Một số biện pháp nhằm hạn chế lỗi chính tả trong
1 bài làm văn của học sinh lớp 11B5

MỤC LỤC
MỤC
1
2
3
4
I
II
1
2
2.1
a
b
c
d
2.2
3
III
1
2
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
IV
V
1

Giáo viên phai giao bài tập thường xuyên cho học sinh
Học sinh học cách dùng từ, viết câu, dựng đoạn
NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
KẾT LUẬN
Kết luận
Kiến nghị
TÀI LIỆU THAM KHẢO

Vũ Ngọc Hải - Trường THPT Thạch Thành 2 - Thanh Hóa

TRANG
1
2
2
2
2
2
3
3
4
4
4
4
4
5
6
6
8
9
10

bồi dưỡng tâm hồn cho học sinh.
Hiện nay, nhiều học sinh lơ là trong việc rèn luyện kĩ năng làm văn dẫn
đến chất lượng bài làm văn của học sinh ngày càng bị giảm sút. Tình trạng phổ
biến là học sinh yếu kĩ năng làm văn. Hầu hết học sinh mắc lỗi trong việc viết
văn từ một đoạn văn ngắn cho đến một bài luận dài với rất nhiều kiểu lỗi.
Giáo viên giảng dạy Ngữ văn trong trường THPT đã có cố gắng trong
việc rèn luyện kĩ năng cho học sinh nhưng kết quả vẫn chưa được như mong
đợi. Vậy để làm gì có thể củng cố, rèn luyện kĩ năng làm văn cho học sinh?
Người viết bài này xin đưa ra một số kinh nghiệm mình đã tích lũy được qua
quá trình dạy học môn Ngữ văn ở lớp 11B5 trường THPT Thạch Thành 2 huyện Thạch Thành - Thanh Hóa.
2. Mục đích nghiên cứu:
Đề tài này chỉ xin dừng ở việc chỉ ra các lỗi về kĩ năng viết chính tả mà
học sinh mắc phải và đề cập một số biện pháp khắc phục những lỗi đó.
3. Đối tượng nghiên cứu:
Đề tài tập trung nghiên cứu các biện pháp hạn chế lỗi chính tả trong bài
làm văn cho học sinh lớp 11B5 trường THPT Thạch Thành 2 - huyện Thạch
Thành - Thanh Hóa.
4. Phương pháp nghiên cứu:
Các phương pháp ứng dụng cho đề tài bao gồm:
- Phương pháp điều tra.
- Phương pháp trắc nghiệm.
Vũ Ngọc Hải - Trường THPT Thạch Thành 2 - Thanh Hóa

2


Một số biện pháp nhằm hạn chế lỗi chính tả trong
3 bài làm văn của học sinh lớp 11B5

PHẦN NỘI DUNG

Cùng với quá trình đọc hiểu văn bản, trong trường phổ thông, học sinh
còn phải viết các bài làm văn theo quy định. Việc viết bài của học sinh không
chỉ kiểm tra xem các em lĩnh hội kiến thức, khả năng cảm nhận văn chương mà
còn rèn khả năng ngôn ngữ, cách diễn đạt. Thông qua các bài làm văn khả năng
vận dụng và diễn đạt ngôn ngữ của các em được cải thiện rất nhiều. Như vậy,
trong trường phổ thông các bài làm văn giữ vị trí hết sức quan trọng.

Vũ Ngọc Hải - Trường THPT Thạch Thành 2 - Thanh Hóa

3


Một số biện pháp nhằm hạn chế lỗi chính tả trong
4 bài làm văn của học sinh lớp 11B5

II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ:
1. Thực trạng viết văn của học sinh hiện nay:
Hiện nay, tình trạng học sinh các cấp viết sai lỗi chính tả, dùng sai từ, ngữ
pháp đang lên đến mức báo động.
Vậy do đâu mà có tình trạng trên? Trước hết là do chính bản thân học sinh
các cấp lười học, lười đọc sách báo, thiếu ý thức rèn luyện ngôn ngữ tiếng Việt
nên kiến thức và khả năng vận dụng ngôn từ của các em còn yếu kém, mắc
nhiều lỗi về chữ và nghĩa của câu.
Có không ít học sinh khi kiểm tra đã quá ỷ lại vào sách hướng dẫn, sách
học tốt mà chép y nguyên đáp án, lời giải vào bài kiểm tra nên không phát huy
được tính tích cực của mình, khi tự viết một bài tập làm văn thì mắc mắc rất
nhiều lỗi về chính tả, ngữ pháp. Do không được rèn luyện nên ngày càng có
nhiều học sinh, sinh viên mắc phải các lỗi về chính tả, ngữ pháp. Một nguyên
nhân nữa dẫn đến tình trạng này là do sự chủ quan, lơ là việc rèn luyện kỹ năng
viết chính tả của một số thầy, cô giáo khi không dành thời gian để sửa lỗi chính

