Rèn luyện kĩ năng sống thông qua dạy – học tích hợp trong bộ môn Lịch sử ở trường THPT

A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lí do chọn đề tài
Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định:
“Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây
Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”
Quán triệt sâu sắc tư tưởng của Bác về vai trò to lớn của sự nghiệp giáo
dục đối với sự phát triển của xã hội, Luật giáo dục năm 2005. Điều 2 đã xác
định: ‘’Mục tiêu của giáo dục phổ thông là đào tạo con người Việt Nam phát
triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mĩ và nghề nghiệp; trung
thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng
nhân cách, phẩm chất và năng lực công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ tổ quốc’’.[8]
Như vậy, mục tiêu giáo dục phổ thông đã chuyển từ chủ yếu là trang bị
kiến thức cho học sinh sang trang bị những năng lực cần thiết cho các em, đặc
biệt là năng lực hành động, năng lực thực tiễn.
Từ đó phương pháp giáo dục phổ thông cũng đã được đổi mới theo hướng
"phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi
dưỡng cho người học năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập
và ý chí vươn lên" [8]
Nhưng cuộc sống hiện đại ngày nay (về các mặt chính trị, kinh tế, xã hội,
văn hoá, khoa học kĩ thuật, môi trường khí hậu, ...) ở trong nước và trên thế giới
vận động hết sức khẩn trương và chứa đựng rất nhiều yếu tố khôn lường, [13]để
sống, hội nhập và góp phần tích cực cho cuộc sống cá nhân và cộng đồng con
người nói chung không thể không quan tâm đến việc rèn luyện kĩ năng sống .
Với học sinh THPT, độ tuổi 15 đến18, các em đang hình thành những giá
trị nhân cách, giàu ước mơ, ham hiểu biết, tìm tòi, khám phá, song còn thiếu
hiểu biết sâu sắc về xã hội, còn thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị lôi kéo, kích
động... [4]đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập quốc tế về văn hoá - kinh tế và cơ
chế thị trường, các em chính là những chủ nhân tương lai, là những người sẽ

thông, mục đích cao cả của bộ môn không chỉ dừng lại ở việc cung cấp kiến
thức, lí giải cho thế hệ trẻ hiểu được nguồn gốc của dân tộc, quá trình dựng nước
và giữ nước của cha ông ta, khơi dậy ở các em lòng tự hào dân tộc, tinh thần yêu
nước, ý thức trách nhiệm đối với đất nước, mà còn góp phần phát triển tư duy,
nhất là tư duy biện chứng, mang lại cho các em phương pháp đúng đắn để nhận
thức quy luật phát triển của quá khứ và hiện tại, giúp các em độc lập suy nghĩ,
sáng tạo, từng bước hình thành nhân cách. Hơn thế nữa, mỗi một nội dung của
bài học lịch sử đều chứa đựng nhiều bài học quý báu để giáo dục lòng yêu quê
hương, đất nước, niềm tự hào dân tộc, ý thức tự chủ, tinh thần chiến đấu… Tích
hợp trong dạy học lịch sử sẽ có ý nghĩa quan trọng trong giáo dưỡng, giáo dục,
rèn luyện và phát triển kĩ năng tư duy, phân tích tổng hợp, khái quát, so sánh, đối
chiếu các sự kiện hiện tượng. Đặc biệt là kĩ năng vận dụng kiến thức lịch sử để
nhận biết kiến thức mới và vận dụng trong thực tiễn để rút ra bài học bổ ích cho
bản thân [12].
Với nội dung và phương pháp đặc trưng riêng đó, môn lịch sử hoàn toàn có
khả năng tham gia có hiệu quả vào nhiệm vụ giáo dục kỹ năng sống cho học
sinh, đặc biệt là học sinh THPT. Đồng thời còn có tác dụng giáo dục những
truyền thống tốt đẹp của lịch sử dân tộc.
Từ những lí do trên, tôi đã quyết định tìm hiểu và chọn đề tài cho sáng kiến
kinh nghiệm của mình là “Rèn luyện kĩ năng sống thông qua dạy – học tích
hợp trong bộ môn Lịch sử ở trường THPT”
II. Mục đích nghiên cứu, ý nghĩa khoa học và hiệu quả thực tiễn của
đề tài.
1. Mục đích chung:
- Nhằm nâng cao chất lượng dạy và học bộ môn Lịch sử THPT.
- Khai thác và sử dụng có hiệu quả các phương pháp, phương tiện, thiết bị,
công cụ dạy học, phục vụ giảng dạy Lịch sử , góp phần đổi mới phương pháp
dạy học.
- Góp phần hình thành, rèn luyện và nâng cao kỹ năng sống cho học sinh.
2. Mục đích cụ thể:

quyết, thông tư, tài liệu chuyên môn, phần mềm .
3. Quan sát sư phạm:
Ghi hình và ghi nhật kí chi tiết, chính xác theo đúng trình tự không gian và
thời gian nhằm mục đích tìm ra những ưu khuyết điểm điển hình trong quá trình
giảng dạy.
4. Thực nghiệm sư phạm:
Nhằm tìm hiệu quả của việc tích hợp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
trong giảng dạy học phần lịch sử Việt Nam lớp 12 .
Thí nghiệm bố trí theo cách thông thường. Sau đó so sánh kết quả thực
nghiệm trong học kỳ I năm học 2016 – 2017 không tích hợp giáo dục kỹ năng
sống trong giảng dạy học phần lịch sử Việt Nam lớp 12 với kết quả thực nghiệm
trong học kỳ II năm học 2016 – 2017 có tích hợp giáo dục kỹ năng sống trong
giảng dạy học phần lịch sử Việt Nam lớp 12 để tìm ra hiệu quả thực nghiệm.
Thực hiện ở một số tiết cụ thể trên lớp.

B. NỘI DUNG
1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
4


Rèn luyện kĩ năng sống thông qua dạy – học tích hợp trong bộ môn Lịch sử ở trường THPT

1.1. Cơ sở khoa học
* Các cuộc vận động của Bộ GD&ĐT: “Nói không với tiêu cực trong thi cử
và bệnh thành tích trong giáo dục” và “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương
đạo đức, tự học và sáng tạo”
* Chỉ thị Số 40/2008/CT-BGD - ĐT Về việc phát động phong trào thi đua
“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ thông
giai đoạn 2008-2013 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
* Mục tiêu giáo dục và yêu cầu đổi mới của chương trình, SGK

kĩ năng sống cho học sinh đã bị giảm nhẹ hoặc xao nhãng.
Đứng trước thực tế xã hội những năm gần đây Bộ GD-ĐT đã nhận thấý
việc giáo dục (rèn luyện) luyện kĩ năng sống cho học sinh là việc cấp bách ở mọi
bậc học nhưng đặc biệt với học sinh THPT vì: Ở lứa tuổi này: Các em cần tìm
tòi, học hỏi cái mới, điều lạ không phân biệt nó là tốt hay xấu; đã phát triển tình
yêu nam, nữ dẫn đến các quan hệ không dúng mực trong quan hệ khác giới; chịu
áp lực lớn trong thi cử dẫn đến dễ rơi vào trạng thái tiêu cực ảnh hưởng tới sức
5


Rèn luyện kĩ năng sống thông qua dạy – học tích hợp trong bộ môn Lịch sử ở trường THPT

khỏe ,tinh thần; các em cần lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực của
mình; cần đưa ra quyết định đúng đắn; Thích bộc lộ cái tôi…. Như vậy, chúng ta
cần rèn luyện kĩ năng gì cho học sinh THPT? Qua nghiên cứu tôi nhận thấy có
10 KNS cần thiết ở THPT là: Kỹ năng xác lập mục tiêu cho cuộc đời; Kỹ năng
tự phục vụ bản thân, rèn luyện sức khỏe; Kỹ năng quản lý thời gian hiệu quả; Kỹ
năng điều chỉnh và quản lý cảm xúc; Kỹ năng nhận thức và đánh giá bản thân;
Kỹ năng giao tiếp ứng xử; Kỹ năng hợp tác, chia sẻ; Kỹ năng thể hiện tự tin
trước đám đông; Kỹ năng đối diện ứng phó khó khăn trong cuộc sống; Kỹ năng
đánh giá người khác
Việc rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh THPT nhằm xây dựng cho học
sinh 12 giá trị của cuộc sống là: tôn trọng, hòa bình, hợp tác, hạnh phúc, chân
thật, nhân đạo, tình thương, trách nhiệm, giản dị, khoan dung, tự do và đoàn
kết[3].
* Vị trí, nhiệm vụ của việc rèn luyện kĩ năng sống trong bộ môn lịch sử
-lớp 12 THPT
Kĩ năng sống thúc đẩy sự phát triển cá nhân và xã hội. Là những nhịp cầu
giúp con người biến kiến thức thành thái độ, hành vi và thói quen tích cực, lành
mạnh, ngăn ngừa các vấn đề xã hội và bảo vệ quyền con người.


