 GIÁO ÁN NGỮ VĂN KHỐI 9 
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------BÀI 23
MÙA XUÂN NHO NHỎ
THANH HẢI
..................................................

I/ Mục tiêu cần đạt:
1. Kiến thức: Giúp HS cảm nhận được những cảm xúc của tác giả trước mùa xuân của thiên nhiên,
đất nước và khát vọng đẹp đẽ muốn làm một mùa xuân nho nhỏ dâng hiến cho cuộc đời. Từ đó mở ra
những suy nghĩ về ý nghĩa, giá trị của cuộc sống của mỗi cá nhân là sống có ích, có cống hiến cho
cuộc đời chung.
2. Kĩ năng: Rèn luyện kỹ năng cảm thụ phân tích hình ảnh thơ trong mạch vận động của nhà thơ
3. Thái độ: Rèn luyện kỹ năng cảm thụ phân tích hình ảnh thơ trong mạch vận động của nhà thơ
II/ Chuẩn bị:
1. GV:
+ Phương pháp: Phương pháp phân tích tổng hợp, liên hệ thực tế, vấn đáp, giảng bình....
Hướng dẫn học sinh khai thác văn bản theo đặc điểm của một thể loại văn bản nghị luận.
+ Bảng phụ, tư liệu, chân dung tác giả Thanh Hải. Bài hát phổ nhạc từ bài thơ.
2. HS: Đọc, nghiên cứu văn bản. sưu tầm hát được nội dung bài hát được phổ nhạc.
III/Tiến trình lên lớp
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS ND GHI
1.Ổn định: Kiểm tra sĩ số.
2. Kiểm tra bài cũ:
- Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ”Con cò”.
Em thích câu thơ nào nhất? Vì sao?
3. Bài mới:
* HĐ 1: HD tìm hiểu tác giả, tác phẩm.
- Hỏi: Bài thơ được viết theo thể thơ nào? Xác

mùa xuân.
- Biểu cảm + Miêu tả
I/ Đọc – chú
thích văn bản:
1. Tác giả:
- Thanh Hải
(1930 – 1980)
tên thật là Phạm
Bá Ngoản, quê ở
huyện Phong
Điền, Thừa
Thiên- Huế.
2. Tác phẩm:
Sáng tác 11 –
1980, không bao
lâu nhà thơ qua
đời.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Trường THCS Phú Mỹ  1  GV:…

TUẦN : 25
TIẾT: 116
Ngày soạn: 13/ 02/2009
Ngày dạy: 17/02/2009
 GIÁO ÁN NGỮ VĂN KHỐI 9 
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
mạch cảm nghĩ, cụ thể:
+ Cảm nghĩ về mùa xuân thiên nhiên và đất
nước.

đọng lại trong hình ảnh lộc non, và theo chân
con người, mùa xuân đi đến mọi nơi trên đất
nước.
Hỏi: Và “Tất cả như hối hả, tất cả như xôn xao”
Từ đó cho thấy sức sống, mùa xuân đã diễn ra
+ 2 đoạn:
- Đ 1: 3 khổ thơ đầu-
- Đ 2: 3 khổ thơ cuố
- HS đọc.
HS xác định, nêu
+ Dòng sông xanh, Bông hoa tím
biếc
+Tiếng chim chiền chiện hót
vang trời
+ Chỉ vài nét phác hoạ nhưng vẽ
ra được cả 1 không gian cao rộng
(dòng sông, mặt đất, bầu trời bao
la), màu sắc tươi thắm của mùa
xuân (sông xanh, hoa tím- màu
tím đặc trưng của xứ Huế), và cả
âm thanh vang vọng tươi vui của
chim chiền chiện (hót vang trời)
+ Người cầm súng- lộc giắt đầy
trên lưng.
+ Người ra đồng- lộc trãi dài
nương mạ.
⇒ 2 lực lượng chiến đấu (bảo
vệ) và lao động( xây dựng) đất
nước.
+ Dùng nhiều điệp từ, từ láy

