CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN KHẲNG ĐỊNH ĐẢNG CỘNG SẢN
VIỆT NAM LÃNH ĐẠO QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM - Ý
NGHĨA ĐỐI VỚI VIỆC GIỮ VỮNG VÀ TĂNG CƯỜNG SỰ LÃNH
ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI QUÂN ĐỘI TA HIỆN NAY
Quân đội nhân dân Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch
Hồ Chí Minh sáng lập, tổ chức, lãnh đạo, giáo dục và rèn luyện. Sự lãnh đạo
của Đảng đối với quân đội là nguyên tắc căn bản, một qui luật trong sự nghiệp
xây dựng quân đội kiểu mới của giai cấp công nhân, đồng thời đó là nguồn
sức mạnh chủ yếu, quyết định mọi thắng lợi và trưởng thành của quân đội ta.
Hiện nay, đất nước ta đang bước vào thời kỳ đổi mới, thời kỳ đẩy mạnh
công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước, phấn đấu vì mục tiêu dân giàu nước
mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Trong bối cảnh tình hình thế giới
diễn biến nhanh chóng và phức tạp, cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc
gay go phức tạp, chứa đựng nhiều nhân tố bất ổn khó lường. Chủ nghĩa Đế
quốc đứng đầu là đế quốc mỹ vẫn đang đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hoà
bình” kết hợp với bạo loạn lật đổ, nhằm xoá bỏ sự lãnh đạo của Đảng, xoá bỏ
chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Chúng đang tìm mọi cách để “phi chính trị
hoá” quân đội ta, chia rẽ Đảng với quân đội làm cho quân đội xa rời bản chất
giai cấp công nhân phai nhạt mục tiêu lý tưởng chiến đấu... Trong khi đó
nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc có yêu cầu và nội dung mới. “Bảo vệ vững chắc độc
lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự
an toàn xã hội và nền văn hoá; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã
hội chủ nghĩa, bảo vệ sự nghiệp đổi mới và lợi ích quốc gia, dân tộc” 1. Đáp
ứng yêu cầu nhiệm vụ mới quân đội phải được xây dựng vững mạnh cả về
1

Đảng Cộng sản Việt Nam, văn kiện Đại hội IX, Nxb CTQG, H, 2001, tr. 117.


2



3

bảo vệ quyền lợi của mình. Chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định lịch sử loài
người từ khi phân chia giai cấp là lịch sử đấu tranh giai cấp. Đó là quy luật
khách quan. Để phục vụ cho đấu tranh giai cấp. Thực hiện và bảo vệ lợi ích
của giai cấp thống trị phải tổ chức ra Nhà nước và quân đội. Với tư cách là
một bộ máy của giai cấp thống trị thì quân đội là công cụ của Nhà nước, một
bộ phận trong bộ máy Nhà nước, Quân đội tồn tại với tư cách là công cụ bạo
lực của Nhà nước, của giai cấp thống trị để bảo vệ và thực hiện mục đích
chính trị của một giai cấp nhất định. Do đó, khi Nhà nước ra đời thì quân đội
cũng ra đời.
Chiến tranh bao giờ cũng là sự kế tục của chính trị bằng thủ đoạn bạo
lực. Chiến tranh là biểu hiện tập trung nhất của cuộc đấu tranh chính trị. Quân
đội tồn tại với tư cách là công cụ để tiến hành chiến tranh. Vì vậy, quân đội
bao giờ cũng là công cụ của chính trị, gắn liền với chính trị, không bao giờ có
quân đội trung lập, phi chính trị, đứng ngoài chính trị.
Mác cho rằng: Quân đội của giai cấp thống trị bao giờ cũng mang bản
chất của giai cấp thống trị, không có quân đội phi giai cấp, siêu giai cấp,
mang bản chất của nhiều giai cấp.
Khi xác định sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản là người đào huyệt
chôn chủ nghĩa tư bản và xây dựng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản.
Mác và Ph.Ăngghen còn chỉ cho giai cấp vô sản con đường đúng đắn nhất để
tự giải phóng mình là: Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, giai cấp công
nhân liên minh chặt chẽ với giai cấp nông dân, dùng bạo lực cách mạng, đập
tan bộ máy Nhà nước của giai cấp tư sản, lập nên Nhà nước chuyên chính vô
sản và dùng Nhà nước đó làm công cụ để bảo vệ quyền thống trị của mình đối
với toàn thể xã hội. Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ vẻ vang đó, giai cấp vô
sản tất yếu phải có lực lượng vũ trang của giai cấp mình, lãnh đạo lực lượng
vũ trang đó cùng với nhân dân lao động đấu tranh lật đổ giai cấp thống trị và

