VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
TRẦN NGỌC CỬ
THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN
DU LỊCH BỀN VỮNG TỪ THỰC TIỄN
HUYỆN MỸ ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Chính sách công
Mã số:
60 34 04 02
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG
HÀ NỘI, 2017
Công trình được hoàn thành tại
Học viện Khoa học Xã hội
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS ĐỖ PHÚ HẢI
Phản biện 1: .....................................................
Phản biện 2: ......................................................
Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc
sĩ họp tại: Học viện Khoa học xã hội.....giờ......ngày.....tháng ....
cứu, đặt biệt là trong những năm gần đây khi mà du lịch dần trở
thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu lý luận chính sách phát triển du lịch bền vững và
qua thực tiễn thực hiện chính sách phát triển du lịch ở huyện Mỹ
Đức. Đề xuất các giải pháp nhằm khai thác có hiệu quả tiềm năng du
lịch huyện Mỹ Đức nhằm đem lại hiệu quả kinh tế- xã hội cho địa
phương trong những năm tới.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Thứ nhất: Nghiên cứu những vấn đề lý luận về chính sách
phát triển du lịch bền vững và chính sách phát triển du lịch bền vững
ở Việt Nam
Thứ hai: Nghiên cứu đánh giá thực trạng thực hiện các chính
sách phát triển du lịch bền vững từ thực tiễn huyện Mỹ Đức.
Thứ ba: Trên cơ sở đánh giá kết quả thực hiện chính sách
phát triển du lịch bền vững của huyện Mỹ Đức hiện nay, đề ra các
mục tiêu, định hướng, giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển du
lịch bền vững trong thời gian tới.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu phát triển du lịch bền vững, cụ thể là các
loại hình và sản phẩm du lịch, các cơ sở kinh doanh du lịch và khách
du lịch theo hướng tâm linh huyện Mỹ Đức
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Đề tài chỉ giới hạn nghiên cứu trên địa ban
huyện Mỹ Đức thành phố Hà Nội. Tuy nhiên, đề tài có phần tham
khảo quản lý nhà nước ở một số tỉnh như: Hòa Bình, Ninh Bình,
thời gian tới.
3
7. Cơ cấu của luận văn
Luận văn được chia làm 3 chương, không kể phần mở đầu,
kết luận, danh mục tài liệu tham khảo.
Chương 1: Những vấn đề lý luận về thực hiện chính sách
phát triển du lịch bền vững.
Chương 2: Thực trạng thực hiện chính sách phát triển du lịch
bền vững huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội.
Chương 3: Giải pháp tăng cường thực hiện chính sách phát
triển du lịch bền vững từ thực tiễn huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội.
4
Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH
PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG
1.1. Khái niệm về chính sách phát triển du lịch bền vững
Chính sách công là một loại chính sách do các chủ thể quản
lý nhà nước ban hành và được hiểu là tập hợp các quyết định chính trị
có liên quan của Nhà nước nhằm lựa chọn các mục tiêu cụ thể và giải
pháp thực hiện giải quyết các vấn đề phát triển theo mục tiêu tổng thể
đã xác định.
Chính sách phát triển du lịch bền vững được bàn đến ở đây là
loại chính sách công và đó là các quyết định của Nhà nước nhằm cụ
thể hóa đường lối, chủ trương của Đảng về phát triển bền vững với
Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; du lịch
chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong cơ cấu GDP, tạo động lực thúc
đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Phát triển du lịch theo hướng chuyên
nghiệp, hiện đại, có trọng tâm, trọng điểm.
- Mục tiêu cụ thể
- Tốc độ tăng trưởng của ngành du lịch bình quân thời kỳ
2011 - 2020 đạt 11,5 - 12%/năm.
- Năm 2030: Tổng thu từ khách du lịch tăng gấp 2 lần năm
2020.
