SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT THÁI HÒA
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN TRONG CÔNG TÁC XÂY DỰNG
KẾ HOẠCH VÀ CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO
DỤC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
TẠI TRƯỜNG THPT THÁI HÒA
Họ và tên: Lê Thanh Ngọc
Ngày tháng năm sinh: 25/08/1982
Chức vụ: Tổ trưởng
Đơn vị công tác: Trường THPT Thái Hòa
Trình độ đào tạo: Thạc sỹ
Chuyên ngành: sư phạm tiếng Anh
Thái hoà, tháng 4 - 2017
PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
Năm học 2016 – 2017 là năm tiếp tục thực hiện công cuộc đổi mới toàn diện giáo
dục theo Nghị quyết 29, trong đó chú trọng nhiều về tính tự chủ của các trường THPT
trong tất cả các mặt. Bên cạnh vai trò to lớn của cấp uỷ, BGH trong công tác chỉ đạo; sự
động lòng nhất trí của tập thể CB-GV-CNV thì vai trò trung gian của các tổ trưởng cũng
không kém phần quan trọng. Tổ trưởng là người nắm bắt các chỉ đạo kế hoạch của cấp
trên để truyền đạt cho các tổ viên thực hiện có hiệu quả các chủ trương của đơn vị. Xuất
phát từ thực tiễn đó, tôi xin trình bày một số kinh nghiệm cá nhân liên quan đến vai trò
của tổ trưởng chuyên môn trong công tác xây dựng kế hoạch và chỉ đạo thực hiện một số
hoạt động giáo dục theo định hướng phát triển năng lực tại tổ Ngoại ngữ.
PHẦN 2: KINH NGHIỆM XÂY DỰNG MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI GIÁO
- PPCT bộ môn phải đảm bảo tính logic của mạch kiến thức và tính thống nhất giữa các
môn học và các HĐGD
- PPCT phải có đủ thời lượng dành cho luyện tập, ôn tập, thí nghiệm, thực hành, tổ chức
hoạt động trải nghiệm sáng tạo và kiểm tra định kỳ
- PPCT phải được tổ chức thực hiện đầy đủ, có chất lượng theo kế hoạch giáo dục nhà
trường.
1.4. Kết quả thực hiện
c1) Ưu điểm:
- Tổ Ngoại ngữ tổ chức thực hiện nghiêm PPCT đã xây dựng từ năm học 2014 - 2015
- Đã xây dựng được chủ đề dạy học và tổ chức thực hiện từ năm 2015-2016
- Năm 2015 – 2016, tổ có bài dự thi Dạy học theo chủ đề tích hợp và vận dụng KTLM để
giải quyết tình huống thực tiễn
c2) Hạn chế
- Chưa đầu tư nghiên cứu, mạnh dạn có những thay đổi trong việc xây dựng KHGD phù
hợp với tình hình thực tế nhà trường;
- Việc xây dựng và tổ chức thực hiện chủ đề dạy học còn nhiều lúng túng;
- Máy móc, cứng nhắc trong việc sử dụng sách giáo khoa, tài liệu hướng dẫn học;
- Việc sử dụng thiết bị, đồ dung dạy học; Ứng dụng CNTT; Đổi mới PPDH còn hạn chế
1.5. Kế hoạch xây dựng PPCT theo ĐH PTNL trong năm học 2016-2017:
Bước 1: quán triệt đến tổ viên các nguyên tắc và cách thức tổ chức lại PPCT
1.Nguyên tắc thiết kế
a. Các chủ đề bám sát sách giáo khoa
- Với thực tế là đổi mới chương trình và SGK của Bộ giáo dục đến năm 2015 mới tiến
hành để nên trong quá trình thiết kế chúng tôi vẫn sử dụng chương trình và SGK hiện
hành theo nguyên tắc sau:
- Hoàn toàn tuân thủ theo nội dung và chương trình môn học do Bộ giáo dục và đào tạo
ban hành
