MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC PHÒNG,
CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG THANH BÌNH, HUYỆN TÂN PHÚ
I. Lý do chọn đề tài:
Tình trạng bạo lực học đường đã thực sự trở thành vấn đề nóng thu hút sự
quan tâm của toàn xã hội trong những năm gần đây. Mặc dù các cấp, các ngành đã
rất quan tâm tìm giải pháp phòng chống nhưng số vụ bạo lực học đường không
những không giảm đi mà có chiều hướng gia tăng cả về số lượng và mức độ
nghiêm trọng của các vụ việc.
Vào trang tìm kiếm của Google hay YouTube với từ khóa “clíp học sinh
đánh nhau” thì ngay lập tức xuất hiện hàng ngàn video clíp ghi lại cảnh các vụ
hành hung, đánh đấm của các em học sinh kể cả nam và nữ. Hình ảnh từ các clíp
cho thấy các vụ việc này diễn ra ở mọi lúc, mọi nơi; từ chỗ vắng vẻ đến chốn đông
người, ngay cả trong khuôn viên trường lớp với những hình ảnh đánh đấm rất dã
man, tàn bạo.
Tuy nhiên đây mới chỉ là số ít các vụ việc bị hoặc được chủ động ghi hình
và phát tán trên mạng internét còn con số trên thực tế có thể lớn hơn nhiều lần.
Bản tin chuyển động 24 giờ của VTV1 phát hồi 11 giờ 15 phút ngày 01
tháng 12 năm 2015 cung cấp các số liệu sau: Hơn 1000 thanh thiếu niên phạm tội
mỗi tháng (Số liệu do Bộ Công an cung cấp) ; mỗi ngày trung bình có 05 vụ học
sinh đánh nhau (Số liệu do bộ Giáo Dục cung cấp); số vụ bạo lực học đường tăng
13 lần trong 10 năm nay (Số liệu do Bộ Lao động thương binh và xã hội cung cấp).
Xét về hậu quả, ở phương diện cá nhân, nếu ở mức độ nhẹ, không gây
thương tích thì cũng sẽ gây ảnh hưởng đến tâm lí, thương tổn nhân phẩm, danh dự
của các nạn nhân. Nhiều vụ việc diễn ra ở mức độ nghiêm trọng đã làm nạn nhân
phải gánh chịu những hậu quả nặng nề như thương tích nặng và nhiều vụ việc đã
cướp đi mạng sống của các nạn nhân.
Ở góc độ nhà trường, tình trạng bạo lực học đường cũng sẽ có tác động lớn
đến chất lượng giáo dục ở mỗi trường bởi lẽ nếu một ngôi trường không kiểm soát
Trang 1
cho học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ
Trang 2
năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành
nhân cách con người Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách
nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao
động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
Để thực hiện mục tiêu trên, ngày 20 tháng 8 năm 2007, Bộ giáo dục đã ban
hành quyết định số 46/2007/QĐ-BGD&ĐT về việc ban hành “Quy định về công
tác bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trong các cơ sở giáo dục thuộc
hệ thống giáo dục quốc dân”. Tại điều 3 Chương I: Quy định về các hành vi
không được làm trong trường học đó là:
“1. Truyền bá tôn giáo, tiến hành các nghi thức tôn giáo.
2. Tuyên truyền chống phá Nhà nước; in, sao, phát tán, sử dụng các tài liệu
có nội dung phản động, bạo lực, đồi truỵ; tham gia biểu tình, lập hội, câu lạc bộ
và các hình thức hoạt động khác trái với quy định của pháp luật.
3. Giảng dạy, phát ngôn hoặc có các hình thức, hành vi xuyên tạc nội dung
giáo dục, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
4. Xúc phạm nhân phẩm, danh dự, xâm phạm thân thể của người học, cán bộ,
nhà giáo và người khác.
5. Sử dụng các loại văn bằng, chứng chỉ trái pháp luật; gian lận trong học
tập, thi, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập và rèn luyện.
6. Đánh nhau, gây rối trật tự xã hội.
7. Mang vũ khí, hung khí, chất cháy, nổ, các loại hoá chất độc hại trái phép
vào trường học.
8. Tham gia tệ nạn xã hội như ma tuý, mại dâm, đánh bạc, mê tín dị đoan và
các hành vi vi phạm pháp luật khác.”
Tiếp đó, ngày 22 tháng 7 năm 2008 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có Chỉ thị số
40/2008/CT-BGDĐT về việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học
đào tạo, bồi dưỡng nhân cách người học.
