Trang
3

MỞ ĐẦU

Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY
HỌC THỰC HÀNH GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ
AN NINH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC

1.1. Những khái niệm cơ bản
1.2. Nội dung quản lý hoạt động dạy học thực hành Giáo dục
quốc phòng và an ninh
1.3. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động dạy học
thực hành giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên
ở trường đại học
Chương 2. CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY
HỌC THỰC HÀNH GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN
NINH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

2.1. Khái quát về trường Đại học Sư phạm Hà Nội và Khoa
Giáo dục quốc phòng
2.2. Thực trạng hoạt động dạy học thực hành gióa dục quốc
phòng và an ninh trường Đại học Sư phạm Hà Nội
2.3. Thực trạng quản lí hoạt động dạy học thực hành giáo
dục quốc phòng và an ninh ở trường Đại học Sư phạm
Hà Nội
Chương 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC
HÀNH GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH Ở
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp


Chữ viết tắt

Đại học Sư phạm Hà Nội

ĐHSPHN

Đại học Khoa học xã hội và nhân văn

ĐHKHXH& NV

Đại học Quốc gia Hà Nội

ĐHQGHN

Giáo dục quốc phòng

GDQP

Giáo dục quốc phòng và an ninh

GDQP và AN

Giáo dục và đào tạo

GD&ĐT

Nhà xuất bản

Nxb

của học tập thực hành GDQP và AN, thiếu trách nhiệm và ý chí vượt khó,
chưa thật sự tích cực, tự giác trong học tập, rèn luyện. Một số ít giảng viên
chưa thật sự quan tâm đầu tư nghiên cứu, tìm tòi nâng cao chất lượng bài
giảng; quản lý tổ chức các hình thức huấn luyện chưa chặt chẽ, duy trì các chế
độ dễ dãi… Chính vì vậy, chất lượng học tập thực hành GDQP và AN của
không ít sinh viên chưa cao, chưa toàn diện, nhiều sinh viên khi ra trường
3


không nắm và thực hành các động tác kỹ thuật, chiến thuật. Hạn chế, bất cập
trong hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN cho sinh viên được bắt
nguồn từ nhiều nguyên nhân cả khách quan và chủ quan, trong đó có nguyên
nhân quan trọng từ những yếu kém trong quản lý hoạt động dạy học thực
hành GDQP và AN cho sinh viên của Nhà trường.
Với những lý do trên, việc chọn vấn đề "Quản lý hoạt động dạy học
thực hành giáo dục quốc phòng và an ninh ở Trường Đại học Sư phạm Hà
Nội " làm đề tài luận văn có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc.
2. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
* Trên thế giới
Trước tình hình mới của thời đại, vấn đề QP-AN quốc gia đang được
đặt ra như một vấn đề thời sự nóng hổi của nhiều quốc gia trên thế giới, khu
vực và trong nước. Quản lý, nâng cao chất lượng GDQP và AN cho sinh viên
là vấn đề luôn thu hút sự quan tâm của lãnh đạo, các chuyên gia hoạch định
chính sách, nhà nghiên cứu và những người làm công tác quản lý, giáo dục ở
nhiều nước trên thế giới.
Ở Liên Xô (trước đây) và Liên Bang Nga (ngày nay), việc nghiên cứu,
quản lý công tác giáo dục ý thức quốc phòng cho cán bộ, viên chức, HS, SV
được Nhà nước Nga đặc biệt quan tâm. Trong các công trình “Các vấn đề
giáo dục quân sự”, do E.G.Vapilin và Đại tá Mulinva viết năm 2001: “Những
quan điểm phương pháp luận về xây dựng học thuyết giáo dục quân sự ở

nhà trường và phía quân đội cùng quản lí), đại học, xoay quanh vấn đề tâm lý
đạo đức, mở các khóa học "lợi ích nước Mỹ trên hết”, khiến cho HS, SV có
bộ mặt tâm lý đạo đức cần có, và bồi dưỡng tâm lý đạo đức cho cả lính mới
và lính cũ của lực lượng vũ trang Mỹ.
* Ở Việt Nam
Giáo dục quốc phòng và an ninh là vấn đề chiến lược, có tầm quan
trọng đặc biệt luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo; đã có
nhiều văn bản, chỉ thị, nghị quyết, quy định, hướng dẫn thực hiện. Đã có
nhiều cán bộ lãnh đạo, quản lý, nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu ở
những góc độ khác nhau với những công trình tiêu biểu:
- Nguyễn Văn Huận ( 2003)“ Những giải pháp phát triển đội ngũ giáo
viên GDQP”. Đề tài của tác giả đã tập trung nghiên cứu về thực trạng chất
5


