ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ TUYẾT MINH

QUẢN LÝ DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐỀN LỪ QUẬN HOÀNG MAI - THÀNH PHỐ HÀ NỘI
THEO ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC TIỂU HỌC

UẬN V N THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ TUYẾT MINH

QUẢN LÝ DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐỀN LỪ QUẬN HOÀNG MAI - THÀNH PHỐ HÀ NỘI
THEO ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC TIỂU HỌC

UẬN V N THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
ố:

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Xuân Thức

HÀ NỘI - 2016


LỜI CẢM ƠN


CBQL

CBQL

CSVC

Cơ sở vật chất

ĐDDH

Đồ dùng dạy học

GD&ĐT

Giáo dục và đào tạo

GV

GV

HS

HS

KT-XH

Kinh tế xã hội

QLGD

Chƣơng 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC TẠI TRƢỜNG TIỂU
HỌC THEO ĐỊNH HƢỚNG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC TIỂU HỌC ................................ 6
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề.................................................................................. 6
1.2. Quản lý ...................................................................................................................... 8
1.2.1. Khái niệm .......................................................................................................... 8
1.2.2. Chức năng ......................................................................................................... 9
1.3. Dạy học tiểu học theo định hƣớng đổi mới giáo dục Tiểu học ........................... 11
1.3.1 Trƣờng tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân ....................................... 11
1.3.2. Các thành tố của dạy học tiểu học ................................................................. 12
1.3.3. Đặc trƣng dạy học tiểu học ............................................................................ 13
1.3.4. Đổi mới giáo dục tiểu học và yêu cầu đặt ra đối với dạy học và quản lý
dạy học trong nhà trƣờng tiểu học hiện nay ............................................................ 15
1.4. Quản lý dạy học tiểu học theo định hƣớng đổi mới giáo dục Tiểu học .............. 20

iii


1.4.1. Khái niệm quản lý dạy học tiểu học .............................................................. 20
1.4.2. Nội dung quản lý dạy học tiểu học ................................................................ 20
1.5. Các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý dạy học trong trƣờng tiểu học theo định
hƣớng đổi mới giáo dục tiểu học .................................................................................. 29
1.5.1. Các yếu tố thuộc về nhà quản lý (Hiệu trƣởng, Ban giám hiệu...) .............. 29
1.5.2. Các yếu tố thuộc về GV tiểu học ................................................................... 30
1.5.3. Các yếu tố thuộc về môi trƣờng quản lý dạy học tiểu học ........................... 32
Tiểu kết chƣơng 1 .............................................................................................................. 33
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TIỂU HỌC ĐỀN
LỪ - HOÀNG MAI - HÀ NỘI......................................................................................... 34
2.1. Thực trạng giáo dục ở trƣờng Tiểu học Đền Lừ- Hoàng Mai- Hà Nội............... 34
2.1.1. Quy mô phát triển HS..................................................................................... 34
2.1.2. Chất lƣợng đội ngũ GV và HS trong nhà trƣờng.......................................... 34

2.5.2. Các yếu tố thuộc về GV tiểu học ................................................................... 60
2.5.3. Các yếu tố thuộc về môi trƣờng quản lý dạy học tiểu học ........................... 61
2.6. Đánh giá chung về thực trạng quản lý dạy học ở trƣờng Tiểu học Đền Lừ,
Hoàng Mai, Hà Nội ....................................................................................................... 63
2.6.1. Thành công và nguyên nhân .......................................................................... 63
2.6.2. Hạn chế và nguyên nhân ................................................................................ 64
Tiểu kết chƣơng 2 .............................................................................................................. 67
Chƣơng 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TIỂU HỌC ĐỀN
LỪ - HOÀNG MAI - HÀ NỘI THEO ĐỊNH HƢỚNG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
TIỂU HỌC ......................................................................................................................... 68
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp ................................................................................ 68
3.1.1. Đảm bảo tính kế thừa ..................................................................................... 68
3.1.2. Đảm bảo tính đồng bộ .................................................................................... 68
3.1.3. Đảm bảo tính thực tiễn ................................................................................... 68
3.1.4. Đảm bảo tính khả thi ...................................................................................... 69
3.2. Một số biện pháp quản lý dạy học của hiệu trƣởng trƣờng Tiểu học Đền Lừ Hoàng Mai - Hà Nội theo định hƣớng đổi mới giáo dục tiểu học .............................. 69
3.2.1. Lập kế hoạch dạy học theo định hƣớng đổi mới giáo dục tiểu học ............. 69
3.2.2. Tổ chức dạy học tiểu học theo hƣớng phát triển năng lực ........................... 71
3.2.3. Chỉ đạo đổi mới phƣơng pháp dạy học theo định hƣớng đổi mới giáo
dục .............................................................................................................................. 73

