UBND HUYỆN HẬU LỘC
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẬU LỘC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG
TẠO HÌNH (THỂ LOẠI VẼ) CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI
Ở TRƯỜNG MẦM NON PHÚ LỘC
Người thực hiện: Hoàng Thị Loan
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Phú Lộc
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
HẬU LỘC, NĂM 2017
MỤC LỤC
Trang
1. MỞ ĐẦU……………………………………………………….......1
1.1.Lý do chọn đề tài………………………………………………….1
1.2.Mục đích nghiên cứu………………………………………...........2
1.3.Đối tượng nghiên cứu……………………………………….. .......2
1.4. Phương pháp nghiên cứu…………………………………………2
1.5.Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm……………………..2
2. NỘI DUNG ………………………………………………………...2
2.1.Cơ sở lý luận………………………………………………............2
2.2.Thực trạng……………………………………………………........4
Bác Hồ đã từng nói “Không có giáo dục thì không nói gì đến kinh tế văn
hóa”, sản phẩm của giáo dục chính là con người, mà con người là mục tiêu,
động lực của sự phát triển đất nước trong tương lai. Hiện nay đất nước ta đã tiến
vào thế kỷ mới. Thế kỷ của nền kinh tế tri thức nên thế hệ trẻ em là mối quan
tâm hàng đầu của xã hội. Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, giáo dục được
coi là quốc sách hàng đầu. Ngành học mầm non được coi là vị trí đầu tiên trong
hệ thống giáo dục quốc dân. Nó là khâu mở đầu cho các cấp học và cũng là cơ
sở ban đầu cho việc hình thành nhân cách con người Việt Nam. Giáo dục mầm
non không chỉ cho trẻ trở nên hồn nhiên, nhanh nhẹn vui tươ
i, cơ thể phát triển cân đối mà còn giúp trẻ phát triển trí thông minh sự ham
hiểu biết, kỹ năng tập làm người lớn, cũng như dạy trẻ biết yêu thương quan tâm
giúp đỡ mọi người, khám phá ra cái đẹp và tạo ra cái đẹp. Do đó việc chăm sóc
giáo dục trẻ ở lứa tuổi mầm non là vô cùng quan trọng trong sự nghiệp giáo dục.
Những kiến thức tiền khoa học đến với trẻ theo từng độ tuổi có tác dụng giúp trẻ
khám phá thế giới xung quanh thông qua các hoạt động và làm quen với các sự
vật hiện tượng. Chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non được thông qua
nhiều hoạt động nhằm phát triển tất cả các lĩnh vực: Phát triển thể chất, phát
triển nhận thức, phát triển ngôn ngữ, phát triển thẩm mỹ và phát triển tình cảm
kỹ năng xã hội. Tất cả các lĩnh vực này có mối quan hệ mật thiết với nhau và có
tác dụng giúp trẻ phát triển một cách toàn diện.
Trong chương trình giáo dục mầm non, hoạt động tạo hình luôn hấp dẫn đối
với mọi lứa tuổi chiếm một vị trí rất quan trọng đối với việc phát triển nhân cách
toàn diện cho trẻ, là một trong những hoạt động dễ thu hút nhất đối với trẻ mẫu
giáo, nó giúp trẻ phản ánh thế giới xung quanh, cuộc sống con người một cách
đa dạng và phong phú. Thông qua hoạt động tạo hình trẻ có cơ hội tìm hiểu,
nghiên cứu các đối tượng miêu tả để có được hiểu biết, hình dung về đối tượng
đó. Từ đó trẻ được tiếp thu cái đẹp trẻ trực tiếp trải nghiệm các xúc cảm, các
trạng thái tình cảm trong giao tiếp, học hỏi về các kỹ năng xã hội và trẻ biết cách
đánh giá các hành vi xã hội. Qua hoạt động tạo hình giúp trẻ có thói quen tự giác
làm việc. Hoạt động tạo hình đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển thẩm
trẻ. Hiểu được tầm quan trọng đó nên tôi đã chọn đề tài nghiên cứu “Một số
biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình (thể loại vẽ) cho trẻ 5 – 6
tuổi ở trường mầm non Phú Lộc”.
1.2. Mục đích nghiên cứu:
Đề ra một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình (thể loại
vẽ) cho trẻ 5 - 6 ở trường mầm non Phú Lộc.
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình (thể loại vẽ) cho
trẻ 5 - 6 ở trường mầm non Phú Lộc.
1.4. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp lý luận.
- Phương pháp trực quan.
- Phương pháp đàm thoại.
- Phương pháp trải nghiệm.
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết.
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế.
1.5. Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm.
- Lấy trẻ làm trung tâm.
- Tạo ra các đồ dùng, tranh ảnh mẫu, lạ mắt hấp dẫn, hiện đại nên trẻ tích
cực và hứng thú trong giờ học.
- Phương pháp hướng dẫn linh hoạt sáng tạo và đổi mới, nên tạo được cơ
hội cho trẻ tự sáng tạo phát huy khả năng vốn có của mình.
