ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN NAM THẮNG

BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC TÍCH HỢP
CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ
Ở THỊ XÃ CHÍ LINH, TỈNH HẢI DƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2016
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN NAM THẮNG

BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC TÍCH HỢP
CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ
Ở THỊ XÃ CHÍ LINH, TỈNH HẢI DƯƠNG
Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. PHÙNG THỊ HẰNG

thành luận văn.
Tác giả xin chân thành cảm ơn lãnh đạo UBND thị xã Chí Linh; lãnh
đạo, cán bộ chuyên viên Phòng GD&ĐT thị xã Chí Linh; Ban giám hiệu và
giáo viên các trường trung học cơ sở thị xã Chí Linh; các bạn đồng nghiệp cùng
gia đình và bạn bè đã động viên, giúp đỡ, đóng góp ý kiến và tạo mọi điều kiện
thuận lợi để tác giả hoàn thành luận văn này.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song chắc chắn luận văn không tránh khỏi
những thiếu sót. Kính mong và hy vọng nhận được sự chỉ dẫn, góp ý từ các
thầy cô giáo cùng bạn bè và đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày 19 tháng 4 năm 2016
Tác giả

Trần Nam Thắng

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .................................................................... iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
DANH MỤC CÁC HÌNH .................................................................................. vi
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lí do chọn đề tài .............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 2

cấp học có liên quan đến công tác quản lí hoạt động bồi dưỡng năng lực
DHTH cho giáo viên THCS .............................................................................. 24
1.4. Hiệu trưởng trường THCS với vai trò quản lí hoạt động bồi dưỡng
năng lực DHTH cho giáo viên THCS .............................................................. 30
1.4.1.Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng ............................................. 30
1.4.2. Nội dung quản lí hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho giáo
viên THCS ......................................................................................................... 31
1.5. Những yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lí hoạt động bồi dưỡng
năng lực DHTH cho giáo viên THCS ............................................................... 34
Kết luận chương 1.............................................................................................. 35
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
NĂNG LỰC DẠY HỌC TÍCH HỢP CHO GIÁO VIÊN TRUNG
HỌC CƠ SỞ Ở THỊ XÃ CHÍ LINH, TỈNH HẢI DƯƠNG ........................ 37
2.1. Khái quát chung về giáo dục THCS và đội ngũ GV, cán bộ quản lí
các trường THCS ở Thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương ...................................... 37
2.1.1. Thực trạng giáo dục THCS.................................................................. 37
2.1.2. Thực trạng đội ngũ GV THCS ở thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương .... 39
2.1.3. Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lí các trường THCS ở thị xã Chí
Linh, tỉnh Hải Dương......................................................................................... 42
2.2. Mục đích, nội dung và phương pháp khảo sát ............................................ 42
2.2.1. Mục đích khảo sát ................................................................................ 42
2.2.2. Nội dung khảo sát ................................................................................ 43
2.2.3. Phương pháp khảo sát và phương thức xử lí số liệu ........................... 43
2.3. Thực trạng công tác quản lí hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho
giáo viên THCS thị xã Chí Linh ........................................................................ 44
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN





tổ chức bồi dưỡng .............................................................................................. 72
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




3.2.5. Chỉ đạo tăng cường sự phối hợp giữa các tổ chức trong và ngoài
nhà trường để triển khai hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho GV
THCS ................................................................................................................. 78
3.2.6. Đổi mới phương thức kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng theo
kế hoạch xây dựng ............................................................................................. 79
3.2.7. Tăng cường các điều kiện vật chất, trang thiết bị kĩ thuật phục vụ
hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho giáo viên THCS ............................. 81
3.2.8. Xây dựng cơ chế thi đua, khen thưởng nhằm tạo động lực cho GV
trong việc triển khai hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho giáo viên
THCS ................................................................................................................. 82
3.3. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp bồi
dưỡng năng lực DHTH cho giáo viên THCS ................................................... 84
3.3.1. Quy trình khảo nghiệm ........................................................................ 84
3.3.2. Kết quả khảo nghiệm ........................................................................... 85
Kết luận chương 3.............................................................................................. 92
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 94
1. Kết luận .......................................................................................................... 94
2. Khuyến nghị................................................................................................... 97
2.1. Với Sở GD&ĐT tỉnh Hải Dương ........................................................... 97
2.2. Với Uỷ ban nhân dân thị xã Chí Linh .................................................... 97
2.3. Với Phòng GD&ĐT thị xã Chí Linh ...................................................... 97
2.4. Với các trường THCS trên địa bàn thị xã Chí Linh ............................... 98
2.5. Với giáo viên THCS ............................................................................... 98
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................... 99


