PHÒNG GIÁOPhần
DỤC1:VÀ
MởĐÀO
đầu TẠO YÊN ĐỊNH

TRƯỜNG THCS YÊN TÂM

1,1.Lí do chọn đề tài:

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

KINH NGHIỆM TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA
VĂN HỌC VĂN BẢN: “MÙA XUÂN NHO NHỎ” CỦA
NHÀ THƠ THANH HẢI

Người thực hiện: Nguyễn Thị Thúy
Chức vụ: Giáo viên Tổ KHXH
Đơn vị công tác: Trường THCS Yên Tâm
SKKN thuộc lĩnh vực môn: Ngữ Văn

YÊN ĐỊNH NĂM HỌC 2017

1


MỤC LỤC
NỘI DUNG
Phần 1. Mở đầu

TRANG
1- 3


7 -16

2.4. Hiệu quả của sỏng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục,

17 -19

với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.
Phần 3. Kết luận, kiến nghị

19 -20

- Kết luận

20

- Kiến nghị
Sản Phẩm minh họa của học sinh

20

Tài liệu tham khảo
Danh mục các đề tài SKKN đó được Hội đồng cấp Phũng GD&ĐT.
Cấp sở GD&ĐT đánh giá từ loại C trở lên.

Phần 1: Mở đầu
a. Xuất phát từ mục tiêu giáo dục hiện nay:
Tổ chức hoạt động ngoại khóa và ngoại khóa văn học là “chìa khóa vàng” mở
cánh cửa giáo dục trong xu thế hội nhập quốc tế nhằm nâng cao chất lượng dạy và
học. Hoạt động ngoại khóa có khả năng góp phần đào tạo người học toàn diện về


3


mới lạ qua đó phát triển các năng lực nhận thức, sáng tạo độc đáo của cả người dạy,
người học.
c. Xuất phát từ lí do hiện tại:
Thực tại, Tôi chưa thấy có tài liệu nghiên cứu nào về tổ chức hoạt động ngoại
khóa văn học văn bản “Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải. Mặc dù, chúng ta đều
nhận thấy những thuận lợi tổ chức, thiết kế dạy học ngoại khóa cho học sinh tác
phẩm này.
Đây là một thi phẩm hay và đẹp đậm chất nhạc và họa. Nhạc sỹ Trần Hoàn
đó phổ nhạc thành công ca khúc cùng tên được nhiều thế hệ khán giả yêu thích là
khúc ca xuân của dân tộc ta mỗi dịp tết đến xuân về. Bài thơ cũng trở thành cảm
hứng cho các họa sỹ vẽ nên những tác phẩm về mùa xuân thiên nhiên và đất nước
ta. Với giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ kết hợp khả năng truyền đạt giảng
dạy của người giáo viên văn giỏi ... Chúng ta dễ dàng khai thác nối kết những kiến
thức liên quan từ tác phẩm với cuộc sống thiên nhiên và xã hội bằng hoạt động
ngoại khóa văn học. Đúng là:
“ Người Thầy trung bình chỉ biết nói
Người Thầy giỏi biết giải thích
Người Thầy xuất chúng biết minh họa.
Người Thầy vĩ đại biết truyền cảm hứng.”
(William A. Ward)
Hoạt động ngoại khóa văn bản thơ: “ Mùa xuân nho nhỏ” cũng là cách cụ thể
hóa phương pháp dạy học theo chủ để tích hợp với người giáo viên và vận dụng
kiến thức liên môn của học sinh...Một trong những yêu cầu đổi mới cần kíp về
phương pháp dạy học tích cực hiện nay.
Để tạo cảm hứng đam mê dạy văn và học văn, để văn chương gần gũi và
thiết thực dễ hiểu, dễ học, hấp dẫn và thú vị, khẳng định giá trị nhân văn của tác

chức hoạt động ngoại khóa.
- Tiến hành dạy học thực nghiệm tại các lớp trực tiếp dạy.
.
5


Phần 2: Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lí luận của Sáng kiến kinh nghiệm
Khẳng định vai trò to lớn của hoạt động ngoại khóa nói chung, Điều 26 Điều
lệ Trường trung học (Quyết định số 07/2007/QĐ-BGD ĐT ngày 02/04/2007 của Bộ
trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) nêu: “Nhà trường phối hợp với các tổ chức, cá
6


nhân tham gia giáo dục ngoài nhà trường thực hiện các hoạt động giáo dục ngoài
giờ lên lớp. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp bao gồm các hoạt động ngoại
khóa về khoa học, văn học, nghệ thuật, thể dục thể thao, an toàn giao thông, phũng
chống tệ nạn xó hội, pháp luật nhằm phát triển toàn diện và bồi dưỡng năng khiếu
phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh” [22, 14] - Ngoại khóa là một
phần quan trọng, có mối quan hệ gắn bó khăng khít với chính khóa, bổ sung kiến
thức mà giờ chính khóa không đủ thời gian truyền tải.
Hoạt động ngoại khoá Văn học theo quan niệm đổi mới phương pháp dạy học
là một hình thức tự học tích ch cực, bổ ích và có hiệu quả nối liền bục giảng với
thực tiễn đời sống, phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của người học, vừa là
hoạt động giáo dục vừa là hoạt động thẩm mỹ góp phần tạo ra lối sống văn hoá và
khả năng hưởng thụ văn hoá nghệ thuật cho học sinh. Hoạt động ngoại khoá Văn
học càng cần thiết và bổ ích khi được áp dụng vào quá trỡnh dạy học phần Văn bản
nhất là văn bản thơ.
2.2. Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Môn Văn trong nhà trường hiện nay cũn nhiều bất cập: chương trình nặng nề,

* Năm học 2015-2016
- Giỏi 3/74 = 4%
- Khỏ 18/74HS = 24%
- Trung bình: 35/74HS = 48 %
- Yếu 18/74 HS = 24%

2.3. Giải pháp và tổ chức thực hiện
Để có được một hoạt động ngoại khóa như mong muốn đặt ra cần có sự
chuẩn bị kĩ về dự kiến, cách thức tổ chức, giao nhiệm vụ cho học sinh, tiến trình tổ
chức hoạt động. Giáo viên cần xác định mục đích cụ thể về Kiến thức - kĩ năng
-phương pháp của buổi ngoại khóa, lấy đó làm căn cứ xuất phát, chi phối đến toàn
bộ quá trình thực hiện. Nếu chú ý đúng mức đến mặt này, giáo viên sẽ không bỏ sót
nội dung, không đi chệch hướng, không nhầm lẫn giữa mục đích và phương tiện,
giữa kiến thức chính yếu với thứ yếu.
Hình thức ngoại khóa phải phong phú, sinh động tránh đơn điệu, gò bó, căng
thẳng, phải làm sao lôi kéo được tất cả các học sinh trong lớp tham gia nhiệt tình
trong quỏ trình tìm kiếm ngữ liệu, khám phá tri thức, chủ động phát hiện vấn đề,
biết bảo vệ quan điểm đưa ra…

8


Căn cứ vào tình hình thực tế của bộ môn tại trường giảng dạy, căn cứ và mức
độ nhận thức của học sinh của khối lớp đảm nhiệm giảng dạy,tôi đề xuất hình thức
giải pháp tổ chức hoạt động giờ học ngoại khóa môn văn với chủ đề: “Kinh nghiệm
tổ chức hoạt động ngoại khóa văn bản: Mùa Xuân nho nhỏ của tác giả Thanh Hải”.
a) Giải pháp:
– Dự kiến thời gian:
+ Hai tuần cuối học kì II, sau khi đó học xong văn bản: Mùa Xuân nho nhỏ
– Hình thức tổ chức:

thành cụ thể), giới hạn phạm vi kiến thức, giới thiệu các kiến thức cần mở rộng.)
+ Soạn câu hỏi bám sát các tác phẩm đó học, khơi được kiến thức khái quát
và cụ thể về tác giả, tác phẩm.
+ Soạn phần mềm trình chiếu với ứng dụng linh hoạt, sinh động.
+ Duyệt và chỉnh sửa kịch bản duyệt phần tập làm nghệ sỹ của học sinh.
+ Dự kiến thời gian, địa điểm chính thức tổ chức hoạt động.
Trong mỗi phần, GV phải có hướng dẫn về hình thức tổ chức – thể lệ từng
phần, số điểm từng phần để học sinh nắm được.
b) Tiến trình tổ chức hoạt động ngoại khóa
GV giới thiệu các phần của hoạt động ngoại khóa và lần lượt hướng dẫn cách
thức hoạt động của mỗi phần.: “Tổ chức hoạt động ngoại khóa văn bản: “Mùa Xuân
nho nhỏ” của tác giả Thanh Hải
1.Mở đầu
GV dẫn chương trình:
1.1.Tuyên bố lí do và giới thiệu mục đích của chuyên đề hoạt động ngoại
khóa:
Ôn tập, tái hiện mở rộng kiến thức văn bản: “Mùa Xuân nho nhỏ” trên các cơ
sở nhận biết, thông hiểu, vận dụng và sáng tạo.
Cảm nhận được những cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân đất
nước và khát vọng đẹp đẽ muốn dâng hiến cuộc đời, của tác giả. Từ đó yêu mến và
trân trọng những giá trị của các tác phẩm văn học.
10


– Qua đó giúp học sinh khám phá giá trị của tác phẩm văn chương, biết cảm
thụ cái hay, cái đẹp của tác phẩm nghệ thuật qua những gợi ý nhất định; giúp học
sinh hỡnh thành và phỏt triển kĩ năng sử dụng tốt ngôn ngữ khi nói và viết. Từ chỗ
sử dụng ngôn ngữ đúng chuẩn mực đến sử dụng hay, gợi cảm, giàu tính thuyết
phục.
1.2. Giới thiệu thành phần đối tượng tham gia, các đại biểu tới dự.

các phương án trả lời. Các đội chơi chọn phương án. GV cho đáp án. Thời gian cho
mỗi câu hỏi và trả lời 1p. Minh họa như sau:
Ví dụ:
Câu 1: Bài thơ: “Mùa xuân nho nhỏ được sáng tác trong hoàn cảnh nào, năm
nào?
a. Khi tác giả đang tham gia trực tiếp chiến đấu ở chiến trường Miền Nam.
b. Khi nhà thơ đang ở khỏe mạnh.
c. Khi nhà thơ đang nằm trên giường bệnh và không bao lâu qua đời.
- Năm sáng tác: a.1969

b.1970

c.1978

d.1980

Câu 3: Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”có nội dung gỡ?
a.Lòng thiết tha yêu mến gắn bó với đất nước với cuộc đời.
b.Ước nguyện chân thành của nhà thơ được cống hiến cho đất nước.
c. Niềm xúc động sâu lắng của nhà thơ.
d. Gồm a và b

12


13


14


ngoài dựa vào lượng kiến thức của HS đánh giả cả năng lực nói, diễn đạt, dẫn dắt
của HS.
16


Phần 4: Thi vẽ tranh, vẽ ( viết )sơ đồ tư duy.
Phần thi này yêu cầu học sinh chuẩn bị trước ý tưởng ở nhà, lựa chọn hình ảnh
được miêu tả trong bài thơ như : bông hoa, cánh chim, giọt long lanh rơi … tạo nên
bức vẽ về thiên nhiên mùa xuân.
Vẽ và viết sơ đồ tư duy theo ý tưởng cách hiểu của các em ( yêu cầu bao quát
được nội dung, nghệ thuật chính của tác phẩm). Giám khảo nhận xét đánh giá và
cho điểm từng đội.
Phần 5: Tập làm nghệ sỹ:
Đây là phần thi năng khiếu, giáo viên khuyến khích các em tập luyện và tự tin thể
hiện. Mỗi đội chơi cử đại diện thực hiện phần thi này: yêu cầu chuyển văn bản thơ
thành tác phẩm âm nhạc: ngâm thơ hoặc hỏt Bài hát “Mùa xuân nho nhỏ” được
nhạc sĩ Trần Hoàn phổ nhạc.
Giáo khảo quan sát, lắng nghe đánh giá và cho điểm.
Kết thúc các trò chơi trong buổi hoạt động ngoại khóa, Giáo viên mở video
lắng nghe phần thể hiện ngâm thơ của nghệ sỹ Hồng Ngát và ca sỹ Thanh Thúy hát
bài hát được nhạc sỹ Trần hoàn phổ nhạc, có thể giói thiệu một vài hỡnh ảnh chõn
dung Thanh Hải và cảnh sắc thiên nhiên Xứ Huế….
Kết thúc
GV chúc mừng HS đó hoàn thành các phần thi.
Nhấn mạnh, khẳng định lần nữa sự thú vị của buổi hoạt động ngoại khóa
cũng như những lợi ích của nó đối với việc dạy và học môn Ngữ văn..Nhận xét, rút
kinh nghiệm, những mục tiêu đó đạt được và những tồn tại cần khắc phục.
Tuyên bố kết thúc buổi ngoại khóa. Cám ơn đại biểu đó đến dự.
2.4 Kết luận
- Hiệu quả xã hội của sỏng kiến kinh nghiệm:


Trước khi ngoại khóa

Sau khi ngoại khúa
18


Hứng thú học văn

Kĩ năng:

- 25/74 HS = 33,7%

- 57/70 HS = 81%

(Năm học 2014 - 2015);

(Năm học 2014 - 2015);

- 28/74 HS = 40%

- 65 /74 HS = 87,8%

(Năm học2015 - 2016

(Năm học 2015 - 2016);

- Phát âm nhỏ, thiếu tự tin, - Phát âm to rõ, tự tin,
lúng túng, diễn đạt kém.


25/70HS =

- Yếu 15/70 =21%

Yếu 4/70 =5,8%

*Năm học 2015-2016

*Năm học 2015-2016

- Giỏi 3/74 = 4%

- Giỏi 13/74 = 17,5%

- Khỏ 18/74HS = 24%

- Khỏ 32/74HS = 43,2%

-Trung bình:

- Trung bình:

35/74HS = 48 %

25/70HS = 33.7%

Yếu 18/74 = 24%

- Yếu 4/74 =5,4%


hoạt động ngoại khóa là mặt không thể thiếu, cùng với các giờ học chính khóa giúp
củng cố và bổ sung kiến thức, giáo dục năng khiếu, thể lực, giáo dục cách sống cho
HS.
Khi tổ chức cho cả một khối lớp, cần cú sự phối hợp giữa tổ chuyờn mụn tổ
chức với các thầy cô giáo chủ nhiệm lớp trong khối, với bộ máy Đoàn trường. Từ
đó có kế hoạch chương trỡnh, hoạt động cụ thể, giao các khâu phụ trách, đề ra các
quy định lề lối làm việc, điều kiện hoạt động và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các tổ
chức, đoàn thể trong nhà trường.
Đề nghị Phòng giáo dục nên chăng tổ chức ngoại khóa điểm văn học cho các
nhà trường, giao lưu giữa các cụm và vùng để rút kinh nghiệm và nâng cao hiệu quả
Hoạt động ngoại khóa Văn học theo giai đoạn, chủ đề hay tác phẩm cụ thể…
Trên đây là một số giải phỏp về hỡnh thức tổ chức và hiệu quả hoạt động
ngoại khoá đối với bộ môn Ngữ văn cụ thể ngoại khóa văn bản: “ Mùa Xuân nho
nhỏ”của Thanh Hải phong phú về hỡnh thức tổ chức, nhưng đó là sự nỗ lực của cá
nhân, của tổ bộ môn và nhà trường, chúng tôi xin đề xuất trình bày trong phạm vi
sáng kiến kinh nghiệm. Rất mong những kiến đóng góp, rút kinh nghiệm để hình
21


thức hoạt động này thực sư góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập môn
Ngữ văn nói riêng và các bộ môn khác nói chung.

Xin chân thành cám ơn
Yên Tâm, Ngày 15 Tháng 0 3 năm 2017
XÁC NHẬN CỦA THỦ
TôiTRƯỞNG
xin cam đoan đây là SKKN của
ĐƠN VỊmỡnh viết, khụng sao chộp nội dung
của người khác.


Những yếu tố huyền ảo trong bài thơ được thể hiện một sáng tạo, gợi cảm và tài
tình.“Tôi đưa tay tôi hứng” thể hiện sự trân trọng vẻ đẹp của thi nhân đối với vẻ đẹp
của thiên nhiên, thể hiện sự đồng cảm của thi nhân trước thiên nhiên và cuộc đời.
b. Đây là đoạn văn bình khổ thơ thư tư của đội chơi 2 do học sinh Nguyễn Thị
Hà (năm học 2014-2015)
Khổ thơ thứ tư, năm là hai khổ thơ bộc lộ rừ nhất chủ đề của bài thơ đó là ước
nguyện thiết tha muốn hoà đồng cùng mùa xuân đất nước, ước nguyện dâng hiến tài
sức cho đời. Và trước tiên, ước nguyện của nhà thơ là ước nguyện muốn hoà đồng
cùng thiên nhiên đất nước:
Ta làm con chim hút
Ta làm một cành hoa
23


Ta nhập vào hoa ca
Một nốt trầm xao xuyến.
Ở khố thơ này đó cú sự lặp lại cấu trúc cú pháp, bắt gặp những hình ảnh bông
hoa, con chim, những tín hiệu mùa xuân ở khổ thứ nhất. Trong muôn ngàn điều
ước, tác giả chỉ ước làm một tiếng chim trong muôn ngàn giọng hót để gọi xuân về,
một bông hoa trong muôn triệu đoá hoa để tô điểm cho mùa xuân. Những ước muốn
giản dị để thành những vật nhỏ bé nhưng chính những vật nhỏ bé này lại góp phần
quan trọng không thể thiếu để tạo nên mùa xuân, tạo nên sắc xuân. Bên cạnh đó, tác
giả muốn làm một nốt trầm trong bản hoà ca. Chỉ là một nốt trầm kớn đáo, khiêm
nhường, chứ không phải là một nốt thanh thánh thót, nổi trội. Lẫn vào trong bản hoà
ca, nhận ra những nốt trầm khiêm nhường đó đó tạo nờn cỏi hay của bản nhạc. Tác
giả muốn làm một riết trầm nhưng là nốt trầm xao xuyến, có sức ngân vang, một
nốt trầm có ích cho đời. Những ước muốn tưởng như giản dị ấy lại có một ý nghĩa
lớn lao đó là phải đóng góp những gỡ tươi đẹp nhất cho cuộc đời, cho đất nước, dù
đó là sự cống hiến khiêm nhường, giản dị. Điều đó không chỉ ước muốn của riêng
tác giả mà là của tất cả mọi người, tất cả chúng ta. Thông qua việc chuyển đổi đại từ

quốc gia về dạy học Ngữ văn ở trường phổ thông Việt Namdo Bộ Giáo dục và
Đào tạo tổ chức 2013.
5.Nguyễn Thế Truyền: Giới thiệu về trò chơi vui học môn Tiếng Việt THCS,
Tạp chí ngôn ngữ số 12 năm 2006
25