trường vào các hoàn cảnh mới lạ, khó khăn, bất ngờ, qua đó sẽ góp phần trở
thành một người công dân có trách nhiệm, một người lao động có năng lực.
Sẽ phát huy tối đa sự trưởng thành và phát triển cá nhân mỗi học sinh, giúp
các em thành công trong vai trò của người chủ gia đình, người công dân, người
lao động tương lai.
Do tích hợp mà các kiến thức gần nhau, liên quan với nhau sẽ được nhập
vào cùng một môn học nên số đầu môn học sẽ giảm bớt, tránh được sự trùng lặp
không cần thiết về nội dung giữa các môn học nhằm giảm tải cho học sinh. Là
một trong những yêu cầu của đổi mới phương pháp dạy học.
Việc kết hợp tốt phương pháp dạy học tích hợp, sử dụng các hiện tượng
trong thực tiễn cuộc sống, ngoài giúp học sinh chủ động, tích cực say mê học tập
còn lồng ghép được các nội dung khác nhau như: bảo vệ môi trường, chăm sóc
và bảo vệ sức khỏe con người thông qua các kiến thức thực tiễn đó. Từ đó giáo
dục và đào tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt.
2. Thực trạng tình hình nghiên cứu
2.1. Thuận lợi
Bộ và Sở Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức nhiều lớp tập huấn, bồi dưỡng
cho cán bộ quản lý, giáo viên về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh phổ thông;
hướng dẫn tích hợp giáo dục kỹ năng sống vào các địa chỉ qua một số môn học
và hoạt động giáo dục ở các cấp học phổ thông.
Một số hoạt động giáo dục kỹ năng sống đã được đa số các trường chú ý
thực hiện trong khuôn khổ và yêu cầu của phong trào “Xây dựng trường học
thân thiện, học sinh tích cực” do Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động nên giáo
viên trong các trường phổ thông đã bước đầu làm quen với thuật ngữ “kỹ năng
sống”, mặc dù mức độ hiểu biết có khác nhau.
Giáo dục kỹ năng sống từ nhà trường cũng như qua các phương tiện
thông tin đại chúng đã thu hút được sự chú ý và hưởng ứng của xã hội, của phụ
huynh học sinh.
Hình thức tổ chức giáo dục kỹ năng sống đã bước đầu được thực hiện

trọng của giáo dục kỹ năng sống chưa được nhận thức một cách đúng mức trong
một bộ phận cán bộ quản lý, giáo viên.
Khi thực hiện giáo dục kỹ năng sống, giáo viên còn gặp nhiều khó khăn,
lúng túng (chưa có tài liệu cho giáo viên và học sinh, tiêu chí đánh giá chưa cụ
thể,…). Tổ chức giáo dục kỹ năng sống có những đặc thù riêng khác với các
hoạt động giáo dục khác, nội dung giáo dục không chỉ diễn ra trong môn học mà
còn thông qua một số hoạt động khác (hoạt động ngoài giờ lên lớp, câu lạc bộ,...)
cho nên thiếu cơ sở vật chất, kinh phí để thực hiện. [13]
Thực tế tại trường THPT Lưu Đình Chất, khi xây dựng chương trình dạy
học, nội dung dạy học trên lớp, giáo viên đều phải xây dựng 3 mục tiêu: cung
cấp kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành thái độ. Đây là yêu cầu mang tính
nguyên tắc trong dạy học và giáo viên đều nhận thức sâu sắc yêu cầu này. Tuy
nhiên, công tác soạn giảng của giáo viên hiện nay còn gặp nhiều khó khăn, bởi
lượng kiến thức trong mỗi bài học vẫn còn nặng nề . Hơn nữa áp lực công việc
ngày càng lớn, tính hành chính còn nhiều (chuẩn bị các loại hồ sơ sổ sách…)
nên giáo viên không có nhiều thời gian đầu tư vào công tác soạn giảng, các nội
dung tích hợp chưa được chú trọng. Qua những lần dự giờ thăm lớp một số
đồng chí giáo viên, tôi thấy nội dung tích hợp còn chưa đồng bộ. Cũng có khi kĩ
năng tích hợp được ghi trong mục trọng tâm, kiến thức,kĩ năng nhưng lại không
được thể hiện trong nội dung bài giảng bằng hệ thống câu hỏi cụ thể. Một số
đồng chí có thể hiện nội dung giáo dục kĩ năng sống trong giáo án nhưng lại
chưa xác định được nội dung tích hợp cũng như là phương pháp tiếp cận, còn
mang hình thức chiếu lệ.Trong quá trình thực hiện nội dung tích hợp kĩ năng
sống vẫn còn lúng túng. Bản thân tôi, trong quá trình giảng - dạy, tôi cũng đã
chú trọng rèn kĩ năng cho học sinh ( kĩ năng giao tiếp ,trình bày, kĩ năng ra
quyết định , tự nhận thức…) thông qua phương pháp dạy học tích cực như động
não, thực hành, thảo luận nhóm, đặc biệt là dạy - học tích hợp… Lúc đầu hiệu
quả cũng chưa cao nhưng sau một số tiết luyện tập, củng cố kiến thức, các em
cũng đã hình thành được những kĩ năng nhất định. Các em tự nhận thức giá trị
của bản thân về một cuộc sống có lí tưởng đúng đắn, biết phê phán những hiện