2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lý luận
Hoạt động tạo hình là một hoạt động nghệ thuật, một nội dung quan trọng
không thể thiếu được trong chương trình chăm sóc giáo dục mầm non, nó góp
một phần quan trọng trong việc phát triển toàn diện cho trẻ. Hoạt động tạo hình
là một trong những hoạt động hấp dẫn nhất đối với trẻ mẫu giáo, nó giúp trẻ tìm
2
năng, kỹ xảo…hình thành ở trẻ lòng ham muốn và khả năng thể hiện vẻ đẹp của
các sự vật hiện tượng trong cuộc sống xung quanh, để qua đó biểu lộ tình cảm
của mình.
Đặc điểm vẽ của trẻ 5 – 6 tuổi vốn hiểu biết đã phong phú, hoạt động của
khớp tay, cơ bàn tay, ngón tay đã khéo léo hơn. Vì thế mà bài vẽ của trẻ đã có
thêm nhiều chi tiết và có sự kiểm tra bằng mắt. Trẻ bước đầu hành động có mục
đích, hình vẽ của trẻ đã cụ thể hơn, phối hợp có nhiều hình ảnh trong bức vẽ. Trẻ
đã chú ý đến việc sắp xếp bố cục, các hình ảnh trong tranh của bé có mối quan
hệ tỉ lệ với nhau. Trẻ không thích vẽ hình lặp đi lặp lại, trẻ chỉ thích vẽ những đồ
vật mới lạ, và màu sắc hấp dẫn.
Từ những cơ sở lý luận trên tôi thấy việc cho trẻ làm quen với hoạt động tạo
hình là công việc hết sức quan trọng trong quá trình giáo dục trẻ để trở thành
những con người phát triển toàn diện, hài hòa về nhân cách. Hiểu được tầm quan
trọng đó tôi luôn tìm tòi, nghiên cứu tìm ra những biện pháp nhằm nâng cao chất
lượng dạy hoạt động tạo hình cho trẻ.
3
2.2. Thực trạng của vấn đề
*Thuận lợi
Được sự quan tâm của Ủy ban nhân dân, trường đã đạt chuẩn Quốc gia
mức độ 1, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy và học đảm bảo cho việc chăm sóc,
nuôi dưỡng, giáo dục trẻ. Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm giúp đỡ, tạo
mọi điều kiện để tôi thực hiện tốt nhiệm vụ.
Số lượng trẻ trong lớp không quá đông, nên tiện cho việc nắm bắt các đặc
điểm, tâm sinh lí và khả năng của từng trẻ. Đặc biệt các cháu đều ở những thôn
gần trường nên tiện lợi cho việc gặp gỡ, trao đổi với phụ huynh về tình hình của
trẻ để có biện pháp giáo dục kịp thời.
Bản thân tôi là một giáo viên nhiệt tình yêu nghề mến trẻ luôn khiêm tốn
gia hoạt động vẽ
Trẻ biết bố cục
bức tranh cân
đối
Vẽ và tô màu
bức tranh đẹp
Có sản phẩm và
biết nhận xét
sản phẩm
24
5
20,8
8
33,4
9
37,
5
2
8,3 0
0
2
8,3 0
0
24
5
20,8
8
33,4
9
2
8,3 0
0
37,
5
4
- Sử dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức tổ chức nhằm nâng cao chất
lượng hoạt động tạo hình cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua thể loại vẽ.
- Tích cực nghiên cứu chương trình chăm sóc giáo dục trẻ, tham khảo tài
liệu về tạo hình, các văn bản nhà nước, học hỏi kinh nghiệm đồng nghiệp để
nâng cao chuyên môn nghiệp vụ.
- Tăng cường phối hợp, tham mưu với phụ huynh, với nhà trường để đầu tư
trang thiết bị và các điều kiện tốt nhất cho trẻ hoạt động tạo hình.
2.3.2. Các biện pháp tổ chức và thực hiện:
* Biện pháp 1: Xây dựng nề nếp trong giờ học.
Muốn có giờ dạy đạt hiệu quả thì trước hết phải xây dựng được một lớp
học có nề nếp có môi trường học tập thoải mái, ổn định thì mới tạo cho trẻ phát
huy năng lực và tính sáng tạo, vì vậy trước tiên tôi tập trung xây dựng nề nếp
như sau:
Sắp xếp chỗ ngồi, rèn thái độ học tập.
5
Dùng biện pháp nêu gương sẽ có tác dụng tích cực, kích thích sự
hứng thú, sáng tạo trong giờ hoạt động vẽ của trẻ.
