MỤC LỤC
1. MỞĐẦU……………………………………………………………….1
1.1. Lý do chọn đề tài……………………………………………………..1
1.2. Mục đích nghiên cứu…………………………………………….. ….3
1.3. Đối tượng nghiên cứu……………………………………………. ….3
1.4. Phương pháp nghiên cứu ................................................................... .3
2. NỘI DUNG....................................................................................... …3
2.1. Cơ sở lý luận……………………………………………………... …3
2.2. Thực trạng vấn đề……………………………………………………4
2.3. Các giải pháp và biện pháp………………………………………. …6
2.3.1. Các giải pháp………………………………………………………6
2.3.2. Các biện pháp tổ chức thực hiện thực hiện………………………..6
2.4. Hiệu quả của sang kiến kinh nghiệm…………………………….....17
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ…………………………………….. .19
3.1. Kết luận……………………………………………………………..19
3.2. Kiến nghị………………………………………………………….. .20


1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài:
“Trẻ em hôm nay, thế giơi ngày mai”
Vâng! Có thể nói trẻ em chính là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là
mầm xanh tương lai của đất nước, là những người sẽ tiếp bước sự nghiệp ông
cha. Chính vì vậy việc bảo vệ chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ là trách nhiệm
của mỗi gia đình và của toàn xã hội đối với việc phát triển nhân cách trẻ từ lứa
tuổi mầm non.
Giáo dục mầm non là giai đoạn đầu tiên, là nền tảng trong hệ thống giáo
dục quốc dân, là bộ phận quan trọng trong sự nghiệp đào tạo thế hệ trẻ thành
những con người có ích cho xã hội. Ngày nay chúng ta không chỉ đào tạo những
con người có trí thức, có khoa học có tình yêu thiên nhiên, yêu tổ quốc, yêu lao
động mà còn tạo nên những con người biết yêu nghệ thuật, yêu cái đẹp, giầu mơ



rộng hiểu biết về thế giới xung quanh. Từ ngữ giúp cho việc củng cố những
biểu tượng đã được hình thành.
Sự phát triển của ngôn ngữ cho hoạt động trí tuệ, các thao tác tư duy ngày
càng được hoàn thiện, kích thích trẻ tích cực, sáng tạo hoạt động trí tuệ. Thông
qua ngôn ngữ trẻ nhận thức thế gới xung quanh chính xác, rõ ràng, sâu và rộng.
Ngôn ngữ giúp trẻ tích cực, sáng tạo trong hoạt động trí tuệ .
Nói như thế để biết được ngôn ngữ có vai trò rất lớn trong việc hình thành
và điều chỉnh những hành vi của trẻ. Thông qua ngôn ngữ trẻ biết những gì nên
làm, những gì không nên làm, qua đó rèn luyện những phẩm chất đạo đức tốt ở
trẻ, dần dần hình thành ở trẻ những khái niệm ban đầu về đạo đức như: “Ngoan
– hư – tốt – xấu”. Ngôn ngữ giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và nhận thức về môi
trường xung quanh, thông qua cử chỉ và lời nói của người lớn trẻ làm quen với
các sự vật, hiện tượng có trong môi trường xung quanh, trẻ hiểu những đặc
điểm, tính chất, công dụng của các sự vật cùng với từ tương ứng với nó. Nhờ có
ngôn ngữ trẻ nhận biết ngày càng nhiều các sự vật, hiện tượng mà trẻ được tiếp
xúc trong cuộc sống hàng ngày.
Ngoài ra ngôn ngữ còn là phương tiện phát triển tình cảm, đạo đức, thẩm
mĩ. Ngôn ngữ là phương tiện để giao tiếp, nhất là đối với trẻ nhỏ thì đó là
phương tiện giúp trẻ giao lưu cảm xúc với những người xung quanh hình thành
những cảm xúc tích cực. Ngôn ngữ là công cụ giúp trẻ hoà nhập với cộng đồng
và trở thành một thành viên của cộng đồng. Nhờ có những lời chỉ dẫn của người
lớn mà trẻ dần dần hiểu được những quy định chung của cộng đồng mà mọi
thành viên trong cộng đồng phải thực hiện, mặt khác trẻ cũng có thể dùng ngôn
ngữ để bày tỏ những nhu cầu mong muốn của mình với các thành viên trong
cộng đồng điều đó giúp trẻ hoà nhập với mọi người.
Đặc biệt nhờ có ngôn ngữ, thông qua các câu chuyện trẻ dể dàng tiếp
nhận những chuẩn mực đạo đức của xã hội và hoà nhập vào xã hội tốt hơn.
Ngôn ngữ đã góp phần không nhỏ vào việc trang bị cho trẻ những hiểu biết về