Để đạt được mục tiêu giáo dục, các cấp bộ ngành cũng đã rất quan tâm xây
dựng hành lang pháp lí nhằm ngăn ngừa, loại bỏ các yếu tố có nguy cơ gây ảnh
hưởng đến việc thực hiện mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng nhân cách người học, trong
đó vấn nạn bạo lực học đường là yếu tố gây ảnh hưởng lớn cần sớm được loại bỏ.
2. Cơ sở thực tiễn.
2.1 Thực trạng vấn nạn bạo lực học đường trong cả nước.
Số liệu được Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra, trong một năm học, toàn quốc
xảy ra gần 1.600 vụ việc học sinh đánh nhau ở trong và ngoài trường học (khoảng
5 vụ/ngày). Cũng theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cứ khoảng trên 5.200
học sinh thì có một vụ đánh nhau; cứ hơn 11.000 học sinh thì có một em bị buộc
thôi học vì đánh nhau;... Tình trạng bạo lực trong trường học đã và đang diễn ra
Trang 4
nóng bỏng trên khắp cả nước ở tất cả những cấp học, lớp học khác nhau, mức độ
ngày càng gia tăng, hậu quả nghiêm trọng.
Theo Báo cáo của Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm (Bộ Công an),
từ năm 2013 - 2015, đã xử lý hơn 25.000 vụ phạm pháp hình sự, xử lý trên 42.000
đối tượng, trong đó có hơn 75% là thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên. Điều
đáng nói là so với những năm trước, đối tượng phạm tội ngày càng trẻ hóa và hành
vi phạm tội cũng như tính chất mức độ phạm tội ngày càng nghiêm trọng hơn,
những hành vi bạo lực trong trường học ngày càng tăng và đa dạng.
2.2 Vấn nạn bạo lực học đường trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.
Trên địa bàn tỉnh Đồng Nai tình trạng bạo lực học đường cũng đã trở thành
vấn đề nóng và ngày càng diễn biến phức tạp. Sơ lược về thực trạng, tôi xin nhắc
lại về những vụ việc đau lòng đã diễn ra tại địa phương như:
-
Ngày 27/3/2011, L.Đ.Hiến, học sinh lớp 10C8 Trường THPT dân lập Hồng
của Trung tâm GDTX), Nguyễn Cao Cường (SN 1995) và Bùi Thanh Sang
(SN 1993), đều là học sinh của Trung tâm GDTX huyện Tân Phú, đã về nhà
lấy dao giấu vào người rồi đến trước cổng trung tâm đợi Nam. Tan trường,
Nam vừa bước ra đến cổng trung tâm đã bị Cường và Sang xông đến dùng
dao đâm chết tại chỗ.
-
Ngày 27/4/2015 nhóm 6 học sinh trường THCS Thống Nhất, thành phố Biên
Hòa đã đánh hội đồng làm Lê Hoàng Thắng (19 tuổi) tử vong khi đối tượng
này được nhờ vào trường để giải quyết mâu thuẫn.
-
Ngày 9/3/2016 do mẫu thuẫn, một nhóm nữ sinh khối 11, Trường THPT Dầu
Giây, huyện Thống Nhất hẹn nhau ra Khu trung tâm hành chính huyện Thống
Nhất “giải quyết” dẫn đến đánh nhau khiến một nữ sinh bị rách mặt.
-
Ngày 17/5/2016 trên mạng internet xuất hiện một clip dài 6 phút quay cảnh
một nhóm nữ sinh lớp 7 và 8 Trường THCS Võ Trường Toản ở xã Bình Hòa
(huyện Vĩnh Cửu) đánh hội đồng một nữ sinh lớp 7. Đoạn clip thể hiện rõ một
số nữ sinh lao vào giật tóc, đấm, đá liên tục vào người một nữ sinh nhỏ bé.
Các vụ việc nêu trên cho thấy tình trạng học sinh phạm pháp, đối xử với nhau
bằng bạo lực đã xuất hiện không ít tại các trường học ở Đồng Nai. Đây thực sự là
hồi chuông cảnh báo khẩn cấp đối với các đơn vị trường học, các bậc phụ huynh
và các cơ quan chức năng trong việc áp dụng các biện pháp ngăn ngừa, đẩy lùi tình
công tác này vì nó liên quan trực tiếp đến đối tượng quản lí của mình. Thiết nghĩ,
để có thể ngăn chặn và đẩy lùi vấn nạn thì trước hết từng cơ sở giáo dục phải tích
cực, chú trọng áp dụng các biện pháp hiệu quả, phù hợp với đối tượng quản lí.