Để chuẩn bị cho một tiết dạy tôi tạo môi trường học tập thoải mái, thỏa mãn
nhu cầu phát triển về nhiều mặt của trẻ: Nhận thức tình cảm, ngôn ngữ, tính kỹ
năng, thao tác. Căn cứ vào số lượng trẻ tôi sắp xếp chỗ ngồi, cách ngồi sao cho
hợp lý, trao đổi với phụ huynh để nắm bắt tâm lý, cá tính của từng trẻ, có biện
pháp rèn cho trẻ thói quen chú ý lắng nghe ý kiến của cô, tích cực chủ động thực
hiện nhiệm vụ được giao, thực hiện tốt giờ nào việc nấy, có tính tích cực, sáng tạo
nhưng mang tính kỷ luật cao. Cô giáo tổ chức các hoạt động cắm cờ bé ngoan và
nêu gương cuối tuần để tạo tinh thần thi đua giữa các trẻ. Tôi tập cho trẻ sự mạnh
dạn, tự tin trước cô và bạn, giúp trẻ biết cởi mở chia sẻ kinh nghiệm, thích đặt câu
hỏi, thích tìm tòi khám phá. Bên cạnh đó tôi phân loại nhóm trẻ, chia lớp thành 3
Ảnh 1: Sử dụng phế liệu để làm đồ dùng -đồ chơi. (Phụ lục)
6
Trong lớp tôi tạo các kí hiệu riêng cho từng trẻ, ở đây mỗi trẻ có một ký
hiệu riêng, mỗi ký hiệu đó có đính nhựa trong để gài sản phẩm. Đến mỗi chủ đề
tôi gợi ý và phát động thi đua giữa các bé. Sưu tầm và cắt các hình ảnh về chủ
đề cô sẽ lấy ra cùng cả lớp kiểm tra xem ai sưu tầm được nhiều hình ảnh đẹp
nhất. Biện pháp này đã giúp trẻ ý thức quan sát sự vật xung quanh để sưu tầm
hình ảnh đẹp, phù hợp với chủ đề xong cô và trẻ có các tư liệu đó làm sản phẩm
tiếp theo như lựa chọn ảnh làm album về chủ đề, hình thức này trẻ rất thích. Hay
rổ, rá hỏng, giấy màu vụn, cọng rơm cho trẻ cùng trang trí hình ảnh cùng cô làm
chủ đề. Từ đó cô giáo dục trẻ biết được mọi vật phế liệu rất có ích trong các hoạt
động tạo hình của trẻ và góp phần bảo vệ môi trường.
* Biện pháp 3: Rèn luyện kỹ năng vẽ cho trẻ.
Hoạt động tạo hình, thể loại vẽ giữ vị trí quan trọng, góp phần giáo dục
thẩm mỹ và hình thành nhân cách của trẻ. Dạy vẽ cho trẻ mẫu giáo không nhằm
đào tạo cho trẻ trở thành họa sĩ mà thông qua vẽ nhằm khơi gợi và phát huy
khiếu thẩm mỹ vốn có ở trẻ. Dạy vẽ còn giúp cho trẻ bước đầu làm quen với các
ngôn ngữ tạo hình như: đường nét, hình dáng, màu sắc, bố cục,…Hơn thế nữa,
dạy vẽ cho trẻ 5 – 6 tuổi còn có ý nghĩa tích cực trong việc chuẩn bị cho trẻ vào
lớp 1 như: Trẻ được làm quen với nề nếp, thói quen học tập, làm quen với đồ
dùng học tập; Chuẩn bị cho trẻ những kỹ năng cầm bút, thực hiện những đường
nét cơ bản giúp cho việc tập viết sau này. Chính vì vậy tôi nghiên cứu biện pháp
rèn luyện kỹ năng vẽ cho trẻ 5 - 6 tuổi để kích thích sự sáng tạo của trẻ mọi lúc
mọi nơi, kết hợp giáo dục trong nhóm với giáo dục từng trẻ khuyến khích trẻ
giao tiếp hợp tác chia sẻ cùng nhau, trẻ tích cực chủ động thực hiện nhiệm vụ.
Để giúp trẻ làm được sản phẩm, vấn đề đặt ra là cần dạy trẻ một số kỹ năng cơ
bản tạo hình. Vì vậy tôi đã tiến hành dạy trẻ một số kỹ năng vẽ cơ bản sau:
sản phẩm của mình được nhiều người thích thú khen ngợi thì trẻ sẽ vô cùng hào
hứng tạo động lực cho những hoạt động sau. Xuất phát từ lẽ đó mà việc giáo
viên nhận xét sản phẩm sao cho thật khách quan mà không làm mất hứng thú
của trẻ là rất quan trọng. Muốn dạy trẻ biết cách nhận xét tranh, giáo viên phải
có sự hiểu biết về các tác phẩm hội họa. Đặc biệt khi nhận xét về tranh vẽ của
trẻ, cần dựa trên yêu cầu của tiết học và khả năng vẽ của từng trẻ. Trong khi
nhận xét tranh, cần lưu ý khen, động viên trẻ là chính, biết khơi gợi cảm xúc, ý
tưởng của trẻ, không nên trách phạt hoặc phê bình đối với trẻ chưa thực hiện
được yêu cầu của bài.