nhận thức còn chậm. Do vậy việc truyền đạt kiến thức cho trẻ còn gặp nhiều khó
khăn. Chính vì lý do trên nên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài nghiên cứu: “một số
biện pháp nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động nhận
biết tập nói cho trẻ 24 – 36 tháng, trường mầm non Hưng Lộc”
1.2. Mục đích nghiên cứu:
Đề ra một số biện pháp nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ thông
qua hoạt động nhận biết tập nói cho trẻ 24 – 36 tháng, trường mầm non Hưng
Lộc.
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
16 trẻ 24- 36 tháng tại trường mầm non Hưng Lộc – Huyện Hậu Lộc
1.4. Phương pháp nghiên cứu
+ Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết.
+ Phương pháp điều tra khảo sát, quan sát, trực quan, đàm thoại...
+ Phương pháp thống kê, xử lý số liệu.
2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lý luận.
Ngày xưa ông cha ta đã có câu: “Trẻ lên 3 cả nhà tập nói” và quả đúng
như thế.
Đối với trẻ em sự phát triển ngôn ngữ đóng vai trò hết sức quan trọng
trong việc phát triển hình thành tư duy và phát triển nhân cách trẻ, là công cụ để
học tập, giao tiếp, vui chơi. Đối với trẻ 24- 36 tháng, ở giai đoạn này do bộ máy
phát âm của trẻ chưa hoàn thiện, trẻ còn hay nói ngọng, nói lắp, nói kéo dài, phát
âm chưa chuẩn…Nhưng nhu cầu giao tiếp của trẻ thì rất lớn, trẻ thích được giao
tiếp. Đặc biệt ở độ tuôi này vốn từ của trẻ phát triển rất nhanh khoảng 486 từ,
đến cuối 36 tháng trẻ đạt thêm 254 từ. Trẻ thích được trò chuyện, có thể la hét
khi vui sướng mà không cần biết người xung quanh có thích hay không.
Chính vì vậy, là một giáo viên chủ nhiệm lớp, ngay từ đầu năm học tôi
luôn quan tâm đến đặc điểm tâm sinh lý cũng như ngôn ngữ giao tiếp của từng
trẻ nhằm khám phá, tìm hiểu khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ để kịp thời có
những biện pháp giáo dục và nâng cao dần ngôn ngữ cho trẻ. Khi tiếp xúc với

+ Khối nhà trẻ: Có 4 nhóm
* Thuận lợi:
Trường mầm non Hưng Lộc luôn được sự quan tâm của Uỷ ban nhân dân,
các ban ngành đoàn thể, hội cha mẹ trẻ đã xây dựng cho nhà trường mầm non
một khu trung tâm khang trang sạch sẽ, tương đối đầy đủ về phòng học, trang
thiết bị, bếp ăn. Khuôn viên trường rộng rãi thoáng mát, cơ sở vật chất, đang
ngày càng được nâng cấp cao hơn, đây chính là môi trường tốt để trẻ được hoạt
động, vui chơi.
Bên cạnh đó nhà trường có đội ngũ cán bộ giáo viên có năng lực chuyên
môn vững vàng, yêu nghề mến trẻ, luôn đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau nhằm phát
huy truyền thống tốt đẹp của nhà trường. Những năm học gần đây trường không
những thu hút con em trong xã mà còn thu hút được trẻ ở các xã lân cận.
Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm bồi dưỡng về phẩm chất đạo đức
cũng như năng lực chuyên môn cho giáo viên, thường xuyên xây dựng, tổ chức
tiết mẫu, tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo chủ đề, để giáo viên được dự giờ,
trao đổi những kinh nghiệm về chuyên môn với các đồng chí, đồng nghiệp.
Nhà trường luôn được các cấp lãnh đạo quan tâm, đầu tư cơ sở vật chất,
B

