BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG

NGUYỄN TẤT THẮNG

PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG
TÁI HÒA NHẬP CỘNG ĐỒNG ĐỐI VỚI NGƯỜI CHẤP HÀNH
XONG ÁN PHẠT TÙ TẠI THÀNH PHỐ VINH, TỈNH NGHỆ AN

LUẬN VĂN THẠC SĨ

KHÁNH HÒA - 2017


BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG

NGUYỄN TẤT THẮNG

PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG
TÁI HÒA NHẬP CỘNG ĐỒNG ĐỐI VỚI NGƯỜI CHẤP HÀNH
XONG ÁN PHẠT TÙ TẠI THÀNH PHỐ VINH, TỈNH NGHỆ AN
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Ngành:

Kinh tế phát triển

Mã số:

60310105


Nha Trang, tháng 3 năm 2017
Tác giả luận văn

Nguyễn Tất Thắng

iii


LỜI CẢM ƠN
Là một học viên cao học lớp Cao học Kinh tế phát triển khóa 1 Nghệ An, thuộc
chương trình đào tạo Thạc sỹ ngành Kinh tế phát triển do Khoa Đào tạo Sau Đại học Trường Đại học Nha Trang tổ chức, trong suốt thời gian khóa học (2014 - 2016) tôi đã
được các giảng viên truyền đạt một lượng lớn kiến thức cả lý thuyết, thực tế và các kỹ
năng về lĩnh vực kinh tế phát triển, phục vụ rất hữu ích cho quá trình công tác của tôi
hiện nay cũng như sau này.
Tôi xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất đến các thầy cô giáo đã
giúp đỡ và hướng dẫn tôi trong thời gian học tập tại Trường, đặc biệt là giáo viên
hướng dẫn TS. Phạm Hồng Mạnh đã trực tiếp hướng dẫn, góp ý và giúp đỡ tôi hoàn
thành bản Luận văn của mình.
Tôi xin được cảm ơn Công an tỉnh Nghệ An, công an phường Quang Trungthành phố Vinh, các bạn đồng nghiệp đã nhiệt tình cung cấp số liệu, tài liệu cho tôi
trong quá trình hoàn thành luận văn.
Cuối cùng, xin được bày tỏ lời cảm ơn đến toàn thể anh, chị em học viên lớp
cao học KTPTNA1 đã chia sẽ ý kiến, đóng góp cho bản luận văn của tôi.
Bản luận văn này có thể còn chưa được hoàn thiện do hạn chế về thời gian,
trình độ và phương thức tiếp cận, thực hiện, rất mong nhận được những đóng góp ý
kiến của các thầy cô, của các anh chị và các bạn, để giúp tôi hoàn thiện hơn nữa đề tài
nghiên cứu của mình.
Xin chân thành cảm ơn!
Nghệ An, tháng 3 năm 2017
Tác giả luận văn


v


CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ MỒ HÌNH NGHIÊN CỨU............................ 7
2.1. Một số khái niệm và định nghĩa ............................................................................ 7
2.1.1. Khái niệm bản án ............................................................................................... 7
2.1.2. Khái niệm hình phạt........................................................................................... 7
2.1.3. Chấp hành, thi hành án....................................................................................... 8
2.1.4. Người chấp hành xong án phạt tù ....................................................................... 8
2.1.5. Cộng đồng ......................................................................................................... 9
2.1.6. Tái hòa nhập cộng đồng ................................................................................... 10
2.2. Đặc điểm của đối tượng đã chấp hành xong án (đối tượng được tha tù ).............. 11
2.2.1. Đặc điểm chung ............................................................................................... 11
2.2.2. Đặc điểm về tâm lý .......................................................................................... 11
2.2.3. Đặc điểm về nhân cách .................................................................................... 13
2.2.4. Đặc điểm về hành vi......................................................................................... 17
2.3. Các nhân tố ảnh hưởng, khả năng tái hòa nhập cộng đồng của người chấp hành
xong án phạt tù .......................................................................................................... 18
2.3.1. Các nhân tố khách quan ................................................................................... 18
2.3.2. Các nhân tố chủ quan ....................................................................................... 19
2.4. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn ............................ 19
2.4.1. Các nghiên cứu trong nước .............................................................................. 19
2.4.2. Công trình nghiên cứu nước ngoài ................................................................... 21
2.4.3 Đánh giá về các nghiên cứu liên quan ............................................................... 21
2.5. Khung phân tích của nghiên cứu ......................................................................... 22
Tóm tắt chương 2:...................................................................................................... 23
CHƯƠNG 3. KHÁI QUÁT ĐỊA BÀN PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............ 24
3.1. Khái quát về địa bàn nghiên cứu ......................................................................... 24
3.1.1. Vị trí địa lý....................................................................................................... 24
vi