Ví dụ: Trong hoạt động dạy trẻ “Vẽ ngôi nhà của bé”(đề tài) chủ đề “Gia
đình”, cháu Lê Na chỉ vẽ được một kiểu nhà mái ngói, xung quanh ngôi nhà trẻ
chưa vẽ được gì. Tôi nhẹ nhàng hỏi: “Lê Na ơi, con đang vẽ ngôi nhà gì đấy?”
“Ngôi nhà này có dạng hình gì?” Và cháu trả lời: “Con vẽ ngôi nhà mái ngói ạ,
ngôi nhà này có mái hình tam giác, thân nhà có cửa ra vào hình chữ nhật, cửa sổ
hình vuông”. Tôi gợi ý: “Con có biết không, để ngôi nhà của mình thêm đẹp hơn
thì cần phải vẽ thêm gì nữa. Nếu con vẽ ngôi nhà xung quanh có thêm cây cối,
hoa lá, trên trời có những đám mây và ông mặt trời”. Và như vậy bài vẽ của con
sẽ thêm sinh động hơn đấy. Với cách nhận xét và hướng dẫn như vậy, ngay lúc
đó cháu Lê Na đã nhanh chóng vẽ thêm rất nhiều chi tiết trong bức tranh của
mình như: cây cối, đám mây, ông mặt trời…Và còn biết đặt tên cho sản phẩm
của mình nữa.
Với trẻ 5 - 6 tuổi, tôi yêu cầu trẻ nhận xét các sản phẩm tạo hình về màu sắc,
đường nét, hình dáng, bố cục. Phải làm sao để các trẻ khác cùng nắm vững và
củng cố được các kỹ năng về tạo hình như: tô màu sắc hài hòa, hay bạn vẽ đẹp,
cân đối về bố cục. Sau đó tôi củng cố nhận xét cho trẻ. Khi dạy trẻ nhận xét
tranh, tôi yêu cầu trẻ phải quan sát thật kỹ tranh rồi mới nhận xét và nhận xét nổi
bật những gì bạn đã làm được, nếu chưa hoàn thiện thì gợi ý cho trẻ vẽ thêm một
vài chi tiết để bức tranh đẹp hơn. Nhiều lần như vậy trẻ sẽ biết nhận xét tranh
của mình rồi biết nhận xét tranh của bạn.
* Biện pháp 4: Sử dụng đồ dùng trực quan trong tổ chức hướng dẫn trẻ
hình là cần phải sử dụng nhiều phương tiện trực quan khác nhau: sử dụng các
loại vật thật, tranh ảnh, mô hình, đồ chơi cô và trẻ tự làm, đồ chơi ở trường, kết
hợp đúng đắn việc sử dụng đồ dùng trực quan phù hợp với nội dung cần truyền
tải cho trẻ để mang lại hiệu quả cao trong dạy hoạt động tạo hình.
* Biện pháp 5: Tổ chức hoạt động tạo hình tôi luôn lấy trẻ làm trung tâm.
Trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi đã có ý thức rõ về những ý nghĩ, tình cảm của mình,
trách nhiệm đối với hành vi, trẻ đã biết phân tích tổng hợp không chỉ dừng lại ở
đồ vật, hình ảnh mà ngay cả ở từ ngữ. Chính vì vậy, với mục tiêu lấy trẻ làm
trung tâm, xem trẻ là chủ thể của quá trình nhận thức, khi tổ chức cho trẻ hoạt
động tạo hình cô tạo tình huống để kích thích trẻ giải quyết thực hiện nhiệm vụ
một cách tích cực. Biện pháp này cô cần thực hiện như sau:
- Cô đặt các câu hỏi mở để trẻ suy nghĩ và trình bày ý tưởng của mình.
Ví dụ 1: Đề tài: “Vẽ các phương tiện giao thông”. Khi cho trẻ quan sát
xong, tôi đặt câu hỏi:
+ Con sẽ vẽ bức tranh về các phương tiện giao thông như thế nào?
+ Con định vẽ những phương tiện gì trong bức tranh?
+ Con định bố cục tranh như thế nào cho hợp lý?
- Trong quá trình đàm thoại cô cần tôn trọng ý tưởng của trẻ, chú ý lắng
nghe lời trẻ nói. Tôn trọng, khuyến khích sự sáng tạo của trẻ khi trẻ thực hiện
nhiệm vụ tạo hình. Nếu trẻ chưa hiểu hết vấn đề cô sẽ gợi ý. Nếu trẻ đưa ra ý
tưởng vượt quá khả năng cô chuyển hướng sang nội dung đề tài phù hợp hơn.
