BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI

NGUYỄN VĂN PHONG

GIÁO DỤC LUẬT LAO ĐỘNG CHO CÔNG NHÂN
Ở CÁC DOANH NGHIỆP HUYỆN AN DƢƠNG
THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI, NĂM 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI

NGUYỄN VĂN PHONG

GIÁO DỤC LUẬT LAO ĐỘNG CHO CÔNG NHÂN
Ở CÁC DOANH NGHIỆP HUYỆN AN DƢƠNG
THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
Chuyên ngành: Giáo dục và phát triển cộng đồng
Mã số: Thí điểm

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Hoàng Anh Phƣớc

HÀ NỘI, NĂM 2017


Mặc dù bản thân đã cố gắng nỗ lực để hoàn thành luận văn, tuy nhiên luận
văn không tránh khỏi những thiếu sót. Tôi mong nhận được sự góp ý chân thành
của các thầy cô giáo, đồng nghiệp và bạn bè để luận văn được hoàn thiện hơn.


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ................................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài. ................................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ............................................................................................ 3
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu.................................................................... 3
4. Giả thuyết khoa học .............................................................................................. 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài ......................................................................... 4
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu .............................................................................. 4
7. Phương pháp nghiên cứu ..................................................................................... 5
8. Cấu trúc của luận văn ........................................................................................... 6
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA GIÁO DỤC LUẬT LAO ĐỘNG
CHO CÔNG NHÂN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP................................. 7
1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu. .............................................................................. 7
1.1.1. Ở nước ngoài .................................................................................................. 7
1.1.2 .Ở trong nước ................................................................................................... 9
1.2. Giáo dục luật lao động cho công nhân trong doanh nghiệp ....................... 11
1.2.1. Mục đích giáo dục luật lao động cho công nhân ..................................... 11
1.2.2. Ý nghĩa giáo dục luật lao động cho công nhân ở các doanh nghiệp ..... 14
1.2.3. Nội dung giáo dục luật lao động cho công nhân ở các doanh nghiệp .. 15
1.2.4. Đặc thù cơ bản của giáo dục luật động cho công nhân ở các doanh nghiệp........ 17
1.2.5. Chủ thể giáo dục luật lao động cho công nhân ở doanh nghiệp ............ 20
1.2.6. Đối tượng giáo dục luật lao động cho công nhân ở doanh nghiệp........ 21
1.2.7. Hình thức giáo dục luật lao động cho công nhân ................................... 22
1.2.8. Phương pháp giáo dục luật lao động cho công nhân .............................. 27
1.2.9. Các yếu tố tác động đến giáo dục luật lao động cho công nhân ........... 28


DOANH NGHIỆP HUYỆN AN DƢƠNG - THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY .................................................................... 86
3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp ................................................................. 86
3.1.1. Nguyên tắc về mặt pháp lí ........................................................................... 86
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa ........................................................ 86
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn ............................................................ 86
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống............................................................. 87
3.1.6. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả............................................................. 87
3.1.7. Nguyên tắc phối hợp hài hoà các lợi ích ................................................... 87
3.2. Quan điểm, đường lối của Đảng và Nhà nước đối với hoạt động giáo dục
luật lao động cho công nhân ở các doanh nghiệp ............................................... 88
3.3. Các biện pháp đề xuất ..................................................................................... 92
3.3.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của các cấp ủy Đảng, chính quyền,
doanh nghiệp; phối hợp các cấp, các ngành, các tổ chức chính trị - xã hội
trong công tác giáo dục luật lao động cho công nhân ở các doanh nghiệp. ... 92
3.3.2. Biện pháp 2: Xây dựng và đào tạo đội ngũ báo cáo viên, tư vấn viên
luật lao động giỏi về nghiệp vụ và huy động các lực lượng cộng tác viên tham
gia vào công tác giáo dục luật lao động cho công nhân ................................... 95
3.3.3. Biện pháp 3: Đổi mới nội dung công tác giáo dục luật lao động cho
công nhân ở các doanh nghiệp.............................................................................. 97
3.3.4. Biện pháp 4: Đổi mới hình thức, phương pháp giáo dục luật lao động
cho công nhân ở các doanh nghiệp .................................................................... 100
3.3.5. Biện pháp 5: Phát huy vai trò của các cấp công đoàn; xây dựng và thực
thi quy chế phối hợp giữa công đoàn và người sử dụng lao động trong công
tác giáo dục luật lao động cho công nhân ở các doanh nghiệp ...................... 106
3.3.6. Tăng cường đầu tư kinh phí, cơ sở vật chất cho công tác giáo dục luật
lao động cho công nhân ở các doanh nghiệp trên địa bàn huyện .................. 108