Từ thực tế trong công tác phòng chống bạo lực học đường ở trường THPT
Thanh Bình trong những năm qua cho thấy rằng: Việc vận dụng đồng bộ các biện
pháp tác động sẽ mang lại hiệu quả tích cực trong việc ngăn chặn, đẩy lùi tình
trạng bạo lực trong học sinh. Các biện pháp áp dụng tại đơn vị tuy không phải là
giải pháp hoàn toàn mới nhưng với hiệu quả mang lại khá cao, trong phạm vi đề tài
này tôi xin trình bày một số kinh nghiệm trong công tác phòng, chống bạo lực học
đường mà nhà trường đã thực hiện.
III.
TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
1. Các nguyên nhân dẫn đến tình trạng bạo lực học đường.
Để tìm ra các giải pháp hiệu quả, trước hết phải xác định căn nguyên của vấn
đề. Theo ý kiến các chuyên gia và từ thực tế các vụ vi phạm cụ thể cho thấy rằng
nguyên nhân dẫn đến tình trạng bạo lực xuất phát từ các vấn đề sau đây:
- Nguyên nhân từ bản thân học sinh
Do sự đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh, đặc biệt ở giai đoạn từ tuổi 12 đến
tuổi 17, đây là giai đoạn hình thành nhân cách con người, ở lứa tuổi này tâm lý học
sinh thường có diễn biến khá phức tạp và có cái tôi cá nhân quá lớn, thích thể hiện
để chứng tỏ “bản lĩnh”.
Trang 7
Trong giai đoạn này các em chưa định hình được lý tưởng sống cho bản thân
nên rất dễ bị lôi kéo, sa ngã, dễ học theo và dễ bị ảnh hưởng bởi cái xấu từ bên
ngoài. Trong khi đó, các giá trị phẩm chất đạo đức và kỹ năng sống chưa được bồi
huy truyền thống tốt đẹp, bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân
loại; phù hợp với sự phát triển về tâm sinh lý lứa tuổi của người học”.
Như vậy, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên nhà
trường không chỉ là truyền đạt tri thức cho học sinh mà còn phải thực hiện nhiệm
vụ hết sức quan trọng đó là giáo dục đạo đức, lối sống, hình thành và phát triển
phẩm chất nhân cách của người học, dạy chữ phải đi đôi với dạy người. Tinh thần
đó được thể hiện ở chỗ gần như tất cả các cơ sở giáo dục đều sử dụng biểu ngữ
“Tiên học lễ - Hậu học văn” như phương châm của sự nghiệp.
Tuy nhiên, trên thực tế nhiều nhà trường chỉ chăm chú vào việc truyền đạt
kiến thức văn hóa, khoa học nên nhiệm vụ giảng dạy về đạo đức, lối sống, định
hướng hình thành nhân cách đôi khi chưa được chú trọng đúng mực.
- Nguyên nhân từ môi trường xã hội
Môi trường xã hội nói chung hay cụ thể là môi trường cộng đồng khu dân cư
nơi gia đình những thanh, thiếu niên sinh sống cũng có ảnh hưởng, tác động lớn
đến cách hành xử của học sinh và là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình
trạng bạo lực. Rất nhiều vụ bạo lực xảy ra đối với những thanh thiếu niên sống
trong khu cộng đồng dân cư có môi trường sống thiếu thốn, nghèo khổ, trình độ
dân trí thấp, nhiều đối tượng nghỉ học sớm lang thang, chơi bời; nơi có nhiều tệ
nạn xã hội, tỷ lệ tội phạm cao, có nhiều đối tượng nghiện hút ma tuý, cá độ bóng
đá, cờ bạc, trò chơi bạo lực trên mạng,... Khi tiếp xúc với các đối tượng xấu đó
nhiều lần đã tác động xấu tới các em, dần dần đưa vào môi trường học đường và
tác động qua lại ảnh hưởng đến những học sinh khác trong nhà trường...
Từ sự phân tích trên cho thấy, tình hình bạo lực học đường xảy ra có nhiều
nguyên nhân khác nhau. Do sự phát triển thể chất tâm lý lứa tuổi; sự xuống cấp
đạo đức; chưa được trang bị và rèn luyện kỹ năng sống; sự thờ ơ, vô cảm và vô
trách nhiệm của nhiều bậc làm cha làm mẹ đối với con cái; phương pháp giáo dục
sai lầm của gia đình; phương pháp giáo dục, quản lý, môi trường giáo dục nhà
trường; những yếu kém trong quá trình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; hệ thống
pháp luật về vấn đề bạo lực học đường ở nước ta còn chưa hoàn chỉnh; tác động
tiêu cực của các phương tiện thông tin giải trí hiện đại như game bạo lực, các trang
phòng chống bạo lực học đường các ban ngành tổ chức, phát động.