9
Ví dụ 2: Chủ đề: “Hiện tượng tự nhiên”
Trước khi vào giờ học tôi tổ chức cho trẻ đi siêu thị mua đồ dùng, mỗi trẻ
mua một số đồ dùng để vào vị trí, sau đó tôi sẽ cho trẻ quan sát đề tài “Vẽ cảnh
biển” và hướng dẫn trẻ quan sát theo các câu hỏi gợi ý trẻ thực hiện cô là người
chỉ dẫn, giúp đỡ, gợi ý nhưng không được làm hộ trẻ. Khuyến khích, động viên
Với thể loại vẽ theo mẫu: Dạy trẻ kĩ năng vẽ theo mẫu cô đã chuẩn bị sẵn,
các mẫu là những hình đơn giản, có đường nét rõ ràng, màu sắc đẹp, tươi sáng
đảm bảo tính thẩm mĩ để kích thích trẻ tạo ra sản phẩm giống mẫu cô đưa ra.
Khi dạy cô cần có mẫu cho trẻ xem, mẫu đó được để từ đầu đến cuối tiết học.
Cô cần phải hướng dẫn kỹ cách vẽ cho trẻ. Khi cho trẻ thực hiện, cô có thể
hướng dẫn chi tiết cho những trẻ còn lúng túng chưa thực hiện được, đồng thời
vẫn có thể khuyến khích trẻ thể hiện nhiều hình theo mẫu hoặc trẻ miêu tả thêm
10
tùy theo ý thích của trẻ. Cuối cùng cô dựa vào mẫu để cho trẻ xem lại sản phẩm
của cả lớp.
Ví dụ 1: Chủ đề Trường mầm non – Đề tài: “Vẽ chân dung cô giáo” (Mẫu),
tôi tổ chức hình thức sau:
* Chuẩn bị:
- Các hình ảnh về cô giáo: Cô đang dạy học, cô đang chăm sóc trẻ, cô chơi
cùng trẻ...
- Tranh mẫu: vẽ chân dung cô giáo.
- Bàn ghế, giấy, bút, sáp màu.
- Giá treo tranh.
* Hướng dẫn:
- Tạo hứng thú cho trẻ bằng thủ thuật cho trẻ xem những hình ảnh về cô giáo
trên máy chiếu.
- Trò chuyện đàm thoại với trẻ về hình ảnh và công việc của cô giáo sau đó
dẫn dắt gợi ý vẽ chân dung cô giáo.
- Giới thiệu bài, cho trẻ lấy đồ dùng và đi về chỗ ngồi .
- Cho trẻ quan sát mẫu và trò chuyện về mẫu.
- Cô vẽ mẫu, kết hợp phân tích các kỹ năng vẽ: Vẽ nét cong tròn, nét xiên, nét
thẳng, cách phối hợp các nét tạo thành chân dung cô giáo.
*Chuẩn bị:
+ Video hình ảnh về một số động vật sống dưới nước.
+ Các ô cửa bí mật, tranh mẫu.
+ Đồ dùng của trẻ: giấy vẽ, bút sáp màu, bàn ghế.
+ Biểu tượng bàn tay vàng để thưởng cho trẻ.
+ Nhạc nền bài: “Cá vàng bơi”.
*Hướng dẫn:
- Tạo tình huống thông báo với trẻ rằng hôm nay tại lớp mình sẽ tổ chức
một hội thi đó là “Họa sĩ tí hon” và mời trẻ tham gia hội thi.
- Trước khi tham gia cô mời trẻ xem những hình ảnh về một số động vật
sống dưới nước.
- Sau đó cho trẻ trò chuyện về các hình ảnh trên powerpoint.
Phần thi thứ nhất: “Khám phá ô cửa bí mật”.
- Quan sát tranh mẫu: Cô cho từng đội thảo luận và cử đại diện lên chọn ô
cửa bí mật và cùng khám.
Trẻ lần lượt khám phá 3 tranh mẫu: Cho trẻ nhận xét từng bức tranh và so
sánh nội dung trong bức tranh trong bức tranh, cách tô mầu tranh. Tranh vẽ gì?
Vì sao gọi là đàn cá? Mình cá như thế nào? Ngoài ra trong tranh còn có thêm
những chi tiết nào nữa? Cách tô màu như thế nào?
Cô tổng hợp ý kiến
- Hỏi ý định của trẻ, sau đó gợi ý hướng dẫn thêm cho trẻ cách vẽ những
con cá to, cá nhỏ, cá có hình dạng khác nhau (cá có mình tròn hoặc cá có mình
dài).
Phần thi thứ hai: “Bé thể hiện tài năng”.
- Chô trẻ thể hiện: Cô cho trẻ về nhóm lấy bài để vẽ cô đi bao quát nhắc trẻ
tư thế ngồi, cách cầm bút vẽ và tô, không tô chờm ra ngoài. Cô bật nhạc nhỏ nhẹ
cho trẻ nghe.
Phần thứ ba: “Triển lãm tranh”.
- Sau đó cho trẻ trưng bày sản phẩm, mời trẻ nhận xét bài của mình của
bạn, cuối cùng cô nhận xét và khuyến khích khen ngợi trẻ.
- Cô tổng hợp ý kiến, giải thích, hướng dẫn các kỹ năng vẽ.
