Header Page 1 of 137.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUỐC TẾ HỒNG BÀNG
*******

LÊ NGÂN TÚ TRINH

VĂN HÓA KINH DOANH
CHUỖI CỬA HÀNG CÀ PHÊ PASSIO
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - NĂM 2016

Footer Page 1 of 137.


Header Page 2 of 137.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUỐC TẾ HỒNG BÀNG
*******

LÊ NGÂN TÚ TRINH

VĂN HÓA KINH DOANH
CHUỖI CỬA HÀNG CÀ PHÊ PASSIO
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH



Footer Page 3 of 137.


Header Page 4 of 137.

i

TRƯỜNG ĐH QUỐC TẾ HỒNG BÀNG

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

VIỆN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. Lý lịch sơ lược:
Họ và tên: LÊ NGÂN TÚ TRINH

Giới tính: Nữ

Ngày, tháng, năm sinh: 14/07/1989

Nơi sinh: Tiền Giang

Quê quán:

Dân tộc: Kinh



Header Page 5 of 137.

ii

Người hướng dẫn: TS. Mai Thị Trúc Ngân3. Trình độ ngoại ngữ (biết ngoại ngữ gì,
mức độ): Tiếng Anh trình độ B

III. Quá trình công tác chuyên môn kể từ khi tốt nghiệp đại học:
Thời gian

Nơi công tác

Công việc đảm nhiệm

02/2012 – 03/2013

Ngân hàng TMCP Á Châu

Giao dịch viên

Trường Đại học quốc tế

Nhân viên Phòng Quản

Hồng Bàng

lý đào tạo

06/2013 – 06/2015

Những tài liệu, số liệu được sử dụng trong luận văn có ghi rõ nguồn trích dẫn
trong danh mục tài liệu tham khảo và kết quả khảo sát điều tra của cá nhân.
Kết quả nghiên cứu này chưa từng được công bố bất kỳ công trình nghiên cứu
nào từ trước đến nay.
TP. Hồ Chí Minh, năm 2016

Lê Ngân Tú Trinh

Footer Page 6 of 137.


Header Page 7 of 137.

iv

LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành cảm ơn Quý Thầy Cô Viện Đào tạo Sau đại học trường Đại
học Quốc tế Hồng Bàng đã chia sẻ với tôi nhiều kiến thức, kinh nghiệm thực tiễn cũng
như tạo điều kiện thuận lợi trong suốt quá trình học tập tại trường.
Tôi xin tỏ lòng trân trọng với TS Mai Thị Trúc Ngân đã dành nhiều thời gian,
tâm huyết hướng dẫn tận tình, góp ý chân thành cho tôi trong suốt quá trình thực hiện
luận văn này.
Xin cảm ơn các anh chị của công ty Passio, các cá nhân, doanh nghiệp, bạn bè
đã hỗ trợ hết mình trong việc chia sẻ thông tin, tài liệu hữu ích phục vụ cho đề tài.
Một lần nữa, xin cho phép tôi được bày tỏ lòng tri ân đến tất cả những người đã
dành cho tôi sự giúp đỡ nhiệt tình, vô giá trong suốt quá trình thực hiện luận văn này.
Trân trọng

Footer Page 7 of 137.


CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU.................................................................................................. 1
1.1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................... 1
1.2. Mục tiêu nghiên cứu ......................................................................................... 3
1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu tổng quát ...................................................................... 3
1.2.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể ........................................................................... 3
1.3. Tổng quan tài liệu ............................................................................................. 3
1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu..................................................................... 6
1.4.1. Đối tượng nghiên cứu .................................................................................... 6
1.4.2. Phạm vi nghiên cứu ....................................................................................... 6
1.5. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................. 6
1.6. Những đóng góp của luận văn .......................................................................... 6
1.7. Kết cấu của đề tài .............................................................................................. 7
Tóm tắt Chương 1 ....................................................................................................... 7
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HOÁ KINH DOANH ............................... 8
2.1. Khái niệm chung về văn hoá ............................................................................. 8
2.2. Cơ sở lý luận ................................................................................................... 10
2.2.1. Khái niệm về văn hoá kinh doanh ............................................................... 10
2.2.2. Tầm quan trọng của văn hoá kinh doanh ..................................................... 12
2.2.3. Đặc trưng cơ bản của văn hoá kinh doanh .................................................. 16
2.2.4. Các yếu tố cấu thành văn hoá kinh doanh ................................................... 18
2.2.5. Quá trình hình thành văn hoá kinh doanh ................................................... 20
2.2.6. Mối quan hệ giữa doanh nghiệp và văn hoá kinh doanh ............................. 21
2.3. Văn hoá kinh doanh cà phê ............................................................................. 22
2.4. Văn hoá kinh doanh cà phê tại một số nước ................................................... 22
2.4.1. Văn hoá kinh doanh cà phê tại Ấn Độ ......................................................... 22
2.4.2. Văn hoá kinh doanh cà phê tại Pháp ........................................................... 23
2.4.3. Văn hoá kinh doanh cà phê tại Mỹ .............................................................. 24
2.4.4. Văn hoá kinh doanh cà phê tại Việt Nam .................................................... 25
Tóm tắt Chương 2 ..................................................................................................... 25
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VĂN HOÁ KINH DOANH CHUỖI CỬA HÀNG CÀ

Tóm tắt Chương 3 ..................................................................................................... 41
CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ...................................... 42
4.1. Định hướng về mục tiêu phát triển của Passio................................................ 42
4.1.1. Định hướng phát triển chuỗi cửa hàng cà phê tại Thành phố Hồ Chí Minh42
4.1.2. Định hướng phát triển chuỗi cửa hàng cà phê Passio .................................. 44
4.2. Kết quả nghiên cứu ......................................................................................... 45
4.2.1. Đánh giá VHKD cấp độ 1 – Những giá trị văn hoá hữu hình ..................... 46
4.2.2. Đánh giá VHKD cấp độ 2 – Những giá trị được tuyên bố .......................... 48
4.2.3. Đánh giá các kênh thông tin về cấp độ 1 và cấp độ 2 ................................. 49
4.2.4. Kết quả phỏng vấn sâu của các chuyên gia ................................................. 51
4.2.4.1. Cấp độ 1 – các giá trị văn hoá hữu hình ................................................... 51
4.2.4.2. Cấp độ 2 – các giá trị được tuyên bố........................................................ 53
4.3. Giải pháp hoàn thiện văn hoá kinh doanh chuỗi cửa hàng cà phê Passio....... 53
4.3.1. Xây dựng, củng cố giá trị hữu hình chuỗi cửa hàng cà phê Passio ............. 53
4.3.2. Khẳng định các giá trị được tuyên bố .......................................................... 58
4.3.2.1. Khẳng định tầm nhìn ................................................................................ 58
4.3.2.2. Truyền tải sứ mệnh các giá trị cốt lõi, giá trị niềm tin của hành động cho
cán bộ quản lý và nhân viên ...................................................................................... 59
4.3.2.3. Nâng cao triết lý kinh doanh và từng bước chủ động thực hiện mục tiêu
chiến lược hiệu quả bền vững ................................................................................... 59
4.4. Đánh giá những góp ý và hạn chế của luận văn ............................................. 61
Tóm tắt chương 4 ...................................................................................................... 62
CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ................................................................. 63
5.1. Các kiến nghị .................................................................................................. 63
5.2. Kết luận ........................................................................................................... 63
Tóm tắt Chương 5 ..................................................................................................... 64
Footer Page 11 of 137.


Header Page 12 of 137.

DN

: Doanh nghiệp

Footer Page 13 of 137.


Header Page 14 of 137.

xi

DANH MỤC BẢNG
Trang
Bảng 3.1 Số lượng quán cà phê/ cửa hàng cà phê phân loại thoe nhóm…………….28
Bảng 4.1 Khảo sát lãnh đạo về những giá trị hữu hình của cà phê Passio…………. 47
Bảng 4.2 Khảo sát nhân viên về những giá trị hữu hình của cà phê Passio………... 48
Bảng 4.3 Khảo sát khách hàng về những giá trị hữu hình của cà phê Passio……….48
Bảng 4.4 Bảng khảo sát lãnh đạo về những giá trị được tuyên bố cà phê Passio…...49
Bảng 4.5 Bảng khảo sát nhân viên về những giá trị được tuyên bố cà phê Passio… 50
Bảng 4.6 Bảng khảo sát các kênh thông tin của lãnh đạo cà phê Passio về giá trị VH
cấp độ 1 và cấp độ 2 ………………………………………………………………....50
Bảng 4.7 Bảng khảo sát các kênh thông tin của nhân viên cà phê Passio về giá trị VH
cấp độ 1 và cấp độ 2…………………………………………………………………51
Bảng 4.8 Bảng khảo sát các kênh thông tin của khách hàng cà phê Passio về giá trị
VH cấp độ 1 và cấp độ 2…………………………………………………………….51

Footer Page 14 of 137.


Header Page 15 of 137.

nghiệp đang là một hướng đi tối ưu để tận dụng các thành tựu tiên tiến của khoa học
đồng thời vẫn phát huy được sức mạnh của bản sắc văn hóa. Chính vì vậy, xây dựng
văn hóa doanh nghiệp là góp phần tạo lập năng lực cốt lõi của doanh nghiệp, và do
vậy, tạo cho doanh nghiệp năng lực cạnh tranh bền vững trong điều kiện cạnh tranh
mang tính toàn cầu. Bên cạnh đó, nó còn góp phần thể hiện bản sắc văn hóa tiên tiến
đậm đà tính dân tộc của văn hóa Việt Nam trong lĩnh vực quản trị doanh nghiệp.

Footer Page 15 of 137.


Header Page 16 of 137.

2

Hiện nay, các doanh nghiệp Việt Nam bắt đầu nhận thức đúng đắn về văn hóa
kinh doanh, thấy được tầm quan trọng và sức mạnh của văn hóa kinh doanh. Vấn đề
đặt ra cho các doanh nghiệp là phải xây dựng cho mình văn hóa kinh doanh lành
mạnh, tôn trọng sự sáng tạo từ đó tạo được lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp trên
bước đường phát triển và thực tế đã chứng minh văn hóa kinh doanh mạnh mẽ là nền
tảng của doanh nghiệp trong việc nâng cao sức cạnh tranh và là yếu tố cơ bản thu hút
nhân lực có tâm huyết gắn bó với doanh nghiệp lâu dài, là sức bật cho doanh nghiệp
phát triển bền vững.
Lĩnh vực kinh doanh cà phê cũng không nằm ngoài vấn đề, văn hóa kinh doanh cà
phê cũng là yếu tố quyết định sự thành công của doanh nghiệp kinh doanh cà phê
trong nước. Xuất hiện đầu tiên tại Việt Nam vào năm 2006, cà phê Passio đã gây ấn
tượng với người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ với thương hiệu cà phê sạch mang
phong cách kiểu Ý năng động, tươi mát, trẻ trung. Cà phê Passio phát triển chủ yếu tại
các thành phố lớn như thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Hà Nội, nơi tập trung
nhiều giới trẻ cũng như nhiều khách du lịch nước ngoài. Tuy nhiên, ở những thành
phố này, sự cạnh tranh giữa các thương hiệu để dành chỗ đứng cũng hết sức khốc liệt.

1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu tổng quát
- Nghiên cứu văn hoá kinh doanh chuỗi cửa hàng cà phê Passio tại thành phố Hồ

Chí Minh.
1.2.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về văn hoá kinh doanh, từ đó xác định luận cứ khoa
học về việc phát triển văn hoá kinh doanh chuỗi cửa hàng cà phê Passio tại thành phố
Hồ Chí Minh.
- Phân tích, đánh giá thực trạng của văn hóa kinh doanh của chuỗi cửa hàng cà
phê Passio tại thành phố Hồ Chí Minh.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện văn hóa kinh doanh chuỗi
cửa hàng cà phê Passio.
1.3.

Tổng quan tài liệu
Văn hoá kinh doanh có vai trò quan trọng không chỉ đối với việc nâng cao hiệu

quả hoạt động toàn diện của doanh nghiệp mà còn là một giải pháp quan trọng để
nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Văn hoá kinh doanh là tài sản tinh
thần của doanh nghiệp, là một nguồn lực quan trọng thúc đẩy doanh nghiệp phát triển
bền vững. Chính văn hóa định hướng cho hoạt động của doanh nghiệp, tạo ra sự đồng
thuận trong tư tưởng và hành động của mọi thành viên trong doanh nghiệp. Văn hoá
kinh doanh là bản sắc của doanh nghiệp, là cái phân biệt doanh nghiệp này với doanh
nghiệp khác và có tính truyền thống nhiều thế hệ thành viên, tạo môi trường thuận lợi
để doanh nghiệp phát triển. Nó khuyến khích sự sáng tạo cái mới.
Vấn đề văn hoá kinh doanh đã được các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu, rất
quan tâm nghiên cứu. Liên quan đến vấn đề này ở nước ta đã có nhiều công trình
nghiên cứu khoa học, luận án tiến sĩ kinh tế đề cập và giải quyết. Có thể nêu ra một số

Footer Page 17 of 137.

