MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Việc nghiên cứu, giảng dạy, học tập các môn LLCT đang được Đảng
và Nhà nước quan tâm sâu sắc, gắn liền với nhu cầu xã hội về sự thống nhất,
đồng thuận tư tưởng, ổn định chính trị, bảo vệ và phát triển lý luận khoa học,
cách mạng của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm,
đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Trong thời gian qua, quán triệt chủ trương của Đảng, công tác nghiên
cứu và giảng dạy các môn LLCT nhằm vận dụng sáng tạo và phát triển những
luận điểm nền tảng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào
điều kiện lịch sử cụ thể Việt Nam. Điều đó đã góp phần đáng kể vào việc hình
thành bản sắc Việt Nam về tư duy lý luận thông qua kế thừa có chọn lọc tinh
hoa trí tuệ của dân tộc và sức mạnh của thời đại; là sự phổ biến phương pháp
luận, thế giới quan, nhân sinh quan tiên tiến và quan điểm, đường lối khoa
học, cách mạng của Đảng đến toàn xã hội, đặc biệt đến sinh viên trong các
trường đại học, cao đẳng trong cả nước.
Việc học tập các môn LLCT trong các trường đại học; cao đẳng bước
đầu có những chuyển biến tích cực; người học không còn thụ động tiếp thu
bài giảng mà đã có sự tham gia vào quá trình tương tác tích cực với giảng
viên; thể hiện tư duy phê phán, sáng tạo trong việc tiếp nhận và xử lý thông
tin; đồng thời, bày tỏ sự quan tâm thường xuyên đến những biến đổi của
thực tiễn xã hội, qua đó, góp phần nâng cao trách nhiệm công dân của mình.
Bên cạnh những thành quả đáng khích lệ, thực tiễn cho thấy, công tác
giảng dạy các môn LLCT còn nhiều bất cập: chất lượng giảng dạy và học tập
các môn LLCT trong các trường đại học, cao đẳng đang có dấu hiệu suy
giảm; công tác định hướng, tổ chức, quản lý chưa đáp ứng tốt những đòi hỏi
của sự nghiệp đổi mới; chưa thực sự tạo sự kết nối giữa người giảng và người
học, giữa những nội dung trong sách với cuộc sống, giữa lý luận và thực tiễn;
đội ngũ cán bộ giảng viên chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn đặt ra…
1



dụng vào giảng dạy môn Giáo dục học ở Trường Cao đẳng sư phạm Ngô Gia
Tự - Bắc Giang.
Tác giả Trần Thị Anh Đào (chủ nhiệm đề tài, 2009): Giáo dục lý luận
chính trị cho sinh viên Việt Nam hiện nay. Công trình nghiên cứu đã làm rõ
được những khái niệm lý luận chính trị, phân tích được vai trò của giáo dục
lý luận chính trị đối với sinh viên; tác giả đã nắm vững tâm sinh lý của sinh
viên, kết hợp lý luận và thực tiễn khảo sát đưa ra phân tích có cơ sở, cần thiết
và thuyết phục; nhìn thẳng vào bức tranh thực tế: mặt tốt - xấu của sinh viên
để có những đánh giá và đưa ra những giải pháp, định hướng nâng cao giáo
dục lý luận chính trị cho sinh viên đúng đắn và mang tính khả thi cao.
Tác giả Vũ Ngọc Am với cuốn sách: Đổi mới công tác giáo dục lý luận
chính trị - tư tưởng cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở, Nxb Chính trị quốc gia, Hà
Nội, 2003 đã trình bày công tác giáo dục chính trị tư tưởng với việc nâng cao
tính tự giác cách mạng cho cán bộ, đảng viên.
Tác giả Lê Hanh Thông (2003), với đề tài: Đổi mới giáo dục lý luận
chính trị cho cán bộ chủ chốt trong hệ thống chính trị cấp xã các tỉnh khu
vực Nam Bộ, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Luận án đã trình
bày khái quát các vấn đề lý luận về giáo dục lý luận chính trị, tiến hành
khảo sát thực trạng giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ chủ chốt trong hệ
thống chính trị cấp xã khu vực Nam Bộ, từ đó đưa ra hệ thống các giải
pháp thiết thực, cụ thể nhằm đổi mới, nâng cao chất lượng công tác giáo
dục lý luận chính trị cho cán bộ chủ chốt trong hệ thống chính trị cấp xã
khu vực Nam Bộ [63].
Tác giả Nguyễn Duy Bắc, trong cuốn sách (chủ biên, 2004): Một số vấn
đề lý luận và thực tiễn về dạy và học môn Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh
trong trường đại học, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội. Các nhà khoa học thống
nhất cho rằng nội dung, chương trình, phương pháp giảng dạy các môn Mác Lênin và chất lượng học tập các môn học này làm nên bức tranh tổng thể chất
lượng đào tạo các môn lý luận chính trị cho sinh viên nước ta hiện nay.
3