4.4. Kết quả phân tích mô hình hồi qui về các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tái hòa
nhập cộng đồng của phạm nhân được tha tù tại Thành phố Vinh................................ 59
4.4.1. Kiểm định tương quan từng phần của các hệ số hồi quy ................................... 59
4.4.2. Phân tích các kiểm định ................................................................................... 60
4.4.3. Kiểm định mức độ phù hợp của mô hình.......................................................... 61
4.5. Bàn luận kết quả nghiên cứu ............................................................................... 62
4.6. Đánh giá chung về khả năng tái hòa nhập cồng đồng của phạm nhân được tha tù66
4.6.1. Về nguyên nhân và điều kiện chủ quan của đối tượng ...................................... 66
4.6.2. Những nguyên nhân, điều kiện khách quan ...................................................... 68
Tóm tắt chương 4:...................................................................................................... 75
CHƯƠNG 5. KẾT LUẬN, MỘT SỐ GỢI Ý CHÍNH SÁCH VÀ HẠN CHẾ CỦA
NGHIÊN CỨU ......................................................................................................... 76
5.1. Kết luận .............................................................................................................. 76
5.2. Các khuyến nghị và gợi ý chính sách trong việc hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng của
người được tha tù tại Tp Vinh, tỉnh Nghệ An. ............................................................ 77
5.2.1. Tạo môi trường thuận lợi để phạm nhân được tha tù tái hòa nhập cồng đồng...... 77
5.2.2. Các biện pháp liên quan đến quản lý, giáo dục phạm nhân được tha tù............. 79
5.2.3. Nhóm giải pháp hỗ trợ, giúp đỡ phạm nhân trong quá trình cải tạo................... 81
5.2.4. Công tác đào tạo, hướng nghiệp cho phạm nhân .............................................. 84
5.2.5. Hỗ trợ, giúp đỡ phạm nhân được tha tù về vốn, khoa học kỹ thuật để sản xuất...... 86
5.2.6. Thực hiện nghiêm các quy định về xóa án tích ................................................. 86
5.2.7. Các chính sách cá biệt với phạm nhân có hoàn cảnh đặc biệt ........................... 86
5.3. Hạn chế của nghiên cứu ...................................................................................... 86
Tóm tắt chương 5....................................................................................................... 87
TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................................................... 88
PHỤ LỤC

