LỜI CẢM ƠN
Để có thể hoàn thành được Luận văn thạc sĩ, lời đầu tiên, em xin chân
thành cảm ơn tới:
Ban giám hiệu, Khoa sau đại học và thư viện Trường Đại học Luật Hà
Nội đã tạo điều kiện giúp cho em trong suốt quá trình học tập và làm luận văn.
Em xin gửi lời cảm ơn đến các thầy, cô giáo trong Khoa Luật hiến
pháp và Luật hành chính nói chung và các thầy, cô giáo trong tổ bộ môn
Luật hành chính nói riêng, những người đã giảng dạy và giúp đỡ em trong
quá trình học tập.
Đặc biệt, em xin cảm ơn cô giáo TS. Nguyễn Thị Thủy, người đã tận tình
hướng dẫn, tạo điều kiện giúp đỡ em hoàn thành Luận văn thạc sĩ.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày.......tháng......năm 2016
Học viên

Mai Thị Anh Thư
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn: “Hoạt động thanh tra chuyên ngành trong
lĩnh vực kế hoạch và đầu tư từ thực tiễn tại tỉnh Hưng Yên” là do bản thân tự
thực hiện và không sao chép các công trình nghiên cứu của người khác để làm


sản phẩm của riêng mình. Những nội dung trong luận văn này là do tôi thực
hiện dưới sự hướng dẫn trực tiếp của cô giáo TS. Nguyễn Thị Thủy. Những
phần sử dụng tài liệu tham khảo trong luận văn đã được trích dẫn và nêu rõ
nguồn trong phần tài liệu tham khảo. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính
xác thực và nguyên bản của luận văn này.

Hà Nội, ngày ..... tháng .... năm 2016
NGƯỜI CAM ĐOAN
Học viên

2.1.3. Thẩm quyền của các chủ thể tiến hành hoạt động thanh tra chuyên
ngành lĩnh vực kế hoạch và đầu tư 30
2.1.4. Nghĩa vụ của đối tượng thanh tra 39
2.1.5. Nội dung của hoạt động thanh tra chuyên ngành lĩnh vực kế hoạch và
đầu tư 40
2.1.6. Trình tự, thủ tục tiến hành hoạt động thanh tra chuyên ngành lĩnh vực


kế hoạch và đầu tư 43
2.1.7. Về xử lý sau thanh tra 45
2.2. Thực tiễn hoạt động thanh tra chuyên ngành lĩnh vực kế hoạch và đầu tư
tại tỉnh Hưng Yên 47
2.2.1. Những kết quả đạt được của hoạt động thanh tra chuyên ngành lĩnh
vực kế hoạch và đầu tư tại tỉnh Hưng Yên từ năm 2010 đến nay 47
2.2.2. Các hạn chế, vướng mắc của hoạt động thanh tra chuyên ngành lĩnh
vực kế hoạch và đầu tư tại tỉnh Hưng Yên từ năm 2010 đến nay và nguyên
nhân 63
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 69
Chương 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO
70
HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG THANH TRA CHUYÊN NGÀNH LĨNH
VỰC KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ 70
3.1. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về hoạt động thanh tra chuyên ngành lĩnh
vực kế hoạch và đầu tư 70
3.1.1. Hoàn thiện pháp luật về hoạt động thanh tra chuyên ngành 70
3.1.2. Hoàn thiện pháp luật về thanh tra chuyên ngành lĩnh vực kế hoạch và
đầu tư 77
3.2. Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động thanh tra chuyên ngành
kế hoạch và đầu tư 80


vực kinh tế tập thể, hợp tác xã; các dịch vụ công có liên quan.
Tỉnh Hưng Yên là tỉnh giáp ranh thủ đô Hà Nội, nằm trong vùng kinh
tế trọng điểm Bắc Bộ nên có thể đón nhận và tận dụng những cơ hội phát triển
của vùng, đặc biệt là các kết cấu hạ tầng như hệ thống đường bộ, đường cao
tốc, sân bay, cảng biển đã được đầu tư xây dựng. Tốc độ tăng trưởng hàng
năm đạt mức tăng trưởng khá, bình quân 5 năm 2010 - 2015 đạt 7,85% và cao
hơn mức bình quân của cả nước. Công nghiệp, xây dựng tăng mạnh, chiếm tỉ
trọng cao trong cơ cấu kinh tế: Công nghiệp – xây dựng 48,98%; Nông
7
nghiệp 13,54%; Thương mại – dịch vụ 37,47%. Năm 2015, GDP bình quân
đầu người 40,4 triệu đồng/năm; tổng thu ngân sách đạt 7,859 tỉ đồng1, vượt
kế hoạch Trung ương giao. Tuy nhiên, Hưng Yên còn phải đối mặt với không
ít khó khăn cho quá trình phát triển như thực trạng nền kinh tế còn yếu, GDP
bình quân đầu người thấp so với một số tỉnh trong vùng, số lao động qua đào
tạo thấp, thiếu kinh nghiệm hội nhập... Vì vậy, trong thời gian tới, tỉnh Hưng
Yên nói chung và cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư


nói riêng phải nỗ lực hơn nữa, phát huy những tiềm năng sẵn có, xây dựng
định hướng và giải pháp đúng đắn để phát triển nhanh, bền vững, hội nhập
với xu thế phát triển của khu vực và toàn quốc.
Hiện nay, Nhà nước chuyển dần từ phương thức quản lý can thiệp trực
tiếp bằng mệnh lệnh hành chính sang quản lý xã hội bằng pháp luật, thông
qua các công cụ quản lý vĩ mô điều chỉnh cho mọi thành phần kinh tế hoạt
động, phát triển và thực hiện chức năng kiểm tra, thanh tra, kiểm soát là chủ
yếu. Hoạt động thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư tại
tỉnh Hưng Yên theo phương hướng, nhiệm vụ công tác chủ yếu của ngành
thanh tra thường chú trọng đến thanh tra việc chấp hành Luật Doanh nghiệp,
pháp luật về đầu tư, việc thực hiện Luật Đấu thầu, Luật Ngân sách nhà nước...
Kết quả của công tác thanh tra là phát hiện những bất cập, hạn chế nảy sinh

- Giáo trình Thanh tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo năm 2009 của
Trường Đại học Luật Hà Nội có trình bày Chương II về hoạt động thanh tra,
tuy nhiên hoạt động thanh tra chuyên ngành chỉ được trình bày hết sức sơ


lược, bao gồm định nghĩa thanh tra chuyên ngành theo Luật Thanh tra năm
2004 và một số đặc điểm của thanh tra chuyên ngành.
- Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam năm 2012 của Trường Đại học
Luật Hà Nội nhắc đến hoạt động của thanh tra nhà nước và thanh tra nhân dân
nói chung với tư cách là một biện pháp pháp lý bảo đảm pháp chế trong quản
lý hành chính nhà nước, hoạt động thanh tra chuyên ngành nói riêng không
được đề cập.
- Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam năm 2013 của PGS.TS Nguyễn
Cửu Việt đã dành riêng Chương XX để nói về vấn đề thanh tra nhà nước.
Trong đó nhắc đến thanh tra chuyên ngành là một loại hoạt động thanh tra nhà
nước và trình bày về thủ tục thanh tra chuyên ngành theo quy định của Luật
Thanh tra năm 2010.
9
Nhìn chung, có thể nói vấn đề hoạt động thanh tra chuyên ngành trong
các giáo trình hiện nay hoặc là không còn cập nhật, hoặc chưa được quan tâm
chú trọng. Nếu có được trình bày thì chủ yếu ở dạng dẫn chiếu lại các quy
định của pháp luật mà chưa nêu được những cơ sở lý luận cho hoạt động
thanh tra chuyên ngành và chưa có nhiều phân tích, bình luận kèm theo.
Luật Thanh tra năm 2010 được Quốc hội thông qua có các quy định về
thanh tra chuyên ngành theo hướng mở rộng, tăng cường hoạt động của thanh
tra chuyên ngành. Quy định trên buộc các cơ quan thanh tra, cơ quan được
giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành phải đổi mới lề lối làm việc,


nâng cao chất lượng, trách nhiệm trong công tác thanh tra, đầu tư hiện đại hóa

pháp luật về hoạt động thanh tra chuyên ngành” của Thạc sĩ Nguyễn Thị Hải
Yến đăng trên Tạp chí thanh tra số 06/2014 nêu cụ thể 5 vấn đề còn khó khăn,
vướng mắc trong hoạt động thanh tra chuyên ngành: việc lập kế hoạch thanh
tra; việc gửi kế hoạch thanh tra; việc sử dụng con dấu của Đoàn thanh tra
chuyên ngành; về việc thực hiện quyền thanh tra; về trình tự, thủ tục và các
hoạt động khác trong hoạt động thanh tra chuyên ngành. Bài viết từ năm 2014
nên cho đến nay có vấn đề còn nguyên tính thời sự, cũng có vấn đề đã có nghị
định hoặc thông tư mới giải quyết.
- Bài viết “Các yếu tố đảm bảo thực hiện quyền, nghĩa vụ của đối
tượng thanh tra trong việc thực hiện kết luận thanh tra” của hai tác giả
Nguyễn Đình Bính và Trần Thị Bình Minh đăng trên Tạp chí Thanh tra số
03/2015 trình bày về 5 yếu tố có ảnh hưởng chủ yếu đến việc thực hiện
quyền, nghĩa vụ của đối tượng thanh tra trong việc thực hiện kết luận thanh
tra, bài viết có những định hướng cơ bản nhằm giải quyết khâu yếu nhất trong


hoạt động thanh tra nói chung và thanh tra chuyên ngành nói riêng hiện nay.
Nói tóm lại, các công trình, bài viết trên đã có những đóng góp nhất
định cả về mặt lý luận và thực tiễn cho công tác nghiên cứu về hoạt động
thanh tra, tuy nhiên phần trình bày về hoạt động thanh tra chuyên ngành gói
gọn trong một phần nhỏ của công trình hay chỉ là những bài viết ngắn, việc
tiếp tục mở rộng nghiên cứu chuyên sâu về hoạt động thanh tra chuyên ngành
trong một lĩnh vực mới trên một địa bàn cụ thể là cần thiết. Trên cơ sở kế thừa
kết quả nghiên cứu về hoạt động thanh tra chuyên ngành của các công trình
nghiên cứu trước, Luận văn sẽ tập trung phân tích về hoạt động thanh tra
chuyên ngành kế hoạch và đầu tư trên địa bàn tỉnh Hưng Yên.
3. Phạm vi nghiên cứu của luận văn
11
Theo Nghị định 216/2013/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động thanh tra
ngành kế hoạch đầu tư, các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra ngành Kế

các số liệu kết quả Thanh tra Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Hưng Yên từ năm


12
2010 đến nay, qua đó làm rõ những điểm phù hợp và chưa phù hợp của các
quy định pháp luật trên thực tiễn nhằm đảm bảo hiệu quả, hiệu lực của hoạt
động thanh tra chuyên ngành.
Kết hợp với các phương pháp nghiên cứu khác như: thống kê, so sánh,
tổng kết thực tiễn.
5. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
- Mục đích của luận văn:
Một là làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản của pháp luật về hoạt động
thanh tra chuyên ngành lĩnh vực kế hoạch và đầu tư. Đồng thời, nghiên cứu,
nắm vững chính sách pháp luật, các quy định hiện hành về hoạt động thanh
tra chuyên ngành lĩnh vực kế hoạch và đầu tư.
Hai là tìm hiểu, phân tích, tổng kết việc thực hiện hoạt động thanh tra
chuyên ngành kế hoạch và đầu tư trên địa bàn tỉnh Hưng Yên. Đánh giá thực
trạng từ đó làm rõ những hạn chế, bất cập và đề xuất một số giải pháp nhằm
khắc phục hạn chế và nâng cao hiệu quả hoạt động đó.
- Nhiệm vụ của luận văn: Để đạt được mục tiêu trên, luận văn có các
nhiệm vụ sau đây:
+ Làm rõ quan niệm về hoạt động thanh tra chuyên ngành trong lĩnh
vực kế hoạch đầu tư.
+ Nêu và phân tích thực trạng hoạt động thanh tra chuyên ngành kế


hoạch đầu tư từ thực tiễn tại tỉnh Hưng Yên.
+ Từ những phân tích, đánh giá đó đưa ra các giải pháp hoàn thiện pháp
luật, nâng cao hiệu quả hoạt động của thanh tra chuyên ngành kế hoạch đầu tư
trên địa bàn tỉnh Hưng Yên nói riêng và trên cả nước nói chung.

1.1.1. Khái niệm hoạt động thanh tra chuyên ngành
* Hoạt động thanh tra
“Thanh tra” xuất phát từ nguồn gốc Latinh (Inspectare) có nghĩa là
“nhìn vào bên trong”, chỉ một sự xem xét từ bên ngoài đối với hoạt động của
một số đối tượng nhất định. Theo Từ điển Pháp luật Anh - Việt “thanh tra”
được giải thích là hoạt động kiểm tra, kiểm soát, kiểm kê đối với đối tượng bị
thanh tra. Theo Từ điển Luật học (tiếng Đức) giải thích “thanh tra là sự tác
động của chủ thể đến đối tượng đã và đang thực hiện thẩm quyền được giao
nhằm đạt được mục đích nhất định - sự tác động có tính trực thuộc”. Theo từ
điển tiếng Việt “thanh tra (người thuộc cơ quan có thẩm quyền) là kiểm tra,
xem xét tại chỗ việc làm của địa phương, cơ quan, xí nghiệp2”; thanh tra


thường đi kèm với một chủ thể nhất định: “Người làm nhiệm vụ thanh tra”,
“đoàn thanh tra”, “đặt trong phạm vi quyền hành của một chủ thể nhất định”.
Từ những nghĩa như vậy, thanh tra với ý nghĩa động từ là khái niệm để
chỉ hoạt động kiểm tra, kiểm soát của cơ quan, tổ chức, người được giao
nhiệm vụ, quyền hạn nhằm: “xem xét và phát hiện, ngăn chặn với những gì
trái với quy định3” của các tổ chức, cá nhân là đối tượng của thanh tra.
Theo kết quả nghiên cứu Đề tài khoa học độc lập cấp nhà nước “Hoàn
thiện cơ chế thanh tra, kiểm tra, giám sát nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà
nước” do TS. Trần Đức Lượng, nguyên Phó tổng Thanh tra Chính phủ làm
chủ nhiệm thì khái niệm thanh tra được xác định như sau: Thanh tra là một
chức năng thiết yếu của quản lý nhà nước, là hoạt động kiểm tra, xem xét việc
làm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân; thường được thực hiện bởi
một cơ quan chuyên trách theo một trình tự, thủ tục do pháp luật quy định,
nhằm kết luận đúng, sai, đánh giá ưu điểm, khuyết điểm, phát huy nhân tố
2 Từ điển tiếng Việt Viện ngôn ngữ học NXB TP.HCM, TP.HCM 2002, Trang 838
3 Từ điển tiếng Việt NXBKHXH Hà Nội 1994
15

thanh tra phản ánh và bảo vệ mục đích của quản lý. Một thể chế hành chính
và cơ chế quản lý nhà nước sẽ không đầy đủ nếu thiếu thanh tra. Trong tổ
4Thanh tra Chính phủ (2014), Tài liệu phục vụ thi nâng ngạch Thanh tra viên chính, Cổng
thông tin điện tử
Thanh tra chính phủ, tr.75.
16
chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, hoạt động có tính hiệu quả của
thanh tra sẽ ngăn chặn được nguy cơ biến dạng, tuỳ tiện, thiếu kỷ cương trong
hoạt động quản lý nhà nước. Lê nin đã nhiều lần nhấn mạnh: Nhà nước xã hội
chủ nghĩa sẽ hạn chế được nguy cơ tham nhũng, tệ quan liêu, tăng cường
được kỷ cương xã hội khi những người cộng sản thực hiện tốt công tác thanh
tra, kiểm soát5.
Hai là, thanh tra luôn mang tính quyền lực nhà nước.
Tính quyền lực nhà nước của hoạt động thanh tra có mối liên hệ chặt
chẽ với tính quyền uy - phục tùng của quản lý nhà nước. Là một chức năng
của quản lý nhà nước, thanh tra phải thể hiện như một tác động tích cực nhằm
thực hiện quyền lực của chủ thể quản lý đối với đối tượng quản lý. Nói về
quyền lực nhà nước trong quá trình thanh tra cũng có nghĩa là xác định về mặt
pháp lý tính chất nhà nước của tổ chức thanh tra. Vì vậy, thanh tra phải được
Nhà nước sử dụng như một công cụ có hiệu quả trong quá trình quản lý.
Có thể nói, thanh tra là một hoạt động luôn luôn mang tính quyền lực
nhà nước. Chủ thể tiến hành thanh tra luôn luôn là cơ quan nhà nước. Thanh


tra (ở đây được dùng với tính chất là một danh từ chỉ cơ quan có chức năng
này) luôn luôn áp dụng quyền năng của Nhà nước trong quá trình tiến hành
hoạt động của mình và nó nhân danh Nhà nước khi áp dụng các quyền đó.
Khi nhấn mạnh tính quyền lực của các tổ chức thanh tra, Lê nin nói: “Thanh
tra thiếu quyền lực là thanh tra suông”.
Tính quyền lực nhà nước trong quá trình thanh tra được cụ thể hoá