Trung Nguyên. Từ đó tác giả đã đưa ra những giải pháp, kiến nghị để hoàn thiện nền
văn hoá kinh doanh của chuỗi cà phê Trung Nguyên.
Đỗ Thành Đức (2016), “Văn hoá kinh doanh chuỗi cà phê Milano tại thành phố
Hồ Chí Minh”, luận văn thạc sỹ trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng. Tác giả đã hệ
thống lại cơ sở lý thuyết và nội dung có liên quan về văn hoá kinh doanh, đồng thời
khẳng định tầm quan trọng của văn hóa kinh doanh trong sự phát triển của doanh
Footer Page 18 of 137.


Header Page 19 of 137.

5

nghiệp. Và đánh giá những thực trạng văn hoá kinh doanh của chuỗi cà phê Milano,
đưa ra những hướng phát triển những mặt tích cực và nhìn ra được những mặt hạn chế
và kiến nghị những hướng khắc phục.
Nguyễn Thị Kim Ngân (2016), “Nghiên cứu văn hoá kinh doanh chuỗi cửa hàng
cà phê Starbucks tại thành phố Hồ Chí Minh”, luận văn thạc sỹ trường Đại học Quốc
tế Hồng Bàng. Tác giả đã tìm hiểu những nét văn hóa kinh doanh đặc trưng của nước
ngoài, so sánh những nét khác biệt với văn hóa kinh doanh của Việt Nam. Tác giả
cũng đã đưa ra được những giải pháp để giúp cửa hàng cà phê Starbucks tại thành phố
Hồ Chí Minh ngày càng phát triển hơn.
Các đề tài, bài viết trên nghiên cứu về văn hóa kinh doanh đã hệ thống cơ sở lý
thuyết về văn hóa, văn hóa kinh doanh, nhận định về xây dựng văn hóa kinh doanh và
đề xuất các giải pháp để xây dựng và phát triển văn hóa kinh doanh của các doanh
nghiệp ở Việt Nam trong quá trình tham gia xây dựng nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa góp phần thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội
công bằng, văn minh và hội nhập với kinh tế thế giới.
Trong quá trình hội nhập mạnh mẽ của Việt Nam, văn hóa kinh doanh có vai trò
rất quan trọng trong sự phát triển của mỗi loại hình doanh nghiệp nếu thiếu yếu tố văn

Passio trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.
1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi không gian: Các cửa hàng thuộc chuỗi cà phê Passio tại thành phố Hồ
Chí Minh.
- Phạm vi thời gian:
+ Dữ liệu thứ cấp được phân tích từ năm 2012 -2015
+ Thời gian khảo sát và thu thập dữ liệu sơ cấp từ tháng 01 đến tháng 03/2016.
1.5.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính, được miêu tả bằng các kỹ thuật:
- Phương pháp phân tích lịch sử: Nghiên cứu quá trình hình thành và phát triển
của cà phê Passio nhằm đánh giá quá trình hình thành, phát triển văn hóa kinh doanh,
định hướng phát triển của cà phê Passio.
- Phương pháp suy luận logic: Kế thừa thành quả nghiên cứu và tư liệu thống kê
nhằm tổng hợp các giá trị VH của chuỗi cửa hàng cà phê Passio.
- Phương pháp thống kê mô tả
- Phương pháp điều tra khảo sát: khảo sát khoảng 250 lãnh đạo, nhân viên,
khách hàng chuỗi cửa hàng cà phê Passio, quan sát tại 5 quán của chuỗi cửa hàng cà
phê Passio.
1.6.

Những đóng góp của luận văn
Tìm hiểu, phân tích và đánh giá thực trạng văn hoá kinh doanh chuỗi cửa hàng cà

phê Passio tại thành phố Hồ Chí Minh dựa trên lý thuyết và cơ sở lý luận đã trình bày.

Footer Page 20 of 137.


luận văn. Trình bày tóm tắt các kết quả chính đạt được và những đóng góp của đề
tài cho nhà quản trị.
Tóm tắt Chương 1
Chương 1 nêu vấn đề chọn đề tài “Văn hoá kinh doanh chuỗi cửa hàng cà
phê Passio tại thành phố Hồ Chí Minh”. Bên cạnh đó, tác giả cũng cho thấy rõ mục
tiêu nghiên cứu, tổng quan tài liệu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, các phương
pháp nghiên cứu chủ yếu, những đóng góp mới và kết cấu đề tài. Các nội dung của
Chương 1 là cơ sở để xác lập cơ sở lý luận về văn hóa kinh doanh trong Chương 2.

Footer Page 21 of 137.


Header Page 22 of 137.

8

CHƯƠNG 2:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HOÁ KINH DOANH
2.1.

Khái niệm chung về văn hoá
Nghiên cứu vai trò của văn hóa đối với phát triển nói chung và đối với doanh

nghiệp nói riêng trước hết phải có một khái niệm chính xác và nhất quán về văn hóa
cũng như cấu trúc của nó. Văn hóa là một khái niệm rất rộng, đến mức hầu như mỗi
nhà văn hóa đều có một khái niệm riêng về văn hóa. Cho đến nay có khoảng hơn 400
khái niệm về văn hóa. Các khái niệm đó không giống nhau tùy theo cách hiểu rộng
hẹp khác nhau, trong khi văn hóa là lĩnh vực vô cùng rộng lớn, phong phú và phức
tạp. Mặt khác, cũng như các lĩnh vực khoa học xã hội khác, ngành khoa học về văn
hóa có tính chất lịch sử và phát triển xuyên suốt lịch sử loài người, từ văn hóa dân

một đội ngũ đông đảo những doanh nhân có văn hoá.
Văn hóa kinh doanh được thể hiện và chỉ có thể được thể hiện thông qua vật mang
nó là doanh nghiệp. Nhưng để có một định nghĩa mạch lạc cho thuật ngữ văn hóa kinh
doanh hầu như đã không dễ dàng, bởi lẽ về ngữ nghĩa thì ngay như khái niệm "văn
hóa" cũng đã có hàng trăm cách diễn đạt khác nhau đã trình bày trên. Marvin Bower,
Tổng giám đốc Mackinsey Company cho rằng: "Văn hóa kinh doanh là tất cả các
thành tố mà chúng ta đang thực hiện trong quá trình kinh doanh và di sản để lại cho

Footer Page 24 of 137.


Header Page 25 of 137.

11

thế hệ kế tiếp". Như vậy, văn hóa hiện diện ở bất kỳ doanh nghiệp nào, tuy nhiên một
doanh nghiệp phát triển phải có một nhãn quan rộng, tham vọng lâu dài, xây dựng
được một nếp văn hóa có bản sắc riêng, thể hiện sự khác biệt vượt trội. Văn hóa kinh
doanh là việc sử dụng các nhân tố văn hóa vào hoạt động kinh doanh, là cái mà các
chủ thể kinh doanh áp dụng hoặc tạo ra trong quá trình hình thành nên những nền tảng
có tính ổn định và đặc thù trong hoạt động kinh doanh của họ. Văn hóa kinh doanh là
tất cả các giá trị tinh thần (dưới dạng vật thể hoặc phi vật thể) có được của một doanh
nghiệp trong suốt quá trình hình thành, tồn tại và phát triển của doanh nghiệp ấy - đã
trở thành chuẩn mực và nguồn động lực chủ yếu nhất - thâm nhập vào và chi phối các
quan niệm, tập quán và hành vi kinh doanh hướng về sự chất lượng, sáng tạo, trách
nhiệm và kết hợp hài hòa các lợi ích.
Văn hóa tham gia vào mọi quá trình hoạt động của con người, thể hiện ngày càng
rõ nét và tạo thành các lĩnh vực văn hóa đặc thù như: văn hóa chính trị, văn hóa pháp
luật, văn hóa giao thông, văn hóa gia đình…và văn hóa kinh doanh. Văn hóa kinh
doanh có thể xem là chìa khóa mở ra sự thành công và phát triển nền kinh tế mỗi nước