Giải pháp và công cụ chính sách phát triển du lịch bền vững
Từ những vấn đề chính sách nêu trên có thể thấy chính sách
phát triển du lịch bền vững hướng đến một số nhóm giải pháp cơ bản
sau:
- Nhóm giải pháp ưu tiên phát triển sản phẩm du lịch:
- Nhóm giải pháp về phát triển cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất
kỹ thuật phục vụ du lịch:
- Nhóm giải pháp phát triển nhân lực du lịch:
6
- Nhóm giải pháp về phát triển thị trường, xúc tiến quảng bá
và xây dựng thương hiệu du lịch:
- Nhóm giải pháp đầu tư và chính sách phát triển du lịch:
- Nhóm giải pháp quản lý Nhà nước về du lịch;
1.3. Tổ chức thực hiện chính sách phát triển du lịch bền vững
1.3.1. Việc ban hành các văn bản thực hiện chính sách
Việc ban hành các văn bản thực hiện chính sách là một khâu
cấu thành trong chu trình chính sách, là quá trình chuyển hóa ý chí
của chủ thể chính sách thành hiện thực với các đối tượng quản lý
nhằm đạt mục tiêu nhất định.
các biện pháp, giải pháp, cơ chế thực hiện mục tiêu hoặc bổ sung,
hoàn chỉnh mục tiêu chính sách theo yêu cầu thực tế của bộ, nghành,
địa phương, các bên tham gia.
1.3.8. Theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc chính sách phát triển du lịch
bền vững
Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra là một nhiệm vụ, một khâu quan
trọng trong thực hiện chính sách phát triển du lịch bền vững.
1.4. Vai trò, trách nhiệm thực hiện của các chủ thể chính sách
Có thể thấy, qua mỗi kỳ Đại hội Đảng toàn quốc, vai trò định
hướng, lãnh đạo của Đảng đối với sự phát triển của ngành Du lịch
ngày càng được quan tâm sâu sắc hơn, đây là nền tảng cơ bản và có
vai trò quan trọng nhất để ngành Du lịch cũng như các địa phương
trong cả nước xác định rõ phương hướng để xây dựng chính sách
phát triển du lịch bền vững.
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách phát
triển du lịch bền vững
1.5.1. Các yếu tố bên ngoài………………………………..
1.5.1. Các yếu tố bên trong………………………………….
8
Kết luận chương 1
Chương 1 đã đi sâu nghiên cứu, làm rõ cơ sở lý luận về
Chính sách công, phát triển du lịch và chính sách phát triển du lịch
bền vững và làm rõ các khái niệm có liên quan.
Luận văn đã tập trung đề cập đến nội dung chính sách phát
triển du lịch bền vững, trên cơ sở vận dụng kiến thức được trang bị
về ngành khoa học chính sách công, nghiên cứu quá trình thực hiện
chính sách phát triển du lịch bền vững ở Việt Nam, bao gồm: vấn đề
huyện Mỹ Đức
Thứ nhất, Doanh thu và tốc độ tăng doanh thu từ phát triển du lịch
Những năm qua, việc kinh doanh khai thác du lịch chủ yếu qua
các loại hình như: du lịch tâm linh, tín ngưỡng, tập trung tại khu khu
di tích và thắng cảnh Hương Sơn (xã Hương Sơn) thu hút du khách
chủ yếu vào mùa lễ hội từ tháng giêng đến tháng 3 âm lịch hàng năm.
Bên cạnh đó khu du lịch hồ Quan Sơn là một điểm du lịch cuối tuần
cho du khách.