- Hỏi ý định trẻ để tham gia cuộc thi con dự định vẽ bức tranh gì? Làm thế
nào để tạo được bức tranh hoàn hảo? Để vẽ được bông hoa đó con sẽ dùng đến
nét gì? Khi vẽ xong con phải làm gì? Tô màu như thế nào? Con định sử dụng
màu sắc gì?
- Phần thi thứ hai: “Bé khéo tay”. Cho trẻ thực hiện.
- Cô bao quát trẻ, nhắc lại cho trẻ cách cầm bút vẽ, tô màu. Động viên khuyến
khích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo. Gợi ý cho trẻ còn chậm.
- Cho trẻ trưng bày sản phẩm theo kí hiệu của trẻ.
- Cho trẻ quan sát, nhận xét bài: Con thích bức tranh nào? Vì sao? Tranh
của con đẹp ở chi tiết nào?
- Cô nhận xét, tuyên dương khuyến khích động viên trẻ.
- Phần thi thứ ba: “Chung sức”.
- Tổ chức cho trẻ đi tham quan lăng Bác.
- Cho trẻ chơi trò chơi, đi theo theo đúng làn đường, trẻ đi nhẹ nhàng xếp
hàng lần lượt, nghiêm trang không được xô đẩy chen lấn nhau.
- Củng cố giáo dục trẻ.
- Cho trẻ nhẹ nhàng ra chơi. Qua cách hướng dẫn này đã giúp trẻ phát huy
tính sáng tạo của từng trẻ tạo ra bức tranh theo ý tưởng của mình.
Vẽ trang trí:
Với thể loại này tôi đặt ra yêu cầu đối với trẻ là trẻ phải nắm được quy luật
của họa tiết trang trí và thể hiện đúng theo mẫu hoặc theo ý thích. Có thể đó là
quy luật xen kẽ các họa tiết, có thể đó là quy luật nhắc lại, cũng có thể là quy
luật vừa xen kẽ vừa nhắc lại. Trước khi hướng dẫn trẻ, tôi cho trẻ quan sát và
nhận xét các họa tiết trang trí, về quy luật của họa tiết. Ví dụ: Trang trí hình
vuông theo quy luật xen kẽ: Hoa – lá – hoa – lá, hay trang trí hình tròn theo họa
tiết các đường diềm…
13
nhất, cô giữ nguyên bút vẽ tiếp nét cong thứ 2, cứ như vậy cô vẽ xung quanh
hình tròn. Để bức tranh được đẹp cô sẽ tô màu cho bức tranh.
- Trẻ thực hiện:
+ Cô mời trẻ nhẹ nhàng về bàn của mình rồi cùng tập làm những chú họa
sĩ.
+ Cô để mẫu cho trẻ quan sát trong suốt quá trình trẻ thực hiện.
+ Nhắc nhở trẻ ngồi ngay ngắn, cầm bút bằng tay phải.
+ Trẻ về nhóm thực hiện (Cô mở nhạc nhẹ khi trẻ thực hiện).
+ Cô bao quát, khích lệ, động viên trẻ, giúp đỡ khi cần thiết.
- Giới thiệu sản phẩm.
+ Cô mời trẻ lên nhận xét bài của mình, của bạn.
+ Nhận xét các chi tiết trang trí hình tròn so với mẫu của cô.
- Cô nhận xét, giáo dục tuyên dương trẻ.
Ảnh 3: Trẻ tham gia hội thi “Họa sĩ tí hon” (Phụ lục)
14
Mục đích là cho trẻ tự nêu ra nhận xét để trẻ tư duy, so sánh và hiểu được
yêu cầu của bài giúp cho trẻ thực hiện bài trang trí đạt kết quả cao hơn.
Qua thực tế cho thấy, khi sử dụng một hình tượng hay một tình huống, một
câu chuyện nhỏ phù hợp với nội dung tiết dạy để giới thiệu trẻ đi vào hoạt động
trọng tâm thì trẻ có hứng thú với hoạt động, lôi cuốn trẻ tích cực, sáng tạo nghệ
thuật, sản phẩm từ trẻ làm ra đa dạng, phong phú, mang tính thẩm mỹ cao hơn.
* Biện pháp 7: Tích hợp lồng ghép chuyên đề vào hoạt động vẽ.
Như chúng ta đã biết một ngày của trẻ ở trường Mầm non trẻ được tham gia
vào rất nhiều các hoạt động. Thông qua các hoạt động này giáo viên có thể tổ
chức cho trẻ tham gia vào các hoạt động tạo hình. Để tạo sự hứng thú cho trẻ
giáo viên cần biết tích hợp phong phú hơn các hoạt động và lồng ghép chuyên
đề vào tiết dạy hoạt động tạo hình nhưng phải lô gíc, hợp lý, linh hoạt mang lại
cho trẻ mà không làm trẻ nhàm chán. Ví dụ: Trong giờ văn học dạy thơ “Đàn gà
15
con” khi cho trẻ chơi củng cố tiết học, tôi cho trẻ vẽ tranh về đàn gà con. Hay
trong giờ học toán “ Đếm đến 6 – nhận biết số 6” chủ đề thực vật, Tôi cho trẻ
củng cố bằng cách cho trẻ vẽ quả, mỗi trẻ vẽ đúng số lượng 6 quả.