5


trang thiết bị đảm bảo cho các hoạt động của trẻ.
Năm học 2015 – 2016, tôi được nhà trường phân công tôi chủ nhiệm
nhóm trẻ 24 – 36 tháng tuổi với tổng số cháu là 16 cháu. Được sự quan tâm giúp
đỡ của Ban giám hiệu nhà trường, bản thân tôi là một giáo viên có chuyên môn
vững vàng, luôn yêu nghề mến trẻ, chăm sóc, giáo dục trẻ bằng tình thương yêu
và sự công bằng của một nhà giáo, tôi không ngừng học hỏi nâng cao nghiệp vụ
chuyên môn để nắm được định hướng trong tổ chức các hoạt động.
Đa số phụ huynh quan tâm đưa trẻ đến trường đúng độ tuổi, chăm sóc

16
SL % SL % SL % SL % SL %
-

B

Khả năng nghe hiểu 16
ngôn ngữ và phát âm
rõ tiếng.
Phát triển vốn từ
16

3

19 4

25 4

25

4

25 1

6

3

19 4


2

13 4

25 5

31

5

31 0

0
6


các nhân vật, sự vật,
hành động gần gũi
trong tranh.
Qua kết quả khảo sát về thực trang trên cho thấy:
+ Khả năng nghe hiểu ngôn ngữ và phát âm rõ tiếng là 25% yếu. Phát
triển vốn từ 31% yếu. Sử dụng các từ chỉ đồ vật, con vật, đặc điểm, hành động
quen thuộctrong giao tiếp 31% yếu. Xem tranh và gọi tên các nhân vật, sự vật,
hành động gần gũi trong tranh 31% yếu.
* Nguyên nhân:
- Do trẻ phát âm còn chưa chuẩn, nói ngọng, nói lắp nhiều.
- Trẻ chưa nói được thành câu thành thạo.
- Trẻ chưa mạnh dạn trong giao tiếp, do trẻ được nuông chiều thái quá…
2.3. Các giải pháp và biện pháp.
2.3.1. Các giải pháp:


Đ

7


định đến hiệu quả của hoạt động. Chính vì thế, tôi rất coi trọng đến việc tạo nề
nếp thói quen cho trẻ và tôi đã thực sự thành công khi tổ chức hoạt động nhận
biết tập nói cho trẻ.
* Biện pháp 2: Nghiên cứa tài liệu, học hỏi đồng nghiệp.
Ngoài việc dạy trên lớp, tôi luôn dành thời gian để tham khảo tài liệu như:
Nghiên cứu trên mạng, đọc sách báo, xem tạp chí, tạp san, xem chương trình
thiếu nhi, đọc sách dành cho trẻ mầm non, học hỏi bạn bè đồng nghiệp để tìm ra
phương pháp dạy học linh hoạt, sáng tạo. Nhằm cuốn hút trẻ vào tiết học say mê
hơn, tích cực hơn.
Muốn đạt được kết quả cao trong vấn đề này thì trước hết tôi luôn tự học,
tự bồi dưỡng chuyên môn qua nghiên cứu tài liệu để tìm tòi khám phá những cái
hay cái đẹp trong từng tác phẩm văn học, tích luỹ kiến thức, hiểu biết về các
phương háp phát triển ngôn ngữ cho trẻ em, đặc biệt là trẻ nhà trẻ qua tất cả các
hoạt động nhằm phát triển vốn từ, khả năng giao tiếp…cho trẻ một cách tốt nhất.
Bên cạnh đó, tôi thường xuyên học hỏi đúc rút kinh nghiệm từ đồng nghiệp, qua
mạng internets ….
Qua việc tích cực tự học tôi đã tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm cho
bản thân, để tích lũy thêm kinh nghiệm cho bản thân khi tổ chức các hoạt động
mà đặc biệt là hoạt động nhận biết tập nói.
* Biện pháp 3: Linh hoạt sáng tạo trong tổ chức hoạt động nhận biết
tập nói.
Thông qua việc nắm chắc phương pháp dạy cỏc hoạt động núi chung và
hoạt động “phát triển ngôn ngữ” nói riêng tôi luôn tham khảo thêm nhiều tài
liệu và nghiên cứu kỹ nội dung bài dạy, chuẩn bị lời nói và soạn giáo án trước

- Đúng rồi đấy các con ạ! Đây là bức tranh vẽ bạn gái vì bạn ấy mặc váy,
tóc dài, đi giày búp bê đấy.
+ Đoán xem, đoán xem? Các con quan sát xem cô có tranh gì nữa đây?
(Ảnh 2- Phần phụ lục)
- Các con có nhận xét gì về bạn trai?
- Bạn trai mặc áo màu gì? (màu xanh)
- Tóc bạn trai ngắn hay dài? (ngắn ạ)
- Qua đó phát triển khả năng phát âm và phát triển vốn từ và trẻ hứng thú
tham gia hoạt động, trẻ biết phân biệt ban trai, bạn gái.
Ví dụ 2:
Chủ đề “ Đồ dùng, đồ chơi của bé” Đề tài: Nhận biết tập nói “ Đồ dùng
của bé”.
- Mục đích:
+Trẻ nhận biết và gọi tên một số đồ dùng của trẻ như: Quần áo, mũ,
dép…
phát triển ngôn ngữ, và phát âm. Rèn khả năng chú ý, quan sát cho trẻ
- Chuẩn bị: Mô hình siêu thị bán đồ dùng cho trẻ như: quần , áo, mũ, giày,
dép...
- Cách tiến hành: Cô cho trẻ đi siêu thị có bán đồ dùng của bé và hỏi trẻ
con mua được gì?..
Cho quan sát và trẻ nhận biết đôi dép. Các con xem cô có gì đây? (đôi
dép)
Đôi dép dùng để làm gì? Đôi dép có màu gì? Các con mua được gì nữa?
(quần,áo) …..
Và cứ như thế cô đàm thoại cùng trẻ, giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, sử sử
dụng các từ chỉ đồ vật, đặc điểm quen thuộc trong giao tiếp.
Ví dụ 3:
Chủ đề: “Mẹ và những người thân yêu” Cho trẻ nhận biết “Các thành
viên trong gia đình”
- Mục đích: Trẻ nhận biết được các thành viên trong gia đình (bố mẹ, anh

- Còn con tên gì? Nguyễn Minh Anh.
- Cô lần lượt hỏi một số cháu.
Các bạn ạ! có một số bạn là có anh hoặc có chị, còn bạn Minh Anh là con
đầu nên có cả em bé nữa đấy. Vừa rồi đã có nhiều bạn giới thiệu về các thành
viên trong gia đình mình rất giỏi. Cô đã chuẩn bị cho mỗi con một rổ đồ chơi,
trong rổ có hình ảnh của bố mẹ, anh chị... con. Cô mời các cháu lấy rổ đồ dùng
về phía trước để cùng chơi nào?
+ Trò chơi: “Nói tên các thành viên theo yêu cầu”
- Cách chơi: Cô đưa tranh lô tô, trẻ nói tên thành viên trong gia đình.
- Cô giáo dục trẻ biết yêu quí mọi người trong gia đình.
- Cô hát bài : Ba ngọn nến lung linh.
Qua cách sử dụng máy chiếu một cách linh hoạt, sáng tạo đã gây sự hứng
thú cho trẻ và đạt được hiệu quả cao trong hoạt động nhận biết tập nói.
Ví dụ 4:
Chủ đề: “Những con vật đáng yêu” cho trẻ nhận biết tập nói: “con gà,
con vịt, con ngan”
- Mục đích: Giúp trẻ nhận biết gọi tên: “con gà, con vịt, con ngan”. Biết
một số đặc, điểm đặc trưng, của các con vật, luyện sự phát âm cho trẻ.
- Cô chuẩn: Con gà, con vịt, con ngan, mô hình trang trại.
- Cách tiến hành:
*

-

10


Trước hết cô dùng một thủ thuật khác nhau để giới thiệu đến trẻ nhằm gây
hứng thú cho trẻ, cô cho trẻ đi thăm qua mô hình trang trại…
+ Quan sát con gà:

+ Buổi sáng bố mẹ chở các con đến trường bằng phương tiện gì?
+ Khi ngồi trên xe các con có được quay trước quay sau không?
+ Hôm nay cô cùng các con sẽ quan sát các phương tiện giao thông đường
bộ nhé, muốn biết loại phương tiện gì các con quan sát cùng cô nhé!
* Quan sát xe đạp : “Đoán xem, đoán xem”
- Các con ơi cô có gì đây? (Xe đạp) xe đạp chạy ở đâu? Các con có nhận xét
gì về xe đạp? Chuông xe đạp kêu như thế nào? (Kính coong) Đây là gì của xe
đạp? (chỉ vào từng bộ phận cho trẻ nhắc lại).
* Quan sát: ( xe máy và xe ô tô): tương tự như xe đap.
Cứ như vậy tôi đặt câu hỏi tổng thể đến chi tiết để trẻ trả lời, nhằm kích
thích trẻ phát triển tư duy và vốn từ cho trẻ, qua đó lồng ghép lien hệ giáo dục
về an toàn giao thông cho trẻ khi tham gia giao thông.
* Giáo dục : Các con ạ khi tham gia giao thông đường bộ các con phải đi
bên tay phải của mình, và khi đi ra đường phải có người lớn dắt các con nhớ
chưa ?
* Trò chơi: “Về đúng bến” .
Trong tất cả các hoạt động nói chung và “hoạt động nhận biết tập nói”
nói riêng, cô phải luôn linh hoạt trong mọi cử chỉ, hành vi lời nói khi vào bài
häc, giữa các phần phải lien kết với nhau thì giờ hoạt động mới sinh động, hấp
dẫn và đạt kết quả cao và giúp trẻ hứng thú trong hoạt động và phát triển vốn
từ cho trẻ một cách tốt nhất.
Sau khi nghiên cứu và áp dụng biện pháp tổ chức linh hoạt sáng tạo trong
hoạt động nhận biết tập nói cho trẻ, tôi đã thu được kết quả đáng phấn khởi đó
là: 16/16 trẻ hứng thú tích cực tham gia hoạt động đạt 100%.
* Biện pháp 4: Chuẩn bị dùng và sử dụng đồ dùng trực quan.
Đối với trẻ nhà trẻ đồ dùng trực quan là phương tiện không thể thiếu, bởi
-

-


Tôi cho trẻ tiếp xúc với đồ dùng trực quan, trẻ tích lũy dần dần những
kinh nghiệm, những hình ảnh, những biểu tượng và dùng phương tiện ngôn ngữ
để trẻ củng cố và diễn đạt lại nhằm phát triển vốn từ cho trẻ.
Tôi đã nhận biết được tầm quan trọng của đồ dùng trực quan trong tổ chức
các hZoạt động cho trẻ, mà đặc biệt là hoạt động nhận biết tập nói. Chính vì thế
tôi đã chuẩn bị đầy đủ đồ dùng trực quan và sử dụng một cách linh hoạt, nên đã
đạt được hiệu quả cao.
* Biện pháp 5: Tạo môi trường cho trẻ phát triển ngôn ngữ.
Đối với trẻ 24 – 36 tháng tuổi thì môi trường hoạt động rất quan trọng
trong việc phát triển ngôn ngữ đó là môi trường trong và ngoài nhóm.
Môi trường trong nhóm: Môi trường cho trẻ hoạt động bố trí ngăn nắp,
đảm bảo an toàn, có khoảng không gian khu vực yên tĩnh để cho trẻ tìm tòi,
khám phá, các góc chơi chuẩn bị đầy đủ các đồ chơi để trẻ được thao tác vai
chơi, được giao lưu với bạn bè.
Trang trí nhóm theo chủ đề: “Bé có thể đi khắp nơi bằng những phương
tiện giao thông”
Ví dụ:
Xung quanh nhóm lớp cô trang trí các phương tiện giao thông như: ô tô,
xe máy, máy bay, xe đạp…Cô cho trẻ lên quan sát và hỏi trẻ?
- Cô chỉ vào máy bay và hỏi?
(Ảnh 9- Phần phụ lục)
- Đây là cái gì? (máy bay)
V

V

-

13


Thường xuyên lồng ghép tích hợp phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua
sinh hoạt hàng ngày, giúp trẻ củng cố vốn từ, phát âm rõ tiếng, mạnh dạn tự tin
hơn trong giao tiếp.
* Biện pháp 6: Phát triển ngôn ngữ thông qua các hoạt động khác.
Ngoài hoạt động nhận biết tập nói cô thường xuyên lồng ghép tích hợp
vào các hoạt động khác để phát triển ngôn ngữ cho trẻ như:
+ Thông qua hoạt động giáo dục âm nhạc.
Đối với hoạt động âm nhạc trẻ được tiếp xúc nhiều đồ vật (trống, lắc,
phách tre, mõ, xắc xô…… và nhiều chất liệu khác) trẻ được học những giai điệu
vui tươi kết hợp với các loại vận động theo bài hát một cách nhịp nhàng. Để làm
được như vậy đó là nhờ sự hiểu biết, nhận thức vốn từ, kỹ năng nhất là sự giao
tiếp bằng ngôn ngữ của trẻ được tích luỹ và lĩnh hội, phát triển tính nghệ thuật,
giúp trẻ yêu âm nhạc.
Qua
những giờ ca hát, vận động theo nhạc, trò chơi âm nhạc trẻ đã biết sử dụng ngôn
14