- Tổng số tiết học không thay đổi
- Thời lượng các chủ đề có độ co giãn thời gian tối thiểu giúp cho giáo viên chủ động
được tiến trình dạy học
- PPCT phải được trình bày rõ ràng, khoa học dựa trên Chuẩn KTKN môn học
- 100% dạy đúng theo PPCT bộ môn mà tổ đã thống nhất, không thay đổi, cắt xén chương
trình
2. Biện pháp
- Nắm bắt các điểm bất cập, tồn tại của PPCT các năm trước
- Trình bày, thảo luận trước Tổ để đưa ra các điều chỉnh hợp lý, khoa học
- Học hỏi, tham khảo PPCT của các trường bạn
- Tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện PPCT hằng tuần, hàng tháng
Bước 3: tổ chức thực hiện
Bước 1: Xác định nguyên tắc xây dưng phân phối chương trình môn học
- Đảm bảo mục tiêu giáo dục cấp THPT
- Không gây xáo trộn quá lớn
- Có tính khả thi
- Lồng ghép chương trình tự chọn vào phân phối chương trình của lớp 10D1
- Tạo được sự hứng thú, đồng thuận (GV-HS, PH, NT)
- Hoạt động có chất lượng và hiệu quả
Bước 2: Nghiên cứu thực hiện
1. Rà soát chương trình và SGK để thảo luận các ưu, nhược của PPCT các năm học trước
* Ưu điểm:
- đảm bảo đúng thời lượng, kiến thức kỹ năng
* Nhược điểm:
- Một số bài dài và khó thì thời gian ít; trong khi một số bài ngắn, kiến thức ít thì dành thời
gian nhiều
2. Kết hợp xem những điểm đặc thù của nhà trường
- Trường học một ca
- CSVC đầy đủ: các tổ viên có đài, đĩa riêng; có phòng nghe nhìn
- Trình độ học sinh trong mỗi lớp tương dối đồng đều
3. Đề xuất nội dung cần thay đổi:
- Tổ chức dạy học phân hóa dựa trên năng lực của HS kết hợp với chuần KT-KN nhằm tạo
hứng thú học tập.
- Bảo đảm cân đối giữa trang bị kiến thức với định hướng thái độ hành vi của HS; khuyến
khích khả năng suy luận, tìm tòi kiến thức mới.
- Tăng cường liên hệ thực tế, sử dụng linh hoạt các TB-ĐDDH, CNTT trong các đơn vị
bài học
- Đẩy mạnh ứng dụng PPDH theo dự án, UD CNTT, tích hợp các kiến thức liên môn để
nâng cao chất lượng bài học
Hướng 2: Đổi mới hình thức tổ chức dạy học
- Đa dạng hóa các hình thức dạy học phù hợp với nội dung chủ đề và trình độ học sinh
- Khuyến khích HS tham gia vào các hoạtđộng nghiên cứu khoa học và các cuộc thi KHCN
- Thu hút HS tham gia vào các hoạt động tập thể, trò chới dân gian… để giáo dục kỹ năng
sống cũng như giữ gìn các tinh hoa của dân tộc.
Hướng 3: theo hướng giáo viên tổ chức liên tiếp các hoạt động học tập cho học sinh
1. Một bài học gồm 5 hoạt động sau:
- Khởi động
- Hình thành kiến thức
- Luyện tập
- Vận dụng
- Tìm tòi sáng tạo
2. Mỗi hoạt động gồm:
- Mục đích
- Nhiệm vụ học tập của hs
- Cách thức tiến hành
3. Bảng chi tiết
TT
1
kiến thức, kinh nghiệm của bản thân học sinh có liên
quan đến vấn đề xuất hiện trong tài liệu hướng dẫn học;
làm bộc lộ "cái" học sinh đã biết, bổ khuyết những gì cá
nhân học sinh còn thiếu, giúp học sinh nhận ra "cái" chưa
biết và muốn biết thông qua hoạt động này.
- Các câu hỏi/nhiệm vụ trong hoạt động khởi động là
những câu hỏi/vấn đề mở, không cần có câu trả lời hoàn
chỉnh.