chị út Tịch, chí Phèo, tác phẩm người mẹ cầm súng, cách mạng tháng 8, cách
mạng tháng 10....
Lẽ ra, theo quy định chính tả, học sinh phải viết :
Hồ Chí Minh. Vũ Trọng Phụng, Phan Bội Châu, Nam Cao, Vũ Ðại, Tố Như, chị
Út Tịch, tác phẩm Chí Phèo, Người mẹ cầm súng, Cách mạng tháng Tám, Cách
mạng tháng Mười...
* Viết hoa tùy tiện :
Viết hoa tùy tiện là viết hoa những đơn vị từ vựng bình thường, không
nằm trong quy định chính tả về viết hoa.
Ví dụ:
Nguyễn Đình Chiểu là Nhà thơ nổi tiếng của Văn học Việt Nam, Chế độ
Phong kiến tàn ác, giai cấp Tư sản, cuộc cách mạng Xã hội chủ nghĩa, giai cấp
Vô sản....
Lỗi viết hoa là loại lỗi chính tả thông thường, dễ tránh, dễ khắc phục,
nhưng học sinh THPT vẫn mắc phải và điều đó được thể hiện rõ ở lớp 11B5.
Ðiều đó có nguyên nhân của nó, xét về mặt khách quan lẫn chủ quan.
b. Lỗi viết tắt :
Lỗi viết tắt xuất hiện trong bài viết của học sinh thấp hơn nhiều so với lỗi
viết hoa. Tuy nhiên, trong việc rèn luyện chính tả cho học sinh, lỗi viết tắt cũng
cần được lưu ý đến.
Thông thường, lỗi viết tắt bao gồm hai kiểu lỗi nhỏ: viết tắt sai quy định
chính tả và viết tắt tùy tiện.
* Viết tắt sai quy định chính tả :
Viết tắt sai quy định chính tả là viết tắt không theo đúng quy định chính tả
về viết tắt. Chẳng hạn như các em dùng mẫu chữ thường, dùng dấu chấm hay
dấu gạch xéo giữa các chữ cái viết tắt...
Ví dụ : P/V, đ/c, T.P, H.Ð.N.D v.v...
Lẽ ra, theo quy định chính tả, phải viết : PV, ÐC, TP, HÐND (phóng viên,
đồng chí, thành phố, hội đồng nhân dân).
* Viết tắt tùy tiện:

Lẽ ra, theo quy định chính tả, phải viết bằng số La Mã những trường hợp này
mới đúng.
*Lẫn lộn số và chữ biểu thị số:
Bên cạnh một số trường hợp phải viết số, theo quy định chính tả, có khá
nhiều trường hợp phải viết bằng chữ, khi biểu thị số chỉ số lượng, số chỉ thứ tự,
số chỉ số lượng phỏng chừng v.v... Do không nắm rõ quy định chính tả và do viết
theo thói quen, học sinh dễ lẫn lộn giữa số và chữ biểu thị số trong rất nhiều
trường hợp.
Ví dụ:
Ngày ba, tháng hai, năm một ngàn chín trăm ba mươi; 1 đám tang; 3 đứa
con thơ dại; 1 cuộc sống; đẹp I , lần gặp gỡ thứ 2; vài 3 người bạn...
Theo quy định chính tả, phải viết :
Ngày 3, tháng 2, năm 1930; một đám tang; ba đứa con thơ dại ; một cuộc
sống; đẹp nhất; lần gặp gỡ thứ hai, vài ba người bạn...
So với hiện tượng lẫn lộn hai loại số, hiện tượng lẫn lộn số và chữ biểu thị
số xuất hiện trong bài viết của học sinh nhiều hơn. Tuy nhiên, cả hai loại lỗi sai
này cũng dễ tránh, nếu như học sinh nắm được quy định chính tả về việc dùng
số và chữ biểu thị số.
d. Lỗi chính tả âm vị :
Lỗi chính tả âm vị là hiện tượng vi phạm diện mạo ngữ âm của từ thể hiện
trên chữ viết. Nói đơn giản hơn, đó là hiện tượng chữ viết ghi sai từ.
Dựa vào cấu trúc của âm tiết tiếng Việt, có thể chia lỗi chính tả âm vị thành hai
kiểu nhỏ: lỗi chính tả âm vị siêu đoạn tính và lỗi chính tả âm vị đoạn tính.
* Lỗi chính tả âm vị siêu đoạn tính:
Âm vị siêu đoạn tính là loại âm vị không được định vị trên tuyến thời gian
khi phát âm, mà được thể hiện lồng vào các âm vị đoạn tính. Trong âm tiết tiếng

