I. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Sự phát triển của khoa học và công nghệ đã đem lại những thành tựu to
lớn trong mọi hoạt động của con người. Công nghệ thông tin (CNTT) ngày càng
khẳng định tính hữu dụng và sức mạnh trong mọi phương diện, mọi ngành nghề
của cuộc sống. Với giáo dục và đào tạo, CNTT cũng đang và sẽ tạo nên những
thay đổi hết sức tích cực, góp phần quan trọng trong việc đổi mới căn bản, toàn
diện giáo dục và đào tạo.
Đối với công tác quản lý giáo dục tại các cơ sở trường học, việc vận dụng
CNTT đã tạo ra một bước phát triển mới cả về chiều rộng và chiều sâu, đem lại
rất nhiều những tiện ích. Đặc biệt trong việc xử lý thông tin trường học (đội ngũ,
học sinh, cơ sở vật chất, tài sản, tài chính, thống kê, báo cáo…vv) được cập nhật
nhanh chóng, chính xác, tiết kiệm thời gian, lưu trữ thuận lợi. Việc ứng dụng
CNTT vào nhà trường nói chung và trường tiểu học nói riêng là sử dụng CNTT
như một công cụ lao động trí tuệ giúp lãnh đạo nhà trường nâng cao chất lượng
quản lí; giúp các thầy giáo, cô giáo nâng cao chất lượng dạy học; trang bị cho
học sinh kiến thức về CNTT góp phần rèn luyện học sinh một số phẩm chất, kỹ
năng cần thiết của người lao động trong thời kì hiện đại hoá.
Như vậy, việc hiểu biết và ứng dụng được CNTT đối với mỗi người nói
chung và đối với mỗi cán bộ giáo viên nói riêng là rất cần thiết và cấp bách. Đối
với công tác quản lý việc ứng dụng CNTT là cần thiết hơn bao giờ hết.
Tuy nhiên, trong quá trình chỉ đạo, thực hiện ứng dụng CNNT vào công
tác quản lý vẫn còn gặp những khó khăn như năng lực của đội ngũ, điều kiện cơ
sở vật chất, trang thiết bị…vv chưa đảm bảo, do vậy để đáp ứng mục tiêu đẩy
mạnh ứng dụng CNNT trong trường học và khắc phục những hạn chế nêu trên,
tôi đề xuất “Một số biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác
quản lý dạy học tại trường tiểu học Xuân Phúc, huyện Như Thanh”.
1
2. Mục đích nghiên cứu
- Triển khai áp dụng CNTT trong dạy và học, hỗ trợ đổi mới phương pháp
giảng dạy, tích hợp ứng dụng CNTT ngay trong mỗi môn học một cách hiệu quả
và sáng tạo ở những nơi có điều kiện thiết bị tin học; xây dựng nội dung thông
tin số phục vụ giáo dục; phát huy tính tích cực tự học, tự tìm tòi thông tin qua
mạng Internet của người học; tạo điều kiện để người học có thể học ở mọi nơi,
mọi lúc, tìm được nội dung học phù hợp; xoá bỏ sự lạc hậu về công nghệ và
thông tin do khoảng cách địa lý đem lại.
- Việc hỗ trợ đổi mới phương pháp giảng dạy bằng ứng dụng CNTT phải
được thực hiện một cách hợp lý, tránh lạm dụng, tránh bệnh hình thức chỉ ứng
dụng CNTT tại một số giờ giảng trong cuộc thi, trong khi không áp dụng trong
thực tế hàng ngày.
- Xây dựng hệ thống thông tin quản lý giáo dục và thống kê giáo dục
thông qua việc tích hợp cơ sở dữ liệu từ các cơ sở giáo dục đến các cấp quản lý
giáo dục.
2. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
Trong những năm gần đây, trường tiểu học Xuân Phúc, huyện Như Thanh
đã và đang tích cực đưa CNTT vào nhà trường nhằm nâng cao hiệu quả quản lý
và đổi mới phương pháp giảng dạy. Về cơ bản cán bộ quản lý, giáo viên nhà
trường đã tiếp cận một cách nhiệt tình. Cán bộ quản lý đã biết sử dụng CNTT
để quản lí hồ sơ, thời khoá biểu, kết quả đánh giá học sinh; soạn thảo, quản lí
các văn bản chỉ đạo và báo cáo của nhà trường theo yêu cầu của Phòng
GD&ĐT; giáo viên biết tổng hợp, thống kê số liệu làm các báo cáo đơn giản khi
nhà trường yêu cầu. Một số giáo viên đã biết xây dựng, sử dụng giáo án điện tử
trong giảng dạy bước đầu đã có kết quả nhất định.
3
Song thực tế, việc sử dụng CNTT vào quản lý và giảng dạy trong nhà
trường vẫn còn nhiều hạn chế, cụ thể:
* Đối với quản lý.
Số CBGV sử
dụng máy
tính chưa
thành thạo
Số CBGV sử
dụng máy
tính thành
thạo
Số giáo viên
soạn bài trên
máy tính
Số giáo viên
Số CBGV
biết soạn và
biết sử dụng
dạy được giáo
mạng Internet
án điện tử
SL
TL
SL
TL
55,6
Xuất phát từ thực tế của vấn đề ứng dụng CNTT vào quản lý và giảng dạy,
tôi đã trăn trở rất nhiều, làm thế nào để công tác quản lý trong nhà trường được
tốt và không mất nhiều thời gian. Giáo viên khi lên lớp không phải mất nhiều
công chuẩn bị đồ dùng nhiều mà hiệu quả mang lại cao. Tôi đã tiến hành thực
hiện bằng các giải pháp sau:
3. Các giải pháp để giải quyết vấn đề
3.1. Tuyên truyền nâng cao nhận thức về việc sử dụng công nghệ thông
tin vào nhà trường đến toàn thể cán bộ giáo viên.
Việc ứng dụng CNTT trong nhà trường là rất cần thiết vì vậy việc đưa
CNTT vào nhà trường là một việc làm rất quan trọng. Để thực hiện tốt công việc
này, đầu tiên tôi giúp CBGV nhận thức được tác dụng của việc ứng dụng CNTT
vào quản lý và giảng dạy, vì việc nâng cao nhận thức về tin học và ứng dụng
CNTT giúp các cán bộ quản lý và giáo viên có nhận thức một cách đầy đủ ý
nghĩa về tầm quan trọng của việc ứng dụng CNTT. Từ đó cán bộ giáo viên sẽ
biết công việc của mình sẽ phải làm để hòa mình vào hoạt động của nhà trường.
Đưa ra một số nội dung ứng dụng CNTT trong quản lý các hoạt động dạy học có
tính chất so sách, phân tích để mọi người thấy được lợi ích, tác dụng của việc
ứng dụng.
5
Nếu chúng ta quản lý học sinh theo dạng thủ công dẫn đến tốn khá nhiều
thời gian, công sức của người thực hiện, gây ra nhiều sai sót dẫn đến chất lượng
và hiệu quả công việc không cao nhưng nếu chúng ta sử dụng phần mềm quản lý
học sinh sẽ có nhiều thuận tiện trong quá trình thực hiện không tốn thời gian và
tạo sự liên kết chặt chẽ giữa nhà trường, giáo viên, học sinh và phụ huynh.
Thông qua môi trường Internet, các thông tin được cập nhật kịp thời, dữ
liệu tập trung giúp học sinh xem kết quả học tập nhanh chóng, dễ dàng; phụ
tiện cập nhật nắm bắt công việc một cách kịp thời. Bên cạnh đó thông qua địa
chỉ gmail giáo viên có thể trao đổi những thông tin về cá nhân tiện cho việc ban
giám hiệu nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng của giáo viên, qua đó có cách giải
quyết kịp thời hoặc chia sẻ khó khăn, vướng mắc của giáo viên trong quá trình
công tác.
- Các kết quả kiểm tra nội bộ trong nhà trường đều được cập nhật và gửi
lên địa chỉ gmail để tổ trưởng, cá nhân giáo viên kịp thời nắm bắt thông tin có kế
hoạch điều chỉnh, sửa chữa phù hợp.
Ví dụ: Sau khi kiểm tra bất cứ hồ sơ nào của giáo viên thì kết quả kiểm tra
của ban giám hiệu đều được gửi lên địa chỉ gmail của trường để giáo viên cập
nhật nhanh chóng biết được những gì làm được và những gì chưa được.