viii



Bảng 4.7: Điều kiện kinh tế của các đối tượng được tha tù........................................42
Bảng 4.8: Tình trạng việc làm của các đối tượng được tha tù .....................................42
Bảng 4.9: Cơ cấu được tha tù trên địa bàn tỉnh Thành phố Vinh theo kết cấu gia đình.......43
Bảng 4.10: Về đặc điểm sinh sống của đối tượng được tha tù ...................................44
Bảng 4.11: Cơ cấu được tha tù trên địa bàn tỉnh Nghệ An theo tội danh ....................44
Bảng 4.12: Tình trạng tiến bộ của phạm nhân được tha..............................................45
Bảng 4.13: Các tội danh tái phạm chủ yếu .................................................................46
Bảng 4.14: So sánh số phạm nhân được tha tiến bộ so với số dân số địa phương .......48
Bảng 4.15: Cơ cấu được tha tù tiến bộ theo độ tuổi....................................................49
Bảng 4.16: Cơ cấu đối tượng tiến bộ trong độ tuổi từ 18-55.......................................50
Bảng 4.17: Tỷ lệ đối tượng được tha tù tiến bộ theo giới tính.....................................51
Bảng 4.18: Phân loại các đối tượng được tha tù có tiến bộ theo trình độ văn hóa .......51
Bảng 4.19: Hoàn cảnh gia đình của phạm nhân tiến bộ ..............................................52
Bảng 4.20: So sánh về điều kiện kinh tế giữa các đối tượng tiến bộ/ tổng số được tha tù ..53
Bảng 4.21: So sánh về đặc điểm việc làm giữa các đối tượng tiến bộ/ tổng số được tha tù....... 53
Bảng 4.22: Nghề nghiệp của phạm nhân được tha tù khi ra trở lại cộng đồng ............54
Bảng 4.23: Tỷ lệ tiến bộ của phạm nhân được tha tù theo loại hình tội phạm .............55
Bảng 4.24: Các tội danh tái phạm của phạm nhân được tha tù....................................57
Bảng 4.25: Bảng giá trị các biến trong mô hình hồi quy nhị phân (Binary Logistic).......59
Bảng 4.26: Kết quả ước lượng mô hình hồi qui Binary logictics ...............................61
Bảng 4.27: Phân loại dự báo (Classification Table)...................................................62
Bảng 4.28: Kiểm định Omnibus đối với các hệ số của mô hình.................................62
Bảng 4.29: Bảng tổng hợp kết quả ước lượng của mô hình .......................................65
x


DANH MỤC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ
Hình 2.1: Khung phân tích của nghiên cứu ................................................................22
Sơ đồ 3.1: Qui trình nghiên cứu .................................................................................27


(nhóm từ 17-34 tuổi chiếm 75.79% ). Về giới tính, số lượng được tha tù trên địa bàn
tỉnh Nghệ An, chủ yếu là nam giới chiếm 87.59%, số đối tượng là nữ giới chiếm
12.41%. Trong đó, nam giới chiếm đại đa số các tội phạm: trộm cắp, cướp giật, gây rối
trật tự, tội phạm liên quan đến ma túy, … còn nữ giới chủ yếu phạm các tội danh như:
lừa đảo, móc túi,...
xii


Trình độ văn hóa trung học cơ sở (cấp I và II) chiếm tỷ lệ phạm tội lớn 1968 đối
tượng (chiếm 78%). Về điều kiện kinh tế, điều kiện kinh tế của các được tha tù chủ
yếu là tạm đủ 1539 đối tượng (61.00%). Những đối tượng có điều kiện kinh tế khó
khăn vẫn rất lớn 779 đối tượng (30.88%). Những đối tượng có điều kiện kinh tế khá
trở lên rất ít 205 đối tượng (8.13%).
Về việc tình trạng việc làm của các đối tượng tha tù, kết quả phân tích cho thấy
số lượng được tha tù trả về địa phương đã chưa có việc làm (hoặc có việc làm nhưng
chưa ổn định) là 1656 đối tượng(chiếm 58.8%). Số đối tượng chưa có việc làm là 861
đối tượng (chiếm 31.13%),
Về hoàn cảnh gia đình của các được tha tù , tỉ lệ người được tha tù còn cả cha mẹ
chiếm 42.2%, chỉ còn cha hoặc mẹ chiếm 32% và khuyết cả cha và mẹ là 19.7% và số
còn lại không thống kê được.
Kết quả phân tích cho thấy, những yếu tố ảnh hưởng và có ý nghĩa thống kê đến
khả năng sẽ làm tăng khẳ năng tái hòa nhập cộng đồng của người được tha tù tại thành
phố Vinh, tỉnh Nghệ An, bao gồm: Tuổi của người được tha tù (Tuoi), trình độ học
vấn của người được tha tù (Hocvan), điều kiện kinh tế của người được tha tù (ĐKKte),
tình trạng việc làm của người được tha tù (TTVieclam), kỹ năng nghề nghiệp của
người được tha tù (Kynang), sự giúp đỡ từ gia đình (Gđình), sự giúp đỡ từ các tổ chức
đoàn thể (Đthe), sự giúp đỡ từ chính quyền địa phương (CT) và ảnh hưởng của bạn tù
(Btu). Trong đó, ảnh hưởng của bạn tù có tác động ngược chiều lớn nhất và tuổi của
người được tha tù có tác động thấp nhất. Mức độ giải thích của mô hình là 74.7%.
Từ khóa: Tái hòa nhập, cộng đồng, chấp hành án phạt tù