GD THCS

Giáo dục trung học cơ sở

GD&ĐT

Giáo dục và đào tạo

GV

Giáo viên

HĐH

Hiện đại hóa

HS

Học sinh

NXB

Nhà xuất bản

QLGD

Quản lí giáo dục

SL

3 năm trở lại đây ................................................................................ 38
Bảng 2.2. Kết quả xếp loại hạnh kiểm HS THCS của thị xã Chí Linh trong
3 năm trở lại đây ................................................................................ 38
Bảng 2.3. Kết quả xếp loại Học lực HS THCS của thị xã Chí Linh trong 3
năm trở lại đây ................................................................................... 38
Bảng 2.4. Thống kê về trình độ đào tạo của đội ngũ GV THCS ở thị xã
Chí Linh trong 3 năm trở lại đây ....................................................... 39
Bảng 2.5. Thống kê về thực trạng đội ngũ CBQL các trường THCS thị xã
Chí Linh năm học 2014-2015........................................................... 42
Bảng 2.6. Đánh giá của các khách thể điều tra về tầm quan trọng của hoạt
động bồi dưỡng năng lực DHTH cho giáo viên THCS.................... 44
Bảng 2.7. Đánh giá của khách thể điều tra về nội dung bồi dưỡng năng lực
dạy học tích hợp cho giáo viên THCS .............................................. 45
Bảng 2.8. Đánh giá của khách thể điều tra về các hình thức bồi dưỡng
năng lực DHTH cho giáo viên THCS ............................................... 48
Bảng 2.9. Đánh giá của các khách thể điều tra về kết quả hoạt động bồi
dưỡng năng lực DHTH cho giáo viên THCS .................................... 50
Bảng 2.10. Đánh giá của khách thể điều tra về việc lập kế hoạch quản lí
hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho giáo viên THCS ............. 52
Bảng 2.11. Đánh giá của khách thể điều tra về các biện pháp tổ chức triển
khai và chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho giáo
viên THCS ......................................................................................... 53
Bảng 2.12. Đánh giá của khách thể điều tra về biện pháp kiểm tra, đánh
giá kết quả bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên
THCS ................................................................................................. 55
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN







MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Trong bối cảnh đất nước ta đang bước vào một kỉ nguyên mới, kỉ nguyên
đánh dấu một thời kì cả dân tộc đẩy mạnh CNH, HĐH nhằm thực hiện mục tiêu
“Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh”. Đại hội Đảng IX
đã khẳng định nguồn nhân lực là nhân tố quyết định sự phát triển đất nước
trong thời kì CNH, HĐH nên cần tạo chuyển biến cơ bản, toàn diện về
GD&ĐT. Đại hội Đảng X tiếp tục chỉ rõ: “Giáo dục phải nhằm đào tạo những
con người Việt Nam có lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có phẩm
chất tốt đẹp của dân tộc, có năng lực, bản lĩnh để thích ứng với những biến đổi
của xã hội trong kinh tế thị trường, những yêu cầu mới của sự nghiệp xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc”.
Giáo dục là nhân tố quan trọng trong việc phát triển kinh tế xã hội của
đất nước, chất lượng của giáo dục lại phụ thuộc rất nhiều vào đội ngũ nhà giáo.
Đội ngũ nhà giáo là lực lượng nòng cốt, giữ vai trò quyết định trong việc bảo
đảm chất lượng giáo dục. Năng lực dạy học là một trong các năng lực cần thiết
của của mỗi nhà giáo, có vai trò quan trọng trong việc quyết định chất lượng
giáo dục. Một nhà giáo có năng lực dạy học tốt sẽ làm tốt các nội dung: Xây
dựng kế hoạch dạy học; Bảo đảm kiến thức môn học; Bảo đảm chương trình
môn học; Vận dụng các phương pháp dạy học; Sử dụng các phương tiện dạy
học; Xây dựng môi trường học tập; Quản lí hồ sơ dạy học; Kiểm tra, đánh giá
kết quả học tập của học sinh...
Hiện nay cả nước đang tích cực thực hiện việc đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục phổ thông nói chung và cấp THCS nói riêng, với mục tiêu hình thành
những năng lực cần thiết cho học sinh. Các cấp quản lí giáo dục đã có những giải
pháp đồng bộ để thực hiện được mục tiêu đó. Một trong những giải pháp đó là
việc xây dựng chương trình giáo dục phổ thông mới với hướng tích hợp kiến
thức ở một số môn học hiện tại. Để giảng dạy tốt các môn học thực hiện tích hợp

biện pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho giáo viên
THCS ở thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục hiện nay.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




3. Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quản lí hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho giáo viên THCS.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho giáo viên
THCS ở thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương.
4. Giả thuyết khoa học
Hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho giáo viên THCS ở thị xã Chí
Linh, tỉnh Hải Dương còn có một số hạn chế như: nội dung, phương thức, kết quả
bồi dưỡng chưa đáp ứng được yêu cầu của đổi mới GD THCS. Một trong những
nguyên nhân cơ bản dẫn đến thực trạng này là do thiếu những biện pháp quản lí
phù hợp với tình hình thực tiễn. Nếu đề xuất và thực hiện một cách đồng bộ các
biện pháp quản lí có tính khoa học và tính khả thi thì sẽ nâng cao hiệu quả của
hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho giáo viên THCS ở thị xã Chí Linh, tỉnh
Hải Dương, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục THCS nói chung.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lí luận về quản lí hoạt động bồi dưỡng năng lực
DHTH cho giáo viên THCS.
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng công tác quản lí hoạt động bồi dưỡng
năng lực DHTH cho giáo viên THCS ở thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương.
5.3. Đề xuất một số biện pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH
cho giáo viên THCS ở thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương.

ở thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương và nguyên nhân của thực trạng. Khách thể
điều tra bao gồm: Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng, GV các trường THCS, cán bộ
phòng GD&ĐT thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương.
7.2.4. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
Phương pháp này được sử dụng với mục đích xin ý kiến của các chuyên
gia, các nhà quản lí, các GV có nhiều kinh nghiệm dạy học về việc xây dựng và
đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho giáo
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




viên THCS của hiệu trưởng các trường THCS, đồng thời kiểm tra tính cần
thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất.
7.2.5. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Phương pháp này được sử dụng với mục đích đánh giá, tổng kết công tác
quản lí hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho giáo viên THCS của Hiệu
trưởng các trường THCS ở thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương.
7.3. Các phương pháp bổ trợ:
Sử dụng một số công thức toán thống kê để xử lí các kết quả nghiên cứu
thực tiễn: tính trung bình cộng, tính phần trăm…
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần Mở đầu; Kết luận và khuyến nghị; Tài liệu tham khảo, luận
văn gồm 3 chương:
Chương 1. Cơ sở lí luận về quản lí hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy
học tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở.
Chương 2. Thực trạng quản lí hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học
tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở ở thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương.
Chương 3. Một số biện pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy
học tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở ở thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương.

Về cá nhân các nhà khoa học nghiên cứu chuyên sâu về vấn đề dạy học
tích hợp có thể kể đến nhà lí luận giáo dục Pháp Xavier Roegiers. Ông có hai
công trình có chất lượng khoa học cao, trong đó có một cuốn đã được dịch sang
tiếng Việt. Trước 1996 có: "Khoa sư phạm tích hợp hay làm thế nào để phát
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




triển các năng lực tích hợp ở nhà trường?" - Nguyên bản tiếng Pháp - người
dịch: Đào Trọng Quang, Nguyễn Ngọc Nhị, NXB Giáo dục, 1996. Bốn năm sau
đó, ông công bố công trình: "Một phương pháp sư phạm của hội nhập. Và tích
hợp các kĩ năng có được trong giảng dạy". Phối hợp với Jean Marie De Ketele
phiên bản De Boeck Đại học Bỉ, 2000 ("Une pe'dagogie de L'inte'gration.
Compe'tences et inte'gration des acquis dans l'enseignement". Avec la
collaboration de Jean Marie De Ketele. Editions De Boeck universite' Belgium,
2000). Theo Xavier Roegiers, sư phạm tích hợp là một quan niệm về quá trình
học tập, trong đó toàn bộ quá trình học tập góp phần hình thành ở học sinh
những năng lực cụ thể có dự tính trước những điều kiện cần thiết cho học sinh,
nhằm phục vụ cho các quá trình học tập sau này hoặc nhằm hòa nhập học sinh
vào cuộc sống lao động. Như vậy sư phạm tích hợp tìm cách làm cho quá trình
học tập có ý nghĩa [dẫn theo 20].
Ngoài ra, Donald P. Cauchak, Paul D. Eggen trong mục: "Tích hợp các
đơn vị chương trình học liên ngành và chuyên đề" thuộc công trình: "Học tập
và phương pháp giảng dạy nghiên cứu", Công ty Allyn, 1998 (Integrating the
Curriculum Interdisciplinary and thematic units thuộc công trình: "Learning
and Teaching - Research based methods", Allyn company, 1998) cũng đã đặt ra
và bước đầu giải quyết vấn đề dạy và học theo quan điểm sư phạm tích hợp
[dẫn theo 20].
Các nhà khoa học trên thế giới đã phân chia tích hợp thành bốn loại:

