Header Page 1 of 132.

LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu do chính tôi thực hiện. Các số liệu
thu thập và kết quả phân tích trong luận án là trung thực, và chưa từng được ai công bố
trong bất kỳ công trình nào khác.
Đoàn Ngọc Phả

Footer Page 1 of 132.

i


Header Page 2 of 132.

LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập, nghiên cứu tôi đã nhận được nhiều giúp đỡ quí báu từ
Quí Thầy, cô ở Trường Đại học Kinh tế, các nhà khoa học trong ngoài nước; hỗ trợ
tích cực từ đồng nghiệp, bạn bè, gia đình để hoàn thành luận án. Nhân đây, tôi xin trân
trọng tỏ lòng biết ơn đến các ân nhân đã giúp đỡ tôi trong thời gian qua.
Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn Thầy Đinh Phi Hổ, người hướng dẫn khoa
học của đề tài nghiên cứu, đã tận tình hướng dẫn để giúp tôi hoàn thành luận án. Tôi
cũng xin cảm ơn Quí Thầy ở Khoa Kinh tế phát triển, Trường Đại học Kinh tế
Tp.HCM đã phê bình, góp ý cụ thể về các lĩnh vực chuyên môn để khắc phục các
khuyết điểm về nghiên cứu học thuật, đặc biệt là Quí Thầy: Nguyễn Hoàng Bảo, Phạm
Khánh Nam, Nguyễn Hữu Dũng, Nguyễn Tấn Khuyên, Trần Tiến Khai…
Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn các nhà khoa học, đồng nghiệp đã giúp tôi thu
thập tài liệu tham khảo quí báu; các đồng nghiệp ở An Giang, Cần Thơ, Tiền Giang đã
tích cực phối hợp, giúp đỡ tôi điều tra thu thập số liệu phục vụ đề tài nghiên cứu.
Sau cùng, tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đến bạn bè thân thuộc, thân nhân gia
đình đã hỗ trợ tinh thần; đồng hành, chia sẻ khó khăn với tôi trong suốt quá trình thực

ix

Danh sách hình ………………………………………………..

xii

Tóm tắt …………………………………………………………

xiii

CHƯƠNG 1
GIỚI THIỆU ....................................................................................................................1
1.1.ĐẶT VẤN ĐỀ .......................................................................................................1
1.1.1. Bối cảnh thực tiễn .........................................................................................1
1.1.2. Bối cảnh lý thuyết .........................................................................................2
1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU .........................................................................................4
1.2.1. Mục tiêu tổng quát ........................................................................................4
1.2.2. Mục tiêu cụ thể..............................................................................................4
1.3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU...................................................................5
1.3.1. Đối tượng nghiên cứu ...................................................................................5
1.3.2. Không gian ....................................................................................................5
1.3.3. Thời gian .......................................................................................................5
1.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ..................................................................................6
1.4.1. Phương pháp nghiên cứu ..............................................................................6
1.4.2. Thu thập dữ liệu ............................................................................................7
1.4.2.1. Dữ liệu thứ cấp ......................................................................................7
1.4.2.2. Dữ liệu sơ cấp ........................................................................................7
1.5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI ....................................................9
1.5.1. Ý nghĩa khoa học ..........................................................................................9
1.5.2. Ý nghĩa thực tiễn ...........................................................................................9

2.3. KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ CÁC CHƯƠNG TRÌNH KHUYẾN NÔNG CHUYỂN GIAO
CÔNG NGHỆ MỚI VÀ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ TRONG NÔNG NGHIỆP ........... 49
2.3.1. Quản lý dịch hại tổng hợp (IPM-Integrated Pest Management) ................ 49
2.3.2. Hệ thống thâm canh lúa (SRI-System of Rice Intensification) .................. 53
2.3.3. Chương trình "Ba giảm ba tăng" trong sản xuất lúa. .................................. 62
2.3.4. Chương trình "Một phải năm giảm" ........................................................... 66
2.3.5. Chương trình “Khuyến nông có sự tham gia” ............................................ 73
2.3.6. Khảo sát chất lượng dịch vụ công trong nông nghiệp nông thôn và hài lòng
của nông dân ......................................................................................................... 75
2.4. KHUNG PHÂN TÍCH CỦA LUẬN ÁN....................................................................... 76
CHƯƠNG 3
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................................................................................. 79

Footer Page 4 of 132.

iv


Header Page 5 of 132.