4


môn,... Qua các đề tài nghiên cứu, các bài tham luận ở các hội thảo, hội nghị,
các tác giả đều đã làm rõ vai trò của người hiệu trưởng trong quản lý hoạt
động dạy học để nâng cao chất lượng dạy học. Trong đó nhấn mạnh khả năng
tổ chức các hoạt động về chuyên môn như: bồi dưỡng GV, bồi dưỡng HS
giỏi, chuẩn hóa đội ngũ, tổ chức các hội thảo về PPDH hiệu quả.
Về quản lý hoạt động giáo dục, dạy học, các nhà khoa học tiêu biểu
như: Trần Kiểm, Thái Duy Tuyên, Trần Văn Kim, Vũ Như Thành, Lê Minh
Đức, Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo…đã làm sáng tỏ các khái
niệm về quản lý, quản lý nhà trường, quản lý giáo dục, dạy học và các hoạt
động có liên quan.
Tác giả Trần Kiểm trong “Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý
giáo dục” đã nói rõ “…hoạt động quản lý nhà trường bao gồm nhiều loại,
như quản lý các hoạt động giáo dục: hoạt động dạy học, hoạt động giáo
dục, hoạt động xã hội, hoạt động văn thể, hoạt động lao động, hoạt động
ngoại khóa, hoạt động giáo dục hướng nghiêp…; quản lý các đối tượng
khác nhau: quản lý giáo viên, học sinh, tài chính, cơ sở vật chất…; quản lý
nhiều khách thể khác nhau: quản lý thực hiện xã hội hóa giáo dục, điều tiết
và điều chỉnh ảnh hưởng từ bên ngoài nhà trường, phối hợp với Ban Đại
diện cha mẹ học sinh…”.
Trong “Những bài giảng về quản lý trường học”, tác giả Hà Sĩ Hồ đã nêu
rõ mục tiêu quản lý, nội dung và giải pháp quản lý nhà trường phổ thông. Tác
giả cho rằng “trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo, việc quản lý dạy và học
(theo nghĩa rộng) là nhiệm vụ trung tâm của nhà trường”.
Về quản lý hoạt động dạy học, có thể nêu một số luận văn thạc sĩ
như: “Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường
THCS trên địa bàn thành phố Huế" của tác giả Lê Mạnh Dũng (2001); “Biện pháp quản lý
hoạt động dạy học của hiệu trưởng các trường THCS thực hiện chương

Đại học Lao động - Xã hội.
Luận án tiến sĩ Khoa học Chính trị của Lương Ngọc Vĩnh: Hiệu quả
công tác giáo dục chính trị - tư tưởng trong học viên các học viện quân sự ở
nước ta hiện nay, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Hà Nội, 2012. Trên cơ
sở khảo sát thực trạng sự tương quan giữa kết quả với mục đích và sử dụng
6