v


3.2.4. Tổ chức bồi dƣỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho GV trong nhà
trƣờng theo hƣớng chuẩn hóa................................................................................... 77
3.2.5. Tăng cƣờng CSVC và thiết bị dạy học phục vụ hoạt động dạy học trong
nhà trƣờng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ........................................................ 81
3.2.6. Đổi mới phƣơng pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS ............... 84
3.3. Mối quan hệ giữa các biệnpháp ............................................................................. 88

Bảng 2.7. Nhận thức tầm quan trọng của dạy học trong trƣờng tiểu học .................40
Bảng 2.8: Mức độ thực hiện hoạt động dạy học trong trƣờng tiều học. ...................41
Bảng 2.9: Quản lý việc phân công giảng dạy cho GV ..............................................46
Bảng 2.10: Quản lý việc soạn bài, chuẩn bị lên lớp của GV ....................................48
Bảng 2.11: Quản lý giảng dạy trên lớp .....................................................................50
Bảng 2.12: Quản lý việc thực hiện quy định về hồ sơ chuyên môn .........................51
Bảng 2.13: Quản lý việc thực hiện chƣơng trình kế hoạch dạy học .........................52
Bảng 2.14: Quản lý việc kiểm tra đánh giá HS .........................................................54
Bảng 2.15: Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn ...........................................................55
Bảng 2.16: Quản lý bồi dƣỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho GV .56
Bảng 2.17: Quản lý quản lý dạy học ở trƣờng tiểu học Đền Lừ ...............................57
Bảng 2.18. Các yếu tố thuộc về nhà quản lý (Hiệu trƣởng, Ban giám hiệu...) .........58
Bảng 2.19. Các yếu tố thuộc về GV tiểu học ............................................................60
Bảng 2.20. Các yếu tố thuộc về môi trƣờng quản lý dạy học tiểu học .....................61
Bảng 3.1. Mẫu khảo sát đánh giá tính cần thiết và khả thi .......................................89
Bảng 3.2. Mức độ tính cần thiết của biện pháp quản lý dạy học theo định hƣớng
đổi mới giáo dục tiểu học ..........................................................................................89
Bảng 3.3. Mức độ nhận thức tính khả thi của biện pháp quản lý dạy học theo
định hƣớng đổi mới giáo dục tiểu học ......................................................................91
Bảng 3.4. Mối quan hệ giữa mức độ cần thiết và khả thicủa các biện pháp quản lý
dạy học theo định hƣớng đổi mới giáo dục tiểu học .................................................92

vii


DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

Sơ đồ 1.1: Mô hình hoạt động quản lý ................................................................................9
Biểu đồ 2.1. Mức độ thực hiện hoạt động dạy học ở trƣờng tiểu học Đền Lừ, quận
Hoàng Mai, thành phố Hà Nội...........................................................................................46

vật trung tâm trong nhà trƣờng là: GV với hoạt động dạy và HS với hoạt động học.
Chất lƣợng của hoạt động dạy học thể hiện trên nhân cách ngƣời học và không
ngừng nâng cao để hiệu quả quá trình đào tạo đạt tốt nhất. Vấn đề đặt ra là cần có
biện pháp quản lý dạy học để hoạt động này vận hành phát huy tối đa năng lực của
GV và HS trong quá trình đào tạo, giáo dục.
Giáo dục tiểu học đƣợc coi là bậc học nền tảng, nền móng cho ngôi nhà giáo
dục, muốn xây ngôi nhà cao, đẹp phải có móng vững chắc. Giáo dục tiểu học nhằm
giúp HS hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về
đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ về các kỹ năng cơ bản để HS tiếp tục học lên. Có

