VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ THỊ KHÁNH AN

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN
VỮNG TỪ THỰC TIỄN THỊ XÃ CỬA LÒ, TỈNH NGHỆ AN

Chuyên ngành: Chính sách công
Mã số: 60 34 04 02

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

Hà Nội, 2017


Công trình được hoàn thành tại: Học viện Khoa học xã hội

Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. NGUYỄN MINH PHƯƠNG

Phản biện 1: PGS.TS. Lê Bộ Lĩnh
Phản biện 2: PGS.TS. Nguyễn Danh Sơn

Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp
tại: Học viện Khoa học xã hội ............giờ .........ngày .............tháng
.......... năm ......

Có thể tìm hiểu luận văn tại: Thư viện Học viện Khoa học xã hội



thực sự bền vững. Thể hiện trên tất cả các mặt kinh tế, xã hội và môi
trường như: sự thiếu bền vững về kinh tế thể hiện qua thiếu đa dạng
sản phẩm du lịch, Cửa Lò có quá ít những sản phẩm mang tính đặc
trưng của địa phương; các dịch vụ vui chơi giải trí còn quá ít; tệ nạn
xã hội xuất hiện nhiều hơn; môi trường thiên nhiên đang bị ô
nhiễm…
Ý thức được sâu sắc từ thực tiễn trên, để góp phần vào sự phát
triển du lịch Cửa Lò tương xứng với tiềm năng của nó, tôi lựa chọn
đề tài:”Thực hiện chính sách phát triển du lịch bền vững từ thực tiễn
thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An” làm đề tài của luận văn thạc sĩ.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Cho đến nay đã có nhiều tài liệu nghiên cứu về vấn đề phát triển
bền vững. Trong những năm gần đây du lịch đã trở thành một ngành
kinh tế mũi nhọn, chính sách phát triển du lịch bền vững không phải
là một vấn đề mới mẻ. Các nghiên cứu về du lịch bền vững đã đưa ra
khái niệm “phát triển bền vững”, chỉ ra sự cần thiết phải phát triển du
lịch một cách bền vững, có nghĩa là phát triển du lịch trên cả ba nội
dung: bền vững về kinh tế, bền vững về xã hội và bền vững về môi
trường.
Trong “Giáo trình tổng quan về du lịch và phát triển du lịch bền
vững” (Lưu hành nội bộ trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà
Nội-Năm 2007), TS.Nguyễn Bá Lâm đã chỉ ra tác động của du lịch
dến kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường. Và đặc biêt nhấn mạnh
khía cạnh phát triển du lịch bền vững về môi trường. Trong giáo
trình, tác giả cũng khẳng định Cửa Lò là một trong những khu du lịch
nghỉ dưỡng ven biển và đảo nổi tiếng từ xa xưa.

2



Thứ hai: Nghiên cứu thực trạng xây dựng và ban hành các chính
sách phát triển du lịch bền vững từ thực tiễn thị xã Cửa Lò
Thứ ba: Trên cơ sở đánh giá kết quả thực hiện chính sách phát triển
du lịch bền vững của thị xã Cửa Lò hiện nay, đề ra các mục tiêu, định
hướng, giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển du lịch bền vững trong
thời gian tới
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
a. Đối tượng nghiên cứu:
- Các tiềm năng về du lịch: di tích danh lam, tài nguyên du lịch,
văn hóa xã hội
- Việc thực hiện chính sách phát triển du lịch bèn vững ở thị xã
Cửa Lò
- Các tác nhân hoạt động trong ngành du lịch biển tại Thị xã Cửa
Lò, tỉnh Nghệ An và khách du lịch.
- Các hoạt động du lịch; cơ chế chính sách nhằm đầu tư phát triển
du lịch tại thị xã Cửa Lò
b. Phạm vi nghiên cứu:
- Phạm vi lãnh thổ: Luận văn tiến hành nghiên cứu, điều tra số
liệu và phân tích thực trạng phát triển du lịch tại địa bàn Thị xã Cửa
Lò, Tỉnh Nghệ An.
- Thời gian nghiên cứu: Thời gian thu thập số liệu, cơ sở dữ liệu
sử dụng phục vụ nghiên cứu từ năm 2010 đến nay.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Dựa trên cơ sở phương pháp luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, quan điểm của Đảng; chính sách,
pháp luật của Nhà nước về chính sách phát triển du lịch. Luận văn
vận dụng cách tiếp cận đa ngành, liên ngành xã hội học và luận văn
4



Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH
PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG
1.1. Nội dung và ý nghĩa của thực hiện chính sách phát triển
du lịch bền vững
1.1.1. Các khái niệm liên quan
1.1.1.1.Khái niệm về chính sách
a) Khái niệm chính sách
Trong từ điển Bách khoa Việt Nam đã đưa ra khái niệm về chính
sách như sau: “Chính sách là những chuẩn tắc cụ thể để thực hiện
đường lối, nhiệm vụ. Chính sách được thực hiện trong thời gian nhất
định, trên nhiều lĩnh vực cụ thể nào đó. Bản chất, nội dung và
phương hướng của chính sách tùy thuộc vào tính chất của đường lối,
nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa...".
b) Khái niệm chính sách công
Từ các định nghĩa, khái niệm chính sách công có thể hiểu: “Chính
sách công là những hành động ứng xử của Nhà nước với các vấn đề
phát sinh trong đời sống cộng đồng, được thể hiện bằng nhiều hình
thức khác nhau, nhằm thúc đẩy xã hội theo định hướng”
1.1.1.2. Khái niệm về du lịch
Du lịch là một hiện tượng kinh tế - xã hội phức tạp (mang tính
liên ngành, liên vùng, văn hóa - xã hội sâu sắc), với các mối quan hệ
kinh tế và phi kinh tế (xã hội, pháp luật, chính trị, tôn giáo...) phát
sinh thông qua sự tương tác giữa bốn nhóm thành tố: khách du lịch,
dân cư sở tại, các nhà cung ứng dịch vụ du lịch và cơ quan địa
phương tại điểm đến.
1.1.1.3. Khái niệm phát triển du lịch bền vững.
6



Để thực hiện được các mục tiêu, kế hoạch trên, Cửa Lò cần tập
trung nâng cao trình độ, năng lực quản lý Nhà nước, quản lý kinh tế,
kiến thức pháp luật cho đội ngũ cán bộ, đảng viên nhằm đáp ứng yêu
cầu tình hình phát triển trong từng giai đoạn; Tranh thủ sự ủng hộ,
đầu tư giúp đỡ của Trung ương, tỉnh và phát huy nội lực để mở rộng
không gian, thời gian du lịch biển; Chăm lo đào tạo nguồn nhân lực
mang đặc trưng riêng của thị xã.
1.1.2.3. Đổi mới phương thức hoạt động
Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng. Nâng
cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu cho cán bộ cấp ủy chi bộ các
cấp; Trong sinh hoạt đảng, cán bộ đảng viên phải phát huy cao độ
tính chiến đấu, tính giáo dục, đấu tranh phê bình và tự phê bình;
Tránh tình trạng nể nang, né tránh.
1.1.2.4. Tuyên truyền về chính sách phát triển du lịch
Tiếp tục tuyên truyền, quán triệt và thực hiện NQ và các chủ
trương, kế hoạch phát triển du lịch của tỉnh và thị xã đến cán bộ,
đảng viên và nhân dân nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm, tạo sức
mạnh tổng hợp thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu nhiệm vụ Nghị quyết
đề ra.
1.1.2.5. Huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn vốn đầu tư
Phối hợp với các cơ quan chức năng của tỉnh đẩy mạnh công tác
quảng bá, giới thiệu các tiềm năng, thế mạnh của thị xã; Xây dựng
danh mục các dự án khuyến khích kêu gọi đầu tư với những thông tin
đầy đủ làm cơ sở cho các doanh nghiệp tìm hiểu cơ hội đầu tư.
1.1.3. Ý nghĩa của thực hiện chính sách phát triển du lịch bền
vững
1.1.3.1. Thực hiện chính sách nhằm biến ý đồ chính sách thành
8