- Các báo cáo của cá nhân, của tổ khối nhà trường đều yêu cầu gửi trên
địa chỉ gmail. Với hình thức này giúp giáo viên buộc phải vào cuộc để làm quen
và sử dụng công nhệ thông tin trong mọi hoạt động.
- Ban giám hiệu thường xuyên chỉ đạo và yêu cầu bộ phận văn thư thu
thập những thông tin về giáo viên để cập nhật kịp thời vào hồ sơ cá nhân trong
chương trình quản lý cán bộ. Sử dụng những hiệu quả của chương trình để
nhanh chóng phục vụ công tác thống kê, báo cáo theo yêu cầu của Phòng giáo
dục.
7
- Ngoài ra cũng thường xuyên truy cập để kịp thời nắm bắt những văn bản
chỉ đạo, kế hoạch, các hoạt động theo lịch công tác của phòng giáo dục, từ đó
ban giám hiệu nhà trường kịp thời xây dựng kế hoạch hoạt động và triển khai
đến các bộ phận trong nhà trường nhằm chủ động thực hiện công việc của mình.
- Thường xuyên chỉ đạo các bộ phận truy cập mạng Internet để lấy những
thông tin cần thiết, phục vụ cho nhu cầu của nhà trường.
Ví dụ: Ý nghĩa của các ngày lễ kỷ niệm trong năm, tranh ảnh phục vụ cho
- Đầu năm học, BHG nhà trường quán triệt với tập thể cán bộ, nhân viên,
giáo viên tinh thần làm việc. Mọi bộ phận cần ứng dụng những kỹ năng đã được
tập huấn về CNTT để thực hiện hiệu quả công tác của mình.
- Đưa việc quản lý trong nhà trường bằng hệ thống phần mềm quản lý
ngay từ đầu năm học.
- Trong các buổi họp hội đồng nhà trường để thực hiện nội dung sơ kết
hoạt động trong tháng và triển khai những nội dung trọng tâm trong tháng tới,
ban giám hiệu đều thực hiện dưới hình thức trình chiếu để giáo viên dễ theo dõi,
rút ngắn thời gian hội họp và tiện trong quá trình làm việc. Bên cạnh giúp giáo
viên tiếp cận nhiều hơn đến công nghệ thông tin.
- Ngoài ra chỉ đạo các đoàn thể, các bộ phận trong nhà trường đều ứng
dụng công nghệ thông tin vào hoạt động như gửi kế hoạch tổ chức hoạt động của
tổ chức mình, bộ phận do mình phụ trách cho BGH thông qua địa chỉ gmail của
nhà trường. Sau đó ban giám hiệu sẽ góp ý và bổ sung những thiết sót để bộ
phận hoàn chỉnh kế hoạch.
3.3.2. Đối với công tác giảng dạy:
- Tổ chức các chuyên đề bằng CNTT đến toàn thể giáo viên trong các
buổi sinh hoạt chuyên môn. Qua chuyên đề, giáo viên nòng cốt cùng BGH nhà
trường hướng dẫn giáo viên trong các tổ khối thực hành một số kỹ năng ứng
9
dụng CNTT vào giảng dạy: chèn hình ảnh, âm thanh, cắt đoạn phim, tạo những
hiệu ứng liên kết các slide, cách truy cập vào các trang web để lấy thông tin,
hình ảnh, đoạn phim... cần thiết để phục vụ soạn giảng giáo án điện tử.
- Xây dựng các tiết dạy minh họa bằng giáo án điện tử ở mỗi phân môn,
mỗi khối lớp.
- Ban giám hiệu quan tâm và động viên khuyến khích những giáo viên sử
dụng giáo án điện tử trong quá trình giảng dạy. Sưu tầm những giáo án hay của
các hội thi giáo viên giỏi các cấp để giáo viên tham khảo. Ngoài ra còn cung cấp
lý số liệu kết hợp cùng quan sát thực tiễn, nhờ vậy đánh giá chính xác công bằng
các việc làm của giáo viên và học sinh từ đó thúc đẩy nhà trường phát triển.
- Đẩy mạnh việc ứng dụng CNTT trong nhà trường theo hướng tin học
hóa quản lý giáo dục và sử dụng CNTT như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất
cho việc đổi mới phương pháp quản lý và dạy học như: Triển khai chương trình
quản lý nhân sự, hệ thống thông tin quản lý giáo dục trong nhà trường; tin học
hóa công tác quản lý tài chính, ngân sách nhà nước; khai thác tốt các phần mềm
quản lý đang thực hiện trong nhà trường theo sự chỉ đạo của ngành: Phần mềm
phổ cập, vermis, Emis, thống kê báo cáo trực tuyến…vv. Trong dạy và học, chỉ
đạo, khuyến khích giáo viên tăng cường khai thác, sử dụng có hiệu quả các phần
mềm như: phần mềm mô tả, mô phỏng, minh họa ... để đổi mới nội dung và
phương pháp dạy học; sử dụng tốt các phần mềm thiết kế bài dạy như: phần
mềm Microsoft PowerPoint, Microsoft Frontpage…Tăng cường khai thác thông
tin trên mạng internet để tra cứu, tải các thông tin, phần mềm phục vụ công tác
chuyên môn và đổi mới phương pháp ở nhà trường và đây cũng là môi trường
thuận lợi giúp các nhà giáo cập nhật, khai khác nhanh nhất các nguồn thông tin
phục vụ cuộc sống và công việc hàng ngày.
11
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Với quyết tâm đưa CNTT vào quản lý các hoạt động dạy học, năm học
2016-2017 trường tiểu học Xuân Phúc đã có bước chuyển biến khá tích cực
trong việc vận dụng CNTT. Ban giám hiệu và các bộ phận trong nhà trường đã
phối hợp nhịp nhàng với nhau. Nhờ tích cực ứng dụng CNTT vào công tác quản
lý dạy học mà thông tin trong nhà trường được thiết lập nhanh chóng, đầy đủ,
chính xác và thông suốt; công tác giảng dạy của giáo viên có nhiều thuận lợi hơn
do chủ động đầu tư soạn giảng giáo án điện tử với những tiết học thật sự lôi
SL
TL
16/16 100
SL
10/16
TL
63,0
Số CBGV biết
sử dụng mạng
Internet
SL
TL
16/18 88,9
So sánh với khảo sát đầu năm cho thấy: Số lượng và chất lượng CBGV ứng
dụng CNTT đã tăng lên rất tích cực (Chỉ trừ 2 giáo viên cao tuổi, nghỉ hưu vào tháng
9/2017 là sử dụng máy tính chưa thành thạo và chưa biết sử dụng Internet).
Qua thực tiễn chỉ đạo cho thấy:
- Hiệu trưởng, BGH cần truyền đạt đầy đủ tinh thần ứng dụng CNTT
trong mọi hoạt động của nhà trường đến tất cả cán bộ giáo viên. Chứng minh
những hiệu quả mà ứng dụng CNTT đem lại cho cuộc sống và công việc.
- Luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi để cán bộ giáo viên tiếp cận với CNTT;
của người khác.
Người viết
Vũ Hoài trang
Vũ Đức Hải
13
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1) Quyết định số 558/QĐ-BGDĐT ngày 13/2/2012 về việc triển khai sử
dụng thống nhất hệ thống phần mềm quản lý trường học (VEMIS) trong các
trường phổ thông;
2) Công văn số 7475/BGDĐT-KHTC ngày 14/10/2013 về việc Hướng
dẫn triển khai hệ thống thông tin điện tử quản lý PCGD-XMC;
3) Công văn số 9283/BGDĐT-GDTH ngày 27/12/2013 về việc triển khai
phần mềm quản lý chất lượng giáo dục tiểu học;
4) Công văn số 4304/BGDĐT-GDTH ngày 31/8/2016 của Bộ GD&ĐT về
hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ GDTH năm học 20162017;
5) Công văn số 4622/BGDĐT-CNTT ngày 20/9/2016 của Bộ GD&ĐT về
hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ CNTT năm học 2016-2017.
14
MỤC LỤC
I. MỞ ĐẦU…………………………………………………………………………………….…. 1
1. Lý do chọn đề tài………………………………………………………………………….….1
2. Mục đích nghiên cứu ……………………………………………………………………....2
3. Đối tượng nghiên cứu………………………………………………….…………………...2