bài báo: "Tích hợp trong dạy học Ngữ văn bậc trung học cơ sở" [12].
Những năm gần đây, khi xu thế hội nhập quốc tế có ảnh hưởng trực tiếp
và mạnh mẽ đến giáo dục Việt Nam, nhiều công trình khoa học đã tập trung
bàn về vấn đề DHTH và phân hóa. Bắt đầu với tích hợp đa môn ở bậc giáo dục
Tiểu học thành môn học mới: Tự nhiên và xã hội, sau đó là tích hợp nội môn
với môn học Ngữ văn ở THCS và THPT.
Có thể kể tên một số nhà nghiên cứu có nhiều gắn bó với giáo dục Việt
Nam, tham gia hoạch định và xây dựng chương trình giáo dục phổ thông
(CTGDPT) như: tác giả Đỗ Ngọc Thống với: Chương trình Ngữ văn trong nhà
trường phổ thông Việt Nam. Nxb Giáo dục Việt Nam, 2011; Đổi mới mô hình
giờ học văn ở trung học phổ thông theo quan điểm tích hợp; Đề xuất phương
án thống nhất tích hợp và phân hóa trong trương trình giáo dục phổ thông Việt
Nam; Từ Chương trình giáo dục phổ thông Hàn Quốc, đề xuất hướng tích hợp
và phân hóa cho Chương trình GDPT Việt Nam; Chương trình Ngữ văn trong
nhà trường phổ thông Việt Nam và hướng phát triển sau 2015, Bộ GD&ĐT,
Tài liệu lưu hành nội bộ; tác giả Hoàng Hòa Bình với Dạy học Ngữ văn ở
trường phổ thông, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2014) [dẫn theo 20].
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




Đứng trên vị trí nhà quản lí giáo dục, tác giả Trương Đình Châu, Phó giám
đốc Sở GD&ĐT tỉnh Quảng Bình nhận định: "Tích hợp - một xu hướng dạy học
có tính khoa học và thực tiễn" trong bài báo cùng tên công bố trên Internet.
Về lí luận DHTH và khả năng dạy học tích hợp ở nhà trường Việt Nam
hiện nay có một số bài viết: Giảng dạy hợp nhất các khoa học ở trường trung
học- tổng thuật, Thông tin khoa học giáo dục số 8 (1985) và Dạy học tích hợp,
Nguồn www.ioer.edu.vn của tác giả Trần Bá Hoành - Viện khoa học giáo dục
Việt Nam; Dạy học tích hợp và khả năng áp dụng vào thực tiễn Việt Nam của

năng và phương pháp của khối lượng tri thức toàn diện và hợp lí) [dẫn theo 20].
Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển khẳng định: "Dạy học tích
hợp sẽ mang lại nhiều lợi ích như giúp học sinh áp dụng được nhiều kĩ năng,
nền tảng kiến thức tích hợp giúp việc tìm kiếm thông tin nhanh hơn, khuyến
khích việc học sâu và rộng, thúc đẩy thái độ học tập tích cực đối với học sinh.
Thay đổi cách dạy này không gây ra sự xáo trộn về số lượng và cơ cấu giáo
viên, không nhất thiết phải đào tạo lại mà chỉ cần bồi dưỡng một số chuyên đề
DHTH. Không đòi hỏi phải tăng cường quá nhiều về cơ sở vật chất và thiết bị
dạy học"[dẫn theo 20].
Với quan điểm chỉ đạo đó, chương trình giáo dục phổ thông Việt Nam
sau 2015 sẽ hướng tới sự thống nhất giữa tích hợp và phân hóa. Trong đó, "tích
hợp là một hoạt động mà ở đó cần phải kết hợp, liên hệ, huy động các yếu tố,
nội dung gần và giống nhau, có liên quan với nhau của nhiều lĩnh vực để giải
quyết, làm sáng tỏ vấn đề và cùng một lúc đạt được nhiều mục tiêu khác nhau.
Dạy học tích hợp là định hướng dạy học trong đó giáo viên tổ chức, hướng dẫn
để học sinh biết huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng thuộc nhiều lĩnh vực
khác nhau nhằm giải quyết nhiệm vụ học tập; thông qua đó hình thành những
kiến thức, kĩ năng mới; phát triển được những năng lực cần thiết, nhất là năng
lực giải quyết vấn đề trong học tập và trong thực tiến cuộc sống. Còn dạy học
phân hoá là một hoạt động dạy học mà ở đó cần phải phân loại và chia tách các
đối tượng, từ đó tổ chức, vận dụng nội dung, phương pháp và hình thức sao cho
phù hợp với đối tượng ấy nhằm đạt hiệu quả cao. Dạy học phân hóa là định
hướng trong đó giáo viên tổ chức dạy học tuỳ theo đối tượng, nhằm đảm bảo
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




yêu cầu giáo dục phù hợp với đặt điểm tâm - sinh lý, nhịp độ, khả năng, nhu
cầu và hứng thú khác nhau của những người học; trên cơ sở đó phát triển tối đa