1.2. Mục tiêu, yêu cầu thực hiện chính sách phát triển du lịch
bền vững
1.2.1. Mục tiêu thực hiện chính sách phát triển du lịch bền
vững
1.2.1.1. Mục tiêu tổng quát
Phấn đấu xây dựng Cửa Lò thành một đô thị du lịch biển giàu đẹp,
văn minh, hiện đại của cả nước, một địa điểm du lịch có tầm cỡ và
thương hiệu quốc tế, là đầu mối giao lưu văn hóa quan trọng của các
huyện thị trong tỉnh và cả nước, là một trong những động lực phát
triển kinh tế của Nghệ An và vùng Bắc Trung bộ, có nền quốc phòng,
an ninh vững mạnh; đời sống vật chất và văn hoá của nhân dân không
ngừng được nâng cao.
1.2.1.2. Mục tiêu cụ thể
a) Mục tiêu Kinh tế
1.2.2. Các yêu cầu thực hiện chính sách phát triển du lịch bền
vững
1.2.2.1. Bảo đảm thực hiện mục tiêu chính sách phát triển du lịch
bền vững
Phát triển du lịch bền vững phải đạt 3 mục tiêu chính: đảm bảo
sự phát triển về kinh tế; đảm bảo sự phát triển bề vững về tài nguyên
và môi trường; đảm bảo sự phát triển bền vững về xã hội
1.2.2.2. Quán triệt quán điểm của Đảng và tuân thủ quy định của
pháp luật về phát triển du lịch bền vững
Thực hiện chính sách cần phải dựa trên các chủ trương, quan
điểm của Đảng và các văn bản, quy định pháp luật. Đó chính là cơ
sở, nền tảng, kim chỉ nam đề cán bộ quản lí thực hiện hiệu quả.

10



chỉnh biện pháp, cơ chế chính sách để thực hiện có hiệu quả chính
sách miễn là không thay đổi mục tiêu chính sách.
1.3.5. Theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện chính sách
Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra là một nhiệm vụ trong thực hiện
chính sách bởi nó giúp bổ sung và hoàn thiện chính sách đồng thời
tạo ra sự tập trung thống nhất trong việc thực hiện mục tiêu chính
sách.
1.3.6. Đánh giá, tổng kết, rút kinh nghiệm
Đánh giá, tổng kết việc thực hiện chính sách là bước cuối cùng
trong thực hiện chính sách., nhằm rút ra những cái làm được và chưa
được trong quá trình triển khai. Cùng với việc tổng kết, đánh giá kết
quả chỉ đạo điều hành, thực hiện của các cơ quan nhà nước, của đội
ngũ cán bộ công chức còn phải xem xét, đánh giá kết quả việc thực
hiện của các đối tượng thụ hưởng trực tiếp và gián tiếp từ chính sách.
1.4. Những nhân tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách phát
triển du lịch bền vững
- Quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước: Đảng và Nhà nước
có những chính sách, đường lối quan điểm đối vơi việc phát triển du
lịch bền vững. Những quan điểm, chính sách đó được hướng đi, sử
dụng phân bổ hiệu quả các nguồn tài nguyên sẵn có, phát huy được
thế mạnh của từng vùng, từng địa phương.
- Nguồn nhân lực: con người luôn là yếu tố quan trọng trong việc
quyết định đến sự thành công của mọi vấn đề. Để đáp ứng được nhu
cầu và thực hiện tốt chính sách phát triển du lịch bền vững, nguồn
nhân lực cần được đào tạo bài bản, có trình độ, thường xuyên trau dồi
kiến thức chuyên môn và nghiệp vụ du lịch để góp phần vào sự thành
công, hiệu quả của chính sách phát triển du lịch bền vững.
12



quy chuẩn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý, giám sát và đánh
giá việc thực hiện chính sách.
1.5.4. Phương pháp kết hợp
Phương pháp kết hợp, nghĩa là chúng ta sẽ tổ chức triển khai thực
chính sách bao gồm cả ba phương pháp trên. Sự kết hợp này sẽ giúp
cho việc thực hiện chính sách được linh hoạt, chủ động trong mọi
tình huống, mọi điều kiện hoàn cảnh nhưng vẫn đảm bảo quy chuẩn
cần thiết, đảm bảo căn cứ, cơ sở để kiểm tra, điều chỉnh khi có vướng
mắc trong quá trình thực hiện.
1.6. Chủ thể và các bên liên quan đến thực hiện chính sách phát
triển du lịch bền vững
- Nhà nước: Ở nước ta, chương trình phát triển du lịch bền vững là
chương trình mục tiêu quốc gia. Do đó, cơ quan Nhà nước các cấp
tham gia với tư cách tổ chức điều hành. Trong đó, Bộ Văn hóa, Thể
thao và Du lịch và Tổng cục du lịch là chủ thể xây dựng chính sách
phát triển du lịch bền vững, tham mưu và kiến nghị với nhà nước về
thể chế phát triển du lịch bền vững bằng pháp luật, tạo hành lang
pháp lý để các tổ chức du lịch hoạt động.
- Các cơ quan, doanh nghiệp du lịch ( cơ quan quản lý du lịch tại
địa phương; doanh nghiệp lữ hành…): Tham gia trong việc xây dựng
chính sách, chiến lược, quan điểm phát triển rõ ràng; phổ biến, tập
huấn, phát tài liệu hướng dẫn, hỗ trợ các doanh nghiệp và cộng đồng
địa phương thực hiện.
- Cộng đồng dân cư: Du lịch phát triển bền vững khi có sự tham
gia của người dân đó là sự giám sát, sự am hiểu của người dân trong
các hoạt động du lịch.
- Khách du lịch: Ảnh hưởng của khách du lịch đối với sự phát
14



đảm bảo năng lực tham gia vào quá trình phát triển du lịch.
1.7.2. Kinh nghiệm từ một số địa phương trên cả nước
Thành phố Hồ Chí Minh: Theo UBND thành phố Hồ Chí Minh,
trong năm 2015, thành phố đã đón hơn 19,3 triệu lượt khách du lịch
trong nước và 4,6 triệu lượt khách du lịch quốc tế, chiếm khoảng
57% lượt khách quốc tế đến Việt Nam.
Để phát triển du lịch bền vững, thành phố Hồ Chí Minh đã tăng
cường mối liên kết với các địa phương trong cả nước về đầu tư phát
triển cơ sở vật chất du lịch và sản phẩm du lịch, mối liên kết với các
công ty du lịch quốc tế về khai thác thị trường khách du lịch, quảng
bá xúc tiến du lịch. Thành phố cũng đã thu hút nhiều doanh nghiệp
nước ngoài đến đầu tư phát triển cơ sở lưu trú du lịch cao cấp, đạt
tiêu chuẩn quốc tế. Các doanh nghiệp du lịch đã từng bước xây dựng
thương hiệu vững mạnh, xây dựng chuỗi giá trị ngành.
Chương 2
THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN
DU LỊCH BỀN VỮNG TỪ THỊ XÃ CỬA LÒ, TỈNH NGHỆ AN
2.1. Khái quát về du lịch Cửa Lò
2.1.1. Vị tri địa lý và điều kiện tự nhiên
Cửa Lò là một thị xã thuộc tỉnh Nghệ An, nằm ở phía đông của
tỉnh Nghệ An, phía đông giáp Biển Đông, phía tây giáp Nghi Lộc,
phía nam giáp thành phố Vinh và huyện Nghi Xuân, phía bắc giáp
Diễn Châu.
Địa hình tương đối bằng phẳng. Mảnh đất này còn gọi là nơi hội
tụ của nhiều ngọn núi nhỏ, nhiều đảo và bán đảo tạo nên những cảnh
16


quan kỳ thú, nên người xưa còn gọi Cửa Lò là gọi “nhân sơn quần
tụ”.

Định hướng phát triển du lịch từ nay đến năm 2020, nhiệm vụ
chủ yếu của nhiệm kỳ 2015 – 2020, thị xã phải tập trung phấn đấu:
Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, phát
huy dân chủ, trí tuệ, đoàn kết, đổi mới, phát triển, phấn đấu xây dựng
đô thị du lịch biển Cửa Lò sớm trở thành đô thị loại 2, là cực tăng
trưởng và mũi nhọn tăng trưởng của tỉnh; tạo tiền đề xây dựng thành
phố du lịch biển xanh, sạch, đẹp, giàu mạnh, văn minh, hiện đại; là
điểm sáng về du lịch trong cả nước; đời sống nhân dân không ngừng
được nâng cao; xây dựng và phát triển văn hoá, con người đáp ứng
yêu cầu phát triển bền vững; bảo đảm quốc phòng, an ninh vững
chắc; đi đầu trong đổi mới - hội nhập - tăng tốc...
2.2.2.2. Phổ biến, tuyên truyền chính sách
Trong thời gian qua, du lịch Cửa Lò đã chú trọng và có nhiều nỗ
lực trong công tác xúc tiến, quảng bá du lịch như tổ chức các buổi hội
thảo, làm việc nhằm tuyên truyền các chính sách của tỉnh khuyến
khích các tổ chức cá nhân đầu tư vào lĩnh vực du lịch. Cửa Lò cũng
đã tổ chức nhiều hội chợ, triển lãm, liên hoan du lịch, qua đó tuyên
truyền những tiềm năng, thế mạnh và cơ chế chính sách đầu tư của
vùng.
2.2.2.3. Phân công phối hợp thực hiện chính sách
Thị xã Cửa Lò đang tập trung thực hiện cụ thể hóa các định hướng
phát triển du lịch Cửa Lò của tỉnh như Nghị quyết 05 của Ban thường
vụ Tỉnh ủy Nghệ An; Chương trình phát triển du lịch Nghệ An giai
đoạn 2011-2015 của UBND tỉnh Nghệ An như: Phát triển bền vững
sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng trên cơ sở xây dựng Cửa Lò thành đô
18