Lưu ý:
Công tác tuyên truyền phải hướng đến mục đích làm cho học sinh nhận thức được
một cách toàn diện về tác hại của vấn nạn bạo lực học đường, đồng thời phải lồng
ghép việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, giúp các em biết xử lí các tình
Trang 10
huống mà các em có thể gặp trong cuộc sống; tổ chức thảo luận, đóng góp ý kiến
về các giải pháp phòng và chống bạo lực học đường, công tác truyền thông cũng
phải chú ý đến việc chỉ ra những nguyên nhân dẫn đến bạo lực học đường để học
sinh biết phòng tránh đồng thời trang bị cho các em các kỹ năng xử lý khi chẳng
may rơi vào tình huống có nguy cơ bạo lực.
Theo ý kiến của các chuyên gia, để giúp các em phòng tránh bạo lực học đường
cần trang bị cho các em những kỹ năng cần thiết sau:
- Kỹ năng nhận biết các dấu hiệu của bạo lực học đường:
Cũng như các tệ nạn xã hội khác, bạo lực học đường có những dấu hiệu đặc trưng
tiềm ẩn hoặc biểu hiện qua các ứng xử hằng ngày giữa học sinh với nhau. Nhất là
dấu hiệu tiền bạo lực như nhìn đểu, trêu đùa quá khích, bị cho ra rìa, tẩy chay,
ruồng bỏ, cô lập, luôn bị gây sự, bị ức hiếp, hăm dọa, mang hung khí trong
người… Nếu trẻ được trang bị những kỹ năng nhận biết các dấu hiệu nguy cơ bạo
lực học đường, từ đó trẻ sẽ biết cách né tránh khỏi bế tắc trong cách hành xử.
- Kỹ năng bày tỏ chính kiến để phê phán và tiếp nhận các cách phòng
chống bạo lực học đường.
Phải hình thành cho trẻ kỹ năng nhận biết, phân tích, đánh giá các hành vi, biểu
hiện thái độ của những người xung quanh. Trẻ sẽ biết phân định đâu là đúng - sai,
tốt - xấu. Nhờ đó trẻ biết lựa chọn học hỏi hành vi tốt, phù hợp với chuẩn mực xã
hội, tránh được hành vi xấu không được xã hội chấp nhận. Trong các vụ bạo lực
học đường, trẻ có thể là nạn nhân và cũng có thể là thủ lĩnh, gấu nhí, nhưng cả hai
đều gánh chịu tổn thương về sự phát triển tâm sinh lý, nhân cách. Khi trẻ nhận
sâu, đếm từ 1-10, nghĩ đến một câu chuyện hài, tìm mọi cách để hạ hỏa. Cùng thảo
luận về các tình huống giả định, khuyến khích trẻ tự nghĩ ra cách xử lý tình huống,
nếu chưa hợp lý thì người lớn điều chỉnh, uốn nắn phù hợp. Khuyến khích các buổi
diễn tập bằng lời nói và hành động. Đóng vai theo chủ đề các cảnh bạo lực, hướng
dẫn thực hành, trình diễn.
- Kỹ năng xử lý tình trạng khẩn cấp, bất thường khi xảy ra bạo lực học
đường.
Biết cầu cứu khi đối mặt với nguy cơ bạo lực học đường, đừng bao giờ để mình rơi
vào thế bí, trở thành nạn nhân của những cuộc hành hung. Cũng đừng nghĩ rằng
chúng sẽ đánh mình cảnh cáo chứ không dám quá tay.Nếu cần thiết hãy nhẫn
Trang 12
nhịn, lùi bước để tránh bạo lực nhưng không phải cam chịu “liều mình” chịu trận.
Tìm những người đáng tin cậy gần nhất để chia sẻ những dấu hiệu tiền bạo lực.
Trẻ có thể gặp giáo viên chủ nhiệm, giáo viên tổng phụ trách Đội, người phụ trách
Đoàn thanh niên, chuyên viên tâm lý học đường… hoặc bất kỳ ai là người lớn hơn
có khả năng cứu giúp mình và trình bày ngắn gọn, rõ ràng vấn đề mình đang gặp
phải. Tốt nhất là khi bị trêu chọc, sỉ nhục nên im lặng, coi như không có chuyện gì,
đi thẳng về hướng có đông người khác. Nếu thấy nguy hại đến thân thể, trẻ có thể
cầu cứu bằng cách la lớn, chạy nhanh đến những nơi an toàn như phòng bảo vệ,
nhà người dân và gọi điện thoại cho người thân. Đánh nhau là phương thức cuối
cùng nếu trẻ buộc phải tự vệ, phản kháng. Vì thế, nếu có điều kiện nên cho trẻ học
một số động tác võ thuật để tự bảo vệ mình, nhằm phòng ngừa bạo lực học đường
một cách nhân văn.
(Nguồn báo tuổi trẻ online ngày 03/11/2016 – 6 kỹ năng giúp trẻ phòng ngừa bạo
lực học đường)
Giải pháp2: Xây dựng cảnh quan môi trường sư phạm chuẩn mực, xanh -sạch
- đẹp - an toàn để giáo dục đạo đức, tác phong học sinh:
Một trong các yếu tố góp phần hết sức quan trọng trong việc giáo dục đạo
phong trào thi đua học tập tốt – nề nếp tốt và chương trình rèn luyện đoàn viên
trong thời kỳ mới.
- Giáo dục tinh thần yêu nước cho các em thông qua việc sưu tầm địa chỉ
đỏ, tham gia tốt hoạt động đền ơn đáp nghĩa tại địa phương.
- Thường xuyên nắm tình hình tư tưởng đạo đức của học sinh, phát hiện
những nhân tố tích cực, những tấm gương sáng để nhân điển hình cũng như phát
hiện những biểu hiện lệch lạc tư tưởng, đạo đức để kịp thời rút kinh nghiệm, chấn
chỉnh, ngăn ngừa tránh sự lây lan.
- Tổ chức các phong trào thi đua thường xuyên, liên tục, bảo đảm tính công
bằng, khách quan, trung thực, phù hợp với năng lực và nhu cầu của các em.
- Thường xuyên tổ chức các buổi lao động vệ sinh trường lớp, trồng cây
xanh… thông qua hoạt động này cần giáo dục đầy đủ mục đích, ý nghĩa công việc
cho học sinh, phải có phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị lớp, quy định rõ
thời gian và kết quả phải đạt được, phải có kỷ luật, trật tự, không khí tươi vui, biểu
dương kịp thời những học sinh tốt, tập thể lớp tốt.
Giải pháp3: Đẩy mạnh hoạt động văn hóa – văn nghệ, thể dục – thể thao và các
hoạt động ngoại khóa nhằm tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh:
Theo kết quả phiếu khảo sát tìm hiểu về hứng thú của học sinh đối với các
hoạt động ngoại khóa như hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao (thực hiện
khảo sát năm 2012, đối tượng khảo sát là các em học sinh khối lớp 10 trường
Trang 14
THPT Thanh Bình) thì có đến 91% số ý kiến của các em học sinh thể hiện các em
rất hứng thú với các hoạt động ngoại khóa do nhà trường tổ chức. Như vậy, với
một số lượng học sinh đông đảo trong các nhà trường thì nhu cầu về sân chơi cho
các em là rất lớn. Hiện tượng nhiều học sinh sa đà vào game online và các trò chơi
bạo lực trên mạng Internet phản ánh thực trạng: xã hội đang thiếu trầm trọng các
sân chơi lành mạnh cho học sinh. Vì vậy, muốn tránh việc các em tham gia vào các
hoạt động giải trí không lành mạnh, làm ảnh hưởng đến tư tưởng, đạo đức, lối sống
- Trong suốt quá trình thực hiện kế hoạch, ban tổ chức cần phải cắt cử người
thường xuyên có mặt, theo dõi các giải đấu, kịp thời phát hiện những bất cập, tồn
tại, hạn chế để có sự điều chỉnh phù hợp. Đây là việc làm rất cần thiết vì nếu
những bất cập không được khắc phục sớm sẽ làm giảm sức hút, giảm số lượng học
sinh tham gia phong trào.
- Ban tổ chức các hoạt động cần kịp thời sơ kết các phong trào qua từng giai
đoạn, biểu dương những tập thể, cá nhân có thành tích tốt; thực hiện tốt công tác
thi đua khen thưởng để kịp thời động viên, khuyến khích phong trào.
Giải pháp4: Khai thác hiệu quả vai trò của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm trong
công tác giáo dục đạo đức học sinh.
Giáo viên chủ nhiệm có vai trò rất to lớn trong công tác giáo dục đạo đức cho
học sinh, vì giáo viên chủ nhiệm là người quản lý trực tiếp và quản lí toàn diện học
sinh của lớp được phân công phụ trách, đồng thời là cầu nối giữa Ban giám hiệu,
các tổ chức đoàn thể trong nhà trường, các giáo viên bộ môn với tập thể lớp, là
người cố vấn tổ chức các hoạt động tự quản của lớp, đồng thời là người đứng ra
phối hợp các lực lượng xã hội nhằm thực hiện tốt mục tiêu giáo dục của nhà
trường.
Do là người quản lí trực tiếp, là người gần gũi, nắm rõ hoàn cảnh, hiểu rõ tính
cách và tâm lí của từng học sinh nên trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống của
học sinh giáo viên chủ nhiệm sẽ là người dễ tác động đến học sinh nhất, nắm rõ về
từng học sinh nên giáo viên chủ nhiệm là người có thể đưa ra những biện pháp phù
hợp để xử lí những vi phạm của học sinh một cách “hợp lí, hợp tình” tạo sự “tâm
phục, khẩu phục” nhằm uốn nắn tư tưởng đạo đức khi học sinh có những biểu hiện
vi phạm.
Thực tế trong nhà trường phổ thông hiện nay việc giáo dục đạo đức học sinh
chủ yếu là do giáo viên chủ nhiệm phụ trách. Tuy nhiên, thời gian tiếp xúc với lớp
được phân công chủ nhiệm của một số giáo viên quá ít (một số giáo viên chủ
nhiệm giảng dạy các môn Lịch sử, Địa lí, Giáo dục công dân… thì thời gian làm
việc, tiếp xúc với lớp chỉ 2 đến 3 tiết mỗi tuần) do đó việc nắm bắt tình hình của
lớp gặp nhiều khó khăn.
học sinh hay bị ghi tên trong sổ đầu bài, bị ghi tên trong sổ của Ban nề nếp, những
học sinh hay vắng học để kịp thời phát hiện ra những học sinh có biểu hiện sa sút
về ý thức học tập, ý thức đạo đức…từ những thông tin đó cần trao đổi với giáo
viên chủ nhiệm lớp, tìm hiểu nguyên nhân và có biện pháp giáo dục kịp thời vì đây
là nhóm học sinh có nguy cơ cao nhất dễ tham gia vào các vụ bạo lực học đường.
Giải pháp 5: Chú trọng định hướng việc sử dụng mạng xã hội, trang cá nhân
và đẩy mạnh công tác giáo dục pháp luật cho học sinh:
Một nguyên nhân nữa khá phổ biến dẫn đến các vụ bạo lực học đường xuất
phát từ việc học sinh sử dụng mạng xã hội. Mạng xã hội ra đời với ý nghĩa rất tích
cực đó là giúp mọi người kết nối, trao đổi và chia sẻ thông tin nhưng nhiều người
đã không khai thác được ý nghĩa tích cực đó mà làm nó phát sinh nhiều vấn đề rắc
Trang 17
rối cho xã hội. Rất nhiều vụ bạo lực học đường bắt nguồn từ việc các em tương
tác, bình phẩm không hợp ý nhau trên trang cá nhân rồi dẫn đến mâu thuẫn và cuối
cùng giải quyết mâu thuẫn bằng những cuộc hẹn hò để “tỉ thí” hay những vụ truy
tìm để dằn mặt đối thủ. Bên cạnh đó việc truy cập các trang web đen mang tính
bạo lực cũng sẽ gây ảnh hưởng lớn đến tâm lí, cách hành xử của các em theo chiều
hướng bạo lực. Như vậy vấn đề bắt nguồn từ “mạng ảo” nhưng cuối cùng dẫn đến
những “hậu quả thật”.
Từ thực tế nhiều vụ bạo lực học đường, nhiều học sinh “thủ vai chính” rất
thiếu hiểu biết về pháp luật, sau khi vi phạm nhiều em không ý thức được mức độ
nghiêm trọng của những hành động đó. Ví dụ một số đoạn clip ghi cảnh một số nữ
sinh hành hung bạn học được phát tán trên mạng Internet, sau khi cơ quan điều tra
vào cuộc tìm ra thủ phạm thì những học sinh này cho biết nguyên nhân dẫn đến
việc hành hung bạn học chỉ là để giải quyết những mâu thuẫn rất nhỏ, đa số những
học sinh này không ý thức được mức độ nguy hiểm của những hành vi do mình
gây ra, các em chỉ nghĩ đơn thuần đó là viêc giải quyết mâu thuẫn cá nhân chứ
không hề biết đó là một hành vi vi phạm pháp luật khá nghiêm trọng. Nhiều em
- Thường xuyên cập nhật và kịp thời giới thiệu đến học sinh những văn bản
pháp luật mới liên quan trực tiếp học sinh qua nội dung sinh hoạt dưới cờ đồng
thời sao lưu những văn bản này tại tủ sách pháp luật.
- Phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức các buổi giáo dục pháp luật cho
học sinh: Công tác này có thể tiến hành bằng cách mời cán bộ phòng tư pháp triển
khai về luật hình sự, luật thanh niên, mời cán bộ phòng giao thông huyện tuyên
truyền, phổ biến luật an toàn giáo thông. Đầu mỗi năm học nhà trường nên tổ chức
phổ biến nội quy, phổ biến điều lệ trường trung học phổ thông đặc biệt lưu ý nhấn
mạnh điều 41- Quy định các hành vi học sinh không được làm… thực hiện tốt
công tác này sẽ giúp học sinh có những hiểu biết về pháp luật, giảm thiểu tình
trạng học sinh vi phạm pháp luật.
- Trong các buổi sinh hoạt đầu tuần Ban giám hiệu, Đoàn thanh niên nên chú
trọng tuyên truyền, định hướng, nhắc nhở các em về việc khai thác mạng internet,
trang cá nhân như thế nào cho hiệu quả, thụ hưởng được mặt tích cực của mạng
phục vụ cho việc học tập đồng thời tránh được những ảnh hưởng, hệ lụy có thể
phát sinh từ “mạng ảo”,…và có thể đưa nội dung này trở thành chủ đề trao đổi,
thảo luận trong các chuyên đề hoạt động ngoại khóa hay hoạt động giáo dục ngoài
giờ lên lớp.
Giải pháp 6: Phối hợp chính quyền địa phương, đặc biệt là lực lượng công an
xã để đảm bảo an ninh địa bàn góp phần phòng chống bạo lực học đường:
Trên thực tế phần lớn các vụ bạo lực học đường xảy ra ở ngoài khuôn viên
nhà trường, sau khi xảy ra mâu thuẫn với bạn học, để giải quyết mâu thuẫn đó
những học sinh này thường có những hành vi như chặn đường để hành hung bạn
hoặc nhờ người ngoài can thiệp, giải quyết bằng vũ lực, rất ít trường hợp các em
giải quyết mâu thuẫn ngay tại trong trường vì các em sợ thầy cô biết và sợ bị kỉ
luật. Một số trường hợp học sinh gọi người ngoài (thường là bạn đang học tại
Trang 19
trường khác hoặc bạn ớ cấp học dưới hiện nay đã nghỉ học) đến ngay tại cổng
hoại đạo đức và làm lu mờ lí trí của những người sử dụng nó. Chất gây nghiện nói
chung và ma tuý nói riêng để lại những hậu quả không thể lường hết được đối với
Trang 20
học sinh. Kết quả nghiên cứu cho thấy, các em nghiện ma túy thể chất phát triển
không bình thường chậm lớn, gầy còm, trí nhớ kém, trí thông minh giảm, lười lao
động, khả năng hoạt động kém ...
Ma tuý, chất gây nghiện còn là nguyên nhân gây mất trật tự an toàn xã hội,
là nguồn gốc của nhiều loại tội phạm hình sự. Thực tế cho thấy ma tuý và chất gây
nghiện là bạn đồng hành của tội phạm, mối quan hệ giữa ma túy, chất gây nghiện
và tội phạm là mối quan hệ nhân quả.
c. Làm tốt công tác phòng chống ma túy và chất gây nghiện ở trường trung học
phổ thông:
Trong những năm học qua, trường trung học phổ thông Thanh Bình đã luôn
chú trọng và có biện pháp chỉ đạo làm tốt công tác phòng chống ma túy và các chất
gây nghiện và xem đây là một trong những giải pháp đảm bảo an ninh trật tự, ngăn
ngừa tình trạng bạo lực học đường.
Cách tiến hành:
- Đầu mỗi năm học nhà trường cần chủ động xây dựng kế hoạch giáo dục
pháp luật cho học sinh trong đó chú trọng đến việc tuyên truyền phòng chống ma
túy và chất gây nghiện. Tại trường THPT Thanh Bình trong những năm qua đã đưa
nội dung phòng chống ma túy và chất gây nghiện thành một chủ đề hoạt động
ngoài giờ lên lớp áp dụng ngay cho học sinh ở đầu cấp học.
- Thực hiện biên soạn tài liệu, in sao, cung cấp tài liệu nói về tác hại của ma
túy và chất gây nghiện cho các lớp tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh tìm hiểu về
tác hại của ma túy và chất gây nghiện đối với cá nhân, gia đình và xã hội, đồng
thời tài liệu này phải được lưu trữ trong tủ sách pháp luật.
