Header Page 1 of 126.

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH
TRƢỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH

ISO 9001:2008

TRẦN THANH TÂN

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ
THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN TRÊN
ĐỊA BÀN THỊ XÃ NGÃ BẢY,
TỈNH HẬU GIANG
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã số: 60340102

LUẬN VĂN THẠC SĨNGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. HUỲNH QUANG LINH

TRÀ VINH, NĂM 2016

Footer Page 1 of 126.


Header Page 2 of 126.

TÓM TẮT
Mục tiêu của đề tài “Giải pháp hoàn thiện quản lý thuế thu nhập cá nhân trên
địa bàn thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang”. Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác
quản lý thuế thu nhập cá nhân còn nhiều vấn đề bất cập. Nguyên nhân là do cơ chế
chính sách; về biện pháp tổ chức quản lý điều hành trong công tác quản lý thuế

LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ ii
TÓM TẮT ................................................................................................................. iii
MỤC LỤC ..................................................................................................................iv
DANH MỤCVIẾT TẮT ............................................................................................ix
DANH MỤC BẢNG ...................................................................................................x
DANH MỤC HÌNH ...................................................................................................xi
PHẦN MỞ ĐẦU .........................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................1
2. Mục tiêu nghiên cứu .......................................................................................3
2.1 Mục tiêu chung ..............................................................................................3
2.2 Mục tiêu cụ thể ..............................................................................................3
3. Phạm vi và đối tƣợng nghiên cứu ...................................................................4
3.1 Phạm vi không gian nghiên cứu ....................................................................4
3.2 Phạm vi thời gian nghiên cứu ........................................................................4
3.3 Đối tƣợng nghiên cứu ....................................................................................4
4. Phƣơng pháp nghiên cứu ................................................................................4
4.1 Nghiên cứu định tính .....................................................................................4
4.2 Nghiên cứu định lƣợng ..................................................................................5
4.3 Điều chỉnh thang đo .......................................................................................5
4.4 Phƣơng pháp thu thập số liệu ........................................................................5
4.4.1 Phƣơng pháp chọn mẫu ............................................................................5
4.4.2 Phƣơng pháp xác định cỡ mẫu .................................................................6
4.4.3 Phƣơng pháp phân tích số liệu .................................................................6

Footer Page 3 of 126.

-iv-


Header Page 4 of 126.

Footer Page 4 of 126.

-v-


Header Page 5 of 126.

2.1.2 Khái quát sự hình thành và tổ chức bộ máy Chi cục thuế thị xã Ngã Bảy,
tỉnh Hậu Giang ...................................................................................................41
2.1.2.1 Khái quát sự hình thành Chi cục thuế thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang
.........................................................................................................................41
2.1.2.2 Tổ chức bộ máy của Chi cục thuế thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang ...43
2.1.3 Thực trạng quản lý thuế TNCN tại Chi cục Thuế thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu
Giang ..................................................................................................................45
2.1.3.1 Công tác lập dự toán ...........................................................................45
2.1.3.2 Công tác Tổ chức thu thuế ..................................................................47
2.1.3.3 Công tác tuyên truyền hỗ trợ ngƣời nộp thuế .....................................48
2.1.3.4 Công tác quản lý kê khai nộp thuế ......................................................50
2.1.3.5 Công tác quyết toán và hoàn thuế .......................................................53
2.1.3.6 Công tác thanh tra, kiểm tra thuế thu nhập cá nhân ............................57
2.1.3.7 Công tác quản lý nợ và cƣỡng chế nợ thuế .........................................57
2.1.3.8 Đánh giá về ngƣời đứng đầu Chi cục Thuế là Chi cục trƣởng ...........59
2.1.4 Đánh giá công tác quản lý thuế của Chi cục Thuế thị xã Ngã Bảy, tỉnh
Hậu Giang thông qua khảo sát thực tế ...............................................................59
2.2 Phân tích các nhân tố ảnh hƣởng đến công tác quản lý thuế TNCN tại Chi
cục thuế thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang .................................................................61
2.2.1 Đánh giá của đội ngũ cán bộ, nhân viên về quan điểm của ngƣời lãnh đạo
Chi cục thuế .......................................................................................................62
2.2.2 Đánh giá của đội ngũ cán bộ, nhân viên về cơ sở vật chất của ngành thuế
...........................................................................................................................63

-vii-


Header Page 7 of 126.

Footer Page 7 of 126.

-viii-


Header Page 8 of 126.

DANH MỤCVIẾT TẮT
CQCT

Cơ quan chi trả

CC

Cơ cấu

DN

Doanh nghiệp

DT

Dự toán

ĐTNT


TH

Thực hiện

UBND

Ủy ban nhân dân

Footer Page 8 of 126.

-ix-


Header Page 9 of 126.

DANH MỤC BẢNG
Số hiệu bảng

Tên bảng

Trang

Bảng 1.1

Mô tả cỡ mẫu nghiên cứu

Bảng 2.1

Tình hình kinh tế thị xã Ngã Bảy

Bảng 2.6

Các nguồn tìm hiểu thông tin về cấp mã số thuế

51

Bảng 2.7

Tổng hợp kết quả khai thuế TNCN giai đoạn 2012 – 2014

52

Bảng 2.8

Tổng hợp kết quả quyết toán thuế TNCN năm 2012

55

Bảng 2.9

Tổng hợp kết quả quyết toán thuế TNCN năm 2013

55

Bảng 2.10

Tổng hợp kết quả quyết toán thuế TNCN năm 2013

56


Số hiệu hình

Tên hình

Trang

Hình 2.1

Tổ chức bộ máy chi cục thuế thị xã Ngã Bảy

45

Hình 2.2

Đánh giá của cán bộ, nhân viên về công tác quản lý thuế

60

Hình 2.3

Hình 2.4

Hình 2.5

Footer Page 10 of 126.

Đánh giá của đội ngũ cán bộ, nhân viên về quan điểm của
ngƣời lãnh đạo Chi cục thuế
Đánh giá của đội ngũ cán bộ, nhân viên về cơ sở vật chất
của ngành thuế

Thuế TNCN ở Việt Nam, lần đầu tiên đƣợc ban hành vào năm 1990 dƣới
hình thức Pháp lệnh thuế thu nhập đối với ngƣời có thu nhập cao, Luật thuế TNCN
đã đƣợc Quốc hội Nƣớc Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khoá XII thông qua
tại kỳ họp thứ 2 thông qua ngày 27/11/2007 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2009
thay cho Pháp lệnh thuế đối với ngƣời có thu nhập cao. Sau hơn 04 năm thực hiện,
Luật thuế TNCN đã chứng tỏ đƣợc những ƣu thế của nó, đặc biệt là đảm bảo và góp
phần làm tăng số thu cho Ngân sách Nhà nƣớc, đồng thời cũng khắc phục đƣợc
những hạn chế của thuế thu nhập đối với ngƣời có thu nhập cao trƣớc đây. Bên cạnh
đó, việc thực thi hành Luật thuế TNCN cũng đã nảy sinh nhiều vƣớng mắc mà bằng
chứng là trong những năm qua Bộ Tài chính đã phải ban hành rất nhiều văn bản
hƣớng dẫn thi hành Luật và những văn bản sửa đổi bổ sung để phù hợp với tình
hình phát triển của kinh tế - xã hội Việt Nam.

Footer Page 11 of 126.

-1-


Header Page 12 of 126.

Thuế là một hình thức động viên bắt buộc của Nhà nƣớc nhằm tập trung một
bộ phận nguồn lực của cải xã hội vào ngân sách nhà nƣớc để đáp ứng nhu cầu chi
tiêu của Nhà nƣớc thích ứng với từng đoạn phát triển của xã hội.Vì vậy Thuế ra đời
và tồn tại cùng với các hình thái xã hội có Nhà nƣớc. Chính sách Thuế là một trong
những nội dung quan trọng của chính sách tài chính quốc gia xuất phát từ vai trò
quan trọng của thuế trong việc điều tiết vĩ mô nền kinh tế quốc dân, điều tiết mọi
hoạt động giữa các thành phần kinh tế, giữa các ngành, giữa các vùng nhằm đảm
bảo sự công bằng, bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ của mọi tổ chức, cá nhân
trong xã hội.
Quản lý thuế là quá trình tác động, điều hành của Nhà nƣớc đến hoạt động

thuế thu nhập cá nhân khi phát hiện là đi kèm với việc kiểm tra các loại thuế khác,
công tác kiểm soát qua kết quả kiểm tra nội bộ về quản lý thuế TNCN còn rất hạn
chế, việc phát hiện và xử lý vi phạm chƣa nhiều.
Nhƣ đề cập trên, công trình nghiên cứu về công tác quản lý thuế TNCN đối
với ngành thuế là rất quan trọng. Tuy nhiên tại chi Cục thuế thị xã Ngã Bảy chƣa có
công trình nghiên cứu nào về công tác quản lý thuế TNCN. Chính vì lý do đó tác
giả đi sâu vào đề tài “Giải pháp hoàn thiện quản lý thuế Thu nhập cá nhân trên địa
bàn thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang” để làm rõ hơn vấn đề này. Trên cơ sở đó đƣa
ra một số giải pháp hữu ích cho Chi cục thuế thị xã Ngã Bảy nói riêng và ngành
thuế nói chung nhằm tăng cƣờng công tác quản lý thuế TNCN mang lại hiệu quả
hoạt động cho ngành thuế.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1 Mục tiêu chung
Nghiên cứu nhằm mục đích phân tích đánh giá thực trạng công tác quản lý
thuế TNCN tại Chi cục thuế thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang từ đó làm cơ sở đề
xuất một số giải pháp hữu ích giúp hoàn thiện công tác quản lý thuế tại Chi cục thuế
thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang.
2.2 Mục tiêu cụ thể
Để đạt đƣợc mục tiêu chung, đề tài nghiên cứu này cần thực hiện các mục
tiêu cụ thể nhƣ sau:
(1) Hệ thống hóa đƣợc cơ sở lý luận về công tác quản lý thuế thu nhập cá
nhân;
(2) Phân tích đánh giá thực trạng công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân tại
Chi cục Thuế thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang;
(3) Đề xuất một số giải pháp hữu ích nhằm hoàn thiện công tác quản lý thuế
TNCN tại chi cục Thuế thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang.

Footer Page 13 of 126.

-3-

xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang. Sau đó, tác giả sử dụng bảng câu hỏi để tiến hành thực
hiện nghiên cứu định lƣợng.

Footer Page 14 of 126.

-4-


Header Page 15 of 126.

4.2 Nghiên cứu định lƣợng
Đƣợc thực hiện thông qua việc phỏng vấn trực tiếp 25 nhân viên đang làm
việc ở các đội trong đơn vị Chi cục Thuế thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang nhằm mục
đích thống kê thực trạng công tác quản lý Thuế TNCN và đánh giá các nhân tố ảnh
hƣởng đến công tác quản lý Thuế TNCN tại Chi cục Thuế thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu
Giang.
4.3 Điều chỉnh thang đo
Từ phần cơ sở lý thuyết đƣợc trình bày ở bên dƣới, đề tài xác định chọn đƣợc
các yếu tố tác động đến công tác quản lý Thuế TNCN tại Chi cục Thuế thị xã Ngã
Bảy, tỉnh Hậu Giang sau đó khám phá và hiệu chỉnh ra các yếu tố chính thức để đo
lƣờng sự đánh giá của đội ngũ nhân viên về công tác quản lý Thuế TNCN tại Chi
cục Thuế thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang. Sau quá trình phỏng vấn định tính thực
hiện thảo luận tay đôi thì tác giả đã đƣa ra bảng câu hỏi phỏng vấn chính thức (Xem
Phụ lục 2).
Bảng câu hỏi chính thức đƣợc đo lƣờng bằng thang đo Likert với 5 mức độ
(1 – Hoàn toàn không đồng ý; 2 – Không đồng ý; 3 – Bình thƣờng; 4 – Đồng ý; 5 –
Hoàn toàn đồng ý).
4.4 Phƣơng pháp thu thập số liệu
Nguồn số liệu sơ cấp: Để đảm bảo tính chính xác của dữ liệu nên tác giả tiến
hành thu thập số liệu thông qua phƣơng pháp chọn mẫu thuận tiện. Đối tƣợng để

Số mẫu (nhân viên)

Tỷ lệ (%)

1

Nam

14

56

2

Nữ

11

44

Tổng cộng

25

100

(Nguồn: Tổng hợp từ số liệu điều tra thực tế, 2015)
4.4.3 Phƣơng pháp phân tích số liệu
Sử dụng phần mềm thống kê kinh tế nhƣ SPSS 16.0 để hỗ trợ việc thực hiện
chạy thống kê mô tả. Các phƣơng pháp phân tích cho từng mục tiêu cụ thể nhƣ sau:

Bảy, tỉnh Hậu Giang;
(3) Đƣa ra đƣợc các giải pháp thích hợp nhằm hoàn thiện công tác quản lý
thuế TNCN tại Chi cục Thuế thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang.
6.Kết cấu đề tài
Đề tài gồm có 3 phần:
Phần mở đầu
Phần nội dung nghiên cứu gồm 3 chƣơng:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý thuế thu nhập cá nhân.
Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản lý thuế Thu nhập cá nhân tại Chi cục
Thuế thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang.
Chƣơng 3: Những giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế Thu nhập cá
nhân tại Chi cục Thuế thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang.
Phần kết luận và kiến nghị.
7. Một số kết quả nghiên cứu, các báo cáo, các bài viết, các tham luận liên quan
đến đề tài
Ở Việt Nam cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu về công tác quản lý thuế
TNCN thuế ở nhiều nơi nhƣ Nguyễn Thị Nụ (2013); Trần Công Thành(2013);
Lƣơng Quang Phát (2014) và nhiều công trình nghiên cứu thuế TNCN khác. Riêng
nghiên cứu về “Giải pháp hoàn thiện quản lý Thuế TNCN trên địa bàn thị xã Ngã

Footer Page 17 of 126.

-7-


Header Page 18 of 126.

Bảy, tỉnh Hậu Giang”, theo sự tìm hiểu của tác giả thì đến nay vẫn chƣa có một
công trình nghiên cứu hay một đề tài Luận văn Cử nhân, Thạc sỹ, Tiến sỹ nào viết
về Giải pháp hoàn thiện thuế thu nhập cá nhân trên địa bàn này. Vì vậy, trong phần



Header Page 19 of 126.

của Luật thuế TNCN mà ngƣời nộp thuế tránh thuế, lách thuế. Từ đó đƣa ra một số
giải pháp và kiến nghị hoàn thiện công tác quản lý thuế TNCN tại Cục Thuế tỉnh
Phú Thọ. Tuy nhiên trong phần cơ sở lý luận, thực trạng công tác quản lý thuế
TNCN, tác giả này chƣa có đƣa ra hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu đánh giá quản lý
thuế TNCN để làm cơ sở phân tích những chỉ tiêu đạt hay không đạt.
Bài báo đăng trên Baokhanhhoa.com.vn của Kim Thao (09/12/2013) về
“Quản lý thuế thu nhập cá nhân còn gặp nhiều khó khăn” đã lập luận nhƣ sau đây.
Sau 4 năm thực hiện, hầu hết các cơ quan chi trả thu nhập, cá nhân nộp thuế đã chấp
hành nghiêm túc chính sách thuế TNCN. Tuy nhiên, theo ông Huỳnh Sáng - Trƣởng
phòng Quản lý Thuế TNCN Cục Thuế tỉnh Khánh Hòa: “Qua kiểm tra, cơ quan
Thuế phát hiện một số tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập vi phạm nhƣ: Kê khai thuế
không đúng thời gian quy định; khấu trừ thuế TNCN không tƣơng ứng với thu nhập
thực nhận; không khấu trừ thuế trƣớc khi trả thu nhập. Mặt khác, ngƣời nộp thuế có
biểu hiện vi phạm nhƣ: Không ủy quyền cho tổ chức chi trả quyết toán thuế thay
nhƣng bản thân cũng không quyết toán với cơ quan Thuế; có nhiều nguồn thu nhập
nhƣng khai ít hoặc không quyết toán thuế dẫn đến khai man để trốn thuế… Khi bị
cơ quan Thuế phát hiện xử lý thì viện đủ lý do”.
Bên cạnh đó, do cơ chế tự khai, tự chịu trách nhiệm, cơ quan Thuế chƣa thể
kiểm soát chính xác đƣợc thu nhập của các cá nhân thuộc phạm vi toàn quốc, từ
nhiều nguồn khác nhau. Do đó, hành vi trốn thuế là không thể tránh khỏi. Đó là
chƣa kể những khó khăn trong việc quản lý đối tƣợng giảm trừ gia cảnh cho ngƣời
phụ thuộc trong phạm vi toàn quốc. Chị N.T.K (nhân viên một công ty ở TP. Nha
Trang) bộc bạch: “Việc kê khai giảm trừ gia cảnh chủ yếu dựa vào ý thức của đối
tƣợng nộp thuế. Điều này đã tạo khe hở trong việc kê khai số ngƣời phụ thuộc.
Chẳng hạn, cùng 1 ngƣời bố hoặc mẹ nhƣng sẽ đƣợc tính trùng thành 2 ngƣời bởi cả
2 ngƣời con ở 2 địa phƣơng khác nhau cùng kê khai và chính quyền địa phƣơng sở

chế tự khai, tự nộp. Ngoài ra, theo quy định của Thông tƣ số 111, từ ngày 1-7-2013
trở đi sẽ cấp mã số thuế cho ngƣời phụ thuộc đăng ký giảm trừ, nhƣng hiện nay vẫn
chƣa triển khai.
Theo ông Nguyễn Xuân Dũng - Cục trƣởng Cục Thuế tỉnh Khánh Hòa, thời
gian tới, bên cạnh việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền chính sách thuế TNCN trên
các phƣơng tiện thông tin đại chúng, đối thoại với doanh nghiệp, tập huấn chính
sách thuế mới, cơ quan Thuế còn tăng cƣờng kiểm tra các đơn vị chi trả thu nhập.
Năm 2014, cơ quan Thuế tiếp tục khai thác ứng dụng QLT-TNCN trong công tác

Footer Page 20 of 126.

