Sự phân công lao động giữa vợ và chồng trong gia đình với
công việc nội trợ
Công việc nội trợ là một khái niệm cho đến nay chưa có một định
nghĩa nào thật rõ ràng. Theo sự tính toán của các chuyên gia thì người nội
trợ phải thực hiện 216 dạng hoạt động khác nhau từ đính khuy áo, chăm
sóc nguời ốm đến dạy con học. Trong phạm vi nghiên cứu, đề tài quan
tâm nghiên cứu công việc nội trợ ở các khía cạnh sau: nấu nướng, đi chợ,
giặt giũ, dọn dẹp nhà cửa.
Công việc nội trợ gia đình hay còn được coi là hoạt động tái sản xuất
liên quan đến việc duy trì gia đình. Mặc dù được coi là hoạt động htiết
yếu để duy trì sự tồn tại của con người song lại không thường hoặc khó
qui đổi thành giá trị kinh tế, vì vậy những công việc nội trợ gia đình (còn
gọi là lao động gia đình) cho đến nay vẫn được xem là loại hình lao động
không được trả công. Ở nước ta và nhiếu quốc gia trên thế giới vẫn xếp
các công việc nội trợ vào lĩnh vực "phi kinh tế" và coi là công việc dành
riêng cho phụ nữ. trong điều kiện hiện này liệu quan niệm về sự phân
công này đã thay đổi?
Trong gia đình, các hoạt động tái sản xuất sứ lao động cho các thành
viên hay còn gọi là công việc nội trợ gia đình được xem như là một hình
thức hoạt động diễn ra hàng ngày, là công việc cần thiết để duy trì cuộc
sống cho mỗi thành viên và sự tồn tại của gia đình. Gia đình sẽ không còn
là gia đình nguyên nghĩa nếu như hoạt động này không diễn ra mà thay
vào đó là sự
chen lấn của các loại hình dịch vụ.
Ngày nay, việc chăm lo cho các thành viên trong gia đình được coi là
một công việc quan trọng theo đúng nghĩa của nó, trong đó vai trò của
nguời phụ nữ được đặc biệt đề cao. Nhưng điều đó không có nghĩa phụ
nữ là người phải chịu trách nhiệm chính trong mọi công việc của gia
đình.
Phụ nữ Việt Nam ngày nay đang có mặt trên khắp các lĩnh vực của
nền kinh tế quốc dân. Phát triển kinh tế mang lại động lực và cơ hội để

nhưng riêng khoản đi chợ thì anh chịu, có lẽ là đàn ông nên rất hay bị
mua đắt. Vợ anh cũng không để anh đi chợ một mình bao giờ cả.”
PVS: Nam- 32 tuổi- Giáo viên- Đại học
”Đi chợ anh ít đi lắm, chỉ khi nào nhà có việc, khách khứa thì đi nhưng
cũng là đi cùng chị, lai chị vào chợ, anh theo xách đồ thôi. Con trai bọn
anh không biết mặc cả đâu.”
Như vậy, có thể hiểu sự phân công lao động theo giới trong
gia đình đối với việc đi chợ bị ảnh hưởng khá nhiều bởi đặc tính giới.
Theo đó, quan niệm chung về đặc điểm tính cách của nữ giới nhấn mạnh
đến sự dịu dàng, khéo léo, phụ thuộc; vai trò của người phụ nữ được quan
niệm là gắn liền với vai trò người vợ, người mẹ, người nội trợ, là người
phụ thuộc vào chồng trong gia đình, dù bản thân người phụ nữ vẫn đi làm