bàn huyện An Dương ................................................................................................ 72
Bảng 2.9. Thái độ của công nhân trong khi giáo dục luật lao động .......................... 75
Bảng 2.10. Hành vi của công nhân sau khi giáo dục luật lao động trong các doanh
nghiệp trên địa bàn huyện An Dương ....................................................................... 76
Bảng 2.11. Nguyên nhân công nhân không thích tham gia giáo dục luật lao động
trong doanh nghiệp .................................................................................................... 81
Bảng 2.12. Nguyên nhân dẫn đến hiệu quả công tác giáo dục luật lao động cho công
nhân lao động trong các doanh nghiệp chưa cao thuộc về cán bộ giáo dục ............. 83
Sơ đồ 3.1. Mối quan hệ giữa các biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục luật lao động
cho công nhân ở các doanh nghiệp huyện An Dương ............................................ 112
Bảng 3.1. Lựa chọn chuyên gia cho quy trình khảo nghiệm .................................. 113
Bảng 3.2. Trình độ và thời gian công tác của chuyên gia cho quy trình khảo nghiệm. ............... 114
Bảng 3.3. Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp nâng cao hiệu quả
công tác giáo dục luật lao động cho công nhân ở các doanh nghiệp trên địa bàn
huyện An Dương ..................................................................................................... 115
Bảng 3.4. Kết quả khảo nghiệm mức độ cần thiết của các biện pháp nâng cao hiệu
quả giáo dục luật lao động cho công nhân ở các doanh nghiệp trên địa bàn huyện
An Dương ................................................................................................................ 117


DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1. Tỷ lệ doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn huyện An Dương - Thành
Phố Hải Phòng phân theo loại hình doanh nghiệp giai đoạn 2014 – 2016 ..................... 42
Biểu đồ 2.2. Số công nhân lao động của các doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn
huyện An Dương - Thành phố Hải Phòng giai đoạn 2014 – 2016 ........................... 45
Biểu đồ 2.3. Cơ cấu công nhân theo trình độ trong các doanh nghiệp trên địa bàn
huyện An Dương giai đoạn 2014-2016 ..................................................................... 50
Biểu đồ 2.4: Nhận thức của công nhân trong các doanh nghiệp trên địa bàn huyện
An Dương về mức độ cần thiết của giáo dục luật lao động ...................................... 70
Biểu đồ 2.5. Thái độ của công nhân trong các doanh nghiệp trên địa bàn huyện An

vụ. Trên địa bàn huyện đã và đang hình thành nhiều khu, cụm công nghiệp lớn với
nhiều doanh nghiệp trung ương, địa phương, doanh nghiệp FDI đã tạo và giải quyết

1


được nhiều việc làm cho người lao động, góp phần vào sự tăng trưởng kinh tế, giai
cấp công nhân của huyện không ngừng lớn mạnh về số lượng và chất lượng để đáp
ứng nhu cầu phát triển. Những năm gần đây, công tác giáo dục luật lao động cho
công nhân ở các doanh nghiệp của các cấp, các ngành đã đi vào thực chất hơn. Hội
đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật, các tổ tư vấn pháp luật lao động và
công đoàn, tư vấn viên pháp luật được thành lập, kiện toàn. Các hình thức giáo dục
pháp luật phong phú như thông qua kiểm tra, phối hợp kiểm tra gắn với giáo dục
luật lao động; giáo dục kết hợp với tư vấn pháp luật lưu động tại các khu nhà trọ
công nhân về Bộ luật Lao động, Luật Công đoàn, thông qua các câu lạc bộ công
nhân nhà trọ, tổ công nhân tự quản, chương trình hỏi, đáp pháp luật lao động trên
Đài phát thanh huyện, xây dựng tủ sách pháp luật, tổ chức cuộc thi viết tìm hiểu Bộ
luật Lao động, Luật Công đoàn, sự phối hợp giữa Liên đoàn Lao động – Bảo hiểm
xã hội – Phòng LĐTB&XH huyện tổ chức nhiều cuộc đối thoại về chính sách lao
động, chế độ bảo hiểm... đã đem đến nhiều kiến thức pháp luật lao động bổ ích cho
công nhân.
Bên cạnh kết quả đạt được, công tác giáo dục luật lao động cho công nhân ở
các doanh nghiệp trên địa bàn huyện vẫn còn hạn chế về số lượng, chất lượng, phạm
vi và hiệu quả. Phương thức giáo dục pháp luật chưa có nhiều đổi mới, sáng tạo; tài
liệu còn thiếu về số lượng, hình thức chưa sinh động; một bộ phận cán bộ làm công
tác giáo dục pháp luật còn yếu về chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng.
Nhiều doanh nghiệp chưa có tổ chức công đoàn, lực lượng cán bộ công đoàn
mỏng. Công tác giáo dục luật lao động chưa đi vào cuộc sống, nhiều doanh nghiệp chưa
triển khai, nếu có triển khai cũng coi đó là trách nhiệm của công đoàn. Tình trạng doanh
nghiệp còn né tránh việc thực hiện giáo dục pháp luật cho công nhân, chưa thiện chí hợp

3. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Giáo dục luật lao động cho công nhân ở các doanh nghiệp huyện An Dương.
3.2. Khách thể nghiên cứu
Luật lao động cho công nhân ở các doanh nghiệp huyện An Dương.
4. Giả thuyết khoa học
Công tác giáo dục luật lao động cho công nhân ở các doanh nghiệp huyện An
Dương từng bước đã có sự quan tâm, chú trọng hơn. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả

3


đạt được, công tác giáo dục luật lao động cho công nhân ở các doanh nghiệp trên
địa bàn huyện cũng còn bộc lộ những hạn chế về số lượng, chất lượng, phạm vi và
hiệu quả giáo dục. Nếu đề xuất và áp dụng các giải pháp phù hợp với đặc thù, thực
tiễn của địa phương, có sự phối hợp giữa các ngành, các cấp, các cơ quan tổ chức,
các lực lượng thì sẽ góp phần nâng cao nhận thức luật lao động cho công nhân, giúp
người công nhân sống và làm việc theo đúng các quy định của pháp luật và biết tự
bảo vệ mình theo quy định của luật lao động, đảm bảo được quyền và lợi ích hợp
pháp chính đáng của họ, góp phần xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định
và tiến bộ, đảm bảo an ninh trật tự, phát triển kinh tế - xã hội của huyện.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận
Nghiên cứu về tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho công nhân lao động
nói chung và giáo dục luật lao động cho công nhân trong các doanh nghiệp nói riêng
5.2. Nghiên cứu thực tiễn
Phân tích, đánh giá thực trạng tình hình giáo dục luật lao động cho công
nhân ở các doanh nghiệp huyện An Dương, thành phố Hải Phòng.
5.3. Đề xuất các biện pháp nhằm tăng cường, nâng cao chất lượng, hiệu
quả giáo dục luật lao động cho công nhân ở các doanh nghiệp huyện An Dương,

2

(doanh nghiệp); Lãnh đạo UBND huyện; Cán bộ,

70

Chuyên viên tư vấn luật; Cán bộ Công Đoàn huyện;
Các cán bộ quản lý trong doanh nghiệp trên địa bàn
huyện
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận
Sử dụng phương pháp nghiên cứu những tài liệu lý luận, văn bản, sách báo,
các công trình đã nghiên cứu có liên quan đến đề tài để tìm hiểu quan điểm, chủ
trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và sự chỉ đạo của các cấp ủy
đảng, chính quyền từ trung ương đến địa phương về công tác giáo dục luật lao động
cho công nhân ở các doanh nghiệp.
7.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát: nhằm thu thập thông tin về thực trạng đội ngũ công
nhân trong các doanh nghiệp trên địa bàn huyện An Dương, Thành Phố Hải Phòng.
- Phương pháp điều tra bằng phiếu điều tra, bảng hỏi: Đề tài thực hiện điều
tra bằng phiếu hỏi nhằm thu thập thông tin về tình hình đội ngũ công nhân trong các
doanh nghiệp trên địa bàn huyện An Dương, Thành Phố Hải Phòng.
- Phương pháp phỏng vấn: Chuẩn bị các câu hỏi để phỏng vấn đội ngũ cán
bộ quản lý và đội ngũ công nhân lao động trong các doanh nghiệp trên địa bàn
huyện An Dương, Thành Phố Hải Phòng. Trong quá trình phỏng vấn, người phỏng
vấn có thể đưa ra những câu hỏi dưới những dạng khác nhau để có thể kiểm tra độ
chính xác của các câu trả lời cũng như làm sáng tỏ các thông tin chưa rõ.

5


thống Thevdove Roosevelt đã từng nói: “Giáo dục một người về trí não mà không
giáo dục về tâm hồn, đạo đức thì coi như giáo dục một kẻ gây họa cho xã hội”. Vì
thế, đây là vấn đề được nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm.
Khổng Tử (551 - 479 TCN) - nhà triết gia, nhà giáo dục lỗi lạc của Trung
Hoa cổ đại cho rằng: thông qua giáo dục để tạo ra lớp người “trị quốc” muốn vậy
học phải đi đôi với hành, ông đánh giá cao vai trò của cá nhân trong việc tu dưỡng,
học thầy, học bạn, học trong cuộc sống. Ông khẳng định: “Đọc thuộc ba trăm thước
kinh thư giỏi, giao cho việc hành chính không làm được, giao cho việc đi sứ không
có khả năng đối đáp học kiểu như vậy chẳng có ích gì”
Pétxtalôzi (1746 - 1827) - một nhà giáo dục lớn của Thụy Sĩ và người đương
thời gọi ông là “ông thầy của các ông thầy”. Bằng con đường giáo dục thông qua
thực nghiệm ông muốn cứu vớt trẻ em mồ côi, con nhà nghèo. Nhân dân dựng
tượng ông và ghi dòng chữ: “tất cả cho người khác, không gì cho mình”. Ông
dựng ra “trại mới” giúp trẻ vừa học văn hóa, vừa lao động ngoài lớp, ngoài trường
học. Ông cho rằng hoạt động ngoài lớp không những tạo ra của cải vật chất mà

7


còn là con đường giáo dục toàn diện cho học sinh. Ông quan niệm giáo dục gia đình
đi trước, giáo dục trường học là sự tiếp nối “giờ nào sinh ra trẻ em thì giờ đó bắt
đầu sự giáo dục”.
C.Mác (1818 - 1883) và F.Anghen (1820 - 1895) đã có nhiều đóng góp lớn
cho nền giáo dục hiện đại: cung cấp cho khoa học giáo dục một phương pháp luận
vững chắc để xây dựng lý luận giáo dục, vạch ra qui luật tất yếu của xã hội tương
lai là đào đạo, giáo dục con người phát triển toàn diện muốn vậy phải kết hợp giữa
giáo dục đạo đức, thể dục, trí dục và lao động trong việc thực hiện giáo dục kỹ
thuật tổng hợp, trong hoạt động thực tiễn và hoạt động xã hội.
V.I.Lênin (1870 - 1924) là người tiếp tục sự nghiệp của C.Mác và F.Anghen.
Ông đề cao vấn đề phát triển toàn diện con người. Việc hình thành con người phát

+ "Giáo dục ý thức pháp luật với việc tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa",
Luận án Tiến sĩ của Trần Ngọc Đường, Trường Đại học Quốc Gia Hà Nội, 2007.
+ "Ý thức pháp luật xã hội chủ nghĩa và giáo dục pháp luật cho nhân dân lao
động ở Việt Nam", Luận án Tiến sĩ luật của Nguyễn Đình Lộc, Trường Đại học Luật
Hà Nội, 2004.
Ở trong nước việc nghiên cứu về phổ biến, giáo dục pháp luật được nhiều tác giả
đề cập đến với những khía cạnh, đối tượng nghiên cứu khác nhau thể hiện thông qua
các công trình nghiên cứu, các đề tài luận án, luận văn luật, các bài báo, tạp chí như:
+ "Xây dựng ý thức và lối sống theo pháp luật", Đào Trí Úc chủ biên, Hà Nội, 1995;
+ "Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về giáo dục pháp luật trong công cuộc
đổi mới", của Viện Nghiên cứu Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp, Hà Nội, 1995;
+ "Cơ sở khoa học của việc xây dựng ý thức và lối sống theo pháp luật", Đề
tài khoa học cấp Nhà nước, do Viện Nhà nước-Pháp luật thuộc Trung tâm Khoa học
xã hội và nhân văn chủ trì;
+ "Giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp ở Việt Nam", Luận án Phó Tiến
sĩ của Dương Thị Thanh Mai;
+ "Một số vấn đề về phổ biến giáo dục pháp luật trong giai đoạn hiện nay",
Luận văn thạc sĩ của Đặng Ngọc Hoàng.
+ " Giáo dục pháp luật cho nhân dân các dân tộc ít người ở tỉnh Đăk LăkThực trạng và giải pháp", luận văn thạc sĩ của Phạm Hàn Lâm, năm 2001;
+ "Tìm kiếm mô hình phổ biến, giáo dục pháp luật có hiệu quả trong một số