3.1. GIỚI THIỆU ..........................................................................................................79
3.2. CÁC GIỚI HẠN TRONG NGHIÊN CỨU ....................................................................80
3.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ CÁC GIẢ THUYẾT...............................................80
3.3.1. NHÓM GIẢ THUYẾT (1): THỰC HÀNH SẢN XUẤT VÀ HIỆU QUẢ KỸ THUẬT ..81
3.3.2. Nhóm giả thuyết (2): Hiệu quả kinh tế-thu nhập ........................................82
3.3.3. Nhóm giả thuyết (3): chất lượng dịch vụ tập huấn khuyến nông ...............83
3.4. CƠ SỞ DỮ LIỆU ....................................................................................................85
3.4.1. Thiết kế bảng câu hỏi ..................................................................................85
3.4.2. Lấy mẫu ......................................................................................................86
3.5. PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH DỮ LIỆU .....................................................................89

4.4.5. Thu hoạch và sau thu hoạch ..................................................................... 118
4.5. HIỆU QUẢ KINH TẾ-THU NHẬP .......................................................................... 119
4.5.1. Tổng chi phí .............................................................................................. 120
4.5.2. Giá thành sản xuất .................................................................................... 120
4.5.3. Lợi nhuận .................................................................................................. 122
4.6. TÓM TẮT CHƯƠNG ........................................................................................... 123
CHƯƠNG 5
CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ KHUYẾN NÔNG ........................................................... 125
VÀ SỰ HÀI LÒNG CỦA NÔNG DÂN ..................................................................... 125
5.1. GIỚI THIỆU ........................................................................................................ 125
5.2. ĐẶC ĐIỂM MẪU ĐIỀU TRA ................................................................................. 125
5.2.1. Độ tuổi ...................................................................................................... 125
5.2.2. Giới tính ................................................................................................... 126
5.2.3. Diện tích đất canh tác lúa ......................................................................... 126
5.2.4. Trình độ học vấn ....................................................................................... 127
5.3. PHÂN TÍCH THỐNG KÊ CÁC THANG ĐO .............................................................. 128
5.3.1. Thang đo Chất lượng dịch vụ tập huấn .................................................... 128
5.3.1.1. Thống kê mô tả thang đo ................................................................... 128
5.3.1.2. Độ tin cậy .......................................................................................... 131
5.3.1.3. Phân tích nhân tố .............................................................................. 133
5.3.2- Thang đo Hiệu quả của công nghệ "Một phải năm giảm" ....................... 138
5.3.2.1. Thống kê mô tả thang đo ................................................................... 138
5.3.2.2. Độ tin cậy .......................................................................................... 138
5.3.2.3. Phân tích nhân tố ............................................................................... 139
5.3.3. Thang đo Hài lòng .................................................................................... 140
5.3.3.1. Thống kê mô tả Thang đo ................................................................. 141
5.3.3.2. Độ tin cậy .......................................................................................... 141
5.3.3.3. Phân tích nhân tố ............................................................................... 142
5.4. PHÂN TÍCH HỒI QUI ........................................................................................... 143
5.4.1. Mô hình nghiên cứu quan hệ chất lượng dịch vụ và sự hài lòng.............. 143

PHỤ LỤC ....................................................................................................................182

Footer Page 7 of 132.

vii


Header Page 8 of 132.

CHỮ VIẾT TẮT
3G3T: "Ba giảm ba tăng"
1P5G: "Một phải năm giảm"
ACP: Dự án Cạnh tranh nông nghiệp (Agricultural Competitiveness Project)
AWD: Tưới ướt khô xen kẻ (Alternate Wetting and Drying)
BVTV: bảo vệ thực vật
CBKT: cán bộ kỹ thuật
DV: dịch vụ
ĐBSCL: Đồng bằng Sông Cửu Long
FAO: Tổ chức Lương Nông thuộc Liên Hiệp quốc (Food and Agriculture Organizaton)
FFS: Phương pháp tập huấn trường học ngoài đồng của nông dân (Farmer Field
School)
GV: giảng viên
HV: học viên
KN: khuyến nông
IEG-WB: Nhóm đánh giá độc lập của Ngân hàng Thế giới
(Independent Evaluation Group-World Bank)
IPM: quản lý dịch hại tổng hợp (Integrated Pest Management)
IRRI: Viện Nghiên cứu lúa gạo quốc tế (International Rice Research Institute)
ND: nông dân
NN: nông nghiệp

và xác nhận
Bảng 2.6. Kết quả áp dụng "Một phải năm giảm"
ở các ruộng trình diễn vụ Hè Thu 2009 ở An Giang
Bảng 2.7. Kết quả điều tra tác động chương trình
"Một phải năm giảm"

63

65

67

70
71

Bảng 3.1. Phân bố mẫu

88

Bảng 4.1. Số nhân khẩu trong hộ gia đình nông dân

95

Bảng 4.2. Số lao động trong hộ gia đình nông dân

96

Bảng 4.3. Trình độ học vấn phổ thông của chủ hộ

97

Footer Page 9 of 132.

ix


Header Page 10 of 132.