năng sống cho học sinh trong môn học để học sinh vừa tiếp thu được kiến thức
cơ bản, vừa hình thành ở các em những kĩ năng, thái độ ứng xử phù hợp.
- Mỗi một tiết dạy –học trên lớp người giáo viên cần phải chuẩn bị:
+ Tìm hiểu, nắm vững và phải nhận thức sâu, rộng chính xác nội dung
sách giáo khoa
+ Chọn những kĩ năng cần thiết, phù hợp, gần gũi với học sinh, phù hợp
với địa phương
+ Chuẩn bị những kiến thức cần tích hợp, lồng ghép, kĩ thuật dạy học,
các phương tiện cần thiết , các câu hỏi gợi ý hướng dẫn để học sinh tự xác định
các kĩ năng sống cần đạt được
- Nguyên tắc của dạy - học tích hợp nhằm rèn luyện kĩ năng sống cho
học sinh THPT
“Tích hợp phải tuân thủ nguyên tắc: Chọn lọc, phù hợp, vừa đủ. Chọn
lọc những kiến thức thật cần thiết để tích hợp nhằm giúp học sinh lấy đó làm
phương tiện khám phá, lĩnh hội kiến thức mới trong bài. Phù hợp trình độ nhận
thức, tâm sinh lí của học sinh; giáo viên tránh biến giờ học thành phô diễn sự
uyên bác của mình.
Không vì tích hợp mà làm bài học nặng nề kiến thức, quá tải cho học
sinh hoặc giáo viên tham tích hợp nên bỏ qua kiến thức cơ bản học sinh cần đạt
trong chính tiết học đó” .
4. Ví dụ cụ thể :

Soạn giảng

Bài 12 : PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM
9


Rèn luyện kĩ năng sống thông qua dạy – học tích hợp trong bộ môn Lịch sử ở trường THPT


lịch sử.
- Rèn kĩ năng sử dụng lược đồ, bản đồ.
4. Năng lực hướng tới :
- Năng lực chung: Năng lực tự học; Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề;
Năng lực giao tiếp; Năng lực hợp tác; Năng lực sử dụng ngôn ngữ.
- Năng lực chuyên biệt:
+ Năng lực tái hiện hiện tượng, sự kiện lịch sử về tiểu sử, quá trình ra đi tìm
đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc; quá trình tích cực chuẩn bị về tư tưởng
chính trị và tổ chức, tiến tới thành lập Đảng của Nguyễn Ái Quốc.
+ Năng lực hình thành bộ môn: khai thác, sử dụng tư liệu, tranh ảnh lịch sử,
lược đồ liên quan đến nội dung bài học.
+ Năng lực giải quyết mối quan hệ, ảnh hưởng của quá trình ra đi tìm đường
cứu nước của Nguyễn Ái Quốc đối với tiến trình phát triển của lịch sử Việt Nam
sau này.
+ So sánh, phân tích sự khác nhau trong con đường ra đi tìm đường cứu
nước của Nguyễn Ái Quốc đối với các bậc tiền bối đi trước.
+ Biết thể hiện quan điểm, chính kiến của mình về các vấn đề lịch sử như
10