* Cơ sở hạ tầng
10
- Hệ thống giao thông:
- Cơ sở vật chất dịch vụ du lịch thể thao:
Thứ hai, quy mô và tăng trưởng về số lượng khách du lịch
Thứ tư, Mở rộng chủng loại và đa dạng hóa các loại hình du
lịch
Thứ ba, quy mô và tăng trưởng về số lượng các cơ sở lưu trú,
các doanh nghiệp tham gia kinh doanh du lịch
Thứ năm. Chất lượng và hiệu quả kinh doanh ngành du lịch
Kết quả kinh doanh du lịch trên địa bàn huyện Mỹ Đức giai
đoạn 2011 đến năm 2015
Thứ sáu, Mức độ giải quyết việc làm, giữ gìn và bảo vệ môi
trường sinh thái
Nhân lực là tâm điểm trong quá trình phát triển ngành du lịch.
Vì vậy trong thời gian qua, Lãnh đạo ngành du lịch huyện Mỹ Đức
đã đưa ra nhiều chiến lược để đào tạo cho cán bộ nội bộ và nhân lực
của các doanh nghiệp du lịch. Đây là một trong các hoạt động có vai
trò quyết định, bởi vì chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang kinh
doanh dịch vụ du lịch đòi hỏi thay đổi căn bản chất lượng nguồn
Thủ đô Hà Nội trong đó có Sân gôn hồ Quan Sơn;
Tập trung phát triển các tuyến giao thông quan trọng: Trục
Mỹ Đình - Chùa Hương - Bái Đính;
Phát triển các tuyến giao thông có vai trò quan trọng:
Đường TL 419, hồ Quan Sơn - Chùa Hương;
Danh mục các dự án trọng điểm ưu tiên đầu tư giai đoạn
đến năm 2020: Khu du lịch văn hóa lễ hội và cảnh quan Hương Sơn;
cụm du lịch Hương Sơn - Quan Sơn là 1 trong 6 cụm du lịch trọng
điểm của Thành phố.
b. Cách tiếp cận và phương pháp thực hiện chính sách phát triển du
lịch bền vững tại huyện Mỹ Đức
12
Cách tiếp cận khi thực hiện chính sách phát triển du lịch bền
vững của huyện Mỹ Đức là cách tiếp cận từ trên xuống theo chiều
dọc (UBND Thành phố, Sở Văn hóa, thể thao và du lịch, UBND
huyện), cách tiếp cận theo chiều ngang (sự phối hợp của các Sở và
các cơ quan liên quan:
c. Việc xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách phát triển
du lịch bền vững của huyện Mỹ Đức
Nhìn chung, những năm qua, được sự quan tâm đầu tư và chỉ
đạo sâu sát của Thành ủy, HĐND, UBND Thành phố; Huyện ủyHĐND-UBND huyện Mỹ Đức, sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ của
các Sở ban ngành có liên quan trong tổ chức thực hiện chính sách,
hoạt động du lịch Mỹ Đức-Tâm linh đã có bước phát triển vượt bậc
đáp ứng cơ bản mục tiêu thực hiện chính sách phát triển du lịch bền
vững mà Thành ủy, HĐND, UBND Thành phố đề ra.
d.Về thực trạng phổ biến, tuyên truyền chính sách phát triển du lịch
bền vững của huyện Mỹ Đức
Công tác phổ biến, tuyên truyền chính sách được coi là một
và phân công rõ trách nhiệm như sau:
* Phòng Văn hoá và Thông tin:
- Tham mưu, đề xuất UBND huyện trong việc quản lý Nhà
nước về du lịch, thường xuyên hướng dẫn theo dõi đôn đốc và phối
hợp với các ngành thực hiện tốt kế hoạch về phát triển du lịch trên
địa bàn.
* Phòng Tài chính - Kế hoạch:
Phối hợp với các ngành liên quan nghiên cứu đề xuất cơ chế
khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư vào lĩnh vực du
lịch. Tham mưu UBND huyện có kế hoạch, cơ chế tài chính đảm bảo
kinh phí phục vụ cho các hoạt động thực hiện các chỉ tiêu phát triển
du lịch.