Mác - Ăngghen tàon tập, Nxb CTQG, H, 1995, tập 4, tr. 612
5
Mác - Ăngghen tàon tập, Nxb CTQG, H, 1995, tập 19, tr. 21
3
4


5

mới của giai cấp vô sản. Đó là các nguyên tắc về chính trị xã hội, nguyên tắc
tổ chức, nguyên tắc về huấn luyện giáo dục... Vấn đề căn bản nhất trong
những nguyên tắc xây dựng quân đội kiểu mới của Lênin là: Đảng Cộng sản
lãnh đạo chặt chẽ quân đội về mọi mặt, đặt quân đội dưới sự lãnh đạo của
Đảng trong mọi tình huống. Theo Lênin, sự lãnh đạo đó là tất yếu khách quan,
là một quy luật nhằm làm cho Hồng quân Liên Xô tuyệt đối trung thành với
Đảng, với giai cấp công nhân, giữi vững được bản chât giai cấp công nhân,sẵn
sàng chiến đấu hy sinh vì Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Lênin cho rằng: không có
bạo lực cách mạng thì giai cấp vô sản không thể chiến thắng được... Và giai
cấp vô sản nếu muốn thống trị và thực sự thống trị, thì cũng phải tỏ rõ điều đó
bằng tổ chức Quân sự của mình. Người khẳng định: “Một giai cấp bị áp bức,
nếu không cố gắng học tập, sử dụng vũ khí, thì chỉ đáng bị người ta đối xử
như đối với nô lệ.”6
Chủ tịch Hồ Chí Minh trong quá trình tìm đường cứu nước, người đã
đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, qua quá trình nghiên cứu, tiếp thu cùng với
những hoạt động thực tiễn phong phú của mình, Hồ Chí Minh đã trung thành
vận dụng đúng đắn sáng tạo các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về
cách mạng bạo lực về chiến tranh và quân đội... Hồ Chí Minh đã khẳng định:
‘Trong cuộc đấu tranh gian khổ chống kẻ thù của giai cấp và của dân tộc cần
dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng, giành lấy chính
quyền và bảo vệ chính quyền.”7Đồng thời “tuỳ tình hình cụ thể mà quyết định

khách quan. Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Phải tăng cường sự lãmh đạo của Đảng
trong quân đội.”8 Và người đã kết luận: “Quân đội ta có sức mạnh vô địch vì
nó là một Quân đội nhân dân do Đảng ta xây dựng, Đảng ta lãnh đạo và giáo
dục.”9
Những luận điểm trên của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
được tổng kết từ lịch sử đấu tranh giai cấp của xã hội loài người; Lịch sử cho
thấy giai cấp tư sản không bao giờ tự nhường quyền thống trị của mình cho
giai cấp vô sản, mà bằng mọi cách thường xuyên tăng cường bộ máy bạo lực
khổng lồ để đàn áp, tiêu diệt các cuộc cách mạng của giai cấp vô sản. Cho nên
để có thể chiến thắng được chúng, giai cấp vô sản phải nắm vững và kiên
8
9