- Sản phẩm: kết nối/sắp xếp kiến thức cũ và kiến thức
mới dựa trên việc phát biểu, viết ra các nội dung/ kết
luận/ tính chất/ ý nghĩa/ khái niệm/ công thức mới…
- Thông qua các hoạt động: nghiên cứu tài liệu; tiến
hành thí nghiệm, thực hành; hoạt động trải nghiệm
sáng tạo…
3
4
5
Hoạt
động
luyện tập
Giúp học sinh củng cố, hoàn
thiện kiến thức, kỹ năng vừa
lĩnh hội được.
tập.
- Gợi ý về những hoạt động, sự kiện, hiện tượng cần
qua sát trong cuộc sống; Mô tả yêu cầu về sản phẩm
mà học sinh cần hoàn thành để học sinh quan tâm thực
hiện.
- Không cần tổ chức trên lớp, không đòi hỏi tất cả học
sinh tham gia. Tuy nhiên cần quan tâm, động viên,
khuyến khích.
- Học sinh tự đặt ra các tình huống có vấn đề nảy sinh từ
nội dung bài học, từ thực tiễn cuộc sống, vận dụng các
kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết bằng những cách
khác nhau.
- Không cần tổ chức trên lớp, không đòi hỏi tất cả học
sinh tham gia. Tuy nhiên cần quan tâm, động viên,
khuyến khích
2. Các chỉ tiêu và biện pháp cụ thể
1. Chỉ tiêu
- 100% tổ viên được phổ biến, nâng cao năng lực về đổi mới PPDH
- 100% tổ viên tham gia có hiệu quả các buổi sinh hoạt chuyên môn theo NCBH
- 2 tổ viên tham gia kỳ GVDG cấp Trường
- 100% tổ viên biết ƯD CNTT trong các bài học, sử dụng thành thạo các thiết bị, ĐDDH
bộ môn
- 100% tổ viên biết truy cập và khai thác hiệu quả trang Web “TRƯỜNG HỌC KẾT NỐI”
- 100% tổ viên đăng ký tự làm ĐDDH đạt loại khá trở lên
- Mỗi giáo viên thực hiện 01 tiết bằng GAĐT/ năm học và có ít nhất 1 tiết thao giảng
2. Biện pháp
- Tuyên truyền phổ biến các PPDH mới, hiệu quả trong các buổi họp tổ, chuyên đề tổ
đáp án cụ thể, được các GVBM chủ động kiểm tra ở mỗi lớp (Trừ bài KTHK khối
12 – tổ chức thi chung)
+ Các bài KTHK khối 12 được tổ chức thi chung toàn khối: cần bám sát ma trận đã
thống nhất, có người ra đề (không trực tiếp dạy khối thi đó), có đáp án, hướng dẫn
chấm cụ thể; được Tổ trưởng thẩm định trước ít nhất 1 tuần trước khi in sao. Cụ
thể:
* Đề HK I (k12) : Cô Hưng
* Đề HK II (k12) : Cô Huyền
* Khối 12 (Pháp) : gv hợp đồng
+ Phần ôn tập phải được thống nhất giữa các giáo viên trong khối, đảm bảo học
sinh có thể đạt được từ 5 điểm trở lên.