Bảng 4.11. Ảnh hưởng thuốc BVTV đến sức khoẻ nông dân

104

Bảng 4.12. Đời sống nông dân

104

Bảng 4.13. Cơ cấu giống lúa nông dân sử dụng

105

Bảng 4.14. Cơ cấu sử dụng giống lúa hai nhóm nông dân sử dụng

106

Bảng 4.15. Nguồn giống lúa nông dân sử dụng

107

Bảng 4.16. Phẩm cấp giống các nhóm nông dân sử dụng

108

Bảng 4.24. Số lần bơm nước vô và khai nước ra trong suốt vụ

117

Bảng 4.25. Cách thu hoạch lúa

118

Bảng 4.26. Tình hình phơi, sấy lúa

118

Bảng 4.27. Hiệu quả kinh tế của sản xuất lúa

121

Bảng 5.1. Diện tích đất canh tác lúa của học viên

127

Bảng 5.2. Trình độ học vấn phổ thông

127

Bảng 5.3. Bảng thống kê mô tả Thang đo Chất lượng dịch vụ

129

Bảng 5.4. Phân tích độ tin cậy của Thang đo Chất lượng dịch vụ


Bảng 5.10. Phân tích độ tin cậy Thang đo Hài lòng

142

Bảng 5.11. Kết quả phân tích nhân tố Thang đo Hài lòng

143

Bảng 5.12. Giải thích các biến trong mô hình

146

Bảng 5.13. Ma trận tương quan giữa các biến

148

Bảng 5.14. Tóm tắt mô hình

149

Bảng 5.15. Phân tích phương sai

150

Bảng 5.16. Thông số thống kê của các biến

152

Bảng 6.1. Kết quả kiểm định các giả thuyết



Hình 2.5. Mô hình chất lượng dịch vụ

39

Hình 2.6. Các yếu tố xác định chất lượng dịch vụ

41

Hình 2.7. Sơ đồ khung phân tích của luận án

78

Hình 3.1. Đồng bằng Cửu Long

87

Hình 4.1. Phân bố độ tuổi

94

Hình 5.1. Độ tuổi học viên

126

Hình 5.2. Mô hình quan hệ chất lượng dịch vụ và hài lòng (điều
chỉnh)

144


nông dân trồng lúa; đồng thời các yếu tố quan trọng của chất lượng dịch vụ khuyến
nông. Trên cơ sở đó, gợi ý giải pháp tăng cường công tác khuyến nông cũng như nâng
cao chất lượng dịch vụ khuyến nông nhằm thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo chiều
sâu một cách có hiệu quả, bền vững; nâng cao đời sống của nông dân trồng lúa ở
ĐBSCL.
Đề tài áp dụng phương pháp nghiên cứu định lượng, thực hiện qui trình suy
diễn, từ vấn đề nghiên cứu, dựa trên lý thuyết nền về tác động của đổi mới công nghệ
trong nông nghiệp, và về chất lượng dịch vụ cùng với mô hình quan hệ chất lượng
dịch vụ và hài lòng; đưa ra giả thuyết và thu thập dữ liệu để kiểm định giả thuyết. Tuy

Footer Page 13 of 132.

xiii


Header Page 14 of 132.

nhiên, tác giả có sử dụng nghiên cứu định tính để bổ sung yếu tố cảm nhận hiệu quả
vào mô hình quan hệ chất lượng dịch vụ và hài lòng. Có ba nhóm giả thuyết đặt ra,
nhóm 1 về thực hành sản xuất và hiệu quả kỹ thuật, nhóm 2 về hiệu quả kinh tế-thu
nhập của nông dân qua tác động của chương trình khuyến nông chuyển giao công
nghệ mới "Ba giảm ba tăng", "Một phải năm giảm" và nhóm giả thuyết 3 về ảnh
hưởng của chất lượng dịch vụ đến hài lòng của nông dân. Có hai bảng câu hỏi phỏng
vấn được đưa ra: Bảng 1-Kiến thức, quan điểm, thực hành và hiệu quả sản xuất lúa;
Bảng 2- Chất lượng dịch vụ. Phạm vi nghiên cứu là ĐBSCL. Chọn 3 tỉnh tiêu biểu cho
thâm canh lúa là An Giang, Cần Thơ, Tiền Giang để phỏng vấn bảng câu hỏi 1, dùng
phương pháp lấy mẫu nhiều giai đoạn (multi-stage sampling), lấy mẫu ngẫu nhiên với
cỡ mẫu là 309, đạt yêu cầu nghiên cứu, trong đó có 176 nông dân có tham gia chương
trình các Chương trình khuyến nông "Ba giảm ba tăng", "Một phải năm giảm" và 133
nông dân không tham gia (đối chứng), tiến hành phỏng vấn ngay sau kết thúc vụ Đông

nhận có mối quan hệ giữa nhóm nông dân có tham gia chương trình khuyến nông và
không tham gia đối với việc sử dụng giống lúa đạt cấp xác nhận, không phun thuốc trừ
sâu rầy trong vòng 40 ngày sau sạ. Do đó, cũng có sự khác biệt về hiệu quả kinh tế: chi
phí, giá thành sản xuất và lợi nhuận giữa hai nhóm nông dân. Như vậy, Chương trình
khuyến nông chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, công nghệ mới "Ba giảm ba tăng", "Một
phải năm giảm" có tác động giảm nhập lượng nhưng vẫn cho cùng kết quả đầu ra, do
đó làm tăng hiệu quả kinh tế và thu nhập của nông dân.
Về chất lượng dịch vụ, qua phân tích nhân tố EFA với phép quay Varimax, năm
thành phần Thang đo Chất lượng DV tập huấn được sắp xếp lại thành bốn thành phần
Tiện ích, Tổ chức lớp, Giảng dạy, Quan tâm; Thang đo Hiệu quả chia thành hai thành
phần: Hiệu quả kinh tế và Hiệu quả môi trường; Thang đo Hài lòng là đơn hướng; các
thang đo đều đạt độ tin cây và giá trị. Mô hình hồi qui hài lòng theo các thành phần
của thang đo chất lượng dịch vụ và thang đo hiệu quả có hệ số xác định điều chỉnh
Adj. R2= 0,48, giải thích được 48% biến thiên của biến phụ thuộc hài lòng. Việc đưa
thêm yếu tố hiệu quả vào mô hình hồi qui làm tăng hệ số xác định với R2change khác
không, kiểm định Fchange có ý nghĩa thống kê. Mô hình hồi qui được kiểm định là phù
hợp và sử dụng được, không có hiện tượng đa cộng tuyến, tự tương quan giữa các
phần dư và phương sai thay đổi. Các biến Tiện ích, Giảng dạy, Quan tâm của chất
lượng dịch vụ và hiệu quả kinh tế, hiệu quả môi trường có ý nghĩa thống kê.
Kết quả phân tích về tác động của các chương trình chuyển giao tiến bộ kỹ
thuật, công nghệ mới trong nông nghiệp cũng phù hợp với lý thuyết nền về ảnh hưởng

Footer Page 15 of 132.

xv


Header Page 16 of 132.

của đổi mới công nghệ trong nông nghiệp và các nghiên cứu trước đây về "Ba giảm ba