1


thể nói trƣờng tiểu học là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, là bậc
học làm nền tảng cho mọi cấp học.
Trong đó, quản lý dạy học là vô cùng quan trọng của công tác quản lý nhà
trƣờng, nhất là trong tình hình thực hiện đổi mới chƣơng trình giáo dục phổ thông
hiện nay. Do đó việc đổi mới các biện pháp quản lý dạy học ở Trƣờng Tiểu học trong
điều kiện hiện nay là yêu cầu cần thiết để thực hiện nghị quyết 29-NQ/TW về đổi mới
giáo dục tiểu học và đào tạo, nhất là trong đổi mới phƣơng pháp dạy học. Vì vậy, việc
giảng dạy của GV ở bậc học tiểu học có ý nghĩa quan trọng, ảnh hƣởng tới chất lƣợng
của hệ thống giáo dục quốc dân. Thƣờng xuyên chăm lo xây dựng đội ngũ GV tiểu
học vững vàng về chuyên môn, đủ phẩm chất chính trị và phẩm chất đạo đức là vấn
đề đƣợc quan tâm, có ý nghĩa quyết định đến sự phát triển của nhà trƣờng tiểu học
nói riêng và sự nghiệp Giáo dục - Đào tạo nói chung. Từ khi Bộ GD-ĐT quyết định
bỏ kỳ thi tốt nghiệp tiểu học, công tác quản lý dạy học ở tiểu học càng có ý nghĩa vô
cùng quan trọng. Tuy nhiên việc nghiên cứu quản lý dạy học ở trƣờng tiểu học chƣa
đƣợc quan tâm đúng mức. Chính vì vậy nó ảnh hƣởng không nhỏ đến chất lƣợng giáo
dục nói chung và hoạt động dạy học nói riêng ở nhà trƣờng.
1.2. Ở quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội cho đến nay chƣa có nhiều công

Làm thế nào để quản lý nâng cao chất lƣợng dạy học ở trƣờng Tiểu học Đền
Lừ theo định hƣớng đổi mới giáo dục tiểu học?
6. Giả thuyết khoa học
Công tác quản lý dạy học ở trƣờng tiểu học Đền Lừ, quận Hoàng Mai còn
bộc lộ các bất cập trong công tác quản lý các khâu dạy học, tổ chức giảng dạy trên
lớp, kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS...Nếu đề xuất và áp dụng đƣợc các
biện pháp quản lý dạy học theo hƣớng đổi mới giáo dục tiểu học hiện nay và phù
hợp với điều kiện hoàn cảnh thực tiễn của nhà trƣờng thì sẽ nâng cao đƣợc chất
lƣợng dạy học ở Trƣờng Tiểu học Đền Lừ, Hoàng Mai, Hà Nội.
7. Giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài
7.1. Giới hạn về đối tượng nghiên cứu
- Nghiên cứu biện pháp quản lý dạy học của hiệu trƣởng trƣờng tiểu học theo
định hƣớng đổi mới giáo dục tiểu học.
- Quản lý dạy học ở trƣờng tiểu học của hiệu trƣởng bao gồm nội dung: quản
lý dạy của GV, quản lý học của HS và quản lý các hoạt động hỗ trợ dạy học, nhƣng
luận văn chỉ giới hạn nghiên cứu quản lý hoạt động giảng dạy của GV.

3


- Có nhiều cách tiếp cận quản lý dạy học nhƣ: tiếp cận chức năng, tiếp cận
nội dung, tiếp cận CIPO,... nhƣng luận văn tiếp cận quản lý dạy học theo tiếp cân
quá trình.
7.2. Giới hạn về địa bàn nghiên cứu
Trƣờng Tiểu học Đền Lừ - Hoàng Mai- Hà Nội.
7.3. Giới hạn về khách thể điều tra
Nhóm 1: CBQL
Nhóm 2: GV
8. Phương pháp nghiên cứu
8.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận


5


Chƣơng 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC TẠI TRƢỜNG TIỂU HỌC
THEO ĐỊNH HƢỚNG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC TIỂU HỌC
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Dạy học là hoạt động cơ bản trong nhà trƣờng, quyết định chất lƣợng giáo
dục của nhà trƣờng cho nên đã có rất nhiều công trình nghiên cứu thuộc các lĩnh
vực khoa học khác nhau nhƣ: Giáo dục học, Tâm lý học, QLGD,... bàn về dạy học
nói chung và dạy học tiểu học nói riêng; về quản lý dạy học trong nhà trƣờng phổ
thông. Các công trình nghiên cứu gắn với tên tuổi của các nhà khoa học trên thế
giới nhƣ: Comensky, Usinxky, John Jewey, Êxipôp,... và của các nhà khoa học
trong nƣớc nhƣ: Đặng Vũ Hoạt, Hà Thế Ngữ, Nguyễn Ngọc Quang, Nguyễn Kế
Hào, Bùi Văn Huệ, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Thái Duy Tuyên,... Các
công trình nghiên cứu đi theo hai hƣớng: a) Các nghiên cứu lý luận về dạy học tiểu
học và quản lý dạy học tiểu học (khái niệm, bản chất, các thành tố của quá trình dạy
học, các lý thuyết dạy học,...) b) Các nghiên cứu về thực tiễn: phát hiện thực trạng
dạy học và dạy học tiểu học; Quản lý dạy học trong nhà trƣờng phổ thông nói chung
và quản lý dạy học trong nhà trƣờng tiểu học nói riêng ở các chủ thể quản lý khác
nhau (Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT, Hiệu trƣởng các trƣờng phổ thông, Tổ trƣởng
chuyên môn).
Các công trình nghiên cứu về dạy học tiểu học và quản lý dạy học tiểu học
đƣợc công bố trong các cuốn sách, bài báo trong các tạp chí khoa học nhƣ:“Những
vấn đề cơ bản về chương trình và quá trình dạy học”của Nguyễn Hữu Châu [6]; “Lý
luận và phương pháp dạy học hiện đại - phát triển năng lực và tư duy sáng tạo” của
Trần Khánh Đức [10]; “Những cơ sở lý luận dạy học” của Êxipôp [12]; “HS tiểu học
và dạy nghề ở bậc tiểu học” của Nguyễn Kế Hào [15]; “Dạy học phát hiện ở tiểu học
dưới góc nhìn lý thuyết kiến tạo” của Phó Đức Hòa, Lê Thị Lan Anh [17]; Đặng

học hiện nay chƣa nhiều.
- Nghiên cứu quản lý dạy học ở trƣờng tiểu học Đền Lừ, quận Hoàng Mai,
thành phố Hà Nội chƣa đƣợc nghiên cứu, mặc dù thực tiễn dạy học và quản lý dạy
học của nhà trƣờng đòi hỏi phải có các công trình nghiên cứu ở góc độ quản lý để
nâng cao chất lƣợng dạy học trong nhà trƣờng tiểu học.
Vì vậy, đề tài nghiên cứu “Quản lý dạy học tại trường Tiểu học Đền Lừ Quận Hoàng Mai - Thành phố Hà Nội theo định hướng đổi mới giáo dục tiểu
học” đã xác định đƣợc điểm mới và kết quả nghiên cứu phục vụ trực tiếp cho việc

7


nâng cao chất lƣợng dạy học tại trƣờng tiểu học Đền Lừ, quận Hoàng Mai, thành
phố Hà Nội.
1.2. Quản lý
1.2.1. Khái niệm
* Các tác giả nước ngoài
Bàn về khái niệm quản lý các nhà khoa học trên thế giới có rất nhiều quan
niệm khác nhau. Ở đây xin nêu ra một số khái niệm của các nhà khoa học tiêu biểu,
nhằm tìm ra điểm chung, sự thống nhất của các nhà khoa học về quản lý.
Tác giả Aunapu cho rằng: “Quản lý hệ thống xã hội là một khoa học, nghệ
thuật tác động vào hệ thống mà chủ yếu là những con người trong hệ thống đó
nhằm đạt được những mục tiêu quản lý mà trong đó mục tiêu kinh tế-xã hội là cơ
bản”.[2]
Harold Koontz, Cyril Odonnell và Heinz Ƣeihrich trong cuốn: “Những vấn
đề cốt yếu của quản lý” cho rằng: “Quản lý là hoạt động đảm bảo sự phối hợp nỗ
lực của các cá nhân để đạt được mục tiêu quản lý trong điều kiện chi phí thời gian,
công sức, tài lực, vật lực ít nhất và đạt được kết quả cao nhất”. [13]
* Các tác giả trong nước
Theo Từ điển tiếng Việt do nhà xuất bản Đà Nẵng xuất bản năm 2000 “Quản
lý là trông coi, giữ gìn theo những yêu cầu nhất định. Là tổ chức và điều khiển các