-10-


Header Page 21 of 126.

hoàn thuế nhằm hạn chế tối đa các trƣờng hợp có thu nhập nhiều nơi nhƣng không
khai báo đúng; đồng thời rà soát nguồn thu nhập nhiều nơi từ tiền lƣơng, tiền công
trên toàn quốc để đối chiếu, sàng lọc và có biện pháp xử lý.
Căn cứ vào quy định tại điều 4 của Luật thuế TNCN, điều 4 của của Nghị
định 65/2013/NĐ-CP, các khoản thu nhập đƣợc miễn thuế bao gồm các khoản sau:
a) Thu nhập từ chuyển nhƣợng bất động sản (bao gồm cả nhà ở hình thành trong
tƣơng lai theo quy định pháp luật về kinh doanh bất động sản) giữa: vợ chồng, cha
đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con
dâu; bố vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại bà ngoại với
cháu ngoại; anh chị em ruột với nhau; b) Nhà ở duy nhất đƣợc miễn thuế do cá nhân
chuyển nhƣợng bất động sản tự khai và chịu trách nhiệm. Nếu phát hiện không
đúng sẽ bị xử lý truy thu thuế và phạt vi phạm pháp luật theo quy định của luật quản
lý thuế.
Những quy định trên còn tạo ra kẽ hở, lách luật để trốn thuế: Dựa vào hai

khắc phục, Chính phủ đã kịp thời ban hành các văn bản pháp luật cụ thể. Các văn
bản pháp luật có liên quan đến cải cách thuế. Từ những cơ sở trên giúp cho đề tài
có đủ căn cứ pháp lý và có cái nhìn lạc quan khi tiến hành thực hiện việc quản lý
thuế nói chung và quản lý thuế TNCN nói riêng.

Footer Page 22 of 126.

-12-


Header Page 23 of 126.

-9-

CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ
THU NHẬP CÁ NHÂN TẠI CHI CỤC THUẾ THỊ XÃ
NGÃ BẢY, TỈNH HẬU GIANG
2.1- PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính,
dữ liệu thứ cấp được lấy từ nhiều nguồn: Kết quả thu thuế
TNCN tại Chi cục Thuế thị xã Ngã Bảy. Thu thập thông
tin tại Đội Nghiệp vụ - Dự toán - Tuyên truyền; Đội KKKKT-TH; Đội Kiểm Tra (kiêm kiểm tra nội bộ và quản lý
nợ thuế) của Chi cục Thuế.
* Phương pháp so sánh: So sánh giai đoạn 2012 2014. Dựa vào số thực thu, số nợ thuế, số thuế miễn giảm
thuế TNCN của từng năm.
(1) Phương pháp thu thập thông tin về lập dự toán
(2) Phương pháp thu thập thông tin về tổ chức công
tác thu thuế
(3) Phương pháp thu thập thông tin về công tác hỗ


Footer Page 24 of 126.


Header Page 25 of 126.

-11-

2.2.2.1 Khái quát sự hình thành Chi cục thuế thị
xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang
2.2.2.2 Tổ chức bộ máy Chi cục thuế thị xã Ngã
Bảy, tỉnh Hậu Giang
a, Ban lãnh đạo
b, Các bộ phận trực thuộc Chi cục được tổ chức
2.2.3 Thực trạng quản lý thuế TNCN tại Chi cục
Thuế thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang
2.2.3.1 Công tác lập dự toán
2.2.3.2 Công tác Tổ chức thu thuế
2.2.3.3 Công tác tuyên truyền hỗ trợ người nộp
thuế
2.2.3.4 Công tác quản lý kê khai nộp thuế:
2.2.3.5 Công tác quyết toán và hoàn thuế
2.2.3.6 Công tác thanh tra, kiểm tra thuế thu
nhập cá nhân
2.3.3.7 Công tác quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế
2.2.3.8 Đánh giá về người đứng đầu Chi cục
Thuế là Chi cục trưởng:

Footer Page 25 of 126.