ngữ có mục đích, biết dùng ngôn ngữ và động tác cơ bản để miêu tả những hình
ảnh đẹp của bài hát.
Ví dụ:
Chủ đề
“Đồ dùng, đồ chơi của bé” Dạy trẻ hát bài “Chiếc khăn tay”
Cô chuẩn bị một chiếc khăn tay để trẻ quan sát.
Với cách gây hứng thú linh hoạt sáng tạo của mình như: Cô có một hộp
quà tặng cho cả lớp, và cho 1 trẻ lên phám phá (Một chiếc khăn tay) và cô dẫn
dắt vào bài hát.
Trẻ hát cùng cô từ đầu đến hết bài, làm động tác cùng cô theo lời bài hát.
Khi cô hát mẫu trẻ lắng nghe cô hát, trẻ sẽ cảm nhận được giai điệu bài hát, cô
mời trẻ hát cùng cô, cho trẻ hát theo tổ, nhóm, cá nhân. Qua đó đã giáo dục ngôn

là chưa đủ mà phải phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua hoạt động góc.
-

-

-

15


Trẻ sử dụng các yếu tố chơi, các trò chơi thích hợp để kích thích trẻ hoạt
động, qua đó luyện phát âm, luyện thở ngôn ngữ, phát triển vốn từ, nói đúng ngữ
pháp.
Ví dụ :
- Trẻ chơi góc thao tác vai:
“Chơi với búp bê” Trẻ biết chơi, biết mặc quần áo cho em búp bê, trẻ biết
chào hỏi mọi người khi đưa em búp bê đi chơi. Qua trò chơi phát triển kỹ nói
giao tiếp ngôn ngữ có văn hóa.
- Góc hoạt động với đồ vật :
Trò chơi xếp hình “Xếp hình công viên cây xanh, vườn hoa mùa xuân”
Quá trình trẻ chơi cô đặt câu hỏi: Con đang xếp gì đây? Con dùng cái gì để xếp?
Trong vườn hoa có những loại hoa gì đây ?
Như vậy thông qua những câu hỏi của cô, kích thích sự suy nghĩ để trả lời
đúng với yêu cầu câu hỏi cô đưa ra sẽ giúp trẻ phát triển ngôn ngữ mạch lạc, nói
đúng ngữ pháp.
- Góc nghệ thuật: Sau khi trẻ thực hiện xong, cô hỏi trẻ về những sản phẩm của
trẻ làm ra, trẻ sẽ trả lời tên được sản phẩm mình làm ra, nhận biết và nói được màu xanh,
màu đỏ, hình tròn, hình dài.
- Góc văn học: Cho trẻ xem tranh ảnh
Cho trẻ xem tranh chuyện về chủ đề thực vật trẻ biết gọi tên các loại rau, củ quả. Qua đó

Ở lứa tuổi này trẻ nhiều khi hay hỏi và trả lời trống không hoặc nói những
câu không có nghĩa.
Vì vậy bản thân tôi luôn chú ý lắng nghe và nhắc nhở trẻ, nói mẫu cho trẻ
nghe và yêu cầu trẻ nhắc lại nhằm phát triển vốn từ cho trẻ.
* Phát triển ngôn ngữ thông qua trò chơi.
Đối với trẻ nhà trẻ, được phát triển ngôn ngữ thông qua trò chơi là một
biện pháp rất tốt. Trò chơi đã trở thành phương tiện để cung cấp, tích luỹ được
nhiều vốn từ và trên cơ sở hiểu biết đầy đủ ý nghĩa của những từ đó trẻ biết sử
dụng “vốn từ ” đó một cách thành thạo.
Qua trò chơi trẻ sẽ được giao tiếp mạnh dạn hơn, ngôn ngữ cũng lưu loát
hơn, vốn từ của trẻ cũng được tăng lên và tôi nhận thấy rằng khi trẻ chơi trò chơi
xong sẽ gây sự hứng thú lôi cuốn trẻ vào bài học. Như vậy trẻ sẽ tiếp thu bài một
cách nhẹ nhàng và thoải mái.
- Bản thân tôi đã tìm tòi, tham khảo, đọc những tài liệu sách và tôi thấy
rằng trò chơi này thực sự có hiệu quả làm tăng thêm vốn từ cho trẻ, từ đó ngôn
ngữ của trẻ ngày càng phong phú.
- Trò chơi 1: “Chiếc túi kỳ diệu”
- Mục đích của trò chơi này là củng cố vốn từ cho trẻ
- Chuẩn bị: Một số loại quả (Quả na, quả chuổi, quả cam, quả khế), 1 cái
túi may bằng vải.
- Cách tiến hành: Cô cho trẻ ngồi hình chữ u, cô nói cô có một cái túi kỳ
diệu trong túi có rất nhiều loại quả. Yêu cầu các con sờ vào túi lấy loại quả mà
cô yêu cầu và nói tên quả.
Ví dụ:
Cô nói: Quả gì vỏ sù sì? Khi nghe cô nói mắt các con không được nhìn
vào túi mà các con chỉ sờ tay vào túi lấy quả na giơ lên và nói quả na .
Cô mời lần lượt mời từng trẻ lên chơi.
+ Trò chơi 2: “Con muỗi”
Mục đích của trò chơi này là củng cố vốn từ cho trẻ: Cô cho trẻ đứng quanh cô
Ví dụ:

ăn xịt…mà phải dùng từ ngữ chính xác để trẻ phát âm được đúng từ mà trẻ
nghe.
Với trẻ nghe hiểu lời nói (Chỉ đúng những gì được hỏi như: tai đâu? Mắt
đâu?..hoặc thực hiện những mệnh lệnh đơn giản như: lấy áo, cất mũ…)
Tôi tuyên truyền với phụ huynh cần giúp trẻ phát triển ngôn ngữ ở nhà như:
nói với trẻ phải đúng ngữ pháp, nói chậm và tạo điều kiện để trẻ được nói nhiều
hơn.
Ví dụ:
Con chào mẹ! Mẹ cho con uống sữa…Với những trẻ nói lắp, nhút nhát
hoặc ít nói thì tuyên truyên với các phụ huynh phải luôn giúp trẻ được cảm thấy
thoải mái, không nên ép trẻ khi trẻ không thích nói và không nên bắt trẻ nhắc lại
câu nói lắp và dần dần giúp trẻ và động viên trẻ nói một từ và nói đúng.
Với những trẻ chậm cả diễn đạt lẫn cảm thụ ngôn ngữ thì nhắc phụ huynh
phải đưa đi khám ngay.
Tuyên truyền với phụ huynh luôn hình thành thói quen lật mở sách, xem
sách đúng. Khuyến khích đọc chuyện cho trẻ nghe, chỉ vào các hình ảnh, trò
chuyện, trẻ đọc và nói tạo ra môi trường ngôn ngữ tốt cho trẻ: Tranh chuyện
sáng tạo và truyện trong sinh hoạt hàng ngày ngay trong nhóm. Ngoài ra tôi còn
kết hợp với phụ huynh sưu tầm những quyển thơ, truyện có chữ, hình ảnh to, rõ
nét, nội dung phù hợp với lứa tuổi nhà trẻ để cho trẻ làm quen và để xây dựng
góc thư viện sách truyện của lớp.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
Bảng 2: Kết quả khảo sát sau khi áp dụng các biện pháp.
Đạt yêu cầu
Chưa đạt yêu cầu
Nội dung khảo sát
Số trẻ Tốt
Khá
TB
Yếu