Hồ Chí Minh, toàn tập,Nxb CTQG, H,1995, tập 7, tr14
Hồ Chí Minh, với các LLVTND,Nxb QĐND, H,1975, tr59


7

quyết tiến hành bạo lực cách mạng, phải vũ trang trong quần chúng, phải tổ
chức lực lượng vũ trang cách mạng của mình để đập tan bạo lực phản cách
mạng của giai cấp tư sản, đập tan bộ máy cai trị của chúng, thiết lập chính
quyền mới, thực hiện sự nghiệp cách mạng của giai cấp vô sản. Bởi vậy, tiến
hành bạo lực cách mạng là con đường , là qui luật để đi đến thắng lợi của cách
mạng vô sản. Chính Đảng của giai cấp công nhân chẳng những phải xây dựng
cương lĩnh, chiến lược, sách lược, phương pháp cách mạng đúng, mà đặc biệt
coi trọng xây dựng lực lượng cách mạng. Trong đó, nhất thiết phải tổ chức ra
lực lượng vũ trang nhân dân, mang bản chất giai cấp công nhân, mà lòng cốt
là quân đội cách mạng, để cùng toàn dân đánh giặc giữ nước, giàng và giữ
chính quyền, bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền và những thành quả cách

chánh cương vắn tắt của Đảng(2/1930) Đảng ta và Hồ Chí Minh đã đề xuất
việc “Tổ chức ra quân đội công nông”, luận cương chính trị của
Đảng(10/1930) cũng nêu “vũ trang cho công nông”, “lập quân đội công nông”
“tổ chức đội tự vệ công nông”. Tại đại hội Đảng lần thứ nhất (3/1935), Đảng
đã ra nghị quyết riêng về tổ chức và lãnh đạo tự vệ thường trực. Nghị quyết
ghi rõ: “Công nông cách mạng tự vệ đội là dưới quyền chỉ huy thống nhất của
Trung ương, quân uỷ Đảng Cộng sản... luôn luôn phải giữ quyền chỉ huy
nghiêm ngặt của Đảng trong đội tự vệ.”10
Đảng ta cho rằng, việc Đảng tổ chức ra quân đội để tiến hành đấu tranh
cách mạng là một tất yếu khách quan, xuất phát từ yêu cầu của sự nghiệp cách
mạng của Đảng. cùng với việc xây dựng lực lượng chính trị trong quần chúng
cách mạng, Đảng coi trọng xây dựngvà lãnh đạo chặt chẽ lực lượng quân sự
của mình. Không những tổ chức ra quân đội, Đảng còn xác định sự tất yếu
phải lãnh đạo quân đội. Với quan điểm lãnh đạo quân đội thuộc về một Đảng
duy nhất là Đảng Cộng sản Việt Nam, không phân quyền lãnh đạo cho bất cứ
một giai cấp, một tổ chức, một đảng phái nào khác. trong những điều kiện lịch
10

Văn kiện quân sự của Đảng, Nxb QĐND, H1960, tr 117,118


9

sử nhất định, về sách lược có thể có sự liên hợp nhất định trong mặt trận,
trong chính quyền, nhưng quân đội, lực lượng vũ trang của Đảng, công cụ bạo
lực chủ yếu của Nhà nước chuyên chính vô sản thì Đảng phải nắm và lãnh
đạo, không thể phân chia cho bất kỳ một lực lượng nào.
Lịch sử xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Quân đội nhân dân
Việt Nam chứng minh rằng, chỉ có sự lãnh đạo đúng đắn sáng suốt của Đảng
Cộng sản Việt Nam thì quân đội mới có đường lối quân sự, chính trị cũng như