lòng của nhà thơ đối với đất nước như thế nào?
- Gọi HS đọc 3 khổ thơ cuối.
- Giáo viên: Từ cảm xúc về mùa xuân của thiên
nhiên, đất nước, mạch thơ chuyển một cách tự
nhiên sang bày tỏ những suy ngẫm và tâm niệm
trước mùa xuân .
Hỏi: Qua lời thơ, em thấy nhà thơ đã tâm niệm
điều gì? Thể hiện bằng lời thơ nào?
Hỏi: Điệp từ, điệp ngữ nào đã được sử dụng ở
khổ thơ này? Có tác dụng gì?
Hỏi: Em có suy nghĩ gì về điều tâm niệm, ước
muốn của nhà thơ?
- GV liên hệ mở rộng thơ Tố hữu trong bài “Một
khúc ca xuân” đã viết:
“Nếu là con chim, chiếc lá
Thì con chim phải hót, chiếc lá phải xanh.
Lẽ nào vay mà không có trả
Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình?”
- Diễn giảng: So với Tố Hữu, cách nói của
Thanh Hải tha thiết, nhỏ nhẹ như 1 điều thành
tâm, đầy suy tư và xúc cảm:
“Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc”
Hỏi: Kết thúc bài thơ là: “ Mùa xuân ta xin hát -
- Câu Nam ai, Nam Bình..”, Nam ai Nam Bình là
những điệu ca Huế nổi tiếng, là di sản âm nhạc
truyền thống của dân tộc. Khi con người muốn
hát “câu Nam ai Nam Bình” của xứ Huế thì em

+ Thể thơ 5 chữ, gần gũi với dân
ca, nhiều hình ảnh đẹp…
- Dựa vào ghi nhớ trả lời
2. Suy ngẫm và
ước nguyện của
nhà thơ trước
mùa xuân đất
nước:
+ Muốn làm con
chim hót; làm
cành hoa; làm
nốt nhạc.
- Ước nguyện
khiêm tốn, giản
dị
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Trường THCS Phú Mỹ  3  GV:…

 GIÁO ÁN NGỮ VĂN KHỐI 9 
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
- Hỏi: Ghi nhớ SGK cho em hiểu gì về nội dung
bài thơ?
- Gọi HS đọc ghi nhớ
4. Củng cố:
Hỏi: Bài thơ là nguyện ước cống hiến của con
người, em nghĩ gì về cách sống đó?
- Liên hệ giáo dục: Cuộc sống của mỗi người đều
nằm trong cuộc sống chung của mọi người.
Muốn cho cuộc sống ấy tốt đẹp thì mỗi người

2. Kĩ năng: Đọc – hiểu thơ trữ tình, phân tích các hình ảnh ẩn dụ, giọng điệu trong thơ.
3. Thái độ: Lòng tự hào, kính yêu và biết ơn bác - vị cha già của dân tộc.
II/ Chuẩn bị:
1. GV:
+ Phương pháp: Phân tích chiều sâu tâm trạng.
+ Bảng phụ, tư liệu, bài hát, tranh ảnh về lăng HCT, chân dung tác giả.
2. HS: Đọc, nghiên cứu văn bản.
III/Tiến trình lên lớp
HĐ CỦA GV HĐ CỦA HS ND GHI
1.Ổn định: Kiểm tra sĩ số.
2. Kiểm tra bài cũ:
- Báo cáo sĩ số
+ Mùa xuân nho nhỏ là một
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Trường THCS Phú Mỹ  4  GV:…