thị du lịch có môi trường trong sạch, dịch vụ đa dạng, hấp dẫn đồng
thời tích cực đầu tư một số khu nghỉ dưỡng cao cấp ven biển

sách; có sự phân công, phối hợp giữa các ngành, các cấp trong thực
hiện chính sách.
Công tác tuyên truyền được tăng cường, đẩy mạnh.
Bên cạnh đó, tăng cường công tác quản lý giá cả, không để xảy ra
tình trạng nâng, ép giá dịch vụ, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất
lượng làm ảnh hưởng đến thương hiệu du lịch. Công tác an toàn vệ
sinh thực phẩm được ngành chức năng quan tâm kiểm tra thường
xuyên.
Tiếp tục bám sát các chỉ tiêu, nhiệm vụ của Tỉnh uỷ về “xây dựng
và phát triển thị xã Cửa Lò thành Đô thị du lịch giai đoạn 2006 2015 có tính đến năm 2020, chính quyền thị xã Cửa Lò đã tích cực
tận dụng các cảnh quan và sinh thái vùng ven biển, kêu gọi sự đầu tư
để phát triển nhanh cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch và tạo ra nhiều sản
phẩm du lịch đa dạng có chất lượng cao.
2.2.4. Những tồn tại trong thực hiện chính sách phát triển du
lịch bền vững ở Cửa Lò
- Vẫn tồn tại những chính sách ban hành không sát với thực tiễn,
gây khó khăn và ảnh hưởng trực tiếp đến khâu tổ chức thực hiện, dẫn
đến hiệu lực, hiệu quả thấp.
- Việc theo dõi, kiểm tra, đôn đốc thực hiện một số chính sách
không được thực hiện thường xuyên, hoặc thực hiện hình thức.
- Sự chồng chéo quan điểm về quản lí giữa các cơ quan quản lí
với chính quyền địa phương vẫn chưa được rõ rang.
- Công tác tuyên truyền, phổ biến, quảng bá du lịch còn nhiều hạn
chế, quy mô còn nhỏ và chưa chuyên nghiệp.
20


- Đội ngũ lãnh đạo, cán bộ công chức làm công tác quản lý nhà
nước về du lịch còn thiếu và yếu về trình độ chuyên môn.
- Hệ thống cơ sở hạ tầng còn kém, việc trùng tu, tôn tạo, nâng cấp

nhận thức đúng đắn về vai trò, vị trí của du lịch biển Cửa Lò với các
ngành, các các cán bộ, đảng viên và cộng đồng dân cư về phát triển
du lịch bền vững.
3.2.2. Giải pháp về phát triển nguồn nhân lực
Nâng cao nhận thức du lịch cho tất cả các đối tượng từ cấp quản
lý, doanh nghiệp đến cộng đồng dân cư để đảm bảo lợi ích cho các
bên.
Khuyến khích, thu hút các chuyên gia, nhân tài trong và ngoài
nước đến nghiên cứu, đào tạo phục vụ cho du lịch nhất là lao động
trong các lĩnh vực phục vụ trực tiếp như: quán bar, lễ tân, hướng dẫn
viên du lịch,…
3.2.3. Giải pháp về Hoàn thiện thể chế chính sách
Chính sách thu hút đầu tư phát triển du lịch: Xây dựng quy
hoạch, kế hoạch đầu tư đồng bộ, thu hút mạnh vốn đầu tư trong và
ngoài nước.
Cơ chế và chính sách về thuế: Xây dựng cơ chế chính sách ưu đãi
về thuế, ưu tiên, miễn giảm thuế, cho chậm tiền thuế, giảm tiền thuế
đất, cho vay với lãi suất ưu đãi đối với các dự án đàu tư theo danh
mục đã xây dựng, các dư án đầu tư vào các dự án còn hoàng sơ, đối
với các hình thức và kinh doanh du lịch mới có khả năng tăng thời
gian lưu trú của khách;…
3.2.4. Giải pháp tăng cường công tác xúc tiến quảng bá du lịch
Đối mới cách tuyên truyền, nâng cao nhận thức, kỹ năng ứng xử
văn hóa trong hoạt động du lịch cho các đối tượng kinh doanh trên
22


địa bàn. Tập trung quảng bá sâu rộng trên các phương tiện thông tin
để thu hút du khách du lịch.
3.2.5. Giải pháp về liên kết phát triển du lịch