% SL

% SL %

SL %

SL %

16

8

50 6

38 2

12

0

0

0

0

16

8

- Trẻ không còn nói ngọng, nói lắp nữa
- Ngôn ngữ của trẻ đã phong phú hơn và trẻ đã biết vận dụng vốn từ vào
cuộc sống hàng ngày.
Bằng một số kinh nghiệm của mình mà tôi đã áp dụng một số biện háp
phát triển ngôn ngữ cho trẻ trẻ 24 – 36 tháng, đạt kết quả cao hơn so với thực
trạng được thể hiện qua bảng khảo sát sau :
* Kết quả đối chứng so sánh:
- Trước khi thực hiện đề tài:
+ Số trẻ đạt yêu cầu:
- Khả năng nghe hiểu ngôn ngữ và phát âm rõ tiếng đạt: 69%
- Phát triển vốn từ đạt: 69%
- Trẻ sử dụng các từ chỉ đồ vật, con vật, đặc điểm, hành động quen thuộc
trong giao tiếp đạt: 69%
- Xem tranh và gọi tên các nhân vật, sự vật, hành động gần gũi trong tranh
đạt: 69%.
* Sau khi thực hiện đề tài:
Trẻ hoàn toàn thích thú khi đi học, và kết quả số trẻ đạt yêu cầu 100%, số
trẻ yếu, kém không còn nữa.
Qua cuộc chuyển biến này khiến tôi rất vui mừng vì bản thân đã tìm ra
được các biện pháp đúng đắn, và áp dụng có hiệu quả cao.
Không những đạt được kết quả trên mà còn hình thành nhân cách con cho
…

19


trẻ, biết yêu thương, lễ phép với mọi người xung quanh, biết chia sẻ đồng
cảm với bạn, biết thực hiện một số quy tắc theo yêu cầu của người lớn
Rèn luyện khả năng tư duy của trẻ, trẻ hồn nhiên hứng thú tham gia vào
các hoạt động, phát triển ngôn ngữ trẻ biết diễn đạt suy nghĩ của mình.

truyện và đọc truyện cho trẻ nghe. Nhằm củng cố vốn từ cho trẻ.
- Tích cực làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo hấp dẫn với trẻ và phù hợp với
nội dung của bài dạy nhằm thu hút sự chú ý của trẻ, giúp trẻ đạt hiệu quả cao
trong các hoạt động.
- Cần sử dụng các biện pháp linh hoạt, sáng tạo nhằm gây sự hứng thú
cho trẻ đem đến hiệu quả cao trong các hoạt động.

20


- Luôn tạo không khí vui tươi, thoải mái cho trẻ, tạo điều kiện quan tâm
đến những trẻ nhút nhát, dành thời gian gần gũi trò chuyện với trẻ để trẻ mạnh
dạn, tự tin tham gia vào các hoạt động tập thể giúp trẻ được giao tiếp nhiều hơn.
- Cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa cô giáo và phụ huynh để nắm được đặc
điểm tâm sinh lý của trẻ từ đó có kế hoạch phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
- Đối với trẻ nhà trẻ, được phát triển ngôn ngữ thông qua trò chơi là một
biện pháp rất tốt. Trò chơi đã trở thành phương tiện để cung cấp, tích luỹ được
nhiều vốn từ và trên cơ sở hiểu biết đầy đủ ý nghĩa của những từ đó trẻ biết sử
dụng “vốn từ” đó một cách thành thạo.
Qua trò chơi trẻ sẽ được giao tiếp mạnh dạn hơn, ngôn ngữ cũng lưu loát
hơn, vốn từ của trẻ cũng được tăng lên và tôi nhận thấy rằng khi trẻ chơi trò chơi
xong sẽ gây sự hứng thú lôi cuốn trẻ vào các hoạt động khác. Như vậy trẻ sẽ tiếp
thu bài một cách nhẹ nhàng và thoải mái.
- Cô giáo tạo điều kiện cho trẻ nghe nhiều và nói chuyện nhiều với trẻ,
luôn tìm cách thúc đẩy trẻ sử dụng ngôn ngữ một cách chủ động.
- Tích cực cho trẻ làm quen với thiên nhiên để phát triển khả năng quan
sát, giúp trẻ củng cố và tư duy hoá các biểu tượng bằng ngôn từ.
- Bản thân tôi đã tìm tòi, tham khảo, đọc những tài liệu sách và tôi thấy
rằng trò chơi này thực sự có hiệu quả làm tăng thêm vốn từ cho trẻ, từ đó ngôn
ngữ của trẻ ngày càng phong phú.

2009
2. Lý luận và phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ em. Nhà xuất bản Đại
học Huế, 2013
3. Lã Thị Bắc Lý: Giáo trình “văn học trẻ em- phần 2” NSX: 20- 01- 2016
4. Tài liệu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.
5. Nguyễn Bích Thủy “ Tâm lý học trẻ em” NSX: 25- 04- 2014
H

22


PHỤ LỤC

Ảnh 1: Bạn gái

23


Ảnh 2: Bạn trai

24


Ảnh 3: Gia đình bé

25