SKKN: Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức của GVCN lớp 8
Mã số:……………….
Sáng kiến kinh nghiệm
Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lý giáo dục:
Phương pháp dạy học bộ môn: Toán -tin
Phương pháp giáo dục:
Lĩnh vực khác: ………………………
Có đính kèm:
Mô hình Phần mềm
Phim ảnh
Trang 1
Hiện vật khác
SKKN: Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức của GVCN lớp 8
ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO
DỤC ĐẠO ĐỨC CỦA GVCN LỚP 8
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Lứa tuổi học sinh THCS được xem như là giai đoạn có vị trí đặc biệt và
quan trọng trong thời kì phát triển phát triển của trẻ em vì nó là thời kỳ chuyển tiếp
từ tuổi thơ sang tuổi trưởng thành. Đây là giai đoạn rất quan trọng trong việc hình
Nguyên tắc thứ hai: Để rèn luyện đạo đức là xây đi đôi với chống.
Trang 2
SKKN: Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức của GVCN lớp 8
Nguyên tắc thứ ba là: Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời.
B. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài
1. Giáo viên quan tâm, tìm hiểu tâm sinh lí lứa tuổi và sự phát triển
nhân cách của học sinh trung học cơ sở thông qua sách báo
a) Sự hình thành tự ý thức của học sinh trung học cơ sở
Do sự phát triển mạnh mẽ của cơ thể, đặc biệt do sự phát triển của các mối
quan hệ xã hội và sự giao tiếp trong tập thể mà ở các em đã biểu hiện nhu cầu tự
đánh giá nhu cầu so sánh mình với người khác. Ý nghĩa quyết định nhất để phát
triển tự ý thức ở lứa tuổi này cuộc sống tập thể của các em, nơi mà nhiều mối quan
hệ giá trị đúng đắn, mối quan hệ này sẽ hình thành ở các em lòng tự tin vào sự tự
đánh giá của mình, là những yêu cầu ngày càng cao đối với hành vi, hoạt động của
các em… cũng đồng thời giúp cho sự phát triển về mặc tự ý thức của các em.
b) Sự hình thành đạo đức của học sinh trung học cơ sở
Do sự mở rộng quan hệ xã hội, do sự phát triển mạnh mẽ của tự ý thức…
mà trình độ đạo đức của các em được phát triển mạnh. Sự hình thành ý thức đạo
đức nói chung, sự lĩnh hội tiêu chuẩn của hành vi đạo đức nói riêng là đặc điểm
tâm lí quan trọng trong lứa tuổi thiếu niên.
Do tự ý thức và trí tuệ đã phát triển, hành vi của thiếu niên bắt đầu chịu sự
chỉ đạo của những nguyên tắc riêng, những quan điểm riêng của thiếu niên.
Nhân cách của thiếu niên được hình thành phụ thuộc vào việc thiếu niên có
được kinh nghiệm đạo đức như thế nào thực hiện đạo đức nào ?
Những nghiên cứu tâm lí học cho thấy trình độ nhận thức đạo đức của thiếu
niên là cao. Thiếu niên hiểu rõ những khái niệm đạo đức vừa sức đối với chúng…
học sinh là một giáo viên chủ nhiệm thì việc giáo dục đạo đức hết sức quan
trọng.Có những em ở những lớp dưới học rất chăm ngoan, nhưng khi học lên lớp 8
lại trở nên ương bướng khó bảo
2.1. GVCN giúp đỡ chăm sóc để mỗi em đều có tiến bộ về nhận thức
- Sự phát triển tự ý thức của thiếu niên có ý nghĩa lớn lao ở chỗ, nó thúc
đẩy các em bước vào một giai đoạn mới. Ở nhiều em, tự giáo dục còn chưa có hệ
thống, chưa có kế hoạch, các em còn lúng túng trong việc lựa chọn biện pháp tự
giáo dục. Vì vậy, nhà giáo dục cần tổ chức cuộc sống và hoạt động tập thể phong
phú, hấp dẫn, lôi cuốn các em vào hoạt động chung của tập thể, tổ chức tốt mối
quan hệ giữa người lớn và các em.
- Với học sinh lớp 8, các em đang bước
sang giai đoạn quan trọng nhất với những biến đổi
tâm sinh lí mãnh liệt. Các em thường nhận thức
một phía về thế giới xung quanh, vì thế dễ mắc sai
lầm. Dễ bị ảnh hưởng bởi thói xấu do chưa nhận
biết điều tốt xấu. Vì vậy, trong việc giáo dục đạo
đức, GVCN cần đóng vai trò là người dẫn dắt chỉ
Trang 4
SKKN: Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức của GVCN lớp 8
bảo, cho các em thấy được hiện tượng như thế nào cần được nêu gương và hiện
tượng như thế nào cần được phê phán.
Khi có một học sinh có những biểu hiện vi phạm về đạo đức, GVCN không
nên nóng vội trách mắng học sinh, cần bình tĩnh tìm hiểu nguyên nhân, từ dó đưa
ra biện pháp giáo dục phù hợp dựa trên nguyên tắc, để các em tự nói ra lỗi lầm của
mình. Nếu học sinh vẫn không nhận ra lỗi sai, thì GVCN cần chỉ rõ việc làm của
các em như thế là sai, để tránh lần sau đừng mắc phải.
GVCN sẽ cần gặp gỡ riêng, trao đổi nhẹ nhàng, động viên, an ủi tìm hiểu tâm tư
nguyện vọng của các em.
2.3. GVCN giúp đỡ chăm sóc để mỗi em đều có tiến bộ về hành vi
Trang 5
SKKN: Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức của GVCN lớp 8
Điều đáng buồn hiện nay, tỉ lệ học sinh yếu kém đạo đức cao , có nhiều
nguyên nhân trong đó có nguyên nhân là ý thức và suy nghĩ của các em còn non
nớt. Tôi cho rằng, các em làm việc gì đó nếu có sai trái xuất phát có thể do bản
năng hoặc bệnh a dua, lấy lệ… nên khi làm không lường được hậu quả việc làm sai
trái của mình. Thậm chí các em còn nghĩ làm như vậy là không sai!
Ví dụ: Bắt đầu tiết học, giáo viên vào lớp, học sinh đứng lên chào và giáo
viên chào đáp lại, là một điều hiển nhiên. Nó có tác dụng ổn định trật tự lớp học,
đồng thời cũng qua đó thể hiện sự tôn trọng lẫn nhau giữa giáo viên và học sinh.
Tuy nhiên, tình huống xảy ra sau đây cũng không phải hiếm gặp trong nhà trường.
Tình huống: Khi GV bước vào lớp, cả lớp đều đứng lên rất ngay ngắn chào.
Nhưng khi nhìn xuống cuối lớp, bạn phát hiện ra có một em học sinh vẫn ngồi.
Cách xử lý tình huống:
GV cần giữ thái độ bình tĩnh, đưa mắt nhìn nhanh cả lớp và dừng lâu hơn ở
chỗ em học sinh đó, chờ đợi trong giây lát. Nếu em học sinh đó nhận được “tín
hiệu” từ ánh mắt của bạn và tự giác đứng lên thì coi như không có chuyện gì.
Nhưng trong trường hợp ánh mắt của GV không nhận được sự phản hồi thì ta cũng
nên cho lớp ngồi xuống. Sau khi ổn định lớp, GV đi xuống chỗ em học sinh đó và
tìm hiểu nguyên nhân tại sao em không đứng lên chào ta. GV có thể bắt đầu “hỏi
thăm” rất nhẹ nhàng: “Em có thể cho cô biết hôm nay em có gặp khó khăn gì mà
không thể đứng lên chào cô lúc đầu giờ không?”. Nếu trường hợp em bị đau chân
hay một lý do chính đáng nào đó, GV nên thông cảm. Nhưng nếu chỉ vì một sự
“chống đối”, vì lý do không thích, thì ta nên tỏ thái độ nghiêm khắc. GV phải nói
đó điều chỉnh hành vi. Với cách làm này, vừa không làm tổn thương đến tình cảm,
chạm đến lòng tự ái của các em mà lại để lại cho các em một bài học có ý nghĩa
sâu sắc.
Ví dụ :
Câu chuyện tôi đã sưu tầm trên facebook và tôi đã kể cho các em nghe khi
các em vi phạm nội qui, và lười biếng học hành:
“ Có một cửa hàng thương nghiệp đèn đuốc thường sáng trưng, có người
hỏi: “Tiệm của anh thường dùng loại đèn nào vậy, tôi thấy rất bền, lúc nào cũng
sáng, chẳng thấy chiếc bóng nào hư !?!” Người trông coi cửa hàng nói: “Đèn của
chúng tôi cũng hay bị cháy lắm, chẳng qua là chúng tôi thường thay ngay bóng đèn
mới khi bóng đèn cũ vừa bị hư mà thôi.”
Nghe xong, tôi hỏi các em hãy đưa là lời
bình của câu chuyện.
Tôi chốt lại: Hóa ra để duy trì ánh sáng thật
đơn giản, chỉ cần thường xuyên thay đổi là được.
Từ đó những em bướng bỉnh dần dần hiểu
ra mình cần chăm chỉ hơn hàng ngày, cần sửa đổi
bản thân hàng ngày.
Ngoài những mẩu chuyện hay, đôi lúc cần
nêu những hiện tượng xấu mà xã hội lên án để học
sinh biết lựa chọn cho mình những hướng đi đúng
trong tương lai.
Ví dụ: giáo viên có thể đưa ra những
hành động đáng lên án như:
Bạo lực học đường
Thái độ làm ngơ , dửng dưng trước cái
xâu
Thái độ vô lễ với thầy cô, với người lớn
Vi phạm an toàn giao thông…
Tổ có 10 người trở lên thì khả năng tự kiểm tra, theo dõi của tổ trưởng sẽ
khó khăn hơn
Khi số lượng các mối quan hệ giữa các thành viên của tập thể lớn, việc chỉ
đạo, điều hòa các mối quan hệ tâm lí và các mối quan hệ phối hợp sẽ lớn.Ở tổ có
trên 10 người xác suất tìm thấy một người khó tính, khó dung hòa với tập thể sẽ
lớn.
* Về mặt cơ cấu tâm lí: để đảm bảo cho tổ không khí hoạt động thuận lợi
và tránh được sự xung đột không cần thiết. GVCN cần:
Không để hai em học sinh có cùng tính khí xung khắc ở trong một tổ.
Trong tổ nên có những em yếu, em khỏe, trung bình để giúp đỡ nhau, tạo điều
Trang 8
SKKN: Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức của GVCN lớp 8
kiện phân công lao động tùy theo sức lực. Trong tổ nên có cả nam lẫn nữ để tạo
không khí vui vẻ, sự giúp đỡ có hiệu lực.
- GVCN thăm dò lựa chọn những em có năng lực, được bạn bè yêu mến
làm tổ trưởng. Rèn cho học sinh về ý thức trách nhiệm của mình trong lao động.
- Khi GVCN hướng dẫn học sinh thực hiện một buổi lao động : GVCN cần
nói rõ yêu cầu, mục đích của buổi lao động. Nghệ thuật nêu mục đích của buổi lao
động sẽ có tác dụng đoàn kết học sinh lại, khơi gợi tình cảm đối với công việc, làm
cho các em cảm thấy hứng thú và có tinh thần trách nhiệm…
- Trong khi học sinh làm lao động, giáo viên cùng với tổ trưởng theo dõi
từng học sinh, phát hiện học sinh có những thao tác tốt, động viên khích lệ kịp
thời, uốn nắn những em còn vụng về
- Cuối buổi lao động, giáo viên sơ kết việc
thực hiện các yêu cầu của buổi lao động, nêu ưu
và khuyết điểm chung. Biểu dương những em có
- Học sinh khó dạy thường coi thường cha mẹ, hỗn láo với thầy cô. Các em
thay thến uy tín của thầy cô, cha mẹ bằng uy tín của kẻ cầm đầu, kẻ có sức mạnh
với nắm đấm và kẻ có nhu cầu phản xã hội giống như các em.
b) Nguyên nhân của sự khó dạy
Ở lứa tuổi này các em cần được tôn trọng nhân cách, cần được phát huy
tính độc lập nhưng cũng rất cần đến sự chăm sóc chu đáo và đối xử tế nhị.
- Môi trường gia đình
Nhiều bậc cha mẹ đã tạo ra trong gia đình một không khí phi đạo đức, phá
hủy tâm lý của đứa trẻ
Một số cha mẹ lại chiều chuộng và thỏa mãn mọi ý muốn của trẻ
- Môi trường xã hội
Ảnh hưởng bởi các phương tiện công nghệ thông tin, bắt trước những
người xấu
c) Biện pháp
Trang 10
SKKN: Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức của GVCN lớp 8
Cần có một lòng yêu thương cao độ, tính độ lượng, sự kiên nhẫn
- Tiếp xúc, quan tâm, chia sẻ với khó khăn của các em
- Giúp các em nhận thức đúng sai trong hành vi của mình. Đưa ra những
biện pháp phù hợp
- Phối hợp với cha mẹ và giáo viên bộ môn để có biện pháp điều chỉnh các
em. Uốn nắn các em kịp thời. Không dùng roi vọt với các em, cần đưa những tấm
gương sáng, phối hợp với GV day GDCD giúp các em có những khái niệm đạo
dức chuẩn mực, cách cư xử như thấ nào là đúng, việc làm là sai chưa phù hợp,
- Khích lệ kịp thời khi các em có chuyển biến tốt, khen chê đúng lúc, tránh
gây tự ái .Có những biện pháp kỉ luật thích hợp làm sao các em tâm phục khẩu
phục.
G
K
TB
Y
Năm trước
31
4
3
3
0
6
12
19
4
Nửa HK I
0
0
0
12
13
12
2
Nửa HK II
34
5
0
0
0
12
14
0
0
0
13
17
9
0
IV. ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG
Trong giờ lên lớp, ngoài việc giảng dạy cho học sinh hiểu bài và nắm vững
các kiến thức , thầy cô còn phải giáo dục đạo đức cho học sinh: bằng cách thầy cô
nêu gương về tấm lòng yêu quí con người, yêu quí học sinh. Nhận xét nghiêm túc
về những trường hợp gian dối trong học tập, khen thưởng khích lệ các trường hợp
học sinh giúp đỡ bạn trong học tập, hết lòng vì bạn …vv..
Khi đạo đức yếu kém thì học lực cũng tỉ lệ thuận với nó. Điều này sẽ dẫn
đến hậu quả là kiến thức của các em bị hổng dẫn đến mất căn bản; điểm kiểm tra
thấp so với các bạn cùng lớp làm các em mặc cảm đưa đến hiện tượng sợ bị kiểm
tra, tiếp theo là chán học và cuối cùng nảy sinh bỏ học. Những em này phát sinh
tính xấu là nói dối thường xuyên nhằm tìm cách che đậy hoặc chối tội. Chính từ
hiện tượng đó đã cho tôi những suy nghĩ và phải tìm biện pháp giúp các em lấy lại
kiến thức căn bản, tinh thần học tập và ngoan ngoãn hơn.
Một nhà tư tưởng đã nói: nếu người thợ kim hoàn làm hỏng một đồ vàng
thì anh ta có thể đem ra nấu lại. Nếu một viên ngọc quí bị hư có thể phá bỏ. Nhưng
giải khuyến khích cấp tỉnh.
- Em Trần Thiên Phúc đạt giải khuyến khích môn tiếng anh học sinh giỏi
cấp tỉnh
- Đạt 100% học sinh đậu tốt nghiệp THCS
- Kết quả cuối năm:
+ Về Hạnh kiểm
Sĩ số
Tốt
Khá
Trung bình
Yếu
SL
TL
SL
TL
SL
TL
SL
TL
27
22
81,5% 5
18,5% 0
0
0
0
+ Về Học lực
Sĩ số
Giỏi
Khá
Tham khảo hình ảnh mang tính chất minh họa trên mạng internet.
Vĩnh Tân, ngày 21 tháng 11 năm 2016
Người viết đề tài
Trang 13