Vũ Ngọc Hải - Trường THPT Thạch Thành 2 - Thanh Hóa

6

- h /q : huênh quang, quang vắng , quyển quặc, quyền bí, quà quyện, quyên
náo...
Ghi sai âm đệm :
Trong âm tiết tiếng Việt, âm đệm /-u-/ phân bố sau phụ âm đầu, được ghi
bằng hai chữ cái u và o, tùy trường hợp. Trong bài viết của học sinh, hiện tượng
ghi sai âm đệm thường có biểu hiện thiếu chữ cái ghi âm đệm.
Ví dụ : lẩn quẩn, lạn đả, lanh quanh, lay hoay, lằng ngoằng, lắt chắt, ngó ngáy,
ngọ ngậy v.v...
Ghi sai âm chính :
Trong bài viết của học sinh, hiện tượng ghi sai âm chính thường có hai
biểu hiện chính :
Thứ nhất là lẫn lộn giữa các chữ cái ghi nguyên âm đơn, cụ thể là giữa :
- ă / â : câm phẫn, che lắp, tái lặp, trùng lập, tối tâm, xăm lăng, hâm hở, đầm
thấm, e ắp, hắp tắp v.v....
- o / ô/ ơ : bốc lột, tận góc, mưa mốc, chốp bu, chốp lấy, hồi hợp, đớp chát, họp
nhất, bộp tai v.v...

Vũ Ngọc Hải - Trường THPT Thạch Thành 2 - Thanh Hóa

7


Một số biện pháp nhằm hạn chế lỗi chính tả trong
8 bài làm văn của học sinh lớp 11B5

Thứ hai là lẫn lộn giữa các chữ cái ghi nguyên âm đơn với các chữ cái ghi
nguyên âm đôi, nhất là giữa : - ê / i / iê : điều đặn, điu đứng, điểu cáng, kiềm
kẹp, chiệu đựng, hiêu quạnh, nâng niêu, tìm ẩn, thất thiểu v.v...
- u / uô : tuổi thân, muổi lòng, đen đuổi, theo đui, hất huổi, xuôi khiến, xui tay
v.v...

Mẹ em vất vả lang thang, lảng vảng ở chợ để bán hàng nuôi hai chị em
ăn học.
Trong trường hợp này, học sinh đã sai khi dùng từ “ lang thang’, “ lảng
vảng”.
Khi phân tích nhân vật Huấn Cao trong tác phẩm Chữ người tử tù của nhà
văn Nguyễn Tuân một học sinh viết:
Vũ Ngọc Hải - Trường THPT Thạch Thành 2 - Thanh Hóa

8


Một số biện pháp nhằm hạn chế lỗi chính tả trong
9 bài làm văn của học sinh lớp 11B5