+ Riêng các lớp Tiếng Pháp: GV hợp đồng chủ động thực hiện theo kế hoạch và
PPCT
- Đề xuất cho nhà trường về thanh tra toàn diện theo kế hoạch 2/7 giáo viên của tổ. Cụ thể:
+ Học kỳ I: 1 giáo viên : Nguyễn Thị Hưng
Thời điểm: Tháng 10, tuần 9 ( 14-19.10.2015)
+ Học kỳ II: 1 giáo viên : Phan Phương Thảo
Thời điểm: Tháng 2/2016
2.Biên soạn đề kiểm tra theo ma trận đã thống nhất tại tổ sau khi tham khảo định
dạng đề thi môn Tiếng Anh theo khung 6 bậc
Bước 1: quán triệt tới tất cả các giáo viên Ngoại ngữ về những thay đổi mới nhất về
công tác kiểm tra, đánh giá, trong đó có khâu làm ma trận sau khi tập huấn tại Sở,
chú trọng:
1. Các bước xây dựng đề KT theo định hướng phát triển năng lực:
B1: xác định mục đích của đề kiểm tra
B2: xác định hình thức đề
B3: thiết lập ma trận
B4: Biên soạn câu hỏi theo ma trận
6-7m
Ngữ liệu
3 đoạn hội thoại
ngắn(
7
6-7m
280 w về thể thao, du
lịch, chương trình học
tập= > lấy thông tin cụ
thể, chính xác
1 đoạn hội thoại dài nhiều
thông tin chi tiết 350400w về chủ đề thường
ngày: mua sắm, thời
trang, sở thích
vào chỗ
trống
quen thuộc
-theo thứ tự
bài nghe
18
T-F
-theo thứ tự
bài nghe
1925
9m
Ngữ liệu
7 thông báo, bảng hiệu,
thông tin bao bì, các tin
nhắn trao đổi (1020w/đoạn)
-1 văn bản ngắn miêu tả
thông tin về 1 người
-1 mẫu quảng cáo về dịch
vụ, chương trình
(
Hình thức
Thư, lời chúc, lời
nhắn
Văn miêu tả hoặc 1
câu chuyện
Viết ngắn theo gợi
ý cho sẵn
Viết dài theo gợi ý
cho sẵn: tiêu đề,
câu mở đầu hoặc
câu kết
* Speaking: (13 phút: thí sinh thi 10 phút, 3 phút chuẩn bị)
Số
Số điểm
lượng từ
80-100
10
100120w
15
Phần
Số câu
-thảo luận theo cặp về 1
chủ đề tranh luận
(-trả lời câu hỏi mở rộng
nếu thi trên máy tính)
Phỏng vấn
5
Mô tả tranh độc thoại
10
-bày tỏ ý kiến, quan
điểm nhất trí hay ko?
(-trả lời câu hỏi mở
rộng nếu thi trên máy
tính)
10
2.2. Yêu cầu về ma trận trong năm học 2016-2017:
- Ma trận cho từng bài kiểm tra định kỳ chỉ cần có trước 1 tuần, 1 tháng hoặc 1 kỳ và có sự
thống nhất trong toàn tổ
- Một ma trận cần đủ 4 thông tin: ktra cái gì, mức độ khó, mức điểm, số lượng câu; 1 ma
trận có thể làm được nhiều đề
- Trong ma trận đề tiếng Anh định kỳ được làm theo định dạng mới cần có tối thiểu 3 kỹ
năng: nghe, đọc và viết; ngoài ra giáo viên có thể đưa thêm vào ma trận phần Language
Focus để kiểm tra kiến thức ngôn ngữ cho học sinh.
- Các giáo viên tổ Ngoại ngữ phải nhận thức đúng về yêu cầu các mức độ khi làm ma trận
Language Focus để thay thế cho phần kỹ năng nói.
- Ma trận đề định kỳ sẽ áp dụng định dạng tương tự như công văn 3333, nhưng có số
lượng câu và thời gian tương ứng cho các kỹ năng ít hơn, song vẫn đảm bảo sự thống nhất,
cân đối trong tổng thể toàn bài kiểm tra.
- Từ Ma trận chung mới đã thống nhất này, các giáo viên trong Tổ tuỳ theo trình độ từng
lớp mình giảng dạy để làm đề kiểm tra có lượng kiến thức với học sinh.
- Riêng Ma trận đề cuối kỳ và cuối năm. Cần làm theo công văn hướng dẫn của Sở
GD&ĐT.
- Đề kiểm tra thường xuyên (viết 15 phút) tổ thống nhất không làm ma trận, nhưng sẽ
thống nhất các phần, số lượng câu để các giáo viên chủ động làm đề phù hợp với lớp đặc
thù mình giảng dạy.