- Trong giờ hoạt động góc: Tùy từng chủ đề giáo viên chuẩn bị đồ dùng,
nguyên vật liệu, giao nhiệm vụ cho trẻ để trẻ hoạt động với tạo hình. (Ví dụ: Cho trẻ
vẽ tranh, tô màu tranh theo ý thích…)
- Trong giờ ôn luyện buổi chiều: Cho trẻ luyện tạo kỹ năng tạo hình qua vẽ
tranh theo chủ đề… nhằm ôn luyện kỹ năng trẻ đã được học và phát huy tính
sáng tạo cho trẻ.
- Trong giờ trả trẻ: Ở góc nghệ thuật cô trang trí đẹp, có đủ các đồ dùng,
dụng cụ, vật liệu cho trẻ có thể hoạt động ở đó. Cô có thể luôn luôn đổi mới các
tranh, các sản phẩm tạo hình để nhằm củng cố, rèn luyện kỹ năng trẻ đã được
học, phát triển khả năng tạo hình cho trẻ, có thể cho trẻ vẽ bài sau đó trao đổi
với phụ huynh trực tiếp trên sản phẩm của trẻ đồng thời tuyên truyền kiến thức
về môn tạo hình để các bậc phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của bộ môn tạo
hình đối với trẻ.
* Biện pháp 9: Cho trẻ thực hành trải nghiệm.
Đây là một biện pháp vô cùng hữu ích, nó giúp trẻ khắc sâu những hình
tượng, những gì trẻ đã được học qua các giờ vẽ, trẻ tưởng tượng, lại và thể hiện
theo cách riêng của mình ở mọi lúc, mọi nơi. Cô là người hướng dẫn và tạo điều
kiện, cơ hội để trẻ có thể tạo ra sản phẩm đẹp và phát huy tính tích cực của trẻ.
Biện pháp này được tôi sử dụng một cách linh hoạt ở mọi lúc, mọi nơi.
Ví dụ: Trong giờ hoạt động đón trẻ tôi trang trí góc nghệ thuật thật đẹp,
lung linh để trẻ luôn bắt mắt, tận dụng những nguyên vật liệu phế thải để trẻ
được trải nghiệm là các con ong, con bướm, bông hoa để trang trí thêm ở các
gia đình và nhà trường là một việc làm hết sức cần thiết. tôi nhận thấy rằng tất
cả mọi khó khăn trong các hoạt động của trẻ không thể thiếu được vai trò giải
quyết khó khăn của phụ huynh. Vì vậy ngay từ đầu năm học để phụ huynh hiểu
thêm về hoạt động tạo hình tôi đã tổ chức 1 số hoạt động tạo hình mẫu để giúp
phụ huynh có nhận thức sâu sắc hơn về hoạt động tạo hình đồng thời tôi thường
xuyên gặp gỡ trao đổi với các bậc phụ huynh về tầm quan trọng của hoạt động
tạo hình trong trường mầm non nói chung và 5 tuổi nói riêng. Hoạt động tạo
hình không chỉ giúp trẻ khả năng thẩm mỹ, biết nhìn nhận cái đẹp và đánh giá
cái đẹp mà còn giúp trẻ rèn luyện đôi bàn tay khéo léo, vững chắc, linh hoạt hơn
tạo tiền đề cho các độ tuổi khác nhau.
Bên cạnh đó trước khi tiến hành các đề tài tạo hình tôi thường xuyên trao
đổi, thông báo với phụ huynh về các đề tài để phụ huynh có thể trò chuyện với
trẻ ở tại gia đình về các đề tài đó, từ đó giúp trẻ hiểu trước, hiểu sâu hơn, có cảm
xúc về đề tài từ đó trẻ sẽ hứng thú hoạt động khi cô đưa đề tài đó ra.
Với đề tài: “Vẽ hoa mùa xuân” theo chủ đề thế giới thực vật tôi trao đổi với
phụ huynh về nhà cho trẻ quan sát và trò chuyện bằng các câu hỏi: “Đây là hoa
gì? Nó có màu gì? Cánh hoa như thế nào? hoa dùng để làm gì”? Như vậy với
biện pháp trên đã giúp phụ huynh nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của
hoạt động, từ đó tôi động viên khuyến khích mua thêm đồ dùng, giấy bút, vở bé
tập tô màu, tìm các hình ảnh sinh động trong sách báo, tạp chí để phụ huynh có
thể dạy trẻ vẽ, tô màu trang trí trên các tranh ảnh tạo cho trẻ có kỹ năng hơn.
Nhắc nhở phụ huynh nên động viên khuyến khích trẻ kịp thời khi trẻ có sự cố
gắng.
Khuyến khích phụ huynh ủng hộ phế liệu cho lớp, tranh thủ những phụ
huynh khéo tay cùng làm đồ chơi trang trí lớp.
- Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh qua giờ đón trả trẻ, các buổi làm đồ
dùng đồ chơi để trao đổi trò chuyện với phụ huynh hiểu rõ để giáo dục trẻ phát
triển một cách hoàn thiện hơn.
2.4. Hiệu quả sau khi áp dụng các biện pháp:
* Bảng 2: Kết quả áp dụng biện pháp nâng cao chất lượng
SL %
SL %
SL %
7
29,2
9
37,5
8
33,3 0
0
0
0
6
25
10
- Trẻ biết bố cục bức tranh cân đối loại tốt tăng 25%, khá tăng 41,7%, trung
bình giảm 33,3%.
- Trẻ vẽ và tô màu bức tranh đẹp loại tốt tăng 25%, khá tăng 41,7%, trung
bình giảm 33,3%.
- Trẻ có sản phẩm và biết nhận xét sản phẩm loại tốt 29,2%, khá tăng
37,5%, trung bình giảm 33,3%.
* Đối với trẻ:
- Trẻ lớp tôi đã hứng thú, tích cực tham gia hoạt động, không còn trẻ lúng
túng, mà trẻ tự tin trong hoạt động tạo hình, đặc biệt là hoạt động vẽ.
- Đa số trẻ đã biết phối hợp các nét vẽ để tạo ra các sản phẩm tạo hình và
đặt tên cho sản phẩm của mình.
- Một số trẻ cũng đã biết cách bố cục bức tranh hợp lý và tạo ra những bức
tranh sáng tạo, thẩm mỹ.
- Trẻ đã tô màu đạt yêu cầu hơn trước, tô kín, đều màu, không tô loang ra
ngoài.
- Trẻ đã biết nhận xét đánh giá sản phẩm của mình, của bạn và biết quý
trọng sản phẩm làm ra.
- Nhiều trẻ rất thích thú, hăng say trong hoạt động tạo hình và thích tạo ra
sản phẩm.
* Đối với bản thân:
- Học hỏi tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm, biện pháp đáp ứng nhu cầu phát
triển thể loại vẽ cho trẻ.
- Không ngững nâng cao năng lực, phát hiện sáng tạo ra những điều mới
trong các hình thức để gây hứng thú cho trẻ trong hoạt động tạo hình.
18
- Đánh giá được những năng lực của từng trẻ để có kế hoạch bồi dưỡng kịp
thời.
giáo viên cần thực hiện những yêu cầu sau:
- Xây dựng nề nếp, nắm rõ tâm lý trẻ, tạo môi trường lớp phong phú phù
hợp với điều kiện thực tế của lớp.
- Rèn luyện kỹ năng tạo hình, kích thích sự sáng tạo của trẻ. Sưu tầm các
nguyên vật liệu, sáng tạo trong việc dạy trẻ làm đồ dùng, đồ chơi từ nguyên vật
liệu sẵn có trong thiên nhiên.
- Linh hoạt sáng tạo trong các hình thức tổ chức hoạt động vẽ cho trẻ, đồng
thời tích hợp lồng ghép chuyên đề vào hoạt động tạo hình cho trẻ.
- Giáo viên phải biết sử dụng đồ dùng trực quan linh hoạt, đúng lúc tránh
lạm dụng.
19
- Luôn tìm tòi học hỏi qua sách báo, qua các phương tiện thông tin đại
chúng, qua chị em đồng nghiệp, tranh thủ thời gian làm đồ dùng đồ chơi phong
phú đa dạng, trang trí lớp đảm bảo tính khoa học và thẩm mỹ cao.
- Tổ chức cho trẻ tham gia các hoạt động tổng hợp mang tính nghệ thuật:
Ngày hội, lễ, hoạt động sân khấu. Ngoài ra, tổ chức các cuộc dạo chơi trong
thiên nhiên, tạo điều kiện cho trẻ trải nghiệm phát triển ở trẻ óc thẩm mỹ, sáng
tạo.
- Để trẻ học tốt hoạt động tạo hình thì trước hết cô giáo phải thực sự là
người bạn lớn của trẻ, luôn kịp thời lắng nghe ý kiến, giải thích, động viên giúp
đỡ trẻ khi trẻ còn lúng túng. Cô luôn tham gia đầy đủ các buổi thao giảng của
ngành, của trường tổ chức.
Chính vì vậy để làm tốt việc này, đòi hỏi giáo viên cần có tâm huyết yêu
trẻ và sự phối hợp đồng bộ của nhà trường và gia đình. Có làm được như vậy
mới giúp trẻ có được môi trường tốt phát triển toàn diện đưa trẻ hướng tới cái
đẹp, yêu cái đẹp và tạo ra nhiều sản phẩm đẹp.
3.2. Kiến nghị
Ảnh 2: Trẻ quan sát cô vẽ mẫu
21
Ảnh 3: Trẻ tham gia hội thi “Họa sĩ tí hon”
Ảnh 4: Trẻ cùng cô quan sát cây ngoài sân
22