2

vàng lùn, lùn xoắn lá; bảo vệ sản lượng và tăng hiệu quả sản xuất lúa cho nông dân
trong vùng.
Từ kết quả Chương trình “Ba giảm ba tăng”, Bộ Nông nghiệp và PTNT tiếp tục
đưa vào áp dụng các kỹ thuật mới, đó là: tiết kiệm nước (water savings), giảm thất
thoát trong và sau thu hoạch chủ yếu là dùng máy gặt đập liên hợp và phơi sấy đúng
kỹ thuật; và phải dùng giống xác nhận (certified seed); gọi tắt là “Một phải năm giảm”.
"Một phải năm giảm" đã được Cục Trồng trọt-Bộ Nông nghiệp và PTNT công nhận là
“Tiến bộ kỹ thuật” trong sản xuất lúa tại Quyết định số 532/QĐ-TT-CLT ngày
07/11/2012. Trên lĩnh vực khoa học công nghệ, có thể coi các “Tiến bộ kỹ thuật” nầy
là công nghệ mới trong nông nghiệp1. Tại Hội thảo ngày 22/8/2011 tại An Giang, Bộ
Nông nghiệp và PTNT đã chính thức đưa công nghệ "Ba giảm ba tăng" và "Một phải
năm giảm" vào nội dung xây dựng “Cánh đồng mẫu lớn” để làm cơ sở mở rộng thành
vùng nguyên liệu lúa xuất khẩu ở ĐBSCL. Chương trình "Một phải năm giảm" đã
được Viện Nghiên cứu Lúa gạo quốc tế (IRRI) hỗ trợ kỹ thuật để tập huấn và thực
hiện các mô hình điểm ở Tỉnh An Giang trong vụ Hè Thu 2009 và Đông Xuân 20092010 để làm cơ sở nhân rộng ra toàn vùng ĐBSCL từ năm 2011-2015. Để đẩy mạnh
Chương trình "Một phải năm giảm", Bộ Nông nghiệp và PTNT đã ra Quyết định số
2531/QĐ-BNN-HTQT ngày 17/10/2013 về việc phê duyệt Hiệp định điều chỉnh, bổ
sung Dự án đầu tư Dự án Cạnh tranh Nông nghiệp do Ngân hàng Thế giới tài trợ, nội
dung điều chỉnh mở rộng phạm vi vùng dự án đến 8 tỉnh ĐBSCL, triển khai Hợp phần
Tăng cường công nghệ nông nghiệp, chuyển giao các công nghệ nông nghiệp hỗ trợ
tính cạnh tranh nông nghiệp, chủ yếu là tập huấn "Một phải năm giảm" và đầu tư kho,
lò sấy, thiết bị trang mặt bằng đồng ruộng điều khiển bằng tia laser, tập trung cho các
“Cánh đồng mẫu lớn”. Thời gian thực hiện dự án đến tháng 6 năm 2013.
1.1.2. Bối cảnh lý thuyết
Trên thế giới có nhiều nghiên cứu xác nhận tác động tích cực của khuyến nông
đối với hiệu quả sản xuất nông nghiệp (Owens và cộng sự, 2003). Tuy nhiên, đối với
1


dân rất cần thiết để nâng cao chất lượng các chương trình khuyến nông chuyển giao
tiến bộ kỹ thuật, công nghệ mới trong nông nghiệp ở Đồng bằng Sông Cửu Long, là
vùng trọng điểm sản xuất lúa trong thời gian tới.
Các câu hỏi nghiên cứu là:
(1) Ảnh hưởng của Chương trình khuyến nông chuyển giao kỹ thuật "Ba giảm
ba tăng", "Một phải năm giảm" đến thực hành canh tác, hiệu quả kỹ thuật của nông
dân trồng lúa ở ĐBSCL như thế nào?

Footer Page 19 of 132.


Header Page 20 of 132.

4

(2) Ảnh hưởng của công nghệ mới trong nông nghiêp "Ba giảm ba tăng", "Một
phải năm giảm" đến hiệu quả kinh tế-thu nhập của nông dân trồng lúa ở ĐBSCL như
thế nào ?
(3) Các yếu tố nào của chất lượng dịch vụ khuyến nông là quan trọng, có ảnh
hưởng của nó đến hài lòng của nông dân?
1.2. Mục tiêu nghiên cứu
1.2.1. Mục tiêu tổng quát
Xác định ảnh hưởng của chương trình khuyến nông chuyển giao tiến bộ kỹ
thuật, công nghệ mới trong nông nghiệp đối với thu nhập của nông dân trồng lúa; mặt
khác, xác định các yếu tố quan trọng của chất lượng dịch vụ khuyến nông. Trên cơ sở
đó, gợi ý giải pháp đẩy mạnh và nâng cao chất lượng công tác khuyến nông nhằm thúc
đẩy phát triển nông nghiệp theo chiều sâu hiệu quả, bền vững; nâng cao đời sống của
nông dân trồng lúa ở ĐBSCL.
1.2.2. Mục tiêu cụ thể
Trên cơ sở mục tiêu tổng quát và các câu hỏi nghiên cứu, luận án đưa ra các

công nghệ mới "Một phải năm giảm" ở Tỉnh An Giang.
1.3.3. Thời gian
- Thu thập dữ liệu thứ cấp: Thực tiễn các chương trình khuyến nông chuyển
giao công nghệ mới và đánh giá dịch vụ trong nông nghiệp từ tháng 6/2010 đến tháng
6/2013.
- Thu thập dữ liệu sơ cấp:
+ Điều tra kiến thức, quan điểm, thực hành và hiệu quả sản xuất lúa của
nông dân trong vụ Đông Xuân 2009-2010. Thời gian điều tra vào tháng 5/2010.
+ Điều tra chất lượng tập huấn "Một phải năm giảm" vụ Hè Thu 2011.
Thời gian điều tra vào tháng 9/2011.
+ Phỏng vấn sâu nhóm nông dân đã qua lớp tập huấn “Một phải năm
giảm” vụ Đông Xuân 2010-2011 vào cuối vụ để tìm hiểu đánh giá, cảm nhận của họ
về hiệu quả của công nghệ mới trong nông nghiệp được chuyển giao qua tập huấn
khuyến nông.