TUẦN : 25
TIẾT: 117
Ngày soạn: 15/ 02/2009
Ngày dạy: 19/02/2009
 GIÁO ÁN NGỮ VĂN KHỐI 9 
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
- Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ”Mùa xuân
nho nhỏ”của Thanh Hải.
- Em hiểu thế nào về nhan đề bài thơ? Nêu chủ
đề bài thơ?
3. Bài mới:
Đề tài về Bác đã trở thành phổ biến trong thơ ca
hiện đại: Tố Hữu với bài Bác ơi; Minh Huệ với

lăng Bác?
sáng tạo độc đáo của Thanh
Hải. Nhà thơ nguyện làm 1 mùa
xuân, nghĩa là sống đẹp, sống
với tất cả sức sống tươi trẻ của
mình nhưng rất khiêm nhường,
là một mùa xuân nhỏ góp vào
mùa xuân lớn của đất nước, của
cuộc đời chung.
- Đọc văn bản
- Học sinh nêu dựa vào chú thích
SGK.
+ Miêu tả lăng Bác để từ đó diễn
tả xúc động của lòng người khi
vào lăng viếng Bác.
+ Kết hợp miêu tả với biểu cảm.
Biểu cảm là phương thức chính.
Học sinh thảo luận, trả lời:
+ Cảm xúc trước lăng Bác.
+ Cảm xúc trong lăng Bác.
+ Cảm xúc khi rời lăng Bác.
+ 2 khổ thơ đầu.
+ Khổ thơ thứ 3.
+ Khổ thơ thứ 4.
- Đọc
- Học sinh thảo luận, trả lời:
+ Câu đầu gọn như 1 thông báo
nhưng gợi ra tâm trạng xúc động
của 1 người từ chiến trường
miền Nam sau bao năm mong

3) Theo dõi khổ thơ 2:
Hỏi: Có tới 2 hình ảnh mặt trời, hãy phân tích sự
khác nhau giữa 2 hình ảnh đó? Những biện pháp
nào được sử dụng? Tác dụng của chúng?
Hỏi: Cách so sánh ẩn dụ này nói lên tình cảm gì
của nhà thơ đối với Bác?
Hỏi: Hình ảnh tiếp theo là hình ảnh gì? Có ý
nghĩa như thế nào?
- Gọi Học sinh đọc khổ thơ 3.
Hỏi: Hình ảnh Bác nằm trong lăng được nhà thơ
cảm nhận như thế nào?
Hỏi: Có thể có vầng trăng thật trong lăng không?
nhưng vì sao con người vẫn hình dung giấc ngủ
của Bác giữa 1 vầng trăng sáng dịu hiền? Điều
đó có ý nghĩa gì?
Hỏi: Trong lời thơ tiếp theo xuất hiện 1 hình ảnh
ẩn dụ. Đó là hình ảnh nào?
Hỏi: Ý nghĩa ẩn dụ của hình ảnh này là gì?
- Gọi Học sinh đọc khổ thơ cuối
của sức sống bền bỉ, kiên cường
không chịu khuất phục.
+ Hình ảnh cây tre cuối bài mang
nét nghĩa: Cây tre trung hiếu.
- HS tìm, phát hiện, phân tích,
phát biểu:
+ Mặt trời qua lăng là mặt trời
thật.
+ Mặt trời trong lăng là hình ảnh
ẩn dụ: So sánh Bác như mặt trời.
Con người Bác với những biểu

+ Cuộc đời bất tử của Bác được
so sánh ngầm với trời xanh là
mãi mãi. Người đã hoá thành
thiên nhiên, đất nước. Dù đã tin
như thế nhưng tác giả vẫn thấy
đau nhói trong tim.
- HS đọc
- Học sinh trao đổi, trả lời:
+ Mặt trời trong
lăng, dòng
người.. Kết
tràng hoa..” là
hình ảnh
ẩn dụ.
⇒Ngưỡng vọng,
tôn kính của tác
giả và nhân dân
đối với Bác.

2) Cảm xúc
trong lăng Bác:
- Tâm hồn của
Bác trong sáng,
thanh cao như
ánh trăng.
- Đau xót vì sự
ra đi của người.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Trường THCS Phú Mỹ  6  GV:…