9


dân tộc ít người", đề tài khoa học cấp Bộ của Viện nghiên cứu khoa học pháp lý Bộ tư pháp, 1995.
+ "Đổi mới giáo dục pháp luật trong hệ thống các Trường chính trị ở nước ta
hiện nay", đề tài cấp Bộ của khoa Nhà nước và Pháp luật Học viện chính trị Quốc
gia Hồ Chí Minh, 2000.
+ "Giáo dục pháp luật cho cán bộ và công chức trên địa bàn tỉnh Bình Định
thực trạng và giải pháp", luận văn thạc sĩ luật học của Trần Văn Trầm, 2002.

+ "Một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động phổ biến, giáo dục pháp
luật của Công đoàn trong giai đoạn hiện nay", Lê Thị Châu, Tạp chí Nhà nước và
pháp luật, số 7/2009.
+ "Nâng cao hiệu quả lồng ghép phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hoạt
động tư vấn pháp luật", của Hà Phương, Tạp chí Dân chủ và pháp luật.
Nhìn chung các công trình nghiên cứu khoa học của các tập thể, cá nhân, cũng
như các bài viết của các tác giả từ trước đến nay về công tác giáo dục pháp luật nói
chung và giáo dục luật lao động nói riêng đã đóng góp rất nhiều vào nghiên cứu lý
luận và thực tiễn ở nhiều góc độ, nhiều đối tượng, địa phương, lĩnh vực khác nhau.
Tuy nhiên, có thể nói rằng cho đến nay chưa có một công trình nào nghiên cứu một
cách đầy đủ, cụ thể và có hệ thống về giáo dục luật lao động cho công nhân ở các
doanh nghiệp trên địa bàn huyện An Dương, Thành Phố Hải Phòng.
1.2. Giáo dục luật lao động cho công nhân trong doanh nghiệp
1.2.1. Mục đích giáo dục luật lao động cho công nhân
Giáo dục luật lao động cho công nhân là xây dựng ý thức và lối sống của công
nhân theo những chuẩn mực mà Nhà nước đã ban hành trong đó có quyền lợi và
nghĩa vụ của mỗi công nhân. Giáo dục luật lao động cũng có nghĩa là việc giải thích
rộng rãi các thông tin luật lao động cho công nhân ở trong doanh nghiệp để thuyết
phục họ ủng hộ và thực hiện theo luật lao động, để họ thấy rõ quyền và nghĩa vụ
của mình trong thực hiện luật lao động. Giáo dục luật lao động ở đây chính là việc
tuyên truyền, phổ biến cho người công nhân biết các văn bản luật lao động mà Nhà
nước ban hành bằng cách truyền đạt trực tiếp (như mở lớp tập huấn luật lao động)
hay thông qua các hình thức khác (như thông qua các phương tiện thông tin đại
chúng, thông qua loa truyền thanh, thông qua các tài liệu, tờ rơi,...).

11


Giáo dục luật lao động là một hoạt động cơ bản, có tầm quan trọng đặc biệt
đối với quá trình nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân trong tổ chức. Nếu