14
* Phòng Kinh tế:
Chỉ đạo quy hoạch phát triển kinh tế nông nghiệp, tiểu thủ
công nghiệp, dịch vụ gắn với du lịch như phát triển chăn nuôi, trồng
cây ăn quả, các sản phẩm sẵn có của địa phương, tạo thành vùng
cung cấp các sản phẩm nông sản sạch, hàng thủ công mỹ nghệ phục
vụ du lịch.
* Phòng Tài nguyên và Môi trường:
Căn cứ vào quy hoạch của các điểm, khu du lịch đã được phê
duyệt, kết hợp với các ngành liên quan. .
* Phòng Quản lý đô thị:
Chỉ đạo thực hiện quy hoạch hạ tầng giao thông phục vụ du
lịch, nâng cấp mở rộng hệ thống đường vào các điểm du lịch. Căn cứ
vào quy hoạch phát triển du lịch của thành phố, của huyện, tham mưu
UBND huyện cải tạo chỉnh trang hạ tầng cơ sở xuống cấp, đảm bảo
an toàn giao thông, vệ sinh môi trường.
dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện có hiệu quả hoạt động du lịch
trên địa bàn theo quy hoạch của Thành phố và Kế hoạch của UBND
huyện.
g. Về thực trạng điều chỉnh chính sách phát triển du lịch bền vững
của huyện Mỹ Đức
Nhận thức rõ vai trò của du lịch trong quá trình xây dựng
huyện Mỹ Đức đã sớm đẩy mạnh phát triển du lịch và có nhiều bước
đi hiệu quả. Giai đoạn 2011-2015 công tác xây dựng và tổ chức thực
hiện chiến lược quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển du lịch
của huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội được triển khai đồng bộ, rộng
khắp nhận được sự đồng thuận, hưởng ứng cao của các cấp, các
ngành và đặc biệt là sự đồng thuận của người dân trong việc chung
tay xây dựng huyện an bình, thân thiện.
16
h. Về thực trạng theo dõi, kiểm tra, đôn đốc thực hiện chính sách
phát triển du lịch bền vững của huyện Mỹ Đức
Phòng Văn hóa, thông tin huyện và Ban Quản lý khu Di tích và
Thắng cảnh Hương Sơn là cơ quan được giao nhiệm vụ chủ trì phối hợp
với các sở có liên quan theo dõi việc tổ chức triển khai thực hiện chính
sách phát triển du lịch bền vững của huyện.
i. Về thực trạng tổ chức đánh giá, tổng kết chính sách phát triển du
lịch bền vững của huyện Mỹ Đức
Với ý nghĩa và tầm quan trọng của ngành du lịch đối với sự
phát triển bền vững của huyện, công tác tổ chức đánh giá, tổng kết
luôn được lãnh đạo Thành ủy, UBND, HĐND thành phố Hà Nội
quan tâm nhằm đánh giá đúng thực trạng kết quả, hiệu quả của nội
dung chính sách, quá trình tổ chức triển khai thực hiện và đề xuất giải
số cơ chế, chính sách du lịch triển khai thiếu đồng đồng bộ, chưa được
kiểm tra, tổng kết rút kinh nghiệm kịp thời.
Kết luận chương 2
Trong chương này đã đề cập đến quá trình thực hiện chính
sách phát triển du lịch bền vững của huyện Mỹ Đức, các văn bản
chính sách về du lịch đã đựợc ban hành trên địa bàn huyện, đánh giá
ưu, khuyết, hạn chế, nhược điểm trong quá trình thực hiện chính
sách: cách tiếp cận, phương pháp thực hiện; kế hoạch triển khai thực
hiện chính sách; công tác phổ biến, tuyên truyền; phân công phối hợp
giữa các cơ qua, ban, ngành; UBND các xã, thị trấn của huyện, công
tác duy trì, điều chỉnh, kiểm tra, giám sát, đánh giá, tổng kết việc
thực hiện chính sách.