lượng của đội ngũ cán bộ giảng viên làm công tác GDQP tại các trung tâm,
khoa, bộ môn GDQP - AN, đồng thời đưa ra các giải pháp cụ thể để nâng cao
chất lượng đội ngũ cán bộ quân đội biệt phái giảng dạy tại các cơ sở giáo dục
nói trên, cũng như việc định hướng trong giáo dục đào tạo đội ngũ giáo viên
làm công tác giảng dạy môn GDQP ở các trường THPT, góp phần thực hiện
nghị định 116 của Thủ tướng Chính phủ về công tác GDQP đối với HSSV ở
các bậc học [32].
- Lê Minh Vụ (2006), Đổi mới GDQP trong hệ thống giáo dục quốc
gia, Đề tài khoa học cấp Nhà nước, H. Đề tài đã tập trung phân tích làm rõ
những vấn đề cơ bản về GDQP, đánh giá những thành tựu, hạn chế, yếu kém
của công tác GDQP cho các đối tượng và trên cơ sở phân tích sâu sắc sự phát
triển của tình hình thế giới, khu vực, trong nước, yêu cầu nhiệm vụ xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc đã đề xuất hệ thống các giải pháp nâng cao chất lượng
GDQP cho cán bộ, đảng viên, học sinh, sinh viên và các tầng lớp nhân dân
đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đã xác định [53].

trường ĐHKHXH & NV, ĐHQGHN góp phần nâng cao hiệu quả công tác
quản lí môn học xong đề tài chưa đưa ra được các giải pháp mang tính đồng
bộ trong quản lý công tác GDQP – AN đối với sinh viên chuyên nghành [26]
- Ngoài những công tác trên, đã có rất nhiều bài viết đăng trên các báo,
các tạp chí có uy tín. Tiêu biểu: Phan Ngọc Diễn, GDQP cho thế hệ trẻ trong
các nhà trường - những vấn đề lưu tâm, Tạp chí GDQP số 2/2000; Phùng
Khắc Đăng, Tăng cường hơn nữa công tác GDQP toàn dân trước tình hình
mới, Tạp chí QPTD số 12/2003; Phạm Xuân Hảo (2002), Giáo dục quốc
phòng cho sinh viên đại học hiện nay, Chuyên đề khoa học cấp Viện Khoa
học xã hội và nhân văn; Lê Doãn Thuật, GDQP trong các trường đại học và
cao đẳng - bốn vấn đề bức xúc cần tháo gỡ từ cơ sở; Tạp chí QPTD, số
1/2002; Phạm Xuân Hảo, Đổi mới, nâng cao chất lượng GDQP toàn dân
trong thời kỳ mới, Tạp chí GDLLCTQS, số 1/2006…
Với các góc cạnh tiếp cận khác nhau, các công trình trên đã đi sâu phân
tích làm rõ những vấn đề cơ bản về vị trí, vai trò, nội dung, hình thức GDQP
và AN cho các đối tượng và đề xuất hệ thống các giải pháp trong tổ chức thực
hiện góp phần nâng cao chất lượng GDQP và AN trong tình hình mới. Hệ
thống các giải pháp được các tác giả đề cập mang tính đồng bộ, khả thi, tập
7


trung vào các giải pháp; tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo; nâng cao chất lượng
đội ngũ giảng viên; nâng cao nhận thức trách nhiệm của các cấp, các ngành;
đổi mới nội dung chương trình và hình thức tổ chức huấn luyện; đổi mới, tăng
cường công tác quản lý và giải pháp về đầu tư cơ sở vật chất, công cụ phương
tiện huấn luyện…
Tuy chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu một cách có hệ thống
việc quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN cho sinh viên ở
Trường ĐHSPHN, song có giá trị tham khảo tốt để tác giả nghiên cứu luận
văn và đề tài "Quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN cho sinh