nguồn lực công tác giáo dục chính trị - tư tưởng trong học viên các Học viện
Quân sự, khái quát được các mâu thuẫn cần giải quyết để nâng cao hiệu quả
công tác giáo dục chính trị - tư tưởng.
Tác giả Hồ Thanh Hải (2012), trong bài: Đổi mới phương pháp giảng
dạy lý luận chính trị phải xuất phát từ nhu cầu “tự thân” mỗi giáo viên, Tạp
chí Tuyên giáo, số 3, đã đề cập đến tính tất yếu phải đổi mới phương pháp
giảng dạy các môn lý luận chính trị trong bối cảnh mới (giảm tải dung lượng
các môn lý luận chính trị; gộp 3 môn Triết học Mác - Lênin, Kinh tế chính trị
học Mác - Lênin, Chủ nghĩa xã hội khoa học thành môn Những nguyên lý cơ
bản của chủ nghĩa Mác - Lênin). Từ đó, tác giả đã đưa ra các phương pháp
giảng dạy lý luận chính trị hiệu quả, sát đối tượng.
Tác giả Bùi Ngọc Phước Hảo (2013 ): “Khảo sát mức độ hài lòng
của sinh viên về bài giảng có ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt
động dạy học tại trường Cao đẳng Nông nghiệp Nam Bộ”, Luận văn thạc
sĩ, Viện Đảm bảo chất lượng - Đại học Quốc gia Hà Nội. Tác giả đã trình
bày một hệ thống cơ sở lý luận về hoạt động dạy học và dạy học ứng dụng
công nghệ thông tin để đánh giá mức độ hài lòng của sinh viên, từ đó luận
văn đề ra hệ thống các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng các bài giảng
có ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dạy học tại trường Cao
đẳng Nông nghiệp Nam Bộ.
Tác giả Hồ Sỹ Anh, với bài viết: “Tìm hiểu về kiểm tra đánh giá học
sinh và đổi mới kiểm tra đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực”, đăng trên

trách. Khẳng định nhiệm vụ, trách nhiệm của giáo viên chủ nhiệm trước
nhà nước, trước hiệu trưởng về việc thực hiện nhiệm vụ được ghi trong
điều lệ nhà trường.
Các công trình trên đã tập trung nghiên cứu các vấn đề lý luận về: Lý
luận, lý luận chính trị, giáo dục lý luận chính trị nói chung và giáo dục lý
luận chính trị cho cán bộ, đảng viên, nhân dân, thanh niên, sinh viên… nói
riêng. Một số công trình đã tập trung nghiên cứu các khía cạnh khác nhau
8


của giáo dục lý luận chính trị cho sinh viên Việt Nam hiện nay, thực trạng
những vấn đề đặt ra và từ đó đã đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục lý luận chính trị hiện nay. Tuy nhiên, tác chưa thấy có công
trình nào đi sâu nghiên cứu vấn đề “Quản lý hoạt động dạy học các môn lý
luận chính trị ở Trường ĐHLĐXH”; vì vậy, tác giả chọn vấn đề này làm đề
tài nghiên cứu của mình.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn, luận văn đề
xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học các môn LLCT ở Trường
ĐHLĐXH nhằm nâng cao chất lượng dạy học các môn lý LLCT, đáp ứng
mục tiêu đào tạo của nhà trường.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
Làm rõ cơ sở lý luận quản lý hoạt động dạy học các môn LLCT ở
trường đại học.
Tiến hành khảo sát, phân tích, đánh giá đúng thực trạng quản lý hoạt
động dạy học các môn LLCT ở Trường ĐHLĐXH.
Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học các môn LLCT ở
Trường ĐHLĐXH hiện nay.
4. Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

nghĩa Mác - Lênin, quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm
của Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục và quản lý giáo dục; đồng thời, tiếp
cận nội dung nghiên cứu theo quan điểm hệ thống - cấu trúc, quan điểm lịch
sử - lôgic và quan điểm thực tiễn.
* Phương pháp nghiên cứu
- Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Các phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa các tài liệu, văn
bản pháp quy của Nhà nước, của ngành; các văn kiện, nghị quyết, chỉ thị về
dạy học và quản lý hoạt động dạy học các môn LLCT.
Nghiên cứu các đề tài khoa học, tài liệu, sách báo, tạp chí, các báo cáo,
văn bản tổng kết… về quản lý hoạt động dạy học các môn LLCT.
10


- Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
+ Sử dụng phương pháp quan sát: quan sát hoạt động hoạt động dạy
học về dạy học và quản lý hoạt động dạy học các môn LLCT.
+ Sử dụng phương pháp điều tra: xây dựng bảng hỏi, phát phiếu khảo sát
về hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học các môn LLCT ở Trường
ĐHLĐXH. Cụ thể, tác giả đã tiến hành khảo sát 250 phiếu đối với cán bộ quản
lý, giảng viên và sinh viên của Nhà trường.
- Nhóm các phương pháp bổ trợ khác
+ Sử dụng phương pháp toán học thống kê, phần mềm tin học để xử lý,
phân tích các dữ liệu, thông tin được điều tra thu thập.
+ Sử dụng phương pháp chuyên gia: xin ý kiến của các nhà giáo, nhà khoa
học giáo dục, cán bộ quản lý giáo dục về một số vấn đề lý luận và thực tiễn liên
quan đến hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học các môn LLCT.
7. Ý nghĩa của đề tài
- Hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý luận hoạt động quản lý dạy học nói
chung và hoạt động quản lý dạy học các môn LLCT nói riêng.

hoạt động chính trị.
LLCT ở Việt Nam là lý luận khoa học, cách mạng mang bản chất
giai cấp công nhân và là lý luận tiên phong do Đảng Cộng sản Việt Nam và
Chủ tịch Hồ Chí Minh xây dựng, phát triển một cách nhất quán, sáng tạo
dựa trên thế giới quan, ý thức hệ và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác Lênin, bắt nguồn sâu sa từ thực tiễn cách mạng Việt Nam. LLCT Việt Nam
hiện đại và đương đại không chỉ thể hiện nhận thức, vận dụng và phát triển
sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh mà còn kế thừa có
chọn lọc những giá trị tư tưởng của dân tộc Việt Nam và tri thức lý luận
trong lịch sử văn hóa chính trị thế giới và kho tàng văn hóa nhân loại.
12


* Các môn lý luận chính trị:
Theo Quyết định số 52/2008/QĐ-BGDĐT, ngày 18/9/2008 của Bộ
trưởng Bộ GD&ĐT về việc “Ban hành chương trình các môn LLCT trình độ
đại học, cao đẳng dùng cho sinh viên khối không chuyên ngành Mác Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh”, các môn LLCTị bao gồm 3 môn học:
Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin; Tư tưởng Hồ Chí
Minh; Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Như vậy, có thể hiểu: Các môn LLCT là các môn học, trong đó bao
gồm một hệ thống kiến thức lý luận về nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản
Việt Nam; các môn học này là cơ sở để xây dựng cho người học thế giới
quan, phương pháp luận khoa học, niềm tin lý tưởng cộng sản, góp phần hình
thành phẩm chất nhân cách toàn diện cho người học.
Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin (thuộc các lĩnh vực:
Triết học Mác - Lênin, Kinh tế chính trị học Mác - Lênin và Chủ nghĩa xã hội
khoa học), cùng với Tư tưởng Hồ Chí Minh và Đường lối cách mạng của Đảng
Cộng sản Việt Nam tạo thành một chỉnh thể, tác động, bổ sung cho nhau.
Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin xác lập cơ sở lý
luận cơ bản nhất để từ đó có thể tiếp cận được nội dung môn học Tư tưởng
Hồ Chí Minh và Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam, bởi lẽ,

và học sinh nhằm truyền thụ và lĩnh hội tri thức khoa học, những kỹ năng
hoạt động thực tiễn, để trên cơ sở đó hình thành thế giới quan, phát triển năng
lực sáng tạo và xây dựng, phát triển các phẩm chất của nhân cách người học
theo mục đích giáo dục.
Thực chất của hoạt động dạy học là sự thống nhất biện chứng của hoạt
động dạy và hoạt động học. Đây là mối quan hệ sinh thành hoạt động dạy
học, quy định sự vận động, phát triển quá trình này.
Hoạt động dạy: Là quá trình hoạt động sư phạm của người dạy làm
nhiệm vụ truyền thụ tri thức, tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức của
14


người học, giúp người học nắm được kiến thức, hình thành kỹ năng và thái
độ. Hoạt động dạy học có chức năng kép là truyền đạt và điều khiển nội dung
dạy học theo chương trình dạy học của nhà trường.
Hoạt động học: Là quá trình lĩnh hội tri thức, hình thành hệ thống
những kỹ năng, kỹ xảo, vận dụng kiến thức vào thực tiễn hoàn thiện nhân
cách bản thân. Hoạt động học cũng có chức năng kép là lĩnh hội và tự điều
khiển quá trình chiếm hữu tri thức một cách tự giác, tích cực.
* Hoạt động dạy học các môn lý luận chính trị ở trường đại học
Từ cách tiếp cận “hoạt động dạy học” nêu trên, tác giả đưa ra khái niệm
về hoạt động dạy học các môn LLCT ở trường đại học như sau:
Hoạt động dạy học các môn LLCT ở trường đại học là những tác động
có mục đích, có tổ chức, phối hợp thống nhất giữa người dạy và người học,
tạo điều kiện để người học lĩnh hội kiến thức, kỹ năng, phát triển tư duy lý
luận, hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa học và niềm tin lý
tưởng, nhằm xây dựng phẩm chất nhân cách toàn diện cho sinh viên, góp
phần đáp ứng mục tiêu đào tạo của nhà trường và yêu cầu của xã hội.
Từ khái niệm trên có thể thấy, hoạt động dạy học các môn LLCT ở
trường đại học thể hiện ở một số vấn đề cơ bản sau:

trương, đường lối của Đảng.
- Thông qua dạy học các môn LLCT, một mặt giúp sinh viên lĩnh hội
kiến thức, kỹ năng, phát triển tư duy lý luận, mặt khác phải hình thành ở họ thế
giới quan duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, phương pháp luận khoa học,
xem xét các vấn đề thực tiễn hoạt động xã hội luôn bảo đảm tính khách quan,
toàn diện, lịch sử, cụ thể và phát triển. Trên cơ sở trang bị kiến thức của các
môn LLCT giúp sinh viên vận dụng một cách sáng tạo hệ thống kiến thức đó
vào thực tiễn cuộc sống và nghề nghiệp, đồng thời có phương pháp xem xét và
đấu tranh chống các quan điểm sai trái trên bình diện chính trị - tư tưởng. Dạy
học các môn LLCT luôn phản ánh rõ tính tư tưởng và định hướng chính trị;
trong quá trình dạy học các môn LLCT luôn đòi hỏi phải quán triệt và thực
16


hiện tốt nguyên tắc thống nhất giữa tính Đảng (Đảng Cộng sản) và tính khoa
học. Dạy học các môn LLCT luôn đòi hỏi phải gắn lý luận với thực tiễn, đó là
vấn đề có tính nguyên tắc. Chỉ có trên cơ sở gắn lý luận với thực tiễn mới thực
sự có ý nghĩa, tác dụng đối với người học; cũng thông qua đó để kích thích tính
tích cực, tư duy sáng tạo của sinh viên, đồng thời từng bước hình thành thế giới
quan, phương pháp luận khoa học và niềm tin lý tưởng cho sinh viên.
- Dạy học các môn LLCT là một vấn đề khó khăn, phức tạp đặt ra cho
cả người dạy và người học, nhất là trong tình hình hiện nay. Một phần do
nội dung lý luận mang tính trừu tượng, đòi hỏi phải đọc nhiều, nghiên cứu
sâu các tài liệu, kể cả các tác phẩm tiêu biểu của các nhà kinh điển của chủ
nghĩa Mác - Lênin, các văn bản nghị quyết, đồng thời đòi hỏi có sự liên hệ
sâu sắc với thực tiễn; trong khi đó trên các phương tiện truyền thông hiện
nay đang xuất hiện nhiều thông tin nhiễu loạn; các thế lực thù địch có nhiều
thủ đoạn tinh vi chống phá cách mạng Việt Nam trên lĩnh vực chính trị, tư
tưởng. Do đó, trong dạy học các môn LLCT phải hết sức chú trọng đến việc
tác động đến nhận thức, tư tưởng, tình cảm, ý chí và hành vi của người học.

nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ
đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung
phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của
những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm tự điều khiển lấy
mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có một nhạc trưởng.
Theo Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ, quản lý là một quá trình định hướng,
quá trình có mục tiêu, quản lý có hệ thống; là quá trình tác động đến hệ thống
nhằm đạt được những mục tiêu nhất định. Những mục tiêu này đặc trưng cho
trạng thái mới của của hệ thống mà người quản lý mong muốn.
Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì hoạt động
quản lý là “tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản
lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) - trong một tổ chức - nhằm làm cho
tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [15, tr.45].
18


* Quản lý hoạt động dạy học
Quản lý hoạt động dạy học là nội dung quan trọng trong quản lý giáo
dục và quản lý nhà trường. Nghiên cứu về nội dung này với tư cách là một
khoa học độc lập đã được nhiều học giả, nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài
nước đề cập đến, đó là:
Nghiên cứu của Võ Ngọc Vĩnh chỉ ra rằng: “Quản lý dạy học là sự
tương tác giữa chủ thể quản lý và đối tượng quản lý trong quá trình dạy học
nhằm đạt được những mục tiêu giáo dục đặt ra”.
Đồng quan điểm này, Lê Thị Thanh Hà cho rằng: “Quản lý dạy học là
một hệ thống các tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể
quản lý tới khách thể quản lý trong quá trình dạy học nhằm đạt được mục tiêu
đề ra” [24, tr.18].
Luận văn thạc sĩ của Đỗ Thị Duyên đã đi sâu phân tích khái niệm và
các yếu tố của hoạt động quản lý dạy học, theo đó:

dạy học các môn LLCT, nhằm nâng cao chất lượng của hoạt động này, góp
phần thực hiện tốt mục tiêu đào tạo của nhà trường và yêu cầu của xã hội.
Từ khái niệm trên có thể hiểu, hoạt động quản lý hoạt động dạy học các
môn LLCT ở trường đại học là quá trình diễn ra hệ thống nối tiếp nhau của chủ
thể quản lý đến đối tượng quản lý, bao gồm các nhân tố cơ bản sau:
Mục tiêu quản lý: là đảm bảo cho toàn bộ quá trình dạy học các môn
LLCT tại nhà trường được thực hiện theo kế hoạch, đạt chất lượng, hiệu quả
tốt nhất, đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ đào tạo của nhà trường.
Chủ thể quản lý: bao gồm: chủ thể lãnh đạo (Đảng ủy, Ban Giám
hiệu); chủ thể hướng dẫn, điều hành (lãnh đạo Khoa Lý luận chính trị và các
bộ môn trực thuộc); chủ thể trực tiếp quản lý (đội ngũ cán bộ, giảng viên
chuyên trách). Các chủ thể quản lý có sự phối hợp và quan hệ chặt chẽ với
nhau, tạo thành hệ thống tổ chức bộ máy lãnh đạo để thực hiện việc quản lý
có chất lượng.

20


Đối tượng quản lý: là sinh viên chịu sự tác động, điều khiển của các
chủ thể quản lý trong quản lý hoạt động dạy học các môn LLCT. Sinh viên
vừa là khách thể quản lý, vừa là chủ thể tự quản lý, tự tổ chức thực hiện việc
học tập các môn LLCT theo mục tiêu đã đề ra.
Phương thức và phương pháp quản lý: quản lý trực tiếp, gián tiếp
và quản lý kết hợp. Để thực hiện mục tiêu quản lý đã được xác định, chủ
thể quản lý sử dụng các phương pháp tác động đến đối tượng quản lý,
như: phương pháp hành chính - tổ chức; phương pháp giáo dục - tâm lý;
phương pháp kích thích; phương pháp kiểm tra; phương pháp quản lý theo
mục tiêu.
1.2. Nội dung quản lý hoạt động dạy học các môn lý luận chính trị
ở trường đại học

dung dạy học, giảng viên thực hiện nội dung dạy học, hình thức tổ chức dạy
học, phương pháp, điều kiện, phương tiện đảm bảo cho quá trình dạy học, đối
tượng học. Quản lý việc xây dựng và thực hiện kế hoạch dạy học là việc làm
trọng yếu của chủ thể quản lý nhằm đạt tới các mục tiêu của hoạt động quản
lý quá trình dạy học. Mục tiêu, kế hoạch dạy học phải thường xuyên rà soát,
bổ sung, điều chỉnh và được triển khai thực hiện. Phải xây dựng kế hoạch
định kỳ so sánh, đối chiếu mục tiêu với kết quả đạt được để đánh giá mọt cách
toàn diện hoạt động dạy học, tìm ra mặt mạnh, mặt yếu để có biện pháp nâng
cao chất lượng giảng dạy.
1.2.2. Quản lý hoạt động giảng dạy các môn lý luận chính trị của
giảng viên
Trong hoạt động đào tạo ở trường đại học, giảng viên là chủ thể, giữ
vai trò chủ đạo. Thông qua hoạt động giảng dạy, giảng viên tổ chức, điều
khiển, lãnh đạo hoạt động học tập của sinh viên, đảm bảo cho sinh viên thực
hiện đầy đủ và có chất lượng cao những yêu cầu đã được quy định phù hợp
với mục tiêu đào tạo của nhà trường. Hoạt động giảng dạy các môn LLCT của
22


