Đổi mới công tác chủ nhiệm lớp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.

I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trường học là nơi trẻ em được hình thành và phát triển nhân cách toàn
diện. Ở trường các em được đón nhận sự quan tâm dạy bảo của các thầy cô
giáo, sự tận tình giúp đỡ của bạn bè và được sống trong tập thể lớp, các em có
điều kiện phát triển trí tuệ và năng khiếu của bản thân. Đến trường các em
không chỉ học tập các môn học mà còn được rèn luyện, được tham gia nhiều
hoạt động tập thể phù hợp với lứa tuổi, vui và bổ ích. Hoạt động học tập và
hoạt động giáo dục (theo nghĩa hẹp) là hai mặt quan hệ chặt chẽ với nhau, thúc
đẩy lẫn nhau cùng phát triển trong toàn bộ quá trình phát triển chung của trẻ
em. Có thể nói trường học là vườn ươm cho những tài năng tương lai của đất
nước.
Ở tiểu học, ngoài giáo viên dạy môn chuyên (Âm nhạc, Mĩ thuật, Ngoại
ngữ…) mỗi giáo viên đều được phân công một lớp. Họ không những phải đảm
nhiệm việc giảng dạy nhiều môn học mà còn phải làm công tác chủ nhiệm lớp.
Khác với các bậc học trên, trẻ em tiểu học còn nhỏ tuổi, các kĩ năng hoạt động
còn hạn chế, ý thức tổ chức kĩ luật và ý thức tự giác của các em chưa cao. Để
làm tốt công tác chủ nhiệm lớp, đòi hỏi giáo viên phải đầu tư nhiều thời gian và
công sức. Do đó giáo viên chủ nhiệm lớp có vai trò quyết định trong việc tổ
chức và triển khai các hoạt động trong suốt năm học. Nếu giáo viên biết làm tốt
công tác chủ nhiệm lớp, biết xây dựng và triển khai kế hoạch chủ nhiệm lớp
một cách có hiệu quả sẽ có tác dụng tốt cho việc thực hiện các chỉ tiêu giáo
dục, góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho
học sinh. Chính vì vậy, tôi đã mạnh dạn chọn vấn đề “ Đổi mới công tác chủ
nhiệm lớp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh”
làm đề tài nghiên cứu của mình.
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
2.1. Mục têu
Nhận thức tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm, sự cần thiết phải xây

- Phương pháp điều tra.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục.
- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động.
- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia.
- Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm.
c) Phương pháp thống kê toán học
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
Đổi mới công tác chủ nhiệm lớp là một việc làm hết sức cần thiết trong
môi trường giáo dục hiện nay. Để các em học tập tốt hơn, mỗi giáo viên cần
Trường TH Lý Tự Trọng

-2-

Giáo viên: Trương Thị Thành


Đổi mới công tác chủ nhiệm lớp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.

có tính kiên trì, nhẫn nại, tận tình, chịu thương và chịu khó. Sự nhiệt tâm, chu
đáo của giáo viên là một trong những yếu tố quan trọng đảm bảo sự thành công
trong công tác chủ nhiệm lớp. Đổi mới công tác chủ nhiệm, người giáo viên tức
là người làm công tác trong ngành giáo dục và là người chủ của một lớp học,
người chỉ đạo mọi hoạt động trong lớp học của mình, nhưng cũng đồng thời
phải là người chịu bất kì những hậu quả gì mà học sinh trong lớp chủ nhiệm
của mình mang lại. Chính vì vậy, mà người giáo viên chủ nhiệm lớp ở bậc học
tiểu học có vai trò vô cùng quan trọng, là nhân tố quyết định chất lượng giáo
dục toàn diện cho học sinh.
Xây dựng Hội đồng tự quản học sinh là một biện pháp giáo dục nhằm:
- Thúc đẩy sự phát triển về đạo đức, tình cảm và ý thức xã hội của học