Rèn luyện kĩ năng sống thông qua dạy – học tích hợp trong bộ môn Lịch sử ở trường THPT

nhận
xét, pháp
đánh giá
công lao của NguyễnNhững
Ái Quốc,
bậccơtiềm
Phương
– kĩvề

dân chủ
ở
tiêu
biểu
như:
Hồ
Chí
Minh,
Nguyễn
An
Ninh...,
bảng
thống
kê
các
cuộc
đấu
số những hoạt động yêu nước của giai cấp
Việt Nam từ năm 1919 đến năm
kì này.
tưtranh
sản thời
dân tộc,
tiểu tư sản và Công nhân
1925
Một
số
tư
liệu,
video

.....
-(tệp
Cách
tiếnkèm).
hànhSoạn
:
nước
III. Tiến
trìnhđoạn
các hoạt
dạychủ
học:
+ GV
đọc một
trích động
dẫn của
(HS đọc thêm)
Ổn
định
lớp:
tịch Hồ Chí Minh, nói về truyền thống
2. Hoạt động của tư sản dân tộc,
Kiểm
tra
bài
cũ:
(
được
tiến
hành

thế
giới
thứ
nhất,
phong trào yêu nước chống thực dân
lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó
phong
ở nước
ta mang
mớivà- bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu.
nhấnkiến
chìm
tất cả
bè lũnhiều
bán nét
nước
cướp nước…” nhằm tạo biểu tượng lịch
sử trước cho học sinh về lòng yêu nước
* Về hoạt động của tư sản dân tộc
nhânbàidân
và tiểu tư sản:
*của
Sơ kết
họcta trước khi nắm phần
kiến bài
thứchọc,
của bài
học.
- Sau
bằng

nối
phong
trào
yêu
Quốc đối với cách mạng Việt Nam trong giai đoạnChấn
1919 đến
1925.
hưng
- Báo chí:
nước
Việt
Nam,
những
năm
sau
Chiến
nội hoá,…
Chuông rè,
*.dặn dò:
tranh thế giới thứ nhất về lực lượng
-Năm 1923, An Nam Trẻ
- Tìm hiểu thêm về Bác Hồ qua sách, báo….
tham gia có điểm gì mới ?
độc , Người Nhà
Hoạt
lờiGọi
câu một
hỏi trong
SGKnhắc
và chuẩn

Chiêu,
Trinh (1926); Bãi
độ chính trị của họ.
Nguyễn
Phan
khoá, mít tinh,
HS: suy nghĩ độc lập, trả lời, báo cáo
Long);
tiếng bom Sa
kết quả với giáo viên.
NhómNam
Diện,….
+ GV giúp học sinh nắm được nội dung.
Phong
(Phạm
- Tổ chức:
Đồng thời giới thiệu cho học sinh biết về
Quỳnh),..
Việt Nam
các đại biểu tư sản Việt Nam (có trong
nghĩa
đoàn,
Power point )
Hội Phục việt,
+ Kĩ năng: Nhìn bảng, lắng nghe và tự
Đảng thanh
ghi chép
Niên
GV cho cả lớp xem video về nhà yêu
nước Nguyễn An Ninh . Bước đầu giáo Mục đòi quyền tự đòi quyền tự 11

tranh đi đến thắng lợi vì thiếu đường lối
trị đúng
đắn cứu
5. chính
Kết quả
nghiên
* Về dạy
phong
tràodục
công
:
Hoạt
Quađộng
việc 2:
tiến hành soạn giảng, kết quả giảng
giáo
rènnhân
kĩ năng
+ GV
Giai
sống
cho nêu
học vấn
sinhđề,
của
tôi cấp
tiếncông
bộ rõnhân
rệt, từ
cụ thể

5
15
3
cấp công
+ GV
1 phát vấn: Em có nhận xét gì về + Thành lập Công hội ( bí mật) công
mục tiêu
tranh, mức
12Cđấu 40
1 độ, tính10chất nhân
21 Sài Gòn - Chợ
8 Lớn do Tôn
Đức
Thắng
lãnh
đạo.
phong
2 trào đấu tranh của giai cấp công
+ Tháng 8-1925, công nhân xưởng
nhân 1919 – 1925?
đóng tàu Ba Son bãi công=> đánh
+ Kĩ+ năng:
tư duy,
nhậnkìđịnh,
đánh
Kết quảHS
kiểm
tra học
II tích
hợp giáo dục,rèn luyện kỹ năng sống:

tranh 12C
của nhân40
dân Trung
tinh 2thần quốc tế)
động
Ái
Hoạt
độngtừng
3: giờ học bộ môn tôi đã bước3.đầu Hoạt
5.2. Qua
giúp đỡ
họccủa
sinhNguyễn
rèn luyện
Quốc
tiêu:sống Giúp
HSnhư:
hiểu được hành
các- Mục
kỹ năng
cơ bản
trình Việc
tìm đường
cứu
nước họat
của Nguyễn
Ái thảo luận đã giúp các em tiến bộ về
thường
xuyên
động nhóm,