- Tổ chức cho học sinh viết bản “cam kết không tàng trữ, sử dụng, buôn bán
chất ma túy” trong đó nhất thiết phải có phần nhận thức về tác hại của ma túy và
LOẠI
KHỐI 11
509
KHỐI 12
541
TOÀN TRƯỜNG
1559
TSố
Tỷ lệ %
TSố
Tỷ lệ %
TSố
Tỷ lệ %
TSố
Tỷ lệ %
Tốt
397
14.24%
TB
10
1.96%
3
0.59%
6
1.11%
19
1.22%
Yếu
1
0.20%
0
0
TOÀN TRƯỜNG
1454
TSố
Tỷ lệ %
Tốt
415
82.83%
409
87.21%
446
92.15%
1270
87.35%
Khá
79
15.77%
Yếu
0
0.0%
1
0.21%
0
0
1
0.07%
Trang 22
Năm học 2015-2016
KHỐI 10
513
LOẠI
KHỐI 11
470
89.15%
417
92.67%
1264
88.21%
Khá
84
16.37%
51
10.85%
32
7.11%
167
11.65%
TB
1
0.07%
Năm học 2016-2017
KHỐI 10
478
LOẠI
KHỐI 11
475
KHỐI 12
447
TOÀN TRƯỜNG
1400
TSố
Tỷ lệ %
TSố
Tỷ lệ %
TSố
Tỷ lệ %
5.47%
10
2.24%
97
6.93%
TB
4
0.84%
2
0.42%
0
0%
6
0.43%
Yếu
LOẠI
KHỐI 11
509
KHỐI 12
541
TOÀN TRƯỜNG
1559
TSố
Tỷ lệ %
TSố
Tỷ lệ %
TSố
Tỷ lệ %
TSố
Tỷ lệ %
Giỏi
27
39.90%
TB
249
48.92%
236
46.37%
269
49.72%
754
48.36%
Yếu
68
13.36%
35
6.88%
Năm học 2014-2015
KHỐI 10
501
LOẠI
TSố
KHỐI 11
469
KHỐI 12
484
Tỷ lệ %
TSố
Tỷ lệ %
TSố
Tỷ lệ %
TOÀN TRƯỜNG
1454
TSố
Tỷ lệ %
Giỏi
587
40.37%
TB
237
47.31%
228
47.11%
217
44.83%
674
46.35%
Yếu
48
9.58%
28
KHỐI 10
513
LOẠI
KHỐI 11
470
KHỐI 12
450
TOÀN TRƯỜNG
1433
TSố
Tỷ lệ %
TSố
Tỷ lệ %
TSố
Tỷ lệ %
TSố
Tỷ lệ %
47.33%
595
41.52%
TB
235
45.81%
189
40.21%
201
44.67%
625
43.61%
Yếu
49
9.55%
Năm học 2016-2017
KHỐI 10
478
LOẠI
KHỐI 11
475
KHỐI 12
447
TOÀN TRƯỜNG
1400
TSố
Tỷ lệ %
TSố
Tỷ lệ %
TSố
Tỷ lệ %
TSố
Tỷ lệ %
60.18%
669
47.79%
TB
230
48.12%
179
37.68%
130
29.08%
539
38.50%
Yếu
38
7.95%
3. Thông tin số liệu về việc xử lí các vụ vi phạm của học sinh có tính chất bạo
lực học đường trên địa bàn xã Phú Bình, huyện Tân Phú:
Trên địa bàn xã Phú Bình có 02 trường tiểu học, 01 trường trung học cơ sở
và 01 trường trung học phổ thông (THPT Thanh Bình).
Trang 24
Theo ghi nhận của công an xã Phú Bình trong thời gian qua, nhờ việc thực
hiện tốt Quy chế phối hợp giữa lực lượng công an với các đơn vị trường học trong
trên địa bàn trong việc đảm bảo “an toàn an ninh trật tự” theo quy định tại Thông
tư số 23/2012/TT-BCA nên đã phát huy hiệu quả cao.
Theo số liệu công an xã Phú Bình cung cấp, trong suốt 5 năm (từ năm 2012
đến năm 2017) trên địa bàn xã không xảy các vụ việc mang tính chất bạo lực học
đường mang tính chất nghiêm trọng.
4. Số liệu về tình trạng học sinh trường THPT Thanh Bình vi phạm Luật ATGT
đường bộ:
Thời gian
Tống số
học sinh
vi phạm
luật
ATGT
Trong đó
Ghi chú
0
0
Căn cứ trên số
lượng thông báo
của CA huyện
gửi về trường và
ghi nhận của
Ban nề nếp
5. Số liệu về việc triệu tập hội đồng kỉ luật nhà trường THPT Thanh Bình để xử
lí học sinh vi phạm:
Thời gian
Số lần họp
Hội đồng kỉ luật
Số học sinh
bị xử lí
Ghi chú lỗi vi phạm
Năm học 2009-2010
2
3
Hành hung bạn học
0
0
Năm học 2016-2017
0
0
Phân tích các bảng số liệu trên cho thấy ý thức chấp hành nội quy nhà
trường, chấp hành các quy định của pháp luật, chấp hành nội quy trường lớp của
học sinh trường THPT Thanh Bình ngày càng được nâng lên. Tình hình học sinh
vi phạm nội quy, vi phạm luật ATGT đang ngày càng giảm dần; ý thức kỷ luật và
kết quả xếp loại hạnh kiểm của học sinh ngày một tốt hơn, tỉ lệ học sinh xếp loại
Trang 25