có thói quen đi vào nề nếp trong sinh hoạt, học tập, giao tiếp, có các kĩ năng
sống cơ bản để các em dần dần trở thành những người có khả năng sống tự lập,
sống có ích trong xã hội. Những người làm được việc đó không ai ngoài người
trực tiếp giáo dục và giảng dạy các em hàng ngày và hơn ai hết đó chính là
người giáo viên chủ nhiệm lớp ngay từ bậc tiểu học…Không có học sinh cá
biệt, chỉ có giáo viên chủ nhiệm không đủ kiên nhẫn cảm hóa học sinh, không
có tình yêu thương con trẻ, không biết lắng nghe, không biết chia sẽ và không
yêu nghề mà mình đã chọn và sẽ gắn bó suốt đời.
Hiện nay đôi khi còn chạy theo thành tích mà một số giáo viên chưa thực
sự quan tâm đến công tác chủ nhiệm lớp, chưa thấy được vai trò của công tác
chủ nhiệm lớp trong việc giáo dục học sinh, các hình thức hoạt động còn tẻ
nhạt, chưa có sự cải tiến. Mặc dù giáo dục đang trong giai đoạn bùng nổ về đổi
mới nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học song hầu như công
tác chủ nhiệm lớp chưa thực sự đổi mới. Giáo viên chưa thực sự gắn bó chặt
chẽ với lớp học, chưa coi lớp học như ngôi nhà thứ hai của mình. Việc theo dõi,
quán xuyến nhắc nhở học sinh không được thường xuyên, liên tục. Giáo viên
còn tập trung quá nhiều vào việc giảng dạy văn hóa, ít quan tâm đến nề nếp
lớp. Việc phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình, các tổ chức đoàn thể
trong nhà trường và ngoài xã hội chưa phát huy hiệu quả.
Trên đây là những nguyên nhân chính dẫn đến thực chất lượng học tập của
học sinh chưa cao. Trước một thực trạng như vậy, là giáo viên chủ nhiệm tôi
không thể không suy nghĩ phải làm gì để thay đổi thực trạng này và nâng cao
chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.
3. Nội dung và hình thức của giải pháp
3.1. Mục tiêu của giải pháp
Rèn cho học sinh các nề nếp, thói quen tốt trong học tập, trong sinh hoạt
cũng như trong các lĩnh vực khác. Hình thành và phát triển ở học sinh các kĩ
năng hoạt động, ý thức tổ chức kĩ luật và ý thức tự giác cao. Tạo cho các em
Trường TH Lý Tự Trọng


- Tiết kiệm điện, nước.
- Đồng phục đúng quy định.
- Bỏ rác, đi vệ sinh đúng quy định.
- Tham gia tích cực các hoạt động của lớp.
- Thương yêu, đoàn kết giúp đỡ bạn.
c) Bầu Bộ máy Hội đồng tự quản lớp:

Trường TH Lý Tự Trọng

-5-

Giáo viên: Trương Thị Thành


Đổi mới công tác chủ nhiệm lớp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.

Việc chọn bầu và xây dựng Hội đồng tự quản lớp ở lớp tôi chủ nhiệm
bao giờ cũng được tổ chức chu đáo, tôi xem đây là buổi lễ Đại hội lớp với tinh
thần dân chủ và tự giác. Đầu tiên cho các em Ứng cử; tiếp đến là Đề cử; Công
bố danh sách ứng cử và đề cử; Những người có tên trong danh sách tranh cử
bằng giới thiệu về mình nói rõ chương trình hành động. Bầu ban kiểm phiếu.
Ai có số phiếu cao nhất được làm Chủ tịch hội đồng tự quản, 3 người có số
phiếu cao tiếp theo làm Phó Chủ tịch hội đồng tự quản. Để lớp học hoạt động
theo mô hình tự quản tốt đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm cần có sự năng động, tự
tin, sáng tạo, linh hoạt trong các hoạt động tổ chức lớp học, có cái nhìn thấu
đáo về các em học sinh. Từ những nội dung tiếp thu từ Ban quản lý Dự án
VNEN Trung ương về tổ chức lớp học theo Mô hình tự quản, đội ngũ giáo viên
nhà trường tích cực trao đổi phương pháp mới và hướng dẫn học sinh thực
hành ngay trên lớp học. Học sinh được ứng cử và đề cử vào Hội đồng tự quản
của lớp mình dựa trên các tiêu chí cho từng vị trí lãnh đạo chủ chốt của lớp học

quan, thăm lớp dự giờ...
Ngoài ra Chủ tịch Hội đồng tự quản lớp còn phải thực hiện mọi nhiệm vụ
giống như một giáo viên chủ nhiệm khi cần thiết.
+ Vai trò của 3 Phó chủ tịch hội đồng tự quản lớp (Kiêm trưởng ban học
tập, ban ngoại giao và ban thể dục thể thao)
Vạch kế hoạch cụ thể cho từng nhóm, cá nhân trong lĩnh vực học tập.
Theo dõi việc học tập hằng ngày của các nhóm, cá nhân ghi lại chính xác ngày,
giờ để từ đó lấy cơ sở đánh giá trong quá trình học tập.
Ghi nhận những thành tích xuất sắc của nhóm, cá nhân để động viên
khuyến khích cũng như nhắc nhở và có biện pháp giúp đỡ, khắc phục những vi
phạm trong học tập và rèn luyện.
Thay mặt Chủ tịch Hội đồng tự quản lớp khi Chủ tịch Hội đồng tự quản
lớp vắng mặt.
Tổ chức tốt các buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ như chữa bài tập hay sinh
hoạt Sao, múa hát tập thể.
Tổng hợp báo cáo kết quả hoạt động của lớp mình với giáo viên chủ
nhiệm.
+ Vai trò của các Trưởng ban (Ban học tập, ban ngoại giao, ban văn
nghệ, ban thể dục, ban sức khỏe và ban vệ sinh)
Theo dõi kế hoạch lao động của nhà trường để phổ biến, có kế hoạch, chỉ
đạo cho lớp thực hiện.
Chỉ đạo công việc vệ sinh, trực nhật của lớp.
Gương mẫu trong việc giữ gìn vệ sinh chung, tuyên truyền đến từng tổ
nhóm, cá nhân trong công tác vệ sinh chung của nhà trường.

Trường TH Lý Tự Trọng

-7-

Giáo viên: Trương Thị Thành

đúng như trong kế hoạch chủ nhiệm mà tôi đã nêu. Ngoài ra tôi hướng dẫn cho
các em sinh hoạt văn nghệ theo chủ đề tự chọn đó là Tiếng hát dân ca, thi hùng
biện giỏi, thi làm emxi. Tuy thời gian chỉ có 15 phút nhưng càng quan sát, tôi
càng thấy các em có nhiều hoạt động phong phú và sôi nổi.
Trường TH Lý Tự Trọng

-8-

Giáo viên: Trương Thị Thành


Đổi mới công tác chủ nhiệm lớp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.

Trong giờ sinh hoạt cuối tuần: Mỗi giờ sinh hoạt cuối tuần là một bài học
kinh nghiệm cho từng em. Các em vừa nhìn lại được kết quả học tập, hoạt động
của mình trong một tuần để biết được những mặt mạnh cần phát huy và những
tồn tại cần khắc phục. Tôi cho các nhóm trưởng nêu các ưu điểm và những hạn
chế của nhóm mình từ đó đưa ra ưu điểm chung của cả lớp. Những tồn tại của
tập thể, tôi có biện pháp hỗ trợ còn đối với cá nhân tôi gặp riêng trao đổi chứ
không phê bình trước lớp. Cách làm đó của tôi hầu như em nào cũng đồng tình
bởi thấy lớp có sự chuyển biến rõ rệt về học tập, lao động cũng như về các
hoạt động khác.
Trong các tiết hoạt động tập thể: Tôi đã phối hợp với giáo viên Tổng phụ
trách Đội hướng dẫn cho Phó chủ tịch Hội đồng tự quản kiêm trưởng ban văn
nghệ, ban thể dục tổ chức cho các bạn sinh hoạt ngoài trời, hướng dẫn các bạn
chơi những trò chơi hấp dẫn, sinh động, giúp các em thoải mái tinh thần. Tôi
hướng dẫn thành viên trong Hội đồng tự quản lớp tổ chức cho các bạn chơi trò
chơi: “Hái hoa dân chủ” với các câu hỏi xoay quanh những kiến thức các em đã
học nhằm giúp các em hứng thú và khắc sâu kiến thức hơn.
Trước đợt kiểm tra cuối kỳ 1, tôi thay mặt các thành viên trong Hội đồng


Tôi phát động ngay phong trào “Nói lời hay, làm việc tốt” để khắc phục
tình trạng này. Hằng ngày giao nhiệm vụ cho các nhóm trưởng theo dõi thi đua
từng cá nhân, Hội đồng tự quản lớp theo dõi chung trong lớp. Đến cuối tuần có
tiết sinh hoạt tập thể sẽ tổng kết xếp loại thi đua cho từng nhóm. Những em
biết khắc phục và có chuyển biến, giáo viên kịp thời khen ngợi động viên các
em. Vì thế muốn khắc phục được tình trạng này giáo viên phải tác động nhiều
lần và tác động thường xuyên.
e) Họp cha mẹ học sinh:
Tiến hành theo kế hoạch của nhà trường, vào đầu năm học, sau học kì 1
và cuối năm học nhằm thông báo kế hoạch giáo dục của lớp, của trường, tình
hình học tập và rèn luyện của học sinh, bàn các biện pháp phối hợp giữa nhà
trường và gia đình. Đây là một trong những nội dung quan trọng tạo uy tín của
giáo viên đối với các bậc cha mẹ học sinh nên tôi chuẩn bị thật chu đáo các nội
dung, có năng lực tổ chức, biết kết hợp với Hội cha mẹ học sinh để thu hút
đuợc sự nhiệt tình ủng hộ của các bậc cha mẹ cho phong phào của lớp, của
truờng.
g) Lập bảng theo dõi từng cá nhân học sinh:
Sau mỗi giai đoạn của năm học cần có sự đánh giá cơ bản về hành vi thái
độ của từng học sinh để từ đó có sự điều chỉnh và tác động kịp thời đến từng
em. Tôi thường xuyên thông báo kết quả học tập và rèn luyện của học sinh cho
cha mẹ thông qua phiếu liên lạc. Những truờng hợp cần thiết tôi trao đổi trực
tiếp với cha mẹ học sinh. Duy trì tốt thông tin hai chiều giữa giáo viên và cha
mẹ học sinh trong công tác giáo dục các em.
3.3. Mối quan hệ giữa giải pháp, biện pháp
Các biện pháp, giải pháp được đưa ra khi thực hiện để tài này là: Biện
pháp xây dựng kế hoạch chủ nhiệm, xây dựng nề nếp, chỉ tiêu của lớp, hướng
dẫn Hội đồng tự quản học hoạt động. Như vậy để học sinh có một môi trường
học tập và rèn luyện thuận lợi thì giáo viên phải nhận thức được các giải pháp,
biện pháp trên có mối quan hệ mật thiết với nhau nói cách khác phải làm tốt