* Phương pháp luận
Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa
Mác - Lê nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng Cộng
sản Việt Nam về GDĐT và giáo dục quốc phòng và an ninh. Đề tài sử dụng
cách tiếp cận vấn đề theo quan điểm lịch sử logic, quan điểm thực tiễn để xem
xét, phân tích những vấn đề liên quan.
* Phương pháp nghiên cứu
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu tài liệu về quản lý, tài liệu liên quan đến hoạt động dạy học
thực hành GDQP và AN; quản lý trường đại học, quản hoạt động dạy học
thực hành GDQP và AN và các tài liệu liên quan đến vấn đề nghiên cứu.
Trên cơ sở đó tiến hành phân tích, tổng hợp, hệ thống tài liệu để xây dựng
khung lý luận làm nền tảng cho quá trình nghiên cứu.
-

Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp quan sát
Quan sát các biểu hiện của hoạt động dạy học thực hành của giáo viên
và quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN ở trường ĐHSPHN,
các biểu hiện về thái độ và hành động của giáo viên và cán bộ quản lý trong
quá trình dạy học thực hành qua đó đánh giá hiệu quả hoạt động dạy học thực
hành ở trường ĐHSPHN
Phương pháp điều tra
Để điều tra thực trạng biện pháp quản lý hoạt động dạy học thực hành
GDQP và AN ở trường ĐHSPHN, Chúng tôi sử dụng các bảng hỏi dành cho
các đối tượng: sinh viên, giáo viên, cán bộ quản lý
Mục đích: Tìm hiểu thực trạng về
10




Phương pháp khảo nghiệm
Tiến hành khảo nghiệm về nhận thức các biện pháp đã đề xuất để khẳng
định tính khoa học, cần thiết, khả thi của các biện pháp đó.
- Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học
Dùng xử lý các số liệu thu thập được trong quá trình điều tra thực trạng quản
lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN ở trường ĐHSPHN dưới dạng: Bảng
số liệu về quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN ở Trường ĐHSPHN
giúp cho các kết quả nghiên cứu trở nên chính xác và đảm bảo độ tin cậy.
7. Ý nghĩa của đề tài
Dùng xử lý các số liệu thu thập được trong quá trình điều tra thực trạng
quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN ở Trường ĐHSPHN dưới
dạng: Bảng số liệu, biểu đồ về quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và
AN ở Trường ĐHSPHN giúp cho các kết quả nghiên cứu trở nên chính xác và
đảm bảo độ tin cậy.
8. Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị và tài liệu tham khảo, luận
văn được chia làm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học thực hành giáo
dục quốc phòng và an ninh ở trường đại học
Chương 2: Cơ sở thực tiễn về quản lý hoạt động dạy học thực hành giáo
dục quốc phòng và an ninh ở Trường đại học Sư phạm Hà Nội
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học thực hành giáo dục
quốc phòng và an ninh ở Trường đại học Sư phạm Hà Nội

12


Chương 1

Giáo dục trong nhà trường được thực hiện bằng nhiều con đường, trong
đó con đường quan trọng là tổ chức dạy học. HĐDH là hoạt động mà trong
đó dưới sự tổ chức, điều khiển, lãnh đạo của người giáo viên làm cho người
học tự giác, tích cực, chủ động nhận thức, học tập của mình nhằm thực hiện
những nhiệm vụ dạy học.
Hoạt động dạy học là tổng thể của quá trình toàn vẹn với hai thành tố cơ
bản là hoạt động dạy và hoạt động học. Quá trình này có mối liên hệ và tương
tác với nhau và cùng tuân theo những quy luật nhất định, đồng thời đảm bảo
được tính nguyên tắc trong quá trình dạy học.
Dạy học, xuất phát từ nhu cầu dạy và nhu cầu học để có khái niệm dạy
và học, là hai mặt của một quá trình luôn tác động qua lại, bổ sung cho nhau,
thông qua hoạt động chung, thống nhất của thầy và trò, trong đó dưới tác
động chủ đạo của thầy là truyền đạt tri thức và trò tiếp nhận tri thức. Được
chia thành các giai đoạn phát triển tâm lý tương ứng với từng giai đoạn tâm lý
lứa tuổi học trò, để hoạt động dạy phù hợp với hoạt động học, đạt kết quả tốt,
trong suốt quá trình dạy học.
Quá trình dạy học nếu thiếu một trong hai thành tố trên đều không tạo
thành với tư cách là một quá trình mang tính hệ thống. Kết quả của người học
được tạo thành ở trong cả người dạy và người học. Người dạy thông qua hoạt
động chỉ đạo, điều khiển quá trình học và sự phản hồi kết quả của người học
để có những điều chỉnh, nhằm nâng cao hiệu quả của quá trình dạy, từ đó chất
lượng dạy học sẽ được nâng cao. Ngoài hai thành tố chất lượng và hiệu quả
thì chất lượng dạy học còn phụ thuộc vào những thành tố khác như: Nội dung
dạy học, hình thức tổ chức dạy học, phương tiện, phương pháp dạy học…
Hoạt động dạy học chính là sự thống nhất giữa hoạt động nhận thức
mang tính chủ động sáng tạo của người học và sự chỉ đạo trong hoạt động
nhận thức đó của người dạy thông qua quá trình dạy học. Hoạt động nhận
thức của người học thực chất là quá trình tái tạo những tri thức mà con người
ta đã tìm hiểu, chứng minh và trở thành chân lí chứ không phải là hoạt động
14