- Các đề kiểm tra định kỳ 3 khối dựa trên Ma trận mới được thực hiện từ bài kiểm tra số 2
trở đi (bài kiểm tra số 1 vẫn dùng ma trận cũ, vì lý do thời gian tập huấn và làm đề mới
mất nhiều thời gian)
Bước 3: Ma trận chung đề xuất theo định dạng đề thi trong công văn 3333/BGD&ĐT
Kỹ năng
Phần
Ngữ liệu
Hình
Cách
TT
thức
Trường
viết
câu hỏi
Số
lựa
WH
thông tin cá nhân (hoặc 1 đoạn độc
chọn
-p.a trả
1-5
5
7m
1,2
TN 4 lựa
6-
5
7m
1,2
chọn
-1 mẫu quảng cáo về dịch vụ,
chương trình
2
III.Writing
1
(
15
chọn
2
Các câu riêng rẽ kiểm tra từ vựng
ngữ pháp
NỘI DUNG 4: XÂY DỰNG CHỦ ĐỀ DẠY HỌC (CĐDH)
1. Mục đích
* Với giáo viên:
- Có điều kiện đi sâu vào một chủ đề mà mình quan tâm, có điều kiện thời gian và sự chủ
động để thực hiện đổi mới PPDH, ứng dụng CNTT, ĐDDH… vào công việc giảng dạy
* Với học sinh:
- Có thời gian lĩnh hội các kiến thức cao hơn ngoài các kiến thức cơ bản
- Được học trong không gian mới, môi trường mới, có điều kiện thể hiện bản thân
2. Chỉ tiêu và biện pháp thực hiện
2.1. Chỉ tiêu
- 100% tổ viên có tham gia xây dựng chủ đề dạy học
- Các CĐDH phải đảm bảo tính mới mẻ nhưng gần gũi với thực tiễn cuộc sống và năng
lực học sinh (không sử dụng lại chủ đề của năm học trước)
2.2. Biện pháp
- Nắm rõ các CĐ DH có trong chuẩn KTKN
- Đưa 2 CĐ DH trực tiếp vào PPCT khối 10 và khối 12 để đảm bảo tất cả các giáo viên
được dạy và tất cả học sinh được lĩnh hội.
3. Các bước tiến hành xây dựng chủ đề
B1: thảo luận để đi đến thống nhất chọn chủ đề phù hợp
- Chủ đề 1: Special Education
- 100% giáo viên Ngoại ngữ biết cách khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên
trên THKN
- 100% biết cách tiến hành các bước thực hiện SHCM trên THKN để giảm thời gian, tăng
hiệu quả và chất lượng dạy và học.
- Tổ Ngoại ngữ sẽ tiến hành SHCM trên THKN 2 tháng 1 lần
3. Các bước tiến hành
B1: Xác định chủ đề nghiên cứu
B2: Thực hiện chủ đề nghiên cứu:
+ lên KH bài học
(1)
+ dạy và quan sát BH
(2)
+ thảo luận và phản ánh
(3)
+ chỉnh sửa KH BH
(4)
+ quay lại các mục từ 2 đến 4 cho đến khi hoàn thiện bài học
B3: Chia sẻ kết quả và viết báo cáo
PHẦN 3: KẾT LUẬN
Trong một đơn vị giáo dục, để đảm bảo hiệu quả tất cả các hoạt động, thì mọi nhân
tố trong bộ máy phải hoạt động nhịp nhàng và hiệu quả. Trong đó, tổ trưởng chuyên môn
– một mắt xích trong bộ máy – có vai trò không nhỏ. Đây chính là cấu nối của BGH với
các tổ viên trong đơn vị nhằm thực hiện tốt nhất các chủ trương của ngành và của cấp trên.
Một TTCM làm việc khao học và sáng tạo sẽ góp phần làm tăng hiệu quả của bộ máy,
cung như tiết kiệm thời giam và công sức cho anh em. Với kinh nghiệm bản thân, các chia
sẽ phía trên về một số hoạt động nâng cao tính tự chủ trường học trong công tác phát triển
giáo dục theo định hướng phát triển năng lực sẽ không tránh khỏi hạn chế. Rất mong sự
góp ý của các đồng nghiệp.