để kiếm thu nhập ;Về đặc tính của nam giới được quan niệm có những
đặc điểm như mạnh mẽ, quyết đoán; vai trò của người chồng trong gia
đình là trụ cột về kinh tế, là tấm gương về đạo đức, là chỗ dựa cho vợ con
về tình cảmvà trên hết là người chủ gia đình, đại diện cho gia đình trong
các quan hệ xã hội và cộng đồng.
Qua nội dung phỏng vấn sâu, có thể thấy rằng không chỉ
riêng nam giới mà chính những người phụ nữ cũng mang quan điểm việc
đi chợ là dành cho giới mình.
Tỉ lệ cả hai người- vợ và chồng- cùng đảm nhiệm chính vai
trò này cũng chỉ chiếm 6,3%, người chồng chưa tham gia, chia sẻ nhiều
với vợ trong công việc này.
Mặc dù ngày nay trên tất cả các phương tiện truyền thông,
trong các chính sách của Đảng và Nhà nước đều nhấn mạnh tầm quan
trọng của việc tạo ra sự bình đẳng giữa nam và nữ. Song trên thực tế đó là
một vấn đề hết sức phức tạp, là quá trình vận hành của cả một hệ thống
quan hệ tinh tế và không đơn giản. Nó chịu sự điều tiết của cả phấp luật

Trong các gia đình vẫn thường quan niệm rằng, phụ nữ là người chăm
lo quán xuyến mọi công việc trong gia đình, từ việc giữ tay hòm chìa
khoá cho đến việc lo liệu chợ búa, cơm nước, đồng thời lo việc phân bổ
chất dinh dưỡng trong từng bữa ăn của gia đình nhằm chăm sóc sức khoẻ
cho các thành viên gia đình mình. Nó xuất phát từ những quan niệm, tập
quán dân tộc cho rằng bếp núc là ”thiên chức” riêng của phụ nữ. Bởi vậy
từ xa xưa ông cha ta đã có câu:
Vắng đàn ông quạnh nhà
Vắng đàn bà quạnh bếp
Cho đến tận bây giờ thì vấn đề đó vẫn tồn tại như một tất yếu xã hội.
Cho dù là phụ nữ nông thôn hay đô thị, có học vấn cao hay thấp thì vẫn là
người đảm nhiệm chính vai trò này.
PVS: Nữ- 44tuổi- kinh doanh- PTTH
” Cô bán hàng lúc nào thì bán còn vẫn phải lo chuyện cơm nước, đi
chợ, giặt giũ. Ngoài ra, cô cũng phải lo cả chuyện cám bã lợn gà nữa.
Con gái cô cũng giúp được mẹ làm việc nhà rồi, cô nghĩ con gái thì phải
biết nấu nướng không thì khó mà lấy chồng”
PVS: Nam- 24 tuổi- nông dân-THCS
“Tình yêu của người con trai bắt đầu từ cái dạ dày mà, nếu vợ không
biết nấu nướng thì làm sao chăm sóc được cho gia đình và nuôi dạy
được con cái, lúc đó bản thân người chồng cũng cảm thấy không hài
lòng, huống chi còn gia đình bên chồng nữa”
Có lẽ chính vì những suy nghĩ như vậy, mà cho đến nay khi nền kinh
tế đã phát triển, đời sống được nâng cao, phụ nữ đã có những cơ hội để
phát triển, để thăng tiến vươn lên những vị trí cao trong xã hội thì cũng
vẫn nhất thiết phải gắn liền với “thiên chức riêng của mình”. Đôi khi, có
những trường hợp chỉ vì người phụ nữ bận bịu với các công việc ngoài xã
hội hay có thể vì lí do này hay lí do khác mà không hoàn thành vai trò
bếp núc trong gia đình nên đã gây ra những xung đột và mâu thuẫn với
các thành viên khác trong gia đình.

hay theo cách diễn đạt của T.Parson, đàn ông có vai trò công cụ, đàn bà
có vai trò biểu cảm. Điều cần thiết là làm sao để hai giới thực hiện vai trò
của mình một cách hoàn hảo nhất.
AnnOakley- nhà xã hội học người Anh khi nghiên cứu về lao động nội
trợ của phụ nữ có ý kiến “ Một số mặt của công việc nội trợ,rửa ráy, là
quần áo và lau chùi , chẳng khác một công nhân dây chuyền lắp ráp. Trên
thực tế thì họ phải chịu đựng sự đơn điệu, sự vụn vặt và nhanh chóng quá
mức trong công việc của mình”.Công việc nội trợ tốn rất nhiều thời gian
và đòi hỏi nhiều công sức,bà cho rằng chứng bệnh tâm thần, buồn chán,
sự thất vọng và cô đơn là sự trải nghiệm của những người vợ nội trợ
trong gia đình. Như Gavron đã đưa ra khái niệm đó là những “người vợ
bị giam cầm”.
Đối với công việc giặt giũ, tỉ lệ nam giới đảm nhiệm chính vai trò này
cũng vô cung khiêm tốn chỉ có3,2%, trong khi tỉ lệ tương ứng ở nữ giới là
85,8%.
Do quá trình xã hội hoá vai trò giới trong gia đình, ngay từ nhỏ, các bé
gái đã được dạy bảo và tuân theo những giá trị, chuẩn mực truyền thống.
Do đó, người phụ nữ ngay từ khi còn nhỏ đã tỏ ra vượt trội hơn nam giới
về khoản bếp núc, thêu thùa, may vá, giặt giũ,...rồi nên họ làm công việc
nhà dễ dàng hơn là chuyện đương nhiên. Quan niệm cũ này đã ăn sâu vào
nếp nghĩ của đại đa số gia đình Việt Nam và dần dần nó như là một điều


tất yếu là phụ nữ thì lo việc nội trợ còn nam giới thì lo việc kiếm tiền.
Nếp nghĩ này không chỉ tồn tại ở nam giới mà chính những người phụ nữ
cũng đồng tình.
PVS: Nữ- 44 tuổi- nông dân- THCS
“ Chú đã lo kinh tế cho gia đình thì những việc kia cô làm hết cũng là
hợp lý thôi. Nhà cô chỉ có 5 sào ruộng, bộ lên mấy ngày mùa rồi lại
nhàn tênh ấy mà”



giới, lại phải tiếp tục bỏ thêm một lượng thời gian như thế cho công việc
nội trợ, liệu điều đó có trở nên quá sức đối với họ?
Cùng với sự vận hành của phát triển kinh tế , sự biến đổi trên mọi mặt
của đời sống, nhận thức về giới của cả nam và nữ cũng đã có nhiều mặt
cải thiện. Mặc dù tỉ lệ người chồng đảm nhiệm chính các công việc nội
trợ trong gia đình còn thấp nhưng tỉ lệ chia sẻ những công việc này đang
có xu hướng tăng lên. Bằng chứng là tỉ lệ nam giới chia sẻ các công việc
giặt giũ cùng vợ là 11,0%; công việc dọn dẹp nhà cửa là 17,4%.
PVS: Nữ- 27 tuổi- giáo viên- đại học
“ Anh luôn chia sẻ công việc nhà với chị không nề hà gì cả, kể cả đi chợ
cùng chị, giặt quần áo, chị giặt anh múc nước, lấy mắc phơi cho chị, chị
lau nhà thì anh quét mạng nhện.....”
Đây là những biến đổi tích cựcvà nguyên nhân của những biến đổi này
một mặt là do những thay đổi về nhận thức, trình độ văn hoá của cặp vợ
chồng, thay đổi vai trò kinh tế của người phụ nữ trong gia đình.
Mặc dầu vậy, những trở lực phát ra ở cả hai phía xã hội và cá nhân,
nam và nữ vẫn là một rào cản để đạt được một sự bình đẳng nam nữ. Tuy
nhiên chúng ta cũng không thể phủ nhận sạch trơn rằng vị trí của người
phụ nữ xưa và nay không có gì thay đổi. Chúng ta thấy rằng đã có nhiều
thay đổi lớn: nếu như trước đây phụ nữ còn phải chịu đựng sự khống chế
từ mọi phía “tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử”; phụ nữ
phải chịu bao khổ sở cơ cực thì ngày nay họ đã có nhiều quyền lợi hơn,
độc lập hơn trong việc
quyết định cuộc sống của mình. Vị trí của họ đang dần được khẳng định.
Tuy nhiên, đó vẫn chỉ là những bước đầu tiên trong quá trình tìm kiếm
sự bình đẳng giới và chúng ta sẽ còn phải cố gắng nhiều hơn nữa để đạt
được điều đó.