loại doanh thu trong các doanh nghiệp sản
xuất
 Khái niệm, bản chât của doanh thu
Theo chuẩn mực kế toán quốc tế “Doanh thu” số 18 – IAS18 thì “Doanh thu là
giá trị gộp của các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp đạt được trong kỳ kế toán, phát sinh
từ các hoạt động thông thường của doanh nghiệp, tạo nên sự gia tăng lên của vốn chủ
sở hữu, ngoài phần tăng lên từ các khoản đóng góp thêm của các cổ đông”
Ở Việt Nam theo chuẩn mực VAS01 “ Doanh thu và thu nhập khác là tổng
giá trị các lợi ích kinh tế của doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ
các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường và các hoạt động khác của doanh

- Doanh thu bán lẻ: là các khoản thu được từ việc thực hiện các hoạt động
bán lẻ hàng hóa, dịch vụ cho khách hàng.
- Doanh thu bán đại lý: là các khoản thu được thông qua một bên thứ ba là
trung gian phân phối hàng hóa cho khách hàng, và bên giao đại lý phải trả chi phí
hoa hồng cho bên thứ ba (đại lý).
Theo cách phân loại này doanh nghiệp xác định được mức lưu chuyển thành
phẩm theo từng phương thức từ đó xác định được lượng thành phẩm dự trữ cần thiết.
• Phân loại doanh thu theo quan hệ với điểm hòa vốn, bao gồm:
- Doanh thu hòa vốn: là loại doanh thu mà tại đó chi phí cung cấp các dịch vụ

cân bằng với doanh thu của chính các dịch vụ đó.
- Doanh thu an toàn: là mức doanh thu lớn hơn doanh thu hòa vốn hay nói cách

khác là mức doanh thu mà doanh nghiệp có được sau khi bù đắp các khoản chi phí.
• Phân loại doanh thu theo sự phân cấp quản lý


21

- Doanh thu hoạt động cấp trên: là doanh thu thu được từ các hoạt động
bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp cấp trên.
- Doanh thu hoạt động cấp dưới: là doanh thu thu được từ các hoạt động
bán hàng và cung cấp dịch vụ của các đơn vị cấp dưới.
 Điều kiện ghi nhận doanh thu
Việc ghi nhận doanh thu bán thành phẩm được ghi nhận theo chuẩn mực kế
toán quốc tế số 18 (IAS18) – Doanh thu; kế toán ghi nhận doanh thu bán hàng khi
đồng thời thỏa mãn tất cả 5 điều kiện sau :
- Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền
sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua. Khi đó doanh nghiệp phải xác định
được thời điểm chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu

khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu,
không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu.
Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam – Chuẩn mực số 01 (VAS 01): “Chi phí
là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình dưới
hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản
nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông
hoặc chủ sở hữu.”
Trên góc độ của kế toán tài chính, chi phí được nhìn nhận như những
khoản phí tổn thực tế phát sinh gắn liền với hoạt động sản xuất của doanh nghiệp,
bao gồm các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh thông thường của
doanh nghiệp và các chi phí khác để đạt được một loại sản phẩm, dịch vụ nhất định,
mục đích cụ thể trong kinh doanh. Chi phí được định lượng và thể hiện dưới hình
thái giá trị là lượng tiền chi ra, khấu hao tài sản, một khoản nợ dịch vụ, các khoản
phí tổn làm giảm vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp...
• Xét dưới góc độ kế toán quản trị
Do mục đích của kế toán quản trị là cung cấp thông tin thích hợp, hữu ích,
kịp thời cho việc ra quyết định của nhà quản trị. Do đó, chi phí theo góc độ nhận
diện thông tin để phục vụ cho việc ra quyết định kinh doanh là những phí tổn thực
tế phát sinh trong hoạt động sản xuất kinh doanh được tổng hợp theo từng bộ phận,
từng trung tâm chi phí cũng như xác định trị giá hàng tồn kho trong từng khâu của


23

quá trình sản xuất và tiêu thụ. Chi phí có thể được tập hợp phân loại theo biến phí
và định phí, từ đó có thể lập các phương trình dự toán chi phí ở các mức độ hoạt
động khác nhau. Chi phí có thể là những phí tổn ước tính hoặc dự kiến để thực hiện
một hoạt động sản xuất kinh doanh, một hợp đồng kinh tế... Như vậy, trong kế toán
quản trị, khi nhận thức chi phí cần chú ý đến sự lựa chọn, so sánh theo mục đích sử
dụng, ra quyết định kinh doanh hơn là chỉ chú trọng vào chứng từ đảm bảo tính