Biết
kiến .thức đã học để bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe, giải
Bácvận
- Hồdụng
Chí Minh
thích
các hiện
tượng
tiễn, biết
- Phương
pháp:
Thảothực
luận nhóm,
nêu giúp
vấn đỡ, đoàn kết, duy trì cuộc sống an
toàn…
đề, phân tích…
Kết tiến
quả hành:
thu được là 20 bài viết khác nhau, trong đó có nhiều bài viết tốt
- Cách
+
GV:
cho
học thị
sinhHồng
xem bức
ảnh 12C1;
sau
như bài của em Đỗ

nhân

vật này?
+Kĩ năng: Tái hiện, phát hiện và kết luận
vấn đề
HS: suy nghĩ trả lời, báo cáo kết quả
C. KẾT LUẬN
với giáo viên.
GVchốt
ý: nghiên
Bức ảnhcứu
trênđềlàtài,
chân
Từ việc
tôidung
nhậncủa
thấy việc giáo dục và rèn luyện kĩ
Chủsống
tịch cho
Hồ Chí
một lãnh
vĩ đại
năng
họcMinh,
sinh THPT
vàotụmột
môn học Lịch sử là một việc làm rất khó
của
dân
tộc

sẽ giúp người giáo viên dạy bộ môn không ngừng trau rồi kiến thức của các môn
mạng Việt Nam đầu tiên là gì, chúng ta
học
khác để dạy bộ môn của mình tốt hơn, đạt kết quả cao hơn.
hãy tìm hiểu mục 3.
TuyCho
nhiên
cũng
được
GV:
HStôi
xem
Cliprútvềrabuổi
đầunhiều
hànhbài học kinh nghiệm quí giá, đó là:
1,trình
Bám
những
mục
tiêu
giáo
năng sống, đồng thời đảm bảo mạch
tìmsátđường
cứu
nước
cho
dândục
tộc kĩ
của
kiến

Gvnăng
có thể
pháp
học,cũtrong
đó nhấn mạnh đến cách tiếp cận phương pháp. Nghĩa là
kiểmdạy
tra bài
:
+ GV
phát
: và phương pháp dạy học để giáo dục kĩ năng sống cho học
thông
qua
nộivấn
dung
Tại không
sao Nguyễn
Ái Quốc
lại ra
tìm bài dạy.
sinh chứ
phải tích
hợp vào
nộiđidung
nước?
Congiáo
đường
3, đường
Lên kế cứu
hoạch

điểm
bàitrảdạy
suycủa
nghĩ
lời,tích
báohợp
cáo kĩ
kếtnăng
quả sống:
- giáo
Bài giảng
với
viên. tích hợp kĩ năng sống vào môn lịch sử phải đảm bảo cấu trúc :
trước
là ý:
mô tả mặt nội dung của bài dạy, gồm mục tiêu của bài, nội dung,
GVhết
chốt
phương
pháp,
phương
tiệncuối
dạy thế
họckỉđược
+ Phong
trào
yêu nước
XIX sử dụng trong tiết dạy...Thứ hai là mô
tả mặt
gic đất

(khởi dộng), kiểm tra bài cũ, giới thiệu bài mới và giảng bài mới, luyện tập và
bậcnhiệm
tiền bối.
củngcủa
cố,các
giao
vụ về nhà và dặn dò.
+ GV phát vấn : Những hoạt động của
Nguyễn Ái Quốc trong những năm 19111917 có ý nghĩa gì?
+ Kĩ năng : Sâu chuỗi các sự kiện và kết
luận.
GV chốt ý: Là cơ sở quan trọng để
Người xác định con đường cứu nước
đúng đắn cho dân tộc Việt Nam.
- Qua phần kiến thức trên, để giáo dục
cho học sinh “tinh thần yêu nước , ý chí
và nghị lực quyết tâm ra đi tìm đường cứu
nước cho dân tộc của Bác”, GV sử dụng
kiến thức môn GDCD, với phương
pháp tích hợp kể câu chuyện “Hai bàn
tay”. Thông qua câu chuyện, HS hiểu
được rằng, bằng thiên tài trí tuệ và nhãn

13


yêu nước chân chính, thương dân, sẵn
sàng hy sinh vì đất nước, vì dân tộc của
Người.
mạnh

và rèn luyện kĩ năng sống cho học
sống",
"biết
đồng
cảm,
nâng
cao
trách
sinh nói chung và cấp THPTnói riêng qua phương pháp dạy - học tích hợp trong
tinhsửthần
chí đấu
bộnhiệm,
môn Lịch
, tôi đoàn
có đề kết,
xuất ýsau:
tranh....
Bộ , Sở GD&ĐT có văn bản hướng dẫn cụ thể về giảng dạy tích hợp nội
Hoặc phác họa qua câu thơ sau:
dung
kĩ nước
năng đẹp
sốngvôcũng
tích
hợp
các nội dung khác, kèm với tài liệu tham
“ Đất
cùng như
nhưng
Bác

… hàng
Bốn phía
tre Sở GD&ĐT nên quan tâm hơn về công tác chỉ đạo và đánh giá kết quả
nỡđề
ngủ
giảngĐêm
dạy xa
tíchnước
hợpđầu
mộttiên
số ai
vấn
vào các môn học (đặc biệt giáo dục kĩ năng
SóngHS).
vỗ dưới thân tàu đâu phải sóng
sống cho
quê
hương
Vậy có thể nói, dạy học môn lịch sử trong giai đoạn hiện nay cần hướng đến
Trờikiến
hômthức
nay cho
chẳng
xanh
màu
xứ sở
tích hợp
học
sinh,
trong

vả
của
Người
khi
bôn
ba
ở
nước
đồng nghiệp để tôi hoàn thiện hơn nữa về đề tài này.
ngoài tôi sử Tôi
dụngxinkiến
thức
môncảm
Văn,
chân
thành
ơn!

Địa lí , bằng việc trích dẫn đoạn thơ
sau
:
XÁC NHẬN CỦA THỦ
Thanh Hóa, ngày 10/06/2017
“…Có nhớ chăng gió rét thành Ba lê
TRƯỞNG
ĐƠNBác
VỊ chống lại cả
Một viên
gạch hồng
một

hội, để hoàn thiện phiếu học tập trong
1917 Nguyễn Tất Thành trở lại
vòng 7 phút .
Pháp


đưa ra ý kiến thảo luận và khẳng định.
1919 Hội nghị Vécxai Bản yêu
GV: Chốt kiến thức của nhóm 1,
sách của nhân dân An
thông qua các sự kiện, giáo viên nhấn
Nam
đòiLịch
cácsử
quyền
tự do,
Rèn luyện kĩ năng sống thông qua dạy – học tích hợp trong bộ
môn
ở trường
THPT
mạnh:
dân chủ, bình đẳng cho
- Năm 1917, ngoài kiến thức lịch sử
dân tộc Việt Nam.
để lí giải tại sao Bác lại quay trở về nước
Năm - Tháng 7 - 1920, Người
Pháp (nơi có khoa học - kỹ thuật phát
1920
đọc bản Sơ thảo lần thứ
TÀI LIỆU THAM

đun người
THPTbóc
7 “lộtXây
dựng bị
trường học thân
thiện học sinh tích cực”
hai
và người
theo con đường của Cách
của bóc
Bộ giáo
Đào
lột ” dục
giáovà
viên
cótạo.
thể sử dụng thêm
mạng tháng Mười Nga.
[3].
Mô
đun
THPT
35
dục
kĩ năng sống -cho
học12-1920,
sinh trung
câu thành ngữ “Biết người“Giáo
biết ta,
trăm

sảnsống
Việt Nam
mình
để
phát
huy,
biết
điểm
yếu
để
bảo
đầu học
tiên,cơlàsởmột
trong học
một số môn học và Hoạt động giáo dục ở Tiểu học, Trung
và Trung
vệ; biết ưu điểm của đối thủ để né tránh,
những người tham gia
phổ thông trên toàn quốc
biết yếu điểm của đối thủ để tấn công....
sáng THPT-Viện
lập Đảng Cộng
sản cứu
[6]. Kỷ yếu hội thảo Bạo lực học đường ở trường
nghiên
từ đó, có nhận định đúng đắn về đường
Pháp.
giáolốidục.
đối ngoại của Đảng ta hiện nay. Giúp
Năm

thị các
o6/CT-BCT
vềcủa
triển
khai cuộc vậntuyên
độngtruyền,
“Học tập
tích[9].
cựcChỉ
trước
tình huống
cuộc
tập và
hợplàm
lực theo
tấmsống
gương đạo đứcHồ Chí Minh”
lượng chống chủ nghĩa đế
- KhiTài
nhắc
tớiSGK
sự kiện:
[10].
liệu
lịch6/1919,
sử lớp GV
12 –cóNXBGD quốc.
thể[11].
nhấnNhững
mạnh giáo

giải
phóng
giai
cấp,
trung học phổ thông – Bộ GD&ĐT – năm 2012
bài cho báo Nhân đạo,
giải phóng loài người, mong muốn xây
đặc biệt biên soạn cuốn
dựng một xã hội tốt đẹp không còn
Bản án chế độ thực dân
[13]. Tham khảo một số tài liệu trên mạng internet
người bóc lột người, muốn vậy phải dựa
Pháp.
- Nguồn:
vào
chính http://dantri.com.vn
sức lực của mình. Qua đó
Năm -Tháng 6-1923, Nguyễn
nhằm giáo dục học sinh tinh thần tự
1923 Ái Quốc đi Liên Xô dự
- Nguồn:
http://vietnamnet.vn
1. tiến
giác,
tự thân
vận động,... ý chí cầu
Hội Nghị Quốc tế Nông
trong cuộc sống.
dân (10-1923),
- Với sự kiện : 7/1920, Nguyễn Ái

Hay:
Rèn“Xóm
luyện chợ
kĩ năng
sống
thông
Pa-Ri
cuối
ngõqua dạy – học tích hợp trong bộ môn Lịch sử ở trường THPT
Tưng bừng gác trọ đón bình minh
Mác lê nin đến từng trang sách đỏ
HOẠT ĐỘNG CỦA BÀI GIẢNG
Chân lí đâyMỘT
rồi lẽ SỐ
tử sinh”
(Trích Theo chân Bác – Tố Hữu)
Qua đó, giáo viên có thể sử dụng
thêm kiến thức về hiểu biết xã hội bằng
câu tục ngữ “có chí thì nên” để giáo
dục cho học sinh : người có ý chí phấn
đấu, có quyết tâm ...thì sẽ đạt được mục
đích của mình trong tương lai.
- Sự kiện 11/1924 – về tới Trung Quốc,
qua tìm hiểu tình hình thực tế, lựa chọn
thanh niên, Người tìm gặp nhóm “Tâm
tâm xã”- . Như vậy ngay từ đầu chuẩn bị
cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt
Nam – nhân tố quyết định thắng lợi của
cách mạng Việt Nam, Người rất chú trọng
đến lực lượng thanh niên, chăm lo đào tạo

Nam.
GV chốt ý: sử dụng kiến thức môn
văn để khắc sâu công lao của Người đã
tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho
cách mạng Việt Nam bằng những câu ca
dao sau:
“Cụ Hồ là vị cha già
Là sao Bắc đẩu, là vừng thái dương
16


Rèn luyện kĩ năng sống thông qua dạy – học tích hợp trong bộ môn Lịch sử ở trường THPT

17


Rèn luyện kĩ năng sống thông qua dạy – học tích hợp trong bộ môn Lịch sử ở trường THPT

MỤC LỤC
A. Mở đầu

Trang
1

I. Lí do chọn đề tài

1

II. Mục đích nghiên cứu, ý nghĩa khoa học và hiệu quả thực tiễn
của đề tài


B. NỘI DUNG

5

1. Cơ sở lí luận của sáng kiến

5

1.1.Cơ sở khoa học

5

1.2. Một số khái niệm cơ bản làm công cụ nghiên cứu

5

1.2.1. Kĩ năng sống

5

1.2.2.Tích hợp và dạy họp tích hợp

6

2. Thực trạng tình hình nghiên cứu

7

2.1.Thuận lợi

18


Rèn luyện kĩ năng sống thông qua dạy – học tích hợp trong bộ môn Lịch sử ở trường THPT

Một số từ, ngữ viết tắt trong SKKN
Bộ GD&ĐT

Bộ giáo dục và đào tạo

KNS

Kĩ năng sống

HS

Học sinh

THPT

Trung học phổ thông

SKKN

Sáng kiến kinh nghiệm

SGK

Sách giáo khoa