SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ THANH HÓA

******

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO GIÁO VIÊN
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÁC TIẾT DẠY “LUYỆN TẬP”
MÔN TOÁN LỚP 3

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hương
Chức vụ: Phó Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Minh Khai 2
SKKN thuộc lĩnh mực (môn): Quản lý

THANH HOÁ, NĂM 2017


1. Mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài :
Toán học là môn khoa học cơ bản của mọi cấp học, bậc học. Nó có vai trò
quan trọng trong đời sống thực tế. Đối với bậc tiểu học, môn Toán góp phần
bước đầu phát triển năng lực tư duy, khả năng suy luận hợp lí và diễn đạt đúng,
cách phát hiện và cách giải quyết các vấn đề đơn giản, gần gũi trong cuộc sống,
kích thích trí tưởng tượng, góp phần hình thành phương pháp tự học và làm việc
có kế hoạch, khoa học, chủ động, sáng tạo.
Để đạt được mục tiêu đó, hoạt động dạy - học Toán Tiểu học nói chung và
dạy- học Toán 3 nói riêng cần phải được chú trọng về phương pháp dạy - học,
cách thức tổ chức lên lớp, ...và đặc biệt là sự quản lí, chỉ đạo của Ban giám hiệu
(BGH) nhà trường.

1.3. Đối tượng nghiên cứu:
- Nghiên cứu nội dung chương trình sách giáo khoa toán 3, các tài liệu
tham khảo có liên quan.
- Những nguyên nhân dẫn đến giáo viên dạy các tiết “Luyện tập” Toán 3
chất lượng giờ dạy và hiệu quả đạt được của học sinh chưa cao.
- Tìm ra các biện pháp tối ưu nhất trong dạy học các tiết “Luyện tập” Toán
lớp 3 giúp đội ngũ giáo viên nâng cao chất lượng dạy học qua công tác chỉ đạo,
quản lí tại nhà trường.
1.4. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu luận: Nghiên cứu các cơ sở phương pháp luận,
các tài liệu, tạp chí có liên quan đến việc đổi mới phương pháp dạy học.
- Phương pháp quan sát: Dự giờ dạy của giáo viên; khảo sát chất lượng của
học sinh qua các bài kiểm tra.
- Phương pháp thuyết trình, giảng giải.
- Phương pháp đàm thoại, điều tra, thống kê: Xử lý các số liệu và kết quả thu
được dẫn đến quá trình nghiên cứu.
1.5. Điểm mới của SKKN:
- Đề kiểm tra khảo sát chất lượng học sinh đảm bảo theo 4 mức độ quy định
TT22/TT- BGD ĐT năm 2016.
- Đánh giá kết quả khảo sát, học tập của học sinh theo TT 22/ TT- BGD ĐT
năm 2016.
3


2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lí luận của SKKN:
Dạy Toán học là dạy cho học sinh sáng tạo, là rèn luyện các kỹ năng, trau
dồi phẩm chất đạo đức, tính siêng năng, cần cù, chịu khó. Đó là phẩm chất vốn
có của con người. Thông qua học Toán để đức tính đó được thường xuyên phát
huy và ngày càng hoàn thiện.

TT
1
2
3
4

Họ và tên GV
TĐĐT
Tuổi đời
Tuổi nghề Số năm dạy L3
Vũ Thị Thảo
THSP 12+2
53
33
12
Đặng Thị Mai Lan
ĐH Tiểu học
41
19
10
Lưu Thị Hương
ĐH Tiểu học
45
21
13
Ng.Thị Kim Dung
ĐH Tiểu học
53
33
15

Giỏi
0
0
1
2

Kết quả
Khá
TB
3
3
2
3

Yếu

3
2
3
1

0
1
0
0

Qua bảng kết quả khảo sát trên tôi nhận thấy thực trạng về chất lượng các
tiết dạy “Luyện tập” môn Toán của đội ngũ giáo viên khối lớp 3 còn tồn tại một
số vấn đề sau:
+ Đa số các tiết luyện tập, giáo viên chỉ tổ chức cho học sinh giải hết các

Hoàn thành
SL
%

65

46

54,2

38,3

Chưa hoàn thành
SL
%
9

7,5

Từ kết quả đánh giá chất lượng giờ dạy của giáo viên và kết quả khảo sát
chất lượng học tập của học sinh tôi thấy rằng chất lượng các tiết dạy “Luyện
tập” môn Toán của các đồng chí giáo viên khối 3 còn nhiều hạn chế. Với đặc
trưng của bộ môn thì các tiết “Luyện tập” có vai trò vô cùng quan trọng. Chất
lượng giờ dạy của giáo viên có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả học tập của các
em học sinh. Kết quả khảo sát cho thấy tỉ lệ học sinh chưa hoàn thành còn nhiều,
một số học sinh tuy làm bài có kết quả đúng nhưng lại không hiểu rõ bản chất
của vấn đề mà chỉ làm theo mẫu, theo cảm tính.
Đứng trước thực trạng đó, là một cán bộ quản lí trường học tôi thấy mình
cần phải có những biện pháp để giúp cho đội ngũ giáo viên nâng cao chất lượng
các tiết dạy “Luyện tập” môn Toán 3. Bởi vậy, năm học 2016 -2017, tôi đã thực

các tiết dạy “Luyện tập” môn Toán mà nhiều các tiết học khác: Chẳng hạn nếu
không có giá treo tranh để tại lớp hoặc không có máy chiếu để giáo viên dowloat
hình ảnh có liên quan phục vụ bài học thì đối với tiết “Luyện tập” môn Toán có
7


những sơ đồ, những bảng, biểu, những bài mẫu…sẽ không thuận tiện cho việc
lưu giữ hay chuẩn bị nội dung bài trước khi lên lớp do đó có thể nhiều giáo viên
sẽ ngại sử dụng dẫn đến chất lượng giờ dạy chưa cao.
- Biện pháp 2 (Biện pháp trọng tâm): Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn
nghiệp vụ cho giáo viên khối lớp 3:
Đây là biện pháp trọng tâm trong số các biện pháp nhằm nâng cao chất
lượng tiết dạy “Luyện tập” môn Toán lớp 3. Tôi nhận thấy rằng: Trình độ
chuyên môn nghiệp vụ của mỗi giáo viên là yếu tố cơ bản, mang tính quyết định
đến chất lượng một tiết dạy nói chung và một tiết dạy “Luyện tập” Toán lớp 3
nói riêng. Để khắc phục những thực trạng như đã nêu ở trên, nhằm bồi dưỡng
chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên, tôi đã chỉ đạo cho các đồng chí giáo viên
bằng 3 biện pháp, cụ thể đó là:
1. Nắm vững toàn bộ nội dung chương trình Toán 3 một cách có hệ thống:
Nhằm khắc phục thực trạng: Khi dạy các tiết luyện tập thường là giáo viên
chỉ mới tổ chức cho học sinh làm các bài tập sau đó chữa và khẳng định kết quả
đúng, sai mà chưa chú trọng nhiều đến việc củng cố, khắc sâu, hệ thống hoá các
kiến thức cần thiết hay trong một số tiết “Luyện tập” giáo viên chưa xác định
được kiến thức trọng tâm cần củng cố, hệ thống hoặc mở rộng nên phân bố thời
gian trong tiết học theo kiểu dàn đều dẫn đến chất lượng giờ dạy chưa cao, tôi
đã chỉ đạo cho các đồng chí giáo viên bắt buộc phải nắm vững nội dung chương
trình môn Toán ở lớp mà mình được phân công phụ trách một cách có hệ thống.
Chẳng hạn môn Toán lớp 3 gồm có 5 mạch kiến thức đó là: Số học, đại lượng và
đo đại lượng, yếu tố hình học ,yếu tố thống kê và giải toán có lời văn. Trong
từng mạch kiến thức lại có nhiều nội dung như mạch kiến thức về số học bao


5x4=

3x5=

2 x4=

4x9=

5x7=

3x8=

2 x9=

4x4=

5x9=

b. Tính nhẩm
200 x 3 = ?

200 x 2 =

300 x 2 =

Nhẩm: 2 trăm x 3 = 6 trăm

200 x 4 =


mẫu (Phần được đóng trong khung) sau đó các em sẽ hoàn thành các bài tập còn
lại.
Như vậy với 2 cách dạy,ta thấy rõ ràng ở cách 2 chất lượng giờ dạy sẽ tốt
hơn bởi vậy việc chỉ đạo cho đội ngũ giáo viên bắt buộc phải nắm vững nội
dung chương trình môn Toán ở lớp mà mình được phân công phụ trách một cách
có hệ thống là việc làm hết sức cần thiết.
2. Giúp giáo viên có thêm kỹ năng XDKHBH.
XDKHBH là việc làm thường xuyên, liên tục của mỗi giáo viên. Song
XDKHBH như thế nào để góp phần nâng cao chất lượng tiết dạy thì không phải
giáo viên nào cũng làm tốt. Qua kiểm tra, tôi nhận thấy các đồng chí giáo viên
chưa mạnh dạn đổi mới trong việc XDKHBH, khi XDKHBH các đồng chí giáo
viên còn phụ thuộc nhiều vào sách giáo viên (SGV) chưa thể hiện rõ được các
kiến thức cần củng cố, mở rộng hay hệ thống sau mỗi bài tập, hoặc sau mỗi tiết
học trong một tiết luyện tập.
Để khắc phục thực trạng đó và nâng cao chất lượng tiết dạy, tôi đã hướng
dẫn cho giáo viên kỹ năng để xây dựng kế hoạch bài dạy có chất lượng tốt như
sau: Xây dựng KHBH nên phụ thuộc vào đối tượng học sinh không nên phụ
thuộc hoàn toàn vào sách giáo viên vì sách giáo viên chỉ là tài liệu tham khảo.
Tôi đã hướng dẫn và giúp giáo viên hiểu rằng: XDKHBH mục đích là chuẩn
bị phương án để mỗi tiết học có hiệu qủa tốt nhất trong điều kiện hiện có chứ
không phải XDKHBH để BGH kiểm tra. Do vậy khi XDKHBH, điều kiện
không thể thiếu là mỗi giáo viên nhất thiết phải dựa vào đối tượng học sinh của
mình mà lựa chọn các bài tập cho phù hợp. Các bài tập được sắp xếp trong tiết
luyện tập không nhất thiết phải giải quyết hết trong tiết học. Căn cứ vào đối
tượng học sinh để XDKHBH còn giúp cho giáo viên lựa chọn phương pháp dạy
học phù hợp và định hướng các hình thức tổ chức dạy học hợp lý. Có những bài
tập có thể tổ chức đồng loạt với tất cả học sinh có những bài tập nâng cao có thể

10


Bài tập 1:
>


lớp mình phụ trách mà không chú ý đến việc xác định bài tập trọng tâm trong
mỗi tiết “Luyện tập” và xác định vị trí của mỗi tiết “Luyện tập” đối với nội dung
chương trình toán 3 thì một tiết “Luyện tập” Toán cũng không thể có chất lượng
tốt. Bởi lẽ rằng đối với một tiết “Luyện tập” Toán thì nội dung tiết học là một hệ
thống bài tập (gồm từ 3-5 bài), nếu giáo viên xác định được đâu là bài tập trọng
tâm thì sẽ có định hướng từ khâu xây dựng kế hoạch bài học đến quá trình lên
lớp. Đối với những bài tập mang nội dung trọng tâm của mỗi tiết học, giáo viên
phải ưu tiên hơn về mặt thời gian, sau khi học sinh làm bài tập xong phải tổ chức
củng cố kiến thức một cách có hệ thống thì kiến thức trọng tâm của tiết học mới
nổi bật, học sinh mới khắc sâu được kiến thức cần thiết và đưa thêm một số bài
tập nâng cao, mở rộng thêm cho đối tượng học sinh giỏi, học sinh năng khiếu.
Ví dụ: Toán (Tiết 99) :

Luyện tập

(Sgk Toán 3 - trang 101)

Trong số 4 bài tập thì bài tập 1 là bài tập trong tâm ( nội dung bài tập đã nêu
ở phần trên). Bởi lẽ đây là tiết “Luyện tập” của nội dung “So sánh các số trong
phạm vi 10.000”. Vì vậy khi dạy tiết “Luyện tập” này, từ khâu xây dựng kế
hoạch bài học đến quá trình tổ chức lên lớp giáo viên phải dự kiến thời gian cho
bài tập này nhiều hơn. Sau khi làm xong bài tập này, giáo viên không thể chỉ
dừng lại ở việc nhận xét kết quả đúng hay sai mà giáo viên phải củng cố được
cách so sánh các số trong phạm vi 10.000 (Học sinh phải hiểu và nêu được các
bước thực hiện bằng lời).
Song song với việc xác định bài tập trọng tâm, trong mỗi tiết “Luyện tập”
tôi đã hướng dẫn cho giáo viên khối 3 xác định đúng vị trí của tiết học bằng
cách:
13


14


Ví dụ: Ý b của bài tập 1, ví dụ mẫu trong bài tập 2 (Tiết 8 - Ôn tập các bảng
nhân - Sgk Toán 3- trang 9) hay ví dụ mẫu trong bài tập 2 (Tiết 9 - Ôn tập các
bảng chia - Sgk Toán 3 - trang 10).
+ Chuẩn bị cho bản thân và cho học sinh tâm thế thật tốt trước khi lên lớp dù
có đồng nghiệp hoặc không có đồng nghiệp dự giờ, luôn tạo cho học sinh ở
trạng thái thoải mái, lớp học có không khí vui vẻ. Một số bài tập trong tiết học
có thể tổ chức duới hình thức chơi trò chơi để các em củng cố kiến thức một
cách dễ dàng, tránh gây áp lực căng thẳng đối với học sinh trong việc tiếp thu
hay củng cố các kiến thức để các em yêu thích môn học hơn.
Từ thực trạng về chất lượng các tiết dạy “Luyện tập” môn Toán của đội ngũ
giáo viên khối 3 tôi đã đưa một số biện pháp chỉ đạo để nâng cao chất lượng dạy
các tiết “Luyện tập” môn Toán 3. Đến nay, qua khảo sát, đánh giá, tôi thấy chất
lượng các tiết dạy của giáo viên cũng như chất lượng học tập của học sinh đã có
nhiều tiến bộ rõ rệt.
Đối với giáo viên, không còn giờ dạy xếp loại trung bình, yếu, chất lượng
các giờ dạy khá, giỏi tăng. Đối với học sinh, tỉ lệ học sinh Hoàn thành tốt tăng
lên đáng kể, tỉ lệ học sinh Hoàn thành còn rất ít, không còn học sinh Chưa hoàn
thành (Kết quả cụ thể được nêu ở phần sau). Điều đó đã chứng tỏ được hiệu quả
của các biện pháp chỉ đạo mà tôi đã nêu trên.
2.4. Hiệu quả của SKKN đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng
nghiệp và nhà trường.
Sau một thời gian chỉ đạo giáo viên khối 3 áp dụng các biện pháp để nâng
cao chất lượng các tiết dạy “Luyện tập” môn Toán, tôi tiến hành dự giờ giáo
viên (Tuần 29,30) và khảo sát chất lượng học tập của học sinh.
So sánh với kết quả giảng dạy, học tập của giáo viên và học sinh đầu năm.
Cuối năm học kết quả đạt được như sau:


1
2
3

Khá
2
3
2
1

TB
0
0
0
0

Yếu
0
0
0
0

b. Kết quả khảo sát chất lượng học sinh.
Tổng số
120

Hoàn thành tốt
SL
%
94

Kết quả
Giỏi
SL
%
3
8

12,5
50

Khá
SL
%
11
8

TB

45,8
50

SL

%

9

37,5

Yếu

46
26

54,2
78,4

38,3
21,6

Chưa hoàn thành
SL
%
9
0

7,5

Nhìn vào kết quả trên, ta thấy chất lượng các tiết dạy “Luyện tập” môn
Toán của giáo viên và chất lượng học tập của học sinh khối 3 đã được nâng lên
vượt bậc. Đối với chất lượng các giờ dạy của giáo viên, tỉ lệ các giờ được xếp
loại khá, giỏi đều tăng, đặc biệt không còn giờ dạy xếp loại trung bình, yếu. Đối
với chất lượng học sinh tỉ lệ học sinh Chưa hoàn thành không còn, tỉ lệ học sinh

16


Hoàn thành, Hoàn thành tốt tăng khá cao chứng tỏ các biện pháp chỉ đạo mà tôi
đã đưa ra đạt hiệu quả khả quan.
Qua trao đổi, thảo luận các đồng chí đã ghi nhận trước kia dạy tiết “Luyện
tập” Toán thường là phải cố gắng làm thế nào để giải quyết hết tất cả các bài tập

liệu tham khảo.
Vì vậy có hiểu đúng, xác định đúng trọng tâm kiến thức của từng loại bài
thì chúng ta mới truyền thụ kiến thức cho học sinh một cách linh hoạt nhất, chắc
chắn nhất; giúp cho việc dạy Toán ở trên lớp ngày càng linh hoạt, không phải
phụ thuộc gò bó vào sách giáo khoa, sách giáo viên và sách bài tập. Nhờ thế mà
việc dạy học của giáo viên ngày càng sát với đối tượng học sinh, sát với thực tế
địa phương, sát với yêu cầu của chương trình bậc học.
Đối với học sinh: Đa số các em ham thích học môn này, các tiết học không
còn khô khan như trước, các em học tập tích cực, sáng tạo, hợp tác đều có khả
năng liên hệ giữa toán học với thực tế; khả năng tư duy của các em cũng dần
phát triển. Chất lượng học tập của các em cũng có nhiều chuyển biến đáng kể.
3.2. Kiến nghị :
Với kết quả đạt được như trên, tôi mạnh dạn đưa ra một số kiến nghị sau:
a. Đối với PGD&ĐT Thành phố; Sở GD&ĐT Thanh Hóa:
Cần phải tăng cường tổ chức chuyên đề , hội thảo để nâng cao trình độ
năng lực cho đội ngũ cán bộ giáo viên. Tổ chức hội thảo khoa học phổ biến
những kinh nghiệm hay trong công tác quản lý, công tác giảng dạy. Vận dụng
triển khai nhiệm vụ cho các nhà trường cần kịp thời tránh chồng chéo, trùng lặp
làm ảnh hưởng đến thời gian hoạt động của các nhà trường.
b. Đối với chính quyền địa phương, các ban ngành có liên quan:
Tạo điều kiện đầy đủ về cơ sở vật chất để tổ chức các hoạt động trong nhà
trường có hiệu quả.
c. Đối với ban giám hiệu nhà trường:
Phải thường xuyên quan tâm hơn nữa đến mọi hoạt động trong nhà trường
đặc biệt là công tác chuyên môn. Luôn luôn quan tâm đến trình độ, năng lực của
đội ngũ giáo viên, phải hướng dẫn cho họ từ những việc làm cụ thể, tổ chức
đánh giá đúng chất lượng dạy- học để có những giải pháp thiết thực đối với đơn
vị của mình.
d. Đối với đội ngũ giáo viên trực tiếp đứng lớp:
18

20