Footer Page 21 of 132.


Header Page 22 of 132.

6

1.4. Phương pháp nghiên cứu
1.4.1. Phương pháp nghiên cứu
Luận án áp dụng phương pháp nghiên cứu định lượng và thực hiện theo qui
trình suy diễn (deduction), tức là dựa trên lý thuyết khoa học đã có (còn gọi là lý
thuyết nền) để xây dựng các giả thuyết trả lời cho câu hỏi nghiên cứu và dùng quan sát
(thu thập dữ liệu) để kiểm định các giả thuyết nầy (Nguyễn Đình Thọ, 2011). Tuy
nhiên, luận án cũng có sử dụng nghiên cứu định tính (qualitative research) để bổ sung
cho mô hình quan hệ chất lượng dịch vụ và hài lòng trong lĩnh vực tập huấn khuyến

- Trên cơ sở kết quả kiểm định các giả thuyết, gợi ý các chính sách thúc đẩy
công tác khuyến nông và nâng cao chất lượng dịch vụ khuyến nông.
1.4.2. Thu thập dữ liệu
1.4.2.1. Dữ liệu thứ cấp
Tham khảo báo cáo của ngành nông nghiệp, Niên giám Thống kê và các tài
liệu về các chương trình khuyến nông chuyển giao công nghệ mới trong nông nghiệp
tại các hội thảo quốc gia, quốc tế, tài liệu khoa học trên mạng internet.
1.4.2.2. Dữ liệu sơ cấp
Có hai bảng câu hỏi để phục vụ đề tài nghiên cứu.
Bảng 1: Kiến thức, quan điểm, thực hành và hiệu quả sản xuất của nông dân
trồng lúa trong vụ Đông Xuân 2009-2010.
Bảng 2: Chất lượng lớp tập huấn "Một phải năm giảm" vụ Hè Thu 2011.
Các bước thực hiện là:
- Thực hiện nghiên cứu định tính theo phương pháp GT (Grounded Theory)
phỏng vấn nhóm nông dân đã qua tập huấn “Một phải năm giảm” trong vụ Đông
Xuân 2010-2011 để bổ sung yếu tố cảm nhận, đánh giá về hiệu quả của tiến bộ kỹ
thuật, công nghệ mới được chuyển giao qua tập huấn khuyến nông vào mô hình quan
hệ chất lượng dịch vụ-hài lòng (xem kết quả ở 2.2.5.5)
- Phỏng vấn chuyên gia để đặt câu hỏi chất lượng dịch vụ trên cơ sở thang đo
SERVQUAL (Phụ lục 3), phỏng vấn thử 10 nông dân, điều chỉnh bảng câu hỏi, tập
huấn cán bộ phỏng vấn, tiến hành phỏng vấn chính thức.
Chọn hộ nông dân từ đầu vụ và phát sổ tay đồng ruộng từ đầu vụ và hướng dẫn
nông dân ghi chép để cuối vụ điều tra thu thập số liệu đối với bảng câu hỏi 1. Đối với
bảng câu hỏi 2, phát bảng câu hỏi vào buổi tập huấn cuối cùng cho tất cả học viên

Footer Page 23 of 132.


Header Page 24 of 132.


Điều chỉnh
bảng câu hỏi 1

Điều chỉnh
bảng câu hỏi 2

Phỏng vấn
(cuối vụ)

Phỏng vấn
(cuối đợt tập huấn)
Kiểm định
các giả thuyết
Kết luận
Gợi ý chính sách

Hình 1.1. Qui trình nghiên cứu

Footer Page 24 of 132.


Header Page 25 of 132.

9

1.5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
1.5.1. Ý nghĩa khoa học
Ngày nay, khoa học công nghệ đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế.
Trên lĩnh vực nông nghiệp, lý thuyết và thực tiễn cho biết tiến bộ kỹ thuật, công nghệ
có tác động nâng cao hiệu quả sản xuất. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu là kiểm chứng