Huấn Cao đã đồng hóa viên quản ngục.
* Lỗi lặp từ: Trong một câu văn học sinh có thể dùng một từ đến hai ba lần:
Khi phân tích bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu, một học sinh viết:
Nhà thơ Xuân Diệu là một nhà thơ lớn. Xuân Diệu có nhiều bài thơ trong đó có
bài thơ Vội vàng.
3. Nguyên nhân:
Theo suy nghĩ và kinh nghiệm của một nhà giáo, tôi xin mạnh dạn nêu lên
những nguyên nhân sau đây:
Thứ nhất, ảnh hưởng Internet. Ngày nay đông đảo học sinh sử dụng
Internet, ngoài số ít biết khai thác, tận dụng để học tập thì phần lớn chỉ để chơi
game và chat chít. Khi “chát” các em hầu hết sử dụng tiếng Việt không dấu.
dùng ngôn ngữ ký hiệu và dùng cách diễn đạt rất ngắn gọn bằng những từ ngữ
chỉ quen dùng với giới trẻ, và theo quan niệm của họ như thế mới được cho là…
sành điệu. Ngôn ngữ phản ánh tư duy. Việc thường xuyên sử dụng ngôn ngữ bất
thường, cụt ngủn như thế sẽ góp phần làm “cùn” đi tính thẩm mỹ và tinh tế vốn
có của ngôn ngữ truyền thống, còn gây khó khăn cho việc rèn luyện

10 bài làm văn của học sinh lớp 11B5

tạo”. Lên đến cấp III, áp lực thi tốt nghiệp lớp 12 càng đè nặng. Từ đầu năm
học, các em đã được phát đề cương môn Văn để học thuộc lòng như cháo, để chỉ
cần viết đủ ý cũng đạt điểm trung bình.
Một nguyên nhân quan trọng nữa là ý thức học văn của học sinh chưa tốt.
Nhiều em lười học môn văn, khi viết bài thì không đầu tư thời gian. Các em viết
theo kiểu chống đối. Cá biệt có em cho bài về nhà cũng không làm. Khi viết thì
kệ, chính tả muốn sai thế nào cũng được. Viết bài không cần chấm câu, không
chú ý dùng từ. phần lớn học sinh thiếu kiên nhẫn luyện viết. Các em không coi
trọng “chữ viết” bằng “chữ số”. Các môn tự nhiên vẫn hấp dẫn các em hơn bởi
“viết ít điểm nhiều” (lời của học sinh) và có nhiều cơ hội lựa chọn ngành nghề
thi vào đại học, cao đẳng.
Đối với học sinh lớp 11B5 trường THPT Thạch Thành 2 - huyện Thạch
Thành - Thanh Hóa. còn một nguyên nhân nữa là các em học sinh dân tộc thiểu
số phát âm không chuẩn; phát âm như thế nào thì viết như thế nên sai rất nhiều.
III. NHỮNG GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC LỖI VIẾT VĂN CHO HỌC
SINH:
Việc rèn kĩ năng cho học sinh là một vấn đề nan giải đã làm đau đầu
nhiều thầy cô giáo và cán bộ quản lí giáo dục. Đã có rất nhiều Hội thảo được tổ
chức đề nhằm nâng cao trình độ làm văn của học sinh. Sau đây người viết bài
này xin đưa ra một số kinh nghiệm mà mình đã áp dụng:
1. Cần bồi dưỡng cho học sinh lòng yêu thích văn chương, thích môn
Văn. Có yêu thích thì các em mới học: Để học sinh yêu thích môn mình dạy,
mỗi giáo viên có những cách riêng: một trong những cách được nhiều giáo viên
áp dụng là quan tâm đến học sinh; đặc biệt chú ý đến những học sinh yếu nhưng
cũng không nên tạo áp lực nhiều quá khiến các em sợ. Khen thưởng kịp thời khi
học sinh học yếu có cố gắng. Khen thưởng bằng nhiều hình thức: cho quà, cho
điểm khuyến khích… Còn có giáo viên hướng các em tới thế giới mà các tác
phẩm văn chương đã tạo ra. Học sinh thường rất thích thú khi giáo viên kể