vấn đề tái hòa nhập cộng đồng đối với những người được tha tù, nên trong những năm
gần đây ngành công an của Thành phố Vinh đã có nhiều nỗ lực trong việc lập hồ sơ,
quản lý, giám sát và hỗ trợ giáo dục đối tượng được tha tù trở về địa phương giúp họ
có thể tái hòa nhập với cộng đồng sau một thời gian dài cải tạo. Điều này không những
góp phần tạo điều kiện cho những người lầm lỗi có cơ hội hoàn lương, có việc làm và
thu nhập ổn định mà còn đảm bảo ổn định tình hình an ninh trật tự trên địa bàn.
1


Tuy nhiên, trong số những đối tượng được tha tù, có nhiều đối tượng khi ra tù
không thể tái hòa nhập cộng đồng, nhiều người tiếp tục tái phạm gây ra nhiều hệ lụy
cho bản thân và gia đình họ…Do vậy, vấn đề đặt ra hiện nay là làm sao có thể giúp
những người đã thực hiện xong án phạt tù có khả năng hòa nhập cộng đồng khi trở về
địa phương vẫn là những trăn trở không chỉ của ngành công an và cả các cấp, các
ngành của thành phố Vinh.
Trong thời gian qua, vấn đề khả năng tái hòa nhập cộng đồng của người được tha
tù đã được quan tâm nghiên cứu với những khía cạnh và phạm vi khác nhau, từ khía
cạnh lý thuyết và thực tiễn, như: Hoàng Thị Bích Ngọc (2006) đã nghiên cứu về nâng
cao tri thức pháp luật: một nội dung quan trọng của giáo dục pháp luật trong phòng
ngừa tội phạm”; tác giả Phan Xuân Sơn (2008) với công trình nghiên cứu về hoàn
thiện môi trường trại giam, nghiên cứu của tác giả Phạm Thị Việt (2016) về tái hoà
nhập xã hội đối với người chưa thành niên phạm tội mãn hạn tù theo pháp luật thi hành
án hình sự Việt Nam (trên cơ sở thực tiễn địa bàn tỉnh Hà Giang), vv ..
Các nghiên cứu trên đã hình thành cơ sở khoa học và phương pháp luận trong
việc nghiên cứu về vấn đề tội phạm học nói chung, khả năng tái hòa nhập cộng đồng
của người đã từng bị phạm tội và chấp hành xong án phạt tù. Tuy vậy, các nghiên cứu
trên mới chỉ dừng lại ở khía cạnh đánh giá diễn biến tâm tý tội phạm, số khác sử dụng
phương pháp thống kê để phân tích. Việc nghiên cứu một cách đầy đủ, cụ thể về khả
năng tái hòa nhập cộng đồng của người đã thực hiện xong án phạt tù địa bàn thành phố
chưa được xem xét đánh giá một cách toàn diện.