Qua việc phân tích, đánh giá thực trạng, những vấn đề được
rút ra về ưu, khuyết điểm, hạn chế, nhược điểm trong thực hiện chính
sách phát triển du lịch bền vững của huyện Mỹ Đức ở chương 2 là cơ
18
sở thực tiễn quan trọng nhằm đề xuất những giải pháp tăng cường
thực hiện chính sách thu hút nhân lực phát triển du lịch bền vững tại
Chương 3.
Chương 3
QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG TẠI
HUYỆN MỸ ĐỨC ĐẾN NĂM 2020
3.1. Quan điểm và mục tiêu chính sách phát triển du lịch bền
vững huyện Mỹ Đức đến năm 2020
3.1.1. Quan điểm thực hiện chính sách phát triển du lịch huyện Mỹ
Đức
Căn cứ Quyết định số: 4465/QĐ-UBND ngày 27/8/2014 của
Thứ nhất, trong tổ chức thực hiện chính sách, công tác xây
dựng, ban hành chính sách phù hợp đáp ứng với yêu cầu mục tiêu, có
tính khả thi trong thực tiễn là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định
đến sự thành công của chính sách.
Thứ hai, hoàn thiện các chính sách khuyến khích du lịch như:
chính sách thu hút đầu tư vào các vùng trọng điểm du lịch …
Thứ ba, kiện toàn bộ máy quản lý du lịch từ Thành phố tới
các địa phương nâng cao hiệu quả quản lý của nhà nước…
Thứ tư, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở Văn hóa, Thể thao
và Du lịch với các đơn vị có liên quan để cùng nhau giải quyết các vấn
đề phát sinh trong quá trình xây dựng và thực hiện quy hoạch, kế hoạch
phát triển du lịch bền vững, cần quy hoạch các khu, điểm du lịch rõ
ràng…
Nhóm giải pháp về đầu tư cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất,
nguồn nhân lực du lịch
20
Hạ tầng giao thông góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã
hội nói chung và của du lịch nói riêng. Chính vì thế, việc đầu tư vào
hạ tầng giao thông để rút ngắn khoảng thời gian và lộ trình, đảm bảo
đáp ứng nhu cầu của du khách khi đến tham quan, du lịch của địa
phương, của quốc gia có ý nghĩa hết sức quan trọng quyết định sự
phát triển của ngành du lịch.
Nhóm giải pháp về bảo đảm vệ sinh, môi trường, vệ sinh an
toàn thực phẩm
Ủy ban nhân dân cấp huyện, cấp xã tuyên truyền vận động
nhân dân tham gia phong trào chung tay cải thiện môi trường tại nơi
công cộng, bãi biển; giữ gìn vệ sinh chung; đấu tranh, tố giác hành vi
vi phạm quy định về vệ sinh, môi trường.
bảo vệ tài nguyên và môi trường.
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận chính sách công, về phát triển
bền vững và chính sách phát triển du lịch bền vững, thực tiễn thực hiện
chính sách phát triển du lịch bền vững của huyện Mỹ Đức. Luận văn
đã làm rõ một số nguyên nhân, hạn chế trong quá trình thực hiện chính
sách, qua đó và đưa ra những giải pháp nhằm thực hiện tốt chính sách
phát triển du lịch bền vững của huyện Mỹ Đức cũng như giải pháp
tăng cường thực hiện chính sách phát triển du lịch bền vững của nước
ta hiện nay.
22
Trong khuôn khổ của một Luận văn thạc sĩ, tác giả nhận thức
rằng sự phân tích của tác giả mới hạn hẹp, ở một góc nhìn nhất định
trong các con số thống kê của các cơ quan quản lý. Mặc dù với sự nỗ
lực, cố gắng nghiên cứu, song trong nghiên cứu không thể tránh khỏi
những thiểu sót. Vì vậy, tác giả kính mong nhận được sự góp ý quý
báu của Quý thầy cô, giáo và Hội đồng khoa học của Học viện Khoa
học xã hội, để nội dung Luận văn được hoàn thiện hơn./.
23