của đời sống kinh tế , xã hội nó không bất biến vì vậy để giữ vững bản chất
giai cấp đó Đảng phải thương xuyên lãnh đạo chặt chẽ quân đội, nếu buông
lỏng, không lãnh đạo chặt chẽ thì chắc chắn bản chất giai cấp công nhân của
quân đội sẽ bị sói mòn, quân đội sẽ bị thoái hoá biến chất không còn là lực
lượng chính trị tin cậy, công cụ sắc bén để bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ nữa.
Quân đội nhân dân Việt Nam ra đời từ một nước thuộc địa nửa phong
kiến. Giai cấp công nhân còn nhỏ bé, thành phần quân đội là nông dân nông
thôn, từ phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng dưới sự lãnh đạo của
Đảng Cộng sản Việt Nam. Điều đó đặt ra sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố
quyết định để bảo đảm cho quân đội giữ vững bản chất giai cấp, thực tiễn
quân đội ta khi thành lập chỉ có 34 chiến sĩ, vũ khí thô sơ nhưng đã phát triển
nhanh chóng. Thực tiễn lịch sử hơn 60 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng
thành của quân đội ta cho thấy, sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của
Đảng Cộng sản là nhân tố quyết định đảm bảo cho quân đội giữ vững bản
chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc, có đủ sức để hoàn
thành thắng lợi mọi nhiệm vụ.
Từ cơ sở lý luận và thực tiễn, kinh nghiệm trên có thể khẳng định rằng:
Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức và lãnh đạo Quân đội nhân Việt Nam dân
là tất yếu khách quan, là một quy luật trong sự nghiệp xây dựng quân đội kiểu
mới của giai cấp công nhân Việt Nam.


11

Nguyên tắc Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo tuyệt đối trực tiếp về
mọi mặt đối với Quân đội nhân dân Việt Nam :Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh
đạo tuyệt đối trực tiếp Quân đội nhân dân Việt Nam đây là nguyên tắc cơ bản
nhất trong tổ chức, xây dựng quân đội, nó chi phối toàn bộ hoạt động lãnh đạo
của Đảng đối với quân đội và chi phối đến nhiều vấn dề khác. Nguyên tắ này
nó quyết định đến phương hướng chíh trị, bản chất giai cấp, nội dung hoạt

đội, khẳng định đó là hệ tư tuởng thống trị trong quân đội , đấu tranh loại bỏ
ảnh hưởng của của các hệ tư tưởng phi vô sản vào quân đội. Về phương diện
tổ chức, Đảng lãnh đạo quân đội bằng chính hệ thống tổ chức của Đảng từ
Trung ương đến cơ sở, sự lãnh đạo của Đảng tập trung vào Ban Chấp hành
Trung ương mà thường xuyên trực tiếp là Bộ Chính trị và Ban Bí thư. bằng
chính đội ngũ đảng viên, cán bộ của đảng công tác trên các cương vị trong các
tổ chức Đảng, tổ chức chỉ huy, đoàn thể. Những tổ chức đảng là hạt nhân lãnh
đạo ở các cấp trong quân đội. đội ngũ đảng viên là “người lãnh đạo” tên các
lĩnh vực, các mặt công tác theo sự phân công, phân nhiệm của tổ chức Đảng.
mọi sự lạm dụng quyền lực cá nhân, lợi dụng tổ chức, dùng uy tín cá nhân để
đưa ra nhữnh chủ trương lãnh đạo đối với quân đội nói chung, ở các đơn vị cơ
sở nói riêng đều vi phạm nguyên tắc lãnh đạo của Đảng.
Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với quân đội còn thể
hiện ở chỗ: Đảng lãnh đạo mọi mặt công tác, mọi lĩnh vực mọi nhiệm vụ,
trong mọi điều kiện, hoàn cảnh. Sự lãnh đạo đó không tạo ra “khoảng
chống”, những “vùng cấm”, không “bỏ sót” bất cứ lĩnh vực , hoạt động nào
của quân đội. Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với quân đội
không ngoài mục đích chăm lo xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, tư
tưởng và tổ chức; đảm bảo cho quân đội luôn luôn tuyệt đối trung thành với
Đảng, nhà nước và nhân dân; luôn giữ vững bản chất giai cấp công nhân, tính
nhân dân và tính dân tộc; có sức mạnh chiến đấu cao, hoàn thành nhiệm vụ


13

trong bất cứ tình huống nào. mục đích đó chi phối việc xác định nội dung,
phương thức và cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với quân đội.
Sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội gồm nhiều nội dung, nhưng tập
trung chủ yếu ở những vấn đề sau:
Đảng xác định đường lối, quan điểm quân sự, đường lối xay dựng nền

nhưn, bản chất giai cấp công nhân của quân đội ta không thể tự phát sinh ra từ
việc tập hợp những công dân xuất thân chủ yếu từ nông dân thành một tổ
chức quân sự. Bản chất đó phải do Đảng Cộng sản Việt Nam, đội tiên phong
của giai cấp công nhân Việt Nam mà chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng
lập,giáo dục, rèn luyện quân đội ta. Nhận thức đúng đắn đặc điểm xây dựng
quân đội cách mạng ở một nước tiểu nông mà thành phần xuất thân của các
đội viên chủ yếu từ nông dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh và đảng ta đã luôn đặt
lên hàng đầu vấn đề xây dựng và bồi dưỡng bản chất giai cấp công nhân cho
quân đội , xem đó là cốt lõi, là cơ sở để xây dựng quân đội vững mạnh toàn
diện vì thế xây dựng bản chất giai cấp công nhân của quân đội là vấn đề thuộc
nội hàm của phạm trù Đảng lãnh đạo quân đội. Buông lỏng việc xây dựng bản
chất giai cấp công nhân của quân đội thực chất là buông lỏng sự lãnh đạo của
Đảng đối với quân đội . Trong hơn 60 năm thành lập quân đội, việc chăm lo
xây dựng bản chất giai cấp công nhân của quân đội được hướng tập trung vào
chỗ đảm bảo cho quân đội ấy chiến đấu theo mục tiêu cách mạng và đường
lối chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam , lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi suy nghĩ
và hành động; đảm bảo cho quân đội được xây dựng theo những nnguyên tắc
tổ chức phù hợp với hệ tư tưởng, với đường lối chính trị, quân sự và đường
lối tổ chức của Đảng, của giai cấp công nhân . ngày nay, trước những thủ
đoạn thâm độc của chiến lược “Diễn biến hoà bình” nhằm làm phai nhạt
bản chất giai cấp công nhân của quân đội ta thì vấn đề tăng cường xây


15

dựng, bồi dưỡng bản chất giai cấp công nhân cho cán bộ, chiến sĩ quân đội
càng được quan tâm hơn bao giờ hết.
Đảng lãnh đạo quy mô tổ chức lực lượng, cơ cấu biên chế của quân đội.
Quy mô tổng quân số, cơ cấu tổ chức, biên chế của quân đội là một

tạo nên sức mạnh chiến đấu của quân đội. Trong điều kiện chúng ta còn nhiều
hạn chế về trình độ vũ khí, trang bị , tiềm lực kinh tế và tiềm lực quân sự,
nhưng trong các cuộc kháng chiến chống pháp và chông mỹ, quân và dân ta
dưới sự lãnh đạo của Đảng vẫn giành được thắng lợi to lớn trước đối phương
có ưu thế hơn hẳn về vũ khí trang bị. Điều đó có một nguyên nhân từ sự lãnh
đạo tài tình của Đảng Cộng sản Việt Nam và chủ tịch Hồ Chí Minh về nghệ
thuật quân sự. Ngày nay, để đối phó thắng lợi cuộc chiến tranh xâm lược có
sử dụng vũ khí công nghệ cao, việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối
với quân đội đòi hỏi phải đầu tư phát triển khoa học và nghệ thuật quân sự
việt nam, làm cơ sở huấn luyện bộ đội và chuẩn bị các phương án tác chiến
có hiệu quả.
Đảng lãnh đạo việc bảo đảm vũ khí, trang bị và nuôi dưỡng bộ đội.Vũ
khí, trang bị là một nhân tố quan trọng tạo nến sức mạnh chiến đấu của quân
đội. Việc đảm bảo vũ khí, trang bị cho quân đội là vấn đề cơ mật bởi nó liên
quan chặt chẽ đến nghệ thuật quân sự và phương thức tác chiến, đòi hỏi một
nguồn tài chính lớn lấy từ ngân quỹ quốc gia. Vì vậy, Đảng phải lãnh đạo rất
chặt chẽ. Trong kháng chiến chống mỹ, Đảng ta lãnh đạo rất thành công việc
bảo đảm vũ khí, trang bị cho quân đội ta. Hiện nay, trong điều kiện mới, việc
bảo đảm vũ khí, trang bị đòi hỏi các cấp uỷ đảng phải lãnh đạo chặt chẽ việc
niêm cất, bảo quản, mua sắm, sản xuất, cải tiến, phát triển các loại vũ khí,
trang bị cho phù hợp với điều kiện kinh tế của đất nước và yêu cầu nhiệm vụ
xây dựng, chiến đấu của quân đội. Nâng cao trình độ sẵn sàng chiến đấuvà
sức mạnh chiến đấu của quân đội ta.


17

Cùng với việc lãnh đạo bảo đảm vũ khí, trang bị cho quân đội, việc
lãnh đạo nuôi dưỡng bộ đội, bao gồm toàn bộ những vấn đề bảo đảmđời sống
vật chất và tinh thần của cán bộ, chiến sĩ quân đội cũng là một nội dung đặc

đội kiểu cũ khong thể có. Nhờ đó, mà quân đội kiểu mới của giai cấp công
nhân có ưu thế hơn hẳn về sức mạnh chính trị – tinh thần. Vì thế, công tác
đảng, công tác chính trị là một là một bộ phận rất quan trọng trong hoạt động
lãnh đạo của đảng đối với quân đội và do đó, nói đến tăng cường sự lãnh đạo
của Đảng đối với quân đội là phải nói ngay đến công tác đảng, công tác chính
trị.Thực tiễn lịch sử chiến đấu và trưởnh thành của quân đội ta đã chứng minh
rõ vai trò to lớn đó của công tác đảng, công tác chính trị. Nó xem như là
“mạch sống,là linh hồn” của quân đội ta. Đặc biệt trong chiến tranh hiện đại,
vũ khí, trang bị ngày càng hiện đại đòi hỏi vai trò của công tác đảng, công tác
chính trị ngày càng cao hơn. Mọi biểu hiện hạ thấp vai trò công tâc đảng,
công tác chính trị thực chất là hạ thấp vai trò lãnh đạo của Đảng, sẽ dẫn đến
những sai lầm không thể lường trước được đối với sự nghiệp xây dựng quân
đội. Bài học của quân đội các nước xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu
là một thực tiễn lịch sử chứngminh điều đó
Như vậy Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Quân đội nhân dân Việt
Nam là một tất yếu khách quan, là sự đòi hỏi của lịch sử, là sứ mệnh của giai
cấp công nhân Việt Nam. Sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của
Đảng đối với quân đội là nhân tố quyết định bản chất giai cấp công nhân , đến
sức mạnh chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam , đảm bảo cho quân đội
tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc, nhân dân, chế độ xã hội chủ nghĩa,
hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Hiện nay trước những yêu cầu
mới của sự nghiệp cách mạng, đòi hỏi Đảng phải tiếp tục tăng cường hơn nữa
sự lãnh đạo đối với quân đội, đảm bảo cho quân đội ta hoàn thành tốt chức
năng, nhiệm vụ của mình trong giai đoạn hiện nay.