giảng viên là hoạt động phức tạp, đa dạng, tác động có mục đích và tích cực
vào toàn bộ quá trình tâm lý nhận thức của sinh viên, làm cho sinh viên không
chỉ tiếp thu thông tin tri thức LLCT, kinh nghiệm thực tiễn, mà còn tạo ra cho
sinh viên cảm xúc, tình cảm, thái độ tích cực đối với các vấn đề LLCT; đồng
thời, nâng cao khả năng tư duy lý luận, rèn luyện và nâng cao bản lĩnh, niềm
tin và các phẩm chất đạo đức khác cần thiết cho hoạt động thực tiễn và hoàn
thành nhiệm vụ học tập, rèn luyện của họ.
Quản lý hoạt động dạy học các môn LLCT của giảng viên thực chất là
quản lý việc thực hiện nhiệm vụ dạy học, từ các khâu, các bước tiến hành và
tổ chức thực hiện nhiệm vụ dạy học, cụ thể là: quản lý việc phân công giảng
dạy, quản lý việc lập kế hoạch dạy học của giảng viên; quản lý việc thực hiện

gồm: đảm bảo sinh viên thực hiện đầy đủ, chính xác quy chế học tập và rèn
luyện; đổi mới phương pháp học tập môn LLCT; xây dựng phương pháp tự
kiểm tra, tự đánh giá phù hợp; hướng dẫn sinh viên xây dựng mục tiêu và kế
hoạch học tập cá nhân. Trong đó, đổi mới phương pháp học tập, nghiên cứu
của sinh viên là nội dung then chốt. Việc này bắt đầu từ việc giảng viên đổi
mới phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra, đánh giá. Giảng viên giảng
dạy các môn LLCT có nhiệm vụ bồi dưỡng cho sinh viên phương pháp và kỹ
năng tự học thông qua việc tạo điều kiện cho sinh viên bộc lộ khả năng diễn
đạt, phân tích, tổng hợp, khái quát, trừu tượng hóa vấn đề, bồi dưỡng cho sinh
viên phương pháp đọc sách, truy cập tài liệu, tóm tắt, hệ thống hóa tài liệu.
Quá trình quản lý hoạt động học tập của sinh viên phải thực hiện theo
yêu cầu: tính mục đích, tính kế hoạch, tính thực tiễn, trung thực, khách quan.
Quản lý kết quả dạy học các môn LLCT là việc làm có ý nghĩa quan trọng đối
với quản lý quá trình dạy học các môn LLCT. Thông qua quản lý kết quả,
người quản lý có cái nhìn bao quát, đánh giá toàn bộ quá trình tổ chức chỉ
đạo, tổ chức, kiểm tra hoạt động dạy học và hoạt động học, từ đó đúc rút kinh
nghiệm cho công tác quản lý.

24


1.2.4. Quản lý nội dung, hình thức tổ chức và phương pháp dạy học
các môn lý luận chính trị
Nội dung dạy học các môn LLCT bao gồm toàn bộ hệ thống kiến thức
LLCT, lý tưởng chính trị, các giá trị chuẩn mực đạo đức, kỹ năng, kỹ xảo cần
trang bị cho sinh viên để góp phần hình thành thế giới quan, phương pháp luận
khoa học, biện chứng và các phẩm chất, nhân cách, năng lực thực tiễn cho sinh
viên. Quản lý nội dung dạy học phải đặc biệt chú ý quản lý chất lượng, số lượng
thông tin trong quản lý dạy học. Nội dung dạy học các môn LLCT phải đảm bảo
trang bị kiến thức lý luận cơ bản, đồng thời nâng cao nhận thức và kỹ năng vận