Sau khi thực hiện
Môn

Điểm KT cuối HKI
Năng lực
Phẩm chất
TB trở lên Dưới TB
Đạt
Chưa đạt
Đạt
Chưa đạt
SL TL% SL TL% SL TL% SL TL% SL TL% SL TL%
Toán 30 96,8 1
3,2 30 96,8 1
3,2 30 96,8 1
3,2
Tiếng 30 96,8 1
3,2
Việt

Nhìn vào bảng tổng hợp ta dễ dàng nhận thấy chất lượng học tập của các
em đầu năm chưa cao, trong giờ học một số em vẫn nói chuyện làm mất trật tự
của giờ học, một số em còn lười, chưa tập trung vào học hành. Hội đồng tự
quản học sinh chưa có phương pháp để nâng cao chất lượng trong học tập cũng
như trong mọi hoạt động khác.
Qua các biện pháp thực hiện, Hội đồng tự quản lớp trở thành những người
gương mẫu, có năng lực quản lí tốt.
Tập thể lớp có ý thức tự quản cao, tích cực, tự giác, chăm chỉ trong học
tập. Kết quả học tập và rèn luyện của các em ngày một nâng cao.

hóa các nội dung công việc, biện pháp thực hiện, phân công nhiệm vụ cho các
thành viên trong lớp, có kế hoạch theo dõi, đôn đốc kiểm tra và rút kinh
nghiệm.
Muốn giáo dục học sinh có hiệu quả, giáo viên chủ nhiệm phải kết hợp
đồng bộ các tổ chức như: Giáo viên bộ môn, tổng phụ trách Đội, phụ huynh
học sinh.
Đối với tập thể lớp, người giáo viên bao giờ cũng giữ vai trò chủ đạo
trong quá trình giáo dục học sinh.
Giáo viên chủ nhiệm phải nắm được đặc điểm chung của lứa tuổi để có
những tác động chung phù hợp, mặt khác phải nắm được đặc điểm riêng của
từng em mới có tác động tích cực với từng đối tượng học sinh.

Trường TH Lý Tự Trọng

- 13 -

Giáo viên: Trương Thị Thành


Đổi mới công tác chủ nhiệm lớp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.

Giáo viên chủ nhiệm lớp cần tìm hiểu và nắm vững học sinh trong lớp về
mọi mặt để có biện pháp tổ chức việc giáo dục sát với học sinh, nhằm thúc đẩy
việc tiến bộ của lớp.
Là một giáo viên tiểu học, muốn làm tốt công tác chủ nhiệm lớp mình
phụ trách, đòi hỏi người giáo viên phải chịu khó học hỏi, tham khảo và rút ra
những kinh nghiệm trong thực tế lớp mình phụ trách để giúp các em hình thành
nhân cách và phát triển năng lực.
2. Kiến nghị
Các cấp lãnh đạo, chuyên môn cần tạo điều kiện tốt nhất cho giáo viên chủ

.........
…...........................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
......................................................................................................................

DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO
TT

Tên tài liệu

Trường TH Lý Tự Trọng

Tác giả
- 15 -

Giáo viên: Trương Thị Thành


Đổi mới công tác chủ nhiệm lớp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.

1

Báo Thế giới trong ta

Ngô Văn Nghị

tháng 4 + 5 / 2008.


TT
1

Tên mục
I. Phần mở đầu

Trường TH Lý Tự Trọng

Trang
1

- 16 -

Giáo viên: Trương Thị Thành


Đổi mới công tác chủ nhiệm lớp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.

2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13


1
1
1
2
2
2
2
2
2
3
4
4
5
11
12
13
13
14

Giáo viên: Trương Thị Thành


Đổi mới công tác chủ nhiệm lớp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.

Trường TH Lý Tự Trọng

- 18 -

Giáo viên: Trương Thị Thành