HĐDH của giáo viên nhằm cung cấp cho học sinh hệ thống kiến thức
khoa học, bồi dưỡng tư duy sáng tạo và kỹ năng thực hiện, nâng cao trình độ
15


học vấn, hình thành lối sống văn hoá. Mục đích cuối cùng là làm cho mỗi học
sinh trở thành những người tự chủ, năng động, sáng tạo. Như vậy dạy học là
con đường cơ bản để đạt tới mục đích giáo dục tổng thể. HĐDH được thực
hiện thông qua các thành tố cấu trúc sau đây:
- Mục tiêu dạy học: Là kết quả sư phạm mong đợi đạt được khi kết thúc quá
trình dạy học, hình thành nhân cách người học tương thích yêu cầu của xã hội.
- Nội dung dạy học: Là những kiến thức cơ bản, toàn diện, cập nhật, hiện
đại thể hiện ở nội dung chương trình sách giáo khoa, giáo án và kế hoạch dạy
học, bao gồm hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo và hoạt động sáng tạo.
- Phương pháp dạy học: Là cách thức phối hợp giữa hoạt động dạy và
hoạt động học nhằm đạt được mục tiêu dạy học. Việc sử dụng phương pháp
dạy học phù hợp sẽ làm tăng hiệu quả hoạt động dạy học.
- Phương tiện dạy học: Bao gồm mọi thiết bị kỹ thuật từ đơn giản đến
phức tạp được dùng trong quá trình dạy học để làm dễ dàng cho sự truyền đạt
và tiếp thu kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo.
- Kết quả: Là khả năng phát triển trí tuệ và hình thành các phẩm chất đạo
đức cho học sinh.
Theo tiếp cận hệ thống thì quá trình dạy học là một hệ thống bao gồm
các thành tố cơ bản: Mục tiêu dạy học, nội dung, phương pháp, phương tiện,
hình thức tổ chức dạy học, giáo viên với hoạt động dạy, học sinh với hoạt
động học, kết quả dạy học ... Các thành tố trong quá trình dạy học tác động
qua lại quan hệ biện chứng với nhau và đặt trong sự tương tác với môi trường
tạo nên “tính trồi” của hệ thống, đó chính là chất lượng của quá trình dạy
học. Điều đó có nghĩa là muốn nâng cao chất lượng quá trình dạy học từng
phải nâng cao chất lượng từng thành tố trong hệ thống, tạo sự gắn bó chặt chẽ

trị xã
hội

Học sinh với hoạt
động học

Kết quả dạy học

Mối liên hệ ngược ngoài

Mối liên hệ ngược trong

Sơ đồ 1.3: Mối quan hệ các thành tố của quá trình dạy học trong
quan hệ với môi trường
Nhìn vào sơ đồ ta thấy các thành tố cấu trúc của hoạt động dạy học quan
hệ tương tác lẫn nhau, bổ sung, phối hợp với nhau trong tác động của môi
trường tự nhiên và xã hội. Việc tác động tốt vào mối quan hệ đó là cơ sở và
điều kiện làm tăng hiệu quả của hoạt động dạy học, nâng cao chất lượng giáo
dục. Mối quan hệ giữa các thành tố cấu trúc của hoạt động dạy học được phản
ánh trong quá trình dạy học, với vai trò điều khiển của thầy và tự điều khiển
của trò.
Hoạt động dạy học bao gồm hoạt động dạy và hoạt động học, đó là hai
mặt không thể tách rời và tác động lẫn nhau một cách thống nhất. Quá trình

17


dạy học thực chất là sự thể hiện toàn bộ hoạt động có chủ định, có kế hoạch
của thầy và trò, làm cho học sinh nắm vững và có kiến thức về tự nhiên và xã
hội, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, thói quen hành động.