19

Từ nhữnh cơ sở lý luận và thực tiễn, có thể khẳng định rằng: Đảng
Cộng sản Việt Nam tổ chức và lãnh đạo Quân đội nhân dân Việt Nam là tất

Đảng cũng qui định: “Đảng lãnh đạo Quân đội nhân dân và Công annhân dân
tuyệt đối trực tiếp về mọi mặt”12
Báo cáo của ban chấp hành trung ương khoá IX về công tác xây dựng
Đảng Tại đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X : Đối với lĩnh vực quốc phòng
an ninh, Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt các lĩnh vực này về
quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách, xây dựng các lực lượng vũ
trang nhân dân trong sạch, vững mạnh, có bản lĩnh chính trị vững vàng, sẵn
sàng chiến đấu trong mọi tình huống; Đồng thời phát huy trách nhiệm quản lý
của nhà nước đối với các cơ quan này.
Đó là nguyên tắc cơ bản xuyên suốt, bất di bất dịch trong xây dựng
quân đội. Tất cả mọi hoạt động về xây dựng, quản lý, sử dụng Quân đội nhân
dân Việt Nam dù ở cấp nào, trong điều kiện hoàn cảnh nào, cũng phải đặt
dưới sự lãnh đạo trực tiếp, chặt chẽ của Đảng, không một chút nơi lỏng,
không thông qua một tổ chức trung gian nào và tuyệt đối không chia sẻ quyền
lãnh đạo ấy cho bất kỳ đảng phái hay tổ chức trung gian nào khác. Kiên quyết
từ trong trứng nước mọi âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật
đổ của địch đối với Quân đội nhân dân Việt Nam, không để sẩy ra hiện tượng
“tự diễn biến” theo quĩ đạo tư bản chủ nghĩa trong cán bộ, chiến sĩ, không để
địch thực hiện âm mưu “phi chính trị hóa” các lực lượng trong Quân đội nhân
dân Việt Nam. Cần thực hiện tốt các giải pháp sau:
Xây dựng các cơ quan cấp chiến lược của Đảng, trước hết là ban cháp
hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Đảng uỷ Quân sự Trung ương
ngang tầm với yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo sự nghiệp quốc phòng, xây dựng
quân đội trong điều kiện mới.

11
12

Đảng cộng sản Việt Nam, VKĐH IX, tr 41-42
Điều lệ Đảng, Nxb CTQG 2001, tr37

dựng Đảng đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ quốc phòng, xây dựng quân đội trong


22

thời kỳ mới không chỉ tập trung vào nâng cao sức mạnh lãnh đạo các cơ quan
lãnh đạo cấp chiến lược của Đảng, không chỉ trực tiếp xây dựng Đảng bộ
quân đội trong sạch, vững mạnh, mà còn phải quan tâm làm chuyển biến về
nhận thức, nâng cao năng lực lãnh đạo của cấp uỷ các cấp trong toàn bộ hệ
thống chính trị, trước hết là cấp uỷ địa phương nơi trực tiếp lãnh đạo thực
hiện nhiệm vụ tuyển quân; xây dựng và quản lý bộ đội địa phương, dân quân
tự vệ; xây dựng lực lượng dự bị động viên; tổ chức xây dựng khu vực phòng
thủ. Do vậy, cấp uỷ đảng địa phương là cơ quan trực tiếp tổ chức lãnh đạo
thực hiện các nhiệm vụ quốc phòng ở địa phương và có trách nhiệm tham gia
xây dựng quân đội theo chức năng và nhiệm vụ được phân cấp.
Đẩy mạnh việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo chủ chốt của các
ban, ngành ở Trung ương và địa phương về kiến thức quốc phòng, xây dựng
quân đội.
Sức mạnh lãnh đạo của Đảng đối với nhiệm vụ xây dựng quân đội,
củng cố quốc phòng còn thể hiện ở vai trò tiên phong của đội ngũ cán bộ chủ
chốt, ở trong quân đội cũng như ở các ban, ngành của Trung ương và địa
phương trong việc chủ động, sáng tạo thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, xây
dựng quân đội đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của giai đoạn mới. Cũng như đội
ngũ cán bộ, lãnh đạo chủ chốt trong quân đội hiện nay và trong thời gian tới,
số cán bộ lãnh đạo chủ chốt các ban, ngành ở Trung ương và địa phương đều
trưởng thành chủ yếu trong điều kiện thời bình, trong đó có khá nhiều cán bộ
chưa có thời gian phục vụ trong quân đội, nên kiến thức về quốc phòng, kinh
nghiệm về lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng quân đội còn nhiều hạn chế. Trong khi
đó, số cán bộ đã trải qua chiến đấu, có nhiều kinh nghiệm trong đấu tranh
chính trị lại giảm mạnh. Bởi vậy, việc chăm lo bồi dưỡng kiến thức quốc

đắn qui luật khách quan và thực tiễn của hoạt động lãnh đạo; phát hiện ra và
khắc phục cho được những bất cập nảy sinh trong quá trình tổ chức thực hiện


24

sự lãnh đạo để giữ vững và tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo của Đảng đối với
quân đội, tránh chủ quan, bảo thủ,chống ách tắc, trì trệ dẫn đến làm suy giảm
hiệu lực lãnh đạo.
Trong thực tiễn lãnh đạo cách mạng, lãnh đạo quân đội, ngay từ những
ngày đầu tổ chức ra quân đội, Đảng ta đã xác định cơ chế lãnh đạo của Đảng
đối với quân đội, và trong suốt tiến trình lịch sử, cơ chế lãnh đạo của Đảng
đối với quân đội không ngừng được đổi mới, bổ sung và hoàn thiện. Cơ chế
Đảng lãnh đạo quân đội đã phát huy tác dụng to lớn, tạo ra được nội lực mạnh
mẽ, thúc đẩy các tổ chức, các lực lượng nâng cao giá trị cao đẹp của chủ
nghĩa anh hùng cách mạng, bản chất giai cấp công nhân Việt Nam của quân
đội lên tầm cao mới, nhất là trong xây dựng lực lượng vũ trang,tiến hành
chiến tranh cách mạng trong suốt cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, trực
tiếp đưa quân đội ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.
TRước đòi hỏi của công cuộc xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng
để đánh thắng mọi kẻ thù trong chiến tranh hiện đại, ngày 15-12-1982, Bộ
Chính trị ra nghị quýet số 07-NQ/Twveef “đổi mới, hoàn thiện cơ chế lãnh
đạo của Đảng đói với Quân đội nhân dân Việt Nam, sự nghiệp quốc phòng và
chế độ một người chỉ huy trong quân đội”. Ngày 4-7-1985, Bộ Chíh trị đã ban
hành nghị quyết số 27- NQ/TW về “tiếp tục kiện toàn cơ chế lãnh đạo của
Đảng đối với Quân đội nhân dân Việt Nam và sự nghiệp quốc phòng”. Quá
trình thực hiện cơ chế 27 đã tạo nên những chuyển biến mới, tích cực trong
xây dựng Đảng, xây dựng cơ quan chính trị, xây dựng đội ngũ cán bộ, xây
dựng các tổ chức quần chúng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở... tạo nên
sức sống và sinh lựcmới, thiết thực góp phần giữ vững và tăng cường bản chất

đảng viên. Trong quá trình triển khai thực tổ chức hiện Nghị quyết, phải làm
cho mọi tổ chức, mọi lực lượng, mọi người, trước hết là lãnh đạo, chỉ huy
các cấp nhận thức sâu sắc và thống nhất quan điểm, tư tưởng cơ bản của
Nghị quyết, thấy rõ tính tất yếu khách quan của việc hoàn thiện cơ chế