Có thể mô tả hoạt động quản lý theo mô hình sau:

Công cụ quản lý
Môi trƣờng
quản lý
Chủ thể
quản lý

Khách thể
quản lý

Mục tiêu
quản lý

Phƣơng pháp quản lý

Sơ đồ 1.1: Mô hình hoạt động quản lý
1.2.2. Chức năng
Quản lý là một dạng lao động đặc biệt - Lao động quản lý, có các chức năng
cơ bản sau:
9


- Chức năng lập kế hoạch: Là chức năng hạt nhân quan trọng nhất của quá
trình quản lý. Kế hoạch đƣợc hiểu là tập hợp những mục tiêu cơ bản đƣợc sắp xếp
theo một trình tự nhất định, lôgíc với một chƣơng trình hành động cụ thể để đạt
đƣợc các mục tiêu đã đƣợc hoạch định, trƣớc khi tiến hành thực hiện những nội
dung mà chủ thể quản lý đề ra. Kế hoạch đặt ra xuất phát từ đặc điểm tình hình cụ
thể của tổ chức và những mục tiêu định sẵn mà tổ chức có thể hƣớng tới và đạt
đƣợc theo mong muốn, dƣới sự tác động có định hƣớng của chủ thể quản lý.

quản lý. Mỗi quá trình quản lý xảy ra trong một thời gian cụ thể của một chu trình
quản lý nhất định. Trong một chu trình quản lý các chức năng kế tiếp nhau và độc
lập với nhau chỉ mang tính tƣơng đối bởi vì một số chức năng có thể diễn ra đồng
thời hoặc kết hợp với việc thực hiện các chức năng khác.
Từ khái niệm quản lý trên có thể hiểu quản lý trƣờng tiểu học là một hệ
thống những tác động sư phạm hợp lý và có hướng đích của chủ thể quản lý đến tập
thể GV, nhân viên, HS và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường tiểu học
nhằm được sự đồng thuận, ủng hộ, huy động của họ vào hoạt động giáo dục của
nhà trường góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả mục tiêu đề ra.
Mục tiêu quản lý trƣờng tiểu học bao gồm:
- Thực hiện kế hoạch thu nhận HS vào học theo tiêu chí đã giao hằng năm.
- Bảo đảm chất lƣợng giáo dục toàn diện theo Mục tiêu giáo dục bậc học tiểu học.
- Xây dựng, bồi dƣỡng ĐNGV của trƣờng đủ để thực hiện kế hoạch giáo dục.
- Xây dựng tổ chức Đảng và đoàn thể trong trƣờng vững mạnh nhằm phát
huy sức mạnh của các tổ chức này trong việc thực hiện nhiệm vụ của nhà trƣờng.
- Xây dựng môi trƣờng giáo dục thống nhất ở địa phƣơng, xây dựng hội cha
mẹ HS, phối hợp với các đoàn thể nhân dân địa phƣơng nơi trƣờng đóng.
Công tác quản lý trƣờng tiểu học phải dựa trên các nguyên tắc: Nguyên tắc
thống nhất giữa chính trị, chuyên môn, nguyên tắc tập trung dân chủ, nguyên tắc
trách nhiệm và phân công trách nhiệm, nguyên tắc tính khoa học, nguyên tắc tính
hiệu quả, thiết thực và cụ thể, nguyên tắc kết hợp giữa nhà nƣớc và nhân dân trong
việc xây dựng nhà trƣờng.
1.3. Dạy học tiểu học theo định hướng đổi mới giáo dục Tiểu học
1.3.1 Trường tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân
Vị trí của trƣờng tiểu học đƣợc xác định tại Điều 2, Điều lệ trƣờng Tiểu học:
“Trƣờng tiểu học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân, có tƣ
cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng.” [11,tr.2].
11