quả cao, tôi đã áp dụng các hình thức khuyến khích : Kiểm tra phát âm khi học
thuộc các bài thơ trong chương trình, dành một phần quỹ thời gian các tiết tự
chọn môn văn để rèn luyện phát âm, có hình thức thưởng phạt, khích lệ đối với
học sinh.
2.2: Luyện viết chính tả:
Trong quá trình luyện viết đúng chính tả tôi đã tổng hợp các lỗi chính tả
thường mắc của từng em, từ đó nhắc nhở các em khắc phục lỗi.
Biện pháp áp dụng đã thực hiện là: Dành một số bài kiểm tra viết thường
xuyên để học sinh chép lại các bài thơ trong chương trình bằng trí nhớ. Như vậy,
vừa giúp học sinh thuộc tư liệu, vừa khắc phục lỗi chính tả. Có trường hợp học
sinh khắc phục lỗi chậm, tôi đã áp dụng cho về nhà chép lại các từ thường sai
chính tả bằng nhiều lần, tạo lối mòn để loại bỏ thói quen. Trong các bài viết, lỗi
chính tả được khoanh tròn bằng bút màu đỏ để học sinh dễ nhận biết khiếm
khuyết, đồng thời quy định việc trừ điểm bài viết bằng quy định số lỗi chính tả.
Ví dụ: Trong bài viết 90 phút/thang điểm 10, cứ 10 lỗi mắc phải, học sinh bị trừ
1 điểm.
Trong việc viết chính tả, rèn luyện viết chữ đẹp đóng một vai trò quan
trọng trong việc viết bài văn. Tôi đã áp dụng các biện pháp khích lệ, khen
thưởng với những em viết chữ đẹp. Giáo viên phải đặc biệt chú ý rèn chữ cho
học sinh. Yêu cầu những em chữ xấu, viết ẩu phải có vở tập viết. Giáo viên
thường xuyên giao bài và kiểm tra. Khen thưởng kịp thời những em có tiến bộ.
2.3. Rèn kĩ năng dùng từ cho học sinh:

Vũ Ngọc Hải - Trường THPT Thạch Thành 2 - Thanh Hóa

11


Một số biện pháp nhằm hạn chế lỗi chính tả trong
12 bài làm văn của học sinh lớp 11B5

Lỗi viết tắt
Viết tắt sai quy định
chính tả
Viết tắt tuỳ tiện
Lỗi dùng số và
chữ biểu thị số
Lỗi chính tả âm Lỗi chính tả âm vị siêu

Số học sinh mắc lối
32/33
20/33
15/33
12/33
20/33
17/33 ( học sinh mắc lỗi này chủ

Vũ Ngọc Hải - Trường THPT Thạch Thành 2 - Thanh Hóa

12


Một số biện pháp nhằm hạn chế lỗi chính tả trong
13 bài làm văn của học sinh lớp 11B5

vị
Lỗi dùng từ

đoạn tính
Lỗi chính tả âm vị đoạn
tính

Lỗi dùng từ
Lỗi dùng từ sai phong
cách
Lỗi về nghĩa của từ
Lỗi lặp từ

Số học sinh mắc lối
20/33
17/33
10/33
8/33
11/33
14/33 ( học sinh mắc lỗi này chủ
yếu là người dân tộc thiểu số)
20/33
10/33
8/33
5/33

Nhận xét:
Sau khi áp dụng các biện pháp nhằm khắc phục và giảm những lỗi mà học
sinh mắc phải trong quá trình làm văn, người thực hiện nhận ra:
Thứ nhất, số lượng học sinh mắc lỗi có giảm so với lần khảo sát thứ nhất.
Thứ hai, đối với những học sinh còn mắc lỗi thì số lượng lỗi mà các em mắc
phải trong một bài làm văn có giảm.

Vũ Ngọc Hải - Trường THPT Thạch Thành 2 - Thanh Hóa

13


lệ. Đỗi chỗ còn nhiều thiếu sót. Mong được mọi người quan tâm và đóng góp ý
kiến.
Xin chân thành cảm ơn

Vũ Ngọc Hải - Trường THPT Thạch Thành 2 - Thanh Hóa

14


Một số biện pháp nhằm hạn chế lỗi chính tả trong
15 bài làm văn của học sinh lớp 11B5

TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1/Trong tạp chí Nhà văn, số 6-2002.
2/ Báo "Thế giới trong ta" - (cơ quan ngôn luận của hội tâm lí - giáo dục Việt
nam). các số xuất bản từ 2005 đến 2008.
3/ Tạp chí giáo dục tiểu học.

Thanh hóa, ngày 15 tháng 5 năm 2016
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ

Người thực hiện
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung
của người khác

Vũ Ngọc Hải

Vũ Ngọc Hải - Trường THPT Thạch Thành 2 - Thanh Hóa