Thứ hai, hình thành tình cảm và lòng tin đối với doanh nghiệp (mục đích cảm
xúc). Mục đích này rất quan trọng, vì nếu có tri thức luật lao động mà không có tình
cảm tôn trọng và lòng tin vào luật lao động cũng như các cơ quan bảo vệ luật lao
động thì công nhân rất dễ hành động chệch khỏi các chuẩn mực luật lao động vì lợi
ích riêng tư. Nội hàm của mục đích cảm xúc đạt được thông qua việc: giáo dục tình
cảm công bằng, biết xác định các tiêu chuẩn đánh giá tính công bằng của luật lao
động, biết đối xử với người khác và với chính mình bằng các tiêu chuẩn công bằng,
các tiêu chuẩn về quyền và nghĩa vụ thể hiện qua các qui phạm luật lao động; giáo
dục tình cảm trách nhiệm, ý thức tuân thủ luật lao động ở mọi nơi, mọi lúc. Phê phán,
lên án những biểu hiện coi thường luật lao động, các hành vi phạm pháp. Đồng thời
ủng hộ và tích cực tham gia bảo vệ sự nghiêm minh của luật lao động. Có được tình
cảm trên, công nhân sẽ có được lòng tin vững chắc vào sự cần thiết tuân theo những
qui phạm luật lao động. Khi đã có lòng tin vào luật lao động, công nhân sẽ có những
hành vi hợp pháp.
Động cơ và hành vi hợp pháp là kết quả cuối cùng của cả quá trình nhận thức
luật lao động, đấu tranh nội tâm dưới tác động của những yếu tố tâm lý, tình cảm,
lòng tin... Thói quen xử sự hợp pháp được hiểu là thói quen tuân thủ các quy phạm
hướng dẫn của luật lao động, thói quen thực hiện đúng đắn, tận tâm các quyền và
nghĩa vụ pháp lý, thói quen sử dụng và áp dụng các tri thức luật lao động và các quy
phạm luật lao động cụ thể để bảo vệ các quyền và nghĩa vụ hợp pháp của mình, của
người khác, của Nhà nước và của xã hội.
Việc phân chia các mục đích giáo dục luật lao động cho công nhân trên đây
chỉ mang tính tương đối, giữa chúng có mối quan hệ đan xen qua lại trong mối liên
hệ hữu cơ thống nhất. Từ tri thức luật lao động đến tính tự giác; từ tính tự giác đến
tính tích cực; từ tính tích cực đến thói quen xử sự theo luật lao động. Ngược lại, khi
có thói quen xử sự theo luật lao động thì lòng tin, tình cảm luật lao động lại được
củng cố. Do đó, khi tiến hành giáo dục luật lao động đều phải hướng hoạt động vào
cả ba mục đích của công tác giáo dục luật lao động .


nghiệp cũng hạn chế. Thêm vào đó với tâm lý ngại va chạm, sợ rườm rà nên lãnh đạo
các doanh nghiệp đôi khi làm ẩu, làm cho qua chuyện mà không tính đến hậu quả xảy

14


ra. Chính điều đó đó dẫn đến hàng loạt các hệ lụy về pháp lý khó giải quyết như: giải
quyết tranh chấp lao động, vấn đề doanh nghiệp bỏ trốn, vấn đề lập doanh nghiệp để
mua bán hóa đơn, vấn đề doanh nghiệp chấm dứt hoạt động nhưng không thông báo
với cơ quan quản lý nhà nước... Bên cạnh đó, về phía công nhân, thực tế cho thấy
phần lớn công nhân lao động trong các doanh nghiệp là công nhân lao động phổ
thông và công nhân lao động có trình độ sơ cấp nghề nên nhận thức, hiểu biết về pháp
luật nói chung và luật lao động nói riêng còn nhiều yếu kém. Lợi dụng điều đó,
những thành phần xấu đã kích động, xúi giục công nhân thực hiện các hành vi trái
luật lao động, gây ra sự mất ổn định trong doanh nghiệp. Nhiều vụ đình công, lãn
công, gây rối, đập phá tài sản của một số công nhân trong các doanh nghiệp đã xảy
ra, gây thiệt hại không nhỏ về kinh tế cho các doanh nghiệp, tạo sự căng thẳng trong
mối quan hệ giữa người công nhân lao động và người sử dụng lao động, ảnh hưởng
đến việc làm, đời sống của hàng ngàn công nhân lao động khác. Mặt khác, cũng vì
thiếu kiến thức, hiểu biết về luật lao động, nhiều công nhân lao động đã bị xâm phạm
các quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng, phải chịu nhiều thiệt thòi trong quan hệ lao
động với người sử dụng lao động.
Từ thực tiễn trên cho thấy giáo dục luật lao động ở các doanh nghiệp trong bối
cảnh hiện nay của đất nước có vai trò quan trọng và ý nghĩa thiết thực để nâng cao ý
thức luật lao động cho công nhân và người sử dụng lao động. Giáo dục luật lao
động ở doanh nghiệp cần tiếp tục được quan tâm tổ chức thường xuyên, liên tục với
nhiều hình thức đa dạng, phong phú nhằm từng bước hình thành thói quen ứng xử
và hành động theo luật lao động; hạn chế tình trạng xung đột trong quan hệ lao
động, tạo ra lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp ở trong nước cũng như quốc tế.
1.2.3. Nội dung giáo dục luật lao động cho công nhân ở các doanh nghiệp