được hiểu theo 3 cách như sau:
- Quan điểm thứ nhất, tiếp cận theo nghĩa rộng nhất thì hoạt động thanh
tra như là một bộ phận của hoạt động quản lý nhà nước.
- Quan điểm thứ hai, được tiếp cận dưới góc độ hoạt động chủ yếu của
các cơ quan thanh tra nhà nước.
- Quan điểm thứ ba, hiểu theo nghĩa hẹp thì hoạt động thanh tra chính
là hoạt động thanh tra trực tiếp của các cơ quan thanh tra nhà nước thông qua
Đoàn thanh tra và hoạt động thanh tra phát sinh khi có quyết định thanh tra
đến khi có kết luận thanh tra.7


6Hội đồng phối hợp công tác phổ biến, giáo dục pháp luật của Chính phủ (2012), “Thanh
tra và pháp luật về
thanh tra”, Đặc san tuyên truyền pháp luật, (06),tr.8.
18
Mục đích của hoạt động thanh tra là nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử
lý các hành vi vi phạm pháp luật, trong đó: Phòng ngừa là mục đích chủ yếu,
trực tiếp của hoạt động thanh tra; Phát hiện những sơ hở trong cơ chế quản lý,
chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền các
biện pháp khắc phục là mục đích quan trọng của hoạt động thanh tra; Phát
huy nhân tố tích cực; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt động
quản lý nhà nước; Bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp
của cơ quan, tổ chức, cá nhân là mục đích gián tiếp nhưng có tác động quan
trọng tới hiệu quả quản lý.
Các yếu tố tác động đến hoạt động thanh tra bao gồm:
- Yếu tố bên trong (chủ quan): Chỉ đạo của người ra quyết định thanh
tra; Tổ chức Đoàn thanh tra; Quy trình thanh tra; Năng lực chuyên môn và
năng lực cảm xúc của cán bộ thanh tra.
- Yếu tố bên ngoài (khách quan): Bối cảnh thực hiện cuộc thanh tra;
Nhận thức và sự phối hợp của đối tượng thanh tra và các bên liên quan; Các

động xã hội phần nhiều quy định sự phân công lao động quản lý. Các cơ quan
quản lý ngành (Bộ) có chức năng xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch
phát triển, quản lý phát triển khoa học và công nghệ, xây dựng và thanh tra,
kiểm tra việc thực hiện pháp luật, tức là hoạt động mang tầm vĩ mô nhằm
hướng quản lý nhà nước của Bộ mình đi đúng hướng, đúng mục đích và có
hiệu quả. Thanh tra ngành cũng nằm trong bối cảnh này. Điều đó có nghĩa là,
hoạt động thanh tra chuyên ngành xuất phát từ yêu cầu quản lý đối với toàn
diện các lĩnh vực của đời sống xã hội, đóng góp vào việc tăng cường trật tự,
kỉ cương, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, là một tất yếu khách quan
trong quản lý nhà nước ở các bộ, ngành (càng nhiều ngành thì tổ chức thanh
tra càng rộng và diện hoạt động càng chuyên sâu).
Do thanh tra luôn gắn liền với hoạt động của các cơ quan quản lý nhà
nước và phục vụ cho quản lý nhà nước, là một trong ba khâu không thể thiếu
của chu trình quản lý nhà nước nên tùy thuộc vào mỗi lĩnh vực, hoạt động
thanh tra có những yêu cầu, mục đích, nội dung hoạt động phù hợp với từng
lĩnh vực quản lý nhà nước.
8 Trường Đại học Luật Hà Nội (2012), Giáo trình Luật hành chính Việt Nam, NXB Công
an nhân dân, Hà
Nội


20
Về đặc điểm, ngoài những đặc điểm của hoạt động thanh tra nói chung,
thanh tra chuyên ngành còn mang những đặc điểm thể hiện tính chất đặc
trưng của nó như sau:
Thứ nhất, thanh tra chuyên ngành là hoạt động thanh tra nhà nước
mang tính chuyên sâu về nghiệp vụ của ngành, lĩnh vực chuyên môn. Tính
chất này chi phối toàn bộ hoạt động thanh tra của mỗi ngành, lĩnh vực, biểu
hiện cụ thể qua:
Hoạt động quản lý điều hành của Thủ trưởng các cơ quan thực hiện