12- CT/TW ngày 03-5-2007 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với
công tác giáo dục quốc phòng, an ninh trong tình hình mới
1.1.2. Hoạt động dạy học thực hành
Hoạt động dạy học thực hành là hoạt động rèn luyện kỹ năng tay nghề
cho người học dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Đó là quá trình tổ chức các
hoạt động dạy học nhằm hình thành và phát triển hệ thống kiến thức và kỹ
năng chuyên môn, năng lực thực hành nghề theo mục tiêu đào tạo nghề
nghiệp tương ứng. Đây là quá trình liên kết giữa lý thuyết và thực tế, được
thực hiện đúng lịch trình kế hoạch dạy học thực hành theo chương trình chi
tiết của môn học đã được phê duyệt. Dạy học thực hành có thể được tiến hành
trên lớp, ngoài thực địa, phòng thí nghiệm, xưởng trường, phòng học chuyên
dùng, trung tâm huấn luyện thực hành.
Trong quá trình dạy học thực hành, người giáo viên giữ vai trò chủ đạo,
lựa chọn nội dung chương trình, hình thức tổ chức, phương pháp giảng dạy và
kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh. Người học phải tự giác, tích cực,
chủ động và sáng tạo để tự tổ chức, tự điều khiển quá trình học tập của mình sao
cho đạt hiệu quả cao nhất. Dạy học thực hành thường đi sau dạy học lí thuyết và
góp phần khắc sâu kết quả học lí thuyết và khả năng vận dụng lý thuyết trong
thực tiễn.
Nội dung dạy học thực hành là phương tiện để kiểm tra mức độ tự luyện
tập của học viên, không được biến bài giảng thực hành thành bài giảng lý
thuyết. Chủ nhiệm bộ môn và giáo viên dạy học thực hành được phân công
phải chịu trách nhiệm về nội dung và phương pháp tiến hành bài giảng thực
hành để đạt được mục tiêu yêu cầu đã đề ra.
Hình thức tổ chức dạy học thực hành chủ yếu là các bài luyện tập hoặc
các tình huống được giáo viên xây dựng mô phỏng sát với thực tế, được tổ
19


chức hướng dẫn cho học viên thực hiện trên các phương tiện thiết bị kỹ thuật


Đối với các tác giả nước ngoài:
Theo F.W.Taylor ( 1856 – 1915 ) cho rằng “ Quản lí là biết chính xác
điều bạn muốn người khác làm, và sau đó hiểu rằng họ đã hoàn thành công
việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”.
Theo H.Koontz (Người Mỹ): Quản lý là một hoạt động thiết yếu nhằm
đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực của các cá nhân để đạt được mục đích của
nhóm (tổ chức). Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường trong đó
con người có thể đạt được mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất
và sự bất mãn cá nhân ít nhất. [ 19, tr 46]
Theo Henry Fayol ( 1841 – 1925 ) xuất phát từ nghiên cứu các loại hình
quản lí, ông là người đầu tiên phân biệt chúng thành 5 chức năng cơ bản “ kế
hoạch hóa, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra”. Ông đã nhấn mạnh đến ý
nghĩa của cấu trúc bộ máy tổ chức và khẳng định rằng khi con người lao
động hiệp tác thì quan trọng là họ phải xác định rõ công việc mà họ phải
hoàn thành.
M.T.Follet ( 1868 – 1933 ) cho rằng trong công việc quản lí cần chú
trọng tới người lao động với toàn bộ đời sống của họ, cả yếu tố kinh tế lẫn
yếu tố tinh thần và tình cảm. Theo Bà “ Quản lí là nghệ thuật khiến cho công
việc được thực hiện thông qua người khác”.
Theo Kozlova O.V và Kuzenetsov I.N: Quản lí là sự tác động có mục
đích đến những tập thể con người để tổ chức và phối hợp hoạt động của họ
trong quá trình sản xuất.
Đối với các tác giả trong nước:
Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: Quản lí là tác động có mục đích, có
kế hoạch của chủ thể quản lí đến tập thể những người lao động ( Nói chung là
khách thể quản lí ) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến [21, Tr31].
Tác giả Nguyễn Minh Đạo: “ Quản lí là sự tác động liên tục có tổ chức,
có định hướng của chủ thể quản lí về các mặt văn hóa, chính trị, kinh tế, xã
hội bằng một hệ thống luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương

được hiểu như sau:
22


Quản lí là sự tác động có chủ đích, phù hợp với quy luật khách quan của
chủ thể quản lí tới đối tượng quản lí thông qua kế hoạch hóa, tổ chức chỉ đạo,
kiểm tra để nhằm đạt đến những mục tiêu nhất định.
1.1.3.2. Quản lý hoạt động dạy học
Quản lý hoạt động dạy học là quá trình người hiệu trưởng hoạch định, tổ
chức, điều khiển, kiểm tra hoạt động dạy học của giáo viên nhằm đạt mục tiêu
đề ra. Trong toàn bộ quá trình quản lý nhà trường thì quản lý hoạt động dạy
học là hoạt động cơ bản của người hiệu trưởng. Nó chiếm thời gian và công
sức rất lớn của người hiệu trưởng, bởi vì nhiệm vụ hàng đầu của quản lý hoạt
động dạy học là quản lý có hiệu quả các thành tố cấu trúc của hoạt động dạy
học, cần phải tạo điều kiện và tác động cho sự cộng tác tối ưu giữa giáo viên
và học sinh nhằm xác định đúng mục tiêu, lựa chọn nội dung phù hợp kế
hoạch, áp dụng hài hoà các phương pháp, tận dụng các phương tiện và điều
kiện hiện có, tổ chức linh hoạt các hình thức dạy học.
Quản lý hoạt động dạy học là quản lý việc chấp hành các quy định (Điều
lệ, Quy chế, nội quy…) về hoạt động giảng dạy của giáo viên và hoạt động
học tập của học sinh, bảo đảm cho các hoạt động đó được diễn ra một cách tự
giác, có nề nếp, có chất lượng và đạt hiệu quả.
Quản lý hoạt động dạy học là một hệ thống những tác động có mục đích,
có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý trong quá
trình dạy học nhằm đạt mục tiêu đề ra. Để quản lý hoạt động dạy học có hiệu
quả cần lưu ý những vấn đề cơ bản sau:
- Quản lý xây dựng kế hoạch và thực hiện chương trình của tổ chuyên
môn, của cá nhân.
- Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị tiết dạy của giáo viên.
- Quản lý công tác đổi mới phương pháp giảng dạy của giáo viên.

mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung GDQP và AN cho sinh viên mà Nhà trường đã
xác định. Nghị định số 13/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và
biện pháp thi hành luật GDQP và AN đã quy định, các cơ sở giáo dục đại học
24


nói chung, Trường ĐHSPHN nói riêng đều phải dạy học cũng như dạy học
thực hành GDQP và AN cho các đối tượng sinh viên nhằm bồi dưỡng cho thế
hệ trẻ những " kiến thức kỹ năng thực hành cần thiết thực hiện nhiệm vụ QPAN, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN" [12, tr.3]. Hoạt động dạy học thực
hành GDQP và AN bao gồm các hoạt động xây dựng chương trình nội dung,
tổ chức các hình thức, phương pháp GDQP và AN như: thông qua các quá
trình dạy học ở nhà trường; hoạt động công tác tư tưởng, tổ chức; tổ chức
kiểm tra đánh giá kết quả GDQP và AN…
Ở góc độ quản lý giáo dục, các chủ thể quản lý không trực tiếp can thiệp
vào việc xác định mục tiêu, xây dựng chương trình nội dung, thông qua giáo
án, các khả năng sư phạm của người giảng viên cũng như việc rèn luyện của
sinh viên mà là quá trình tổ chức, điều khiển, hướng dẫn, giám sát các hoạt
động của người dạy và người học, bảo đảm cho các hoạt động đó tuân thủ
đúng quy chế GD&ĐT, các quy định của Luật GDQP và AN.
Kết quả hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN cho sinh viên ở
Trường ĐHSPHN phụ thuộc vào nhiều yếu tố, cả khách quan và chủ quan,
trong đó quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN giữ vị trí, vai trò
đặc biệt quan trọng. Quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN cho
sinh viên ở Trường ĐHSPHN nhằm mục đích bảo đảm cho quá trình đó diễn
ra một cách thuận lợi, đúng kế hoạch, có sự tham gia và phối hợp chặt chẽ
giữa các tổ chức, các lực lượng trong và ngoài nhà trường, hướng tới mục tiêu
chung là nâng cao chất lượng dạy học thực hành GDQP và AN, đưa hoạt
động này đi vào nền nếp,đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới.
Chủ thể quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN cho sinh
viên ở Trường ĐHSPHN là: Ban giám hiệu Nhà trường; thành viên hội đồng