(2) Ảnh hưởng của những nhân tố đó đến khả năng tái hòa nhập cộng đồng của người
chấp hành xong án phạt tù trên địa bàn Thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An?
(3) Các giải pháp, chính sách nào để nâng cao khả năng tái hòa nhập cộng đồng đối
với người chấp hành xong án phạt tù trên địa bàn Thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An?
1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên
1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là vấn đề tái hòa nhập cộng đồng các vấn đề liên
quan đến khả năng tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù tại
Thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An
Đối tượng khảo sát: Là những người đã chấp hành xong án phạt tù trên địa bàn
Thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An.
3


1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
1.4.3. Về không gian
Nghiên cứu được thực hiện cho người chấp hành xong án phạt tù tại các xã,
phường thuộc địa bàn Thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An.
1.4.4. Phạm vi nghiên cứu về thời gian
Số liệu nghiên cứu được thu thập từ dữ liệu quản lý phạm nhân được tha tù giai
đoạn 2010 đến 2015. Bên cạnh đó, nghiên cứu còn sử dụng số liệu điều tra về tình
hình tái hòa nhập cộng đồng của phạm nhân được tha tù trong năm 2016 của Công An
Thành Phố Vinh.
1.5. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng các phương pháp sau để phân tích:
 Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu: Từ nguồn số liệu thu thập được,
tiến hành phân tích định tính các vấn đề liên quan đến khả năng tái hòa nhập cộng
đồng của các được tha tù , những yếu tố thuận lợi và cản trở trong việc các được tha tù
tái hòa nhập cộng đồng
 Phương pháp thống kê mô tả: Vận dụng phương pháp này để mô tả tình hình

thức khoa học trong việc giải quyết vấn đề thực tiễn của cơ quan mà tác giả công tác.
1.7. Bố cục của luận văn
Với mục tiêu nghiên cứu nói trên, ngoài trích yếu, mục lục, tài liệu tham khảo,
kết cấu của đề tài bao gồm các nội dung chủ yếu sau đây:
Chương 1. Giới thiêu.
Nội dung của chương sẽ giới thiệu tổng quan về luận văn, từ cơ sở hình thành đề
tài, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu…
Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu
Trong chương 2 luận văn trình bày cơ sở lý thuyết về tội phạm, tâm lý tội phạm
học; vấn đề hòa nhập cộng đồng và những nhân tố có thể ảnh hưởng đến khả năng hòa
nhập cộng đồng của người chấp hành xong án phạt tù. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng
đã tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn, để xây dựng
khung phân tích, mô hình nghiên cứu các giả thuyết nghiên cứu.
Chương 3. Khái quát về địa bàn và phương pháp nghiên cứu
Trong chương 3, luận văn sẽ khái quát về địa bàn nghiên cứu, từ vị trí địa lý, điều
kiện tự nhiên và đặc điểm kinh tế xã hội của Thành Phố Vinh. Bên cạnh đó, luận văn sẽ
5


đề cập đến qui trình và phương pháp tiếp cận nghiên cứu của đề tài. Ngoài ra, cơ sở
khoa học của việc chọn mẫu, nội dung của phiếu điều tra, các mô hình kinh tế lượng
cũng như các phương pháp phân tích xử lý dữ liệu thống kê cũng được trình bày trong
nội dung của chương này.
Chương 4. Kết qủa nghiên cứu và thảo luận
Trong chương 4, luận văn sẽ trình bày về thực trạng vấn đề hòa nhập cộng động
của những người đã chấp hành xong án phạt tù tại tỉnh Nghệ An và Thành phố Vinh;
mô tả đặc điểm của mẫu nghiên cứu, phân tích những nhân tố ảnh hưởng đến khả năng
tái hòa nhập cộng đồng của người chấp hành xong án phạt tù tại thành phố Vinh, tỉnh
Nghệ An.
Chương 5. Kết luận và các khuyến nghị chính sách

Khoa học Pháp lý, 2006, tr.24)
Bản án hình sự: Quyết định của tòa án thừa nhận bị cáo là người có tội hoặc
không có tội, và người có tội phải chịu hình phạt hoặc được miễn hình phạt. (Quốc Hội
(2015),.
2.1.2. Khái niệm hình phạt
Theo điều 28 chương V (Quốc Hội, 2015), Hình phạt có hai loại là hình phạt
chính và hình phạt bổ sung
- Các hình thức phạt tù có thời hạn đến tù chung thân được xếp vào hình phạt chính.
 Theo điều 33 chương V quy đinh “Tù có thời hạn là việc buộc người bị kết án
phải chấp hành hình phạt tại trại giam trong một thời hạn nhất định. Tù có thời hạn đối
với người phạm một tội có mức tối thiểu là ba tháng, mức tối đa là hai mươi năm. Thời
gian tạm giữ, tạm giam được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù, cứ một ngày tạm
giữ, tạm giam bằng một ngày tù” (Quốc Hội, 2015).
7


 Điều 34, chương V 9, quy đinh “Tù chung thân là hình phạt tù không thời hạn
được áp dụng đối với người phạm tội đặc biệt nghiêm trọng, nhưng chưa đến mức bị xử
phạt tử hình.Không áp dụng tù chung thân đối với người chưa thành niên phạm tội.”
(Quốc Hội, 2015).
Theo điều 26 chương V, Hình phạt là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của
Nhà nước nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích của người phạm tội. Hình phạt
được quy định trong Bộ luật hình sự và do Toà án quyết định (Quốc Hội, 2015).
Trong đó, hình phạt tù -có thời hạn đến chung thân (nằm trong hình phạt chính
thức) áp dụng đối vời người có hành vi phạm tội bị do Tòa án nhân dân quyết định.
2.1.3. Chấp hành, thi hành án
Chấp hành, Thi hành án phạt tù: là việc cơ quan, người có thẩm quyền theo quy
định của Luật Số: 53/2010/QH12, ngày 17 tháng 06 năm 2010 về việc Thi hành án
hình sự-buộc phạm nhân phải chịu sự quản lý giam giữ, giáo dục, cải tạo để họ trở
thành người có ích cho xã hội.

Cộng đồng là một nhóm người sống trong một khu vực địa lý nhất định, là một
nhóm người có chung những đặc điểm sắc tộc, tôn giáo.
Cộng đồng là một nhóm xã hội của các cơ thể sống chung trong cùng một môi
trường thường là có cùng các mối quan tâm chung. Trong cộng đồng người đó là kế
hoạch, niềm tin, các mối ưu tiên, nhu cầu, nguy cơ và một số điều kiện khác có thể có
và cùng ảnh hưởng đến đặc trưng và sự thống nhất của các thành viên trong cộng
đồng. Theo Fichter (2006) cộng đồng bao gồm 4 yếu tố sau:
 Tương quan cá nhân mật thiết với nhau, mặt đối mặt, thẳng thắn chân tình,
trên cơ sở các nhóm nhỏ kiểm soát các mối quan hệ cá nhân;
 Có sự liên hệ chặt chẽ với nhau về tình cảm, cảm xúc khi cá nhân thực hiện
được các công việc hoặc nhiệm vụ cụ thể;
 Có sự hiến dâng về mặt tinh thần hoặc dấn thân thực hiện các giá trị xã hội
được cả xã hội ngưỡng mộ;
 Có ý thức đoàn kết tập thể. Cộng đồng được hình thành trên cơ sở các mối
liên hệ giữa cá nhân và tập thể dựa trên cơ sở tình cảm là chủ yếu; ngoài ra còn có các
mối liên hệ tình cảm khác. Cộng đồng có sự liên kết cố kết nội tại không phải do các
quy tắc rõ ràng thành văn, mà do các quan hệ sâu hơn, được coi như kà một hằng số
văn hóa.
Theo từ điển tiếng Việt, “cộng đồng là tập hợp những người sống thành một xã hội
có những đặc điểm giống nhau” (Viện Hàn Lâm Khoa học xã hội Việt Nam, 2013).
9


2.1.6. Tái hòa nhập cộng đồng
Hiện nay, chưa có một văn bản hoặc tài liệu nào nói về nội dung phạm nhân được
tha tái hòa nhập cộng đồng. Do đó, dẫn đến nhiều cách hiêu khác nhau.
Nhiều quan điểm cho rằng “ Tái hòa nhập cộng đồng” là “ Tái hoàn lương”, trở
lại đời sống bình thường mà những người vi phạm, người lầm lỗi đã mất đi. Có luồng
ý kiến cho rằng “tái hòa nhập cộng đồng” chỉ đơn giản là biện pháp quản lý của cộng
đồng đối với người lầm lỗi. Nhưng nhiều quan điểm thì thống nhất cho rằng, “ tái hòa

2.2. Đặc điểm của đối tượng đã chấp hành xong án (đối tượng được tha tù )
2.2.1. Đặc điểm chung
Nghiên cứu gần đây chỉ ra, những tù nhân tin rằng họ tốt bụng, hào phóng và có
đạo đức hơn nhiều người ở phía ngoài song sắt. Dù đang phải chịu án phạt cho những
lỗi lầm như trộm cắp, bạo lực, thậm chí giết người nhưng các tù nhân tin rằng, mình
tốt bụng, hào phóng và có đạo đức hơn nhiều người ở phía ngoài song sắt. Đây là kết
quả nghiên cứu mới của các nhà khoa học thuộc ĐH Southampton (Anh). Các nhà tâm
lý học thuộc ĐH Southampton cho rằng, hầu hết mọi người luôn tự đánh giá mình có
một vài đặc điểm nổi trội hơn người khác. Với những tù nhân, họ thường tự nâng cao
bản thân bằng cách so sánh, xem xét và kết luận mình tốt bụng, "đại trượng phu" hơn
những người đồng cảnh ngộ khác.
Tuy nhiên, những tù nhân này tự nâng cao bản thân nhưng lãng quên sự thua kém
của mình với cộng đồng, đó là đang phải chịu phạt trước những hành vi vi phạm pháp
luật. Kết quả chỉ ra, những người tham gia đánh giá mình vượt trội hơn so với các tù
nhân khác trên mọi mặt. Và đáng ngạc nhiên hơn, họ cho rằng, mình tốt và đáng tin
hơn cả những người ở ngoài xã hội, phía bên kia song sắt nhà tù.
Tuy vậy, chúng ta cũng nên khuyến khích, hỗ trợ những người không may phạm
phải sai lầm có cơ hội bước qua rào cản xã hội, tái hòa nhập cộng đồng thành công,
giảm khả năng tái phạm trong tương lai.
2.2.2. Đặc điểm về tâm lý
2.2.2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến tâm lý phạm nhân
Có rất nhiều yếu tố với các mức độ khác nhau ảnh hưởng đến tâm lý người chấp
hành án trong thời gian chấp hành án tại tù, song cụ thể là yếu tố nào và vai trò của
chúng ra sao vẫn là đề tài gây tranh cãi.
- Xundurov chỉ ra rằng các yếu tố như trình độ học vấn, tiền án, tiền sự đặc biệt
là hoàn cảnh gia đình của phạm nhân. Trong nghiên cứu của mình ông chỉ ra rằng
nhóm đã lập gia đình ít vi phạm nội quy, quy chế trạm giam hơn nhiều so với nhóm
các phạm nhân còn độc thân hoặc đã ly hôn. Từ đây ông đi đến kêt luận về vai trò của
gia đình như yếu tố kìm hãm phạm nhân trước hành vi vi phạm nội quy trạm giam Chu
Văn Đức, 2007).

cho công tác giáo dục, tái hòa nhập cộng đồng. Các tác động giáo dục đến phạm nhân
trong trạng thái bi quan, tuyệt vọng khó đạt kết quả mong muốn. Ở một số người,
trạng thái này có thể dẫn đến hành động liều lĩnh, túng quẫn.
Các trạng thái tâm lý nêu trên là những trạng thái tiêu cực, có thể xuất hiện tại bất
kỳ thời điểm nào của quá trình tái hòa nhập cộng đồng, tuy nhiên ở giai đoạn đầu của
12