12


Nội dung chương trình dạy học: là hệ thống chƣơng trình các môn học, kiến
thức mà ngƣời HS cần phải lĩnh hội trong quá trình học tập ở cấp học đó và ngƣời
GV căn cứ vào nội dung chƣơng trình dạy học để truyền thụ tri thức cho HS.
Phương pháp và phương tiện dạy học: là hệ thống những cách thức, phƣơng
tiện hoạt động phối hợp của ngƣời dạy và ngƣời học nhằm thực hiện tốt các nhiệm
vụ dạy học.
GV với hoạt động dạy và HS với hoạt động học: Trong quá trình dạy học,
GVvới hoạt động dạy có chức năng tổ chức, điều khiển, lãnh đạo hoạt động học tập
của ngƣời học, đảm bảo cho ngƣời học thực hiện đầy đủ và có chất lƣợng những
yêu cầu đã đƣợc quy định bởi mục đích và nhiệm vụ dạy học. Trong quá trình dạy
học, ngƣời học vừa là khách thể (của quá trình dạy), vừa là chủ thể tích cực, độc
lập, sáng tạo của hoạt động học. Thầy và trò cũng nhƣ hoạt động dạy và hoạt động
học có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.
Các môi trường có ảnh hưởng đến quá trình dạy học: Quá trình dạy học với
tƣ cách là một hệ thống tồn tại và phát triển trong môi trƣờng kinh tế - xã hội, môi
trƣờng khoa học – công nghệ và những xu thế của thời đại... Nếu các thành tố: mục
đích – nhiệm vụ, nội dung, phƣơng pháp, hình thức tổ chức, GV – HS, kết quả… là
các thành tố bên trong quá trình dạy học thì thành tố môi trƣờng đƣợc xem là thành
tố bên ngoài của quá trình dạy học. Các môi trƣờng này không chỉ tác động đến
hoạt động dạy học nói chúng mà còn ảnh hƣởng đến tất cả các thành tố cấu trúc bên
trong quá trìnhdạy học. Ngƣợc lại, quá trình dạy học phát triển sẽ góp phần thúc đẩy
sự vận động đi lên của các môi trƣờng bên ngoài.
Các thành tố của quá trình hoạt động dạy học có mối quan hệ qua lại tác
động lẫn nhau, trong đó GV giữ vai trò chủ đạo, HS giữ vai trò chủ động.
1.3.3. Đặc trưng dạy học tiểu học
- Dạy học ở trƣờng tiểu học là quá trình tổ chức hoạt động lĩnh hội tri thức,

thầy tổng thể” bao quát các lƣợng kiến thức các môn học và phƣơng pháp dạy các môn
ở cấp Tiểu học. GV Tiểu học là “thần tƣợng” của HS mình đang dạy. HS Tiểu học nhất
nhất nghe theo GV, trong mắt các em GV là ngƣời tốt nhất, là ngƣời giỏi nhất, là ngƣời
đúng nhất. Chính vì vậy GV Tiểu học phải là tấm gƣơng về đạo đức, tự học và sáng tạo
cho HS. Với vai trò đó, GV là nhân tố quyết định chất lƣợng hoạt động dạy học Tiểu
học. Tiểu học là cấp học đặc trƣng có nhiều hình thức hoạt động học tập, đa dạng các
phƣơng pháp dạy học,… do đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi quy định. GV Tiểu học phải
14


là ngƣời thầy tổng hợp của nhiều lĩnh vực: nhà khoa học, nhà sƣ phạm, nhà tâm lí,
nghệ sĩ,…biết tổ chức cuộc chơi trí tuệ dƣới hình thức những trò diễn hào hứng cho trẻ,
để trẻ say mê khám phá những hiểu biết mới. Những đặc điểm trên đây của lao động sƣ
phạm một mặt làm cho lao động sƣ phạm có ý nghĩa cao quý, mặt khác đòi hỏi ngƣời
GV Tiểu học những phẩm chất, đạo đức và những yêu cầu về năng lực sƣ phạm.
1.3.4. Đổi mới giáo dục tiểu học và yêu cầu đặt ra đối với dạy học và quản
lý dạy học trong nhà trường tiểu học hiện nay
1.3.4.1. Đổi mới giáo dục tiểu học
Đổi mới về mục tiêu:
- Tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công
dân, phát hiện và bồi dƣỡng năng khiếu, định hƣớng nghề nghiệp cho HS.
- Nâng cao chất lƣợng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tƣởng,
truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành,
vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
- Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời.
- Hoàn thành việc xây dựng chƣơng trình giáo dục tiểu học giai đoạn sau
năm 2015.
- Nâng cao chất lƣợng phổ cập giáo dục, thực hiện giáo dục bắt buộc 9 năm
từ sau năm 2020.
Đổi mới nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục: