ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-------------------------------------------------------------------------

BẾ HIỀN HẠNH

PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI DỰA VÀO CỘNG ĐỒNG
TẠI KHU BẢO TỒN THIÊN NHIÊN NGỌC SƠN - NGỔ LUÔNG,
TỈNH HÒA BÌNH

Chuyên ngành: Du lịch
(Chương trình đào tạo thí điểm)

LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH

Hà Nội, 2015


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ...........................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài.................................................................................................. 1
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu....................................................................... 2 3.
Phạm vi ................................................................................................................ 3 4. Đối
tƣợng nghiên cứu .......................................................................................... 3 5. Phƣơng
pháp nghiên cứu ..................................................................................... 3 6. Lịch sử
nghiên cứu............................................................................................... 5 7. Bố cục luận
văn.................................................................................................. 13

Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DU LỊCH SINH THÁI
DỰA VÀO CỘNG ĐỒNG ..............................................................................15
1.1. Cơ sở lý luận................................................................................................. 15

2.4. Những tác động của du lịch tới khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn - Ngổ
Luông ..................................................................................................................... 87
2.4.1. Tác động của du lịch tới kinh tế cộng đồng............................................. 87 2.4.2.
Tác động của du lịch tới văn hóa - xã hội ............................................... 89 2.4.3. Tác
động của du lịch tới môi trƣờng tự nhiên ......................................... 91
2.5. Đánh giá thực trạng du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng tại KBTTN Ngọc
Sơn - Ngổ Luông bằng phân tích SWOT.............................................................. 93

Chƣơng 3. ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DLST DỰA VÀO
CỘNG ĐỒNG TẠI KBTTN NGỌC SƠN - NGỔ LUÔNG, TỈNH HÒA BÌNH
..........................................................................................................................96
3.1. Quan điểm và mục tiêu phát triển của du lịch tỉnh Hòa Bình........................ 96
3.1.1. Quan điểm................................................................................................ 96
3.1.2. Mục tiêu ................................................................................................... 97
3.2. Một số định hƣớng phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng tại Khu bảo
tồn thiên nhiên Ngọc Sơn- Ngổ Luông.................................................................. 99
3.2.1. Định hƣớng chung ................................................................................... 99
3.1.2. Các định hƣớng cụ thể ............................................................................. 99
3.3. Một số giải pháp phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng tại Khu bảo
tồn thiên nhiên Ngọc Sơn- Ngổ Luông................................................................ 104
3.3.1. Giải pháp về cơ chế chính sách và hợp tác, đầu tƣ................................ 104
3.3.2. Giải pháp về tổ chức quản lý ................................................................. 104
3.3.3. Giải pháp về thị trƣờng .......................................................................... 106


3.3.4. Giải pháp về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật............................... 106
3.3.5. Giải pháp vốn đầu tƣ.............................................................................. 108
3.3.6. Giải pháp về giáo dục môi trƣờng ........................................................ 108
3.3.7. Đào tạo và nâng cao nhận thức của cộng đồng về du lịch sinh thái ...... 109
3.3.8. Giải pháp bảo tồn các giá trị về đa dạng sinh học và bảo vệ môi trƣờng

ĐDSH

Đa dạng sinh học

FPSC

Quỹ xúc tiến văn hóa xã hội Tây Ban Nha

HDV

Hƣớng dẫn viên

HST

Hệ sinh thái

IUCN

Tổ chức bảo tồn thiên nhiên thế giới

KBT

Khu bảo tồn

KBTTN

Khu bảo tồn thiên nhiên

UBND



68

Bảng 2.7 . Những vấn đề đƣợc cộng đồng địa phƣơng quan tâm khi tham gia
hoạt động du lịch tại KBT

69

Bảng 2.8. Sự mong muốn về lƣợng khách du lịch đến KBTTN Ngọc Sơn Ngổ Luông

71

Bảng 2.9. Cộng đồng địa phƣơng tham gia cung cấp dịch vụ du lịch

74

Bảng 2.10. Lƣợng khách đến KBTTN Ngọc Sơn - Ngổ Luông giai đoạn 2012
- 2015

81

Bảng 2.11. Sản phẩm /loại hình du lịch đƣợc ƣa chuộng ở Ngọc Sơn - Ngổ
Luông

84

Bảng 2.12. Mức độ hài lòng của du khách

84


lịch sinh thái dựa vào cộng đồng chính là thể hiện mục đích phát triển bền vững, lâu dài.
Việt Nam có nhiều điều kiện để phát triển du lịch sinh thái. Bên cạnh đó vấn
đề phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng đang đƣợc ngành du lịch nói riêng và Nhà
nƣớc quan tâm nhằm gìn giữ, bảo vệ và phát triển tài nguyên du lịch sinh thái của đất nƣớc,
đồng thời cải thiện đời sống kinh tế của cộng đồng địa phƣơng. Chính vì vậy những điểm
du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng nhƣ: Cúc Phƣơng, Mai Châu, Cát Tiên, Cát Bà….
đang dần trở thành những điểm du lịch cộng đồng thu hút khách du lịch trong và ngoài nƣớc,
góp phần thay đổi đời sống kinh tế địa phƣơng và hƣớng đến sự phát triển bền vững.
Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn-Ngổ Luông là một điểm đến du lịch mới ở
phía Đông Nam thủ đô Hà Nội. Nằm giữa vƣờn quốc gia Cúc Phƣơng và khu bảo tồn
thiên nhiên Pù Luông; khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn - Ngổ Luông hòa trộn cảnh
quan thiên nhiên đặc sắc, hệ động thực vật phong phú, đa dạng với nét văn hóa dân tộc từ
các ngôi làng truyền thống của ngƣời Mƣờng. Bên cạnh đó Khu bảo tồn

1


còn có vị trí địa lý, địa hình thuận lợi phát triển giao lƣu kinh tế - văn hóa - xã hội
với các vùng phụ cận.Mặc dù vậy, hoạt động kinh tế dựa trên những nguồn tài nguyên
này chƣa đƣợc phát triển, phát huy hiệu quả những giá trị sẵn có. Hoạt động du lịch hiện
tại đang dừng ở khía cạnh dựa vào nguồn tài nguyên tự nhiên, mang tính chất nhỏ lẻ. Đối
với hoạt động DLST các sản phẩm cung cấp đến khách du lịch còn đơn điệu, mờ nhạt,
chƣa tạo ra đƣợc những điểm nhấn thu hút khách tham quan, tìm hiểu và khám phá. Các
hoạt động phục vụ phụ trội còn nghèo nàn lạc hậu. Mặt khác, việc đào tạo nghiệp vụ cho
đội ngũ các bộ điều hành quản lý, hƣớng dẫn viên du lịch sinh thái tại điểm còn chƣa đáp
ứng đƣợc nhu cầu phát triển.
Từ những lý do trên, đề tài "Phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng
tại Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn-Ngổ Luông, tỉnh Hòa Bình" đƣợc chọn làm
luận văn là việc làm cấp bách vừa có ý nghĩa về mặt lý luận, vừa có ý nghĩa về mặt thực
tiễn với mục đích nhằm khai thác sản phẩm du lịch cung cấp cho khách du lịch, góp phần

* Phạm vi về thời gian
Các số liệu điều tra trong 6 tháng đầu năm 2015, các số liệu thu thập từ
KBTTN và các cơ quan khác từ năm 2002 đến nay.
4. Đối tƣợng nghiên cứu
Luận văn làm rõ các điều kiện phát triển hoạt động DLST dựa vào cộng đồng
tại Khu bảo tổn thiên nhiên Ngọc Sơn- Ngổ Luông; sự tham gia của cộng đồng dân cƣ
vào hoạt động du lịch và thực trạng du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp khảo sát thực địa, thu thập tài liệu
Phƣơng pháp khảo sát thực địa giúp tác giả quan sát cảnh quan tự nhiên KBT,
hệ thống cơ sở hạ tầng và tìm hiểu văn hóa Mƣờng bản địa; tiếp xúc các bên liên quan,
các phòng, ban của huyện, tỉnh và ngƣời dân địa phƣơng để thu thập đƣợc những
nguồn tƣ liệu cần thiết và cập nhật. Khảo sát thực địa đƣợc tiến hành từ tháng
02 - 05/2015
5.2. Phương pháp thống kê, phân tích tài liệu

3


Phƣơng pháp này, tác giả thu thập nguồn dữ liệu thứ cấp đáng tin cậy từ BQL
KBTTN Ngọc Sơn - Ngổ Luông, Hạt kiểm lâm KBTTN Ngọc Sơn - Ngổ Luông, UBND
huyện Lạc Sơn và Tân Lạc, Tổng cục lâm nghiệp,… Ngoài ra, tác giả còn sử dụng các
nguồn tài liệu từ Tổ chức du lịch thế giới, Tổ chức bảo tồn thiên nhiên quốc tế.
Sử dụng phƣơng pháp thu thập dữ liệu thứ cấp đối với đề tài "Phát triển du
lịch sinh thái dựa vào cộng đồng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn-Ngổ Luông,
tỉnh Hòa Bình" bƣớc đầu đạt đƣợc một số kết quả sơ bộ:
- Khái quát đƣợc về cơ sở lý luận và thực tiễn về du lịch sinh thái dựa vào cộng
đồng, tình hình phát triển của du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng ở Việt Nam hiện nay.
- Đánh giá sơ bộ các tiềm năng phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng ở khu
bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn - Ngổ Luông (Điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế văn hóa - xã hội, đa dạng sinh học,…)

Dựa vào kiến thức, sự hiểu biết của mình, các chuyên gia sẽ đƣa ra những ý
kiến đánh giá chủ quan về thực trạng phát triển của khu bảo tồn, những vấn đề còn hạn
chế, các giải pháp khắc phục và dự báo về khả năgn phát triển của Ngọc Sơn - Ngổ
Luông.
6. Lịch sử nghiên cứu
6.1. Trên thế giới
Khái niệm du lịch sinh thái bắt đầu xuất hiện vào những năm nửa cuối thập
niên 70, đầu thâp niên 80 của thế kỉ 20. Kể từ đó, hoạt động du lịch sinh thái ngày càng
đƣợc quan tâm chú ý đối với không chỉ các nhà kinh tế - xã hội, và chính trị, đồng thời
thu hút mọi tổ chức, thành phần kinh tế. Tuy nhiên, định nghĩa du lịch sinh thái vẫn chƣa
rõ ràng, nó thƣờng đƣợc đề cập đến nhƣ: du lịch trách nhiệm, bền vững, bảo tồn… và
thƣờng đƣợc xếp vào nhóm du lịch mạo hiểm hoặc du lịch thiên nhiên.

5


Ngay từ buổi ban đầu, có thể kể tới các nhà khoa học, nhà nghiên cứu đi đầu
và điển hình về lĩnh vực du lịch sinh thái là Ceballos -Lascurain, Buckley… cùng nhiều
nhà khoa học và các tổ chức quan tâm đến lĩnh vực này nhƣ: Cater, Chalker, Dowling,
Western, Linberg - Hawkis, Whelan, Wight, Weating, Duff, Cochrane... có rất nhiều các
nghiên cứu lý luận và thực tiễn về du lịch sinh thái. Một số công trình nghiên cứu của
Hiệp hội du lịch sinh thái, Quỹ bảo vệ động vật hoang dã (WWF), Tổ chức bảo tồn thiên
nhiên thế giới (IUCN)… công bố những quan điểm, khái niệm về DLST, các bài học thực
tiễn cũng nhƣ những hƣớng dẫn cho các nhà quản lý,
tham gia hoạt động DLST nhƣ:
- Du lịch sinh thái : Hướng dẫn cho các nhà lập kế hoạch - Chẩn đoán DLST và
hướng dẫn quy hoạch, Hiệp hội Du lịch sinh thái xuất bản.
- Các vấn đề trong quản lý du lịch sinh thái , Kreg Lindbeg (1999).
- Thiết kế các phương tiện phục vụ du lịch sinh thái, David Ardersen (2000).
- Những bước cơ bản ban đầu định hướng mục tiêu khuyến khích sự tham gia của

lý bền vững về môi trƣờng sinh thái; bên cạnh những diễn giải và giáo dục về môi
trƣờng; đóng góp, nỗ lực trong việc bảo tồn và phát triển cộng đồng.
Khái niệm "cộng đồng" là đối tƣợng nghiên cứu của nhiều khoa học nhƣ: Tâm lý
học, Xã hội học, Văn hóa học, Lịch sử,… Một cộng đồng thƣờng là một nhóm ngƣời sống
tại một khu vực, một vùng địa lý. Trong khu vực đó, nhóm ngƣời có những mối quan hệ
với nhau về mặt huyết thống, tôn giáo, cơ sở sinh sống… đó là những điểm chung gắn kết
từng cá thể lại với nhau. Cụ thể, Leith W.Sproule và Ary S.Suhand (1998) cho rằng: "
Cộng đồng là một nhóm người, thường sinh sống trên cùng khu vực địa lý, tự xác định
mình thuộc về cùng một nhóm. Những người trong cùng một cộng đồng thường có quan
hệ huyết thống hoặc hôn nhân và có thể thuộc cùng một nhóm tôn giáo, một tầng lớp chính
trị".
Hay: "Cộng đồng là một tập hợp nhóm người chung địa bàn cư trú và có
quyền sử dụng các tài nguyên tự nhiên ở địa phương". Schmirk (1999)
Chủ nghĩa Mác - Lenin cũng đề cập: Cộng đồng là mối quan hệ qua lại giữa các
cá nhân, được quyết định bởi sự giống nhau về lợi ích, mục đích, các điều kiện

7


tồn tại của các thành viên và hoạt động của những con người hợp thành cộng đồng
đó, bao gồm các hoạt động sản xuất vật chất… sự gần gũi về tư tưởng, tín ngưỡng, hệ giá trị
và chuẩn mực, nền sản xuất và sự tương đồng về điều kiện sống cũng như các quan niệm
chủ quan của họ về mục tiêu và các phương tiện hoạt động.
Hoạt động du lịch dựa vào cộng đồng xuất phát từ loại hình du lịch làng bản từ
những năm 70 của thế kỷ XX, từ các quốc gia có hoạt động du lịch phát triển tại Châu
Mỹ, châu Âu, châu Úc, đƣợc tổ chức dựa trên chuyến đi của khách du lịch tham quan
các làng bản, kết hợp tham gia tìm hiểu các nét văn hóa, môi trƣờng hoạt động sống,
phong tục tập quán của cƣ dân địa phƣơng. Trong quá trình tham quan các vùng, địa
điểm mang tính chất khám phá với những điều kiện hỗ trợ còn thiếu, khách du lịch cần
sự giúp đỡ của cƣ dân bản địa trong việc hỗ trợ các điều kiện ăn, ở… đây là những hình thức

"Du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng là nói tới các tổ chức kinh doanh du lịch
sinh thái do cộng đồng sở hữu và quản lý. Hơn nữa, du lịch sinh thái bao hàm ý một cộng
đồng đang chăm lo đến tài nguyên thiên nhiên của mình để có thu nhập nhờ du lịch và
đang sử dụng thu nhập đó để làm cho đời sống của cộng đồng mình được tốt lên. Nó thu
hút công việc bảo tồn, công việc kinh doanh và sự phát triển
cộng đồng". (Keith W.Sproule và Ary S.Suhand)
"Du lịch dựa vào cộng đồng là một hình thức du lịch mà cộng đồng địa phương
làm chủ, tham gia vào quá trình phát triển và quản lý, phần lớn lợi ích sẽ
thuộc về cộng đồng". (Quỹ quốc tế bảo vệ thiên nhiên - WWF)
"Du lịch dựa vào cộng đồng là hoạt động du lịch nhằm bảo tồn tài nguyên du lịch
tại điểm du lịch đón khách vì sự phát triển du lịch bền vững dài hạn. Du lịch cộng đồng
khuyến khích sự tham gia của người dân địa phương trong du lịch và có cơ chế tạo các
cơ hội cho cộng đồng". (Viện nghiên cứu phát triển miền núi Mountain Institues)
"Du lịch cộng đồng là một hình thái du lịch trong đó chủ yếu là người dân địa
phương đứng ra phát triển và quản lý. Lợi ích kinh tế có được từ du lịch sẽ đọng lại
nền kinh tế địa phương". (Nicole Hausle và Wolffgang Strasdas)
" Du lịch dựa vào cộng đồng là du lịch quan tâm đến các vấn đề môi trường, xã hội
và bền vững văn hóa. Nó được quản lý và sở hữu bởi cộng đồng, với mục đích

9


giúp khách du lịch tăng thêm nhận thức về cộng đồng và lối sống của địa phương".
(Community Based Tourism: Principles and meaning - Thai Lan 2002)
Sự phát triển của du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng mang lại nhiều lợi ích cho
đời sống kinh tế, xã hội, góp phần thúc đẩy các hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị tài
nguyên tự nhiên, xã hội trên nền tảng phát triển một cách bền vững.
6.2. Ở Việt Nam
Bắt đầu từ những năm 90 của thế kỷ XX, hoạt động du lịch sinh thái tại Việt
Nam đã xuất hiện. Kể từ đó, du lịch sinh thái ngày càng đƣợc quan tâm và chú ý bởi các

đƣa ra định nghĩa về DLST: "Du lịch sinh thái là loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên và
văn hóa bản địa, gắn với giáo dục môi trường, có đóng góp cho nỗ lực bảo
tồn và phát triển bền vững, với sự tham gia tích cực của cộng đồng."
Ngoài ra còn có các công trình nghiên cứu thu hút sự quan tâm chú ý của các
nhà khoa học: Phạm Trung Lƣơng, Lê Văn Lanh, Võ Quế, Nguyễn Đình Hòe… Đó là
các bài báo, các hoạt động truyền thông về du lịch sinh thái, môi trƣờng, các hoạt
động nghiên cứu, thảo luận:
- Báo cáo Hội thảo về Du lịch sinh thái với phát triển du lịch bền vững ở Việt Nam
"Du lịch sinh thái và quản lý môi trường ở các vườn quốc gia Việt Nam" (Lê Văn Lanh 1998).
- Đề tài "Cơ sở khoa học phát triển du lịch sinh thái Việt Nam" (Phạm Trung
Lƣơng - 1999)
-"Sự tham gia của cộng đồng trong các chương trình và dự án phát triển bền vững
miền núi" (Nguyễn Đình Hòe, 2001, Tạp chí Dân số và Phát triển số 04).
- Tài liệu "Du lịch sinh thái - những vấn đề về lý luận và thực tiễn phát triển ở Việt
Nam" (Phạm Trung Lƣơng , NXB Giáo dục 2002)
- Đề tài đặc biệt cấp Đại học quốc gia Hà Nội "Cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc
phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng ở Vườn quốc gia Hoàng Liên, tỉnh
Lào Cai" (Nguyễn Thị Hải - 2007)
Ở Việt Nam, "cộng đồng" và "làng xã" là hai khái niệm luôn đi liền và gắn kết
với nhau. Đặc trƣng này tạo nên một chỉnh thể mô tả cụ thể nhất mối quan hệ gắn kết của
xã hội Việt Nam.
"Cộng đồng" thƣờng là tập hợp các thực thể trong một xã hội, nó bao gồm nhiều
mối quan hệ cộng sinh có liên quan, ràng buộc lẫn nhau giữa các thành phần

11


trong xã hội. Đây là xã hội có tổ chức kết cấu chặt chẽ đến các tổ chức kết cấu thiếu
chặt chẽ đƣợc liên kết với nhau bởi các phong trào, mối quan tâm lợi ích chung và riêng
trong cùng một nhóm trong một không gian tạm thời hay lâu dài. Sự tự nguyện hi sinh đối

đƣợc sự hợp tác, hỗ trợ của các tổ chức, các nhân trong nƣớc và quốc tế; của chính
quyền địa phƣơng cũng nhƣ chính phủ và nhận đƣợc phần lớn lợi nhuận thu đƣợc từ
hoạt động du lịch nhằm phát triển cộng đồng, bảo tồn, khai thác tài nguyên du lịch bền
vững, để mọi tầng lớp dân cƣ đều có thể sử dụng, tiêu dùng sản phẩm du lịch.
Nguyễn Thanh Bình trong bài "Để du lịch cộng đồng trở thành hiện thực" - tạp chí
Du lịch số 3, năm 2006: "Du lịch cộng đồng là một mô hình du lịch nơi cộng đồng dân
cư có thể trực tiếp tham gia vào tổ chức phát triển từ giai đoạn khởi đầu đến quản lý
giám sát cả quá trình phát triển sau này và quan trọng hơn là được hưởng lợi từ sự
phát triển đó. Hay nói ngắn gọn là hình thức du lịch do dân và vì dân".
Bên cạnh đó là các bài báo khác của các tác giả nhƣ: Đào Thế Tuấn với "Từ du lịch
sinh thái, văn hóa đến du lịch cộng đồng" tạp chí Xƣa và Nay số 247 năm 2005 nhấn mạnh
mối liên kết trong quan hệ DLST, văn hóa đối với cộng đồng nơi tồn tại trong quan hệ
DLST, văn hóa đối với cộng đồng nơi tồn tại hoạt động du lịch, đồng thời nhấn mạnh vai
trò gìn giữ văn hóa bản sắc dân tộc.
Hoặc Viện nghiên cứu và phát triển ngành nghề nông thôn Việt Nam đƣa ra khái
niệm: "Du lịch cộng đồng là một loại hình du lịch do chính cộng đồng người dân phối
hợp tổ chức, quản lý và làm chủ để đem lại lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường chung
quanh thông qua việc giới thiệu với du khách các nét đặc trưng của
địa phương: phong cảnh, văn hóa
Các khái niệm du lịch cộng đồng và du lịch dựa vào cộng đồng hiện nay còn nhiều
tranh cãi với những góc nhìn đa dạng về việc thống nhất cách gọi cũng nhƣ nội dung
hoạch định.
7. Bố cục luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn
đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng, cụ thể nhƣ sau:
Chƣơng 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về Du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng

13



Internatonal Ecotourism society) đƣa ra khẳng định: "Du lịch sinh thái là du lịch có
trách nhiệm với các khu thiên nhiên là nơi bảo tồn môi trường và cải thiện
phúc lợi cho nhân dân địa phương".[21]

15


Hình 1.1. Sơ đồ cấu trúc du lịch sinh thái
Du lịch hỗ trợ bảo
tồn & phát triển cộng
đồng

Du lịch thiên nhiên
DU LỊCH

DU
LỊCH
SINH
THÁI

Du lịch có giáo

Du lịch đƣợc quản

dục môi trƣờng

lý bền vững
Nguồn: [12]

Từ cơ sở định nghĩa trên, các tổ chức và Chính phủ trên thế giới cũng đƣa ra

- Tất cả các loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên, với mục tiêu chính của chuyến đi
của khách du lịch là quan sát và trân trọng tự nhiên cũng nhƣ các văn hóa truyền thống
lƣu truyền tại khu vực tự nhiên đó.
- Có các hoạt động giáo dục và diễn giải các giá trị của tự nhiên và văn hóa bản địa.
- Thông thƣờng (nhƣng không nhất thiết) đƣợc tổ chức theo nhóm nhỏ, do các nhà
kinh doanh du lịch chuyên môn về sinh thái thực hiện. Tại các điểm du lịch sinh thái, ngƣời
trực tiếp cung cấp các dịch vụ du lịch thƣờng là các doanh nghiệp nhỏ tại địa phƣơng.
- Giảm thiểu tác động tiêu cực tới môi trƣờng tự nhiên và văn hóa - xã hội.
- Hỗ trợ duy trì những giá trị của thiên nhiên đƣợc khai thác cho phát triển du lịch
thông qua việc: Tạo ra lợi ích kinh tế cho cộng đồng địa phƣơng, chính quyền và cơ quan
quản lý và bảo tồn khu vực thiên nhiên; tạo việc làm và cơ hội việc làm và thu nhập cho
cộng đồng địa phƣơng; nâng cao nhận thức của cả ngƣời dân và khách du
lịch về bảo tồn các tài sản thiên nhiên và văn hóa.[21]

17


1.1.1.2. Các nguyên tắc cơ bản nhằm phát triển du lịch sinh thái
Những nguyên tắc để đảm bảo phát triển DLST không tách rời những nguyên
tắc chung cho phát triển bền vững. Du lịch là một ngành kinh tế tổng hợp có định hƣớng
tài nguyên rõ rệt và có nội dung văn hóa sâu sắc, có tính liên ngành, liên vùng và xã hội
hóa cao. Chính vì vậy sự phát triển DLST đòi hỏi có sự nỗ lực chung và đồng bộ của
toàn xã hội. Phát triển DLST cần hƣớng tới việc đảm bảo đạt đƣợc 3
mục tiêu cơ bản sau:
- Đảm bảo sự phát triển bền vững về kinh tế: đảm bảo sự tăng trƣởng, phát
triển ổn định lâu dài về mặt kinh tế của du lịch, góp phần tích cực vào phát triển kinh tế của
quốc gia và cộng đồng.
-Đảm bảo sự bền vững về tài nguyên và môi trường: thể hiện ở việc sử dụng hợp
lý các tiềm năng tài nguyên và điều kiện môi trƣờng. Việc khai thác, sử dụng tài nguyên du
lịch cho phát triển cần đƣợc quản lý sao cho không chỉ thỏa mãn nhu cầu hiện tại mà còn