BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

TIỂU LUẬN MÔN HỌC
XÃ HỘI HỌC ĐẠI CƯƠNG
ĐỀ TÀI
Tìm hiểu nhận thức và thực hiện các quy định của
Pháp luật về cộng đồng LGBT ở Việt Nam hiện nay trong sinh viên
Đại học Ngoại thương Hà Nội

Hà Nội, tháng 3/2017


Tiểu luận môn Xã hội học đại cương

Nhóm 4

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU....................................................................................................................... 3
PHẦN NỘI DUNG................................................................................................................... 5
I) CƠ SỞ LÝ THUYẾT........................................................................................................... 5
1. Khái quát chung về cộng đồng LGBT................................................................5
1.1. Một số khái niệm cơ bản..................................................................................... 5
1.2. Cộng đồng LGBT...................................................................................................... 7
2. Các quy định của Pháp luật Việt Nam hiện nay liên quan đ ến c ộng
đồng LGBT............................................................................................................................. 8
II) THỰC TRẠNG.................................................................................................................... 9
1. Thực trạng nhận thức của sinh viên Đại học Ngoại thương về
cộng đồng LGBT................................................................................................................. 9
2. Thực trạng sinh viên Đại học Ngoại thương thực hiện tìm hiểu

người LGBT cũng là một trong những đối tượng có quy ền tiếp cận pháp
luật, tiếp cận và sử dụng dịch vụ trợ giúp pháp lý. Đối với dịch vụ tr ợ giúp
pháp lý thì trẻ em, người nghèo, người khuyết tật, người dân t ộc thi ểu s ố
hay phụ nữ là người LGBT đều có thể là đối tượng đ ược tr ợ giúp pháp lý
miễn phí. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận và sử dụng dịch vụ trợ giúp pháp lý
của cộng đồng LBGT đang gặp những hạn chế nhất định, cũng nh ư nh ận
thức của xã hội về Pháp luật liên quan đến cộng đồng LGBT cũng ch ưa
được rõ ràng và đầy đủ.
2


Tiểu luận môn Xã hội học đại cương

Nhóm 4

Chính vì nhận ra sự bất cập đó, thế nên nhóm chúng em đã m ạnh dạn
chọn cho mình đề tài nghiên cứu môn học Xã hội học đại c ương liên quan
đến vấn đề này. Trong quá trình thực hiện, do còn g ặp h ạn ch ế v ề m ặt quy
mô cũng như tài chính, thế nên chúng em xin rút gọn m ẫu nghiên c ứu trong
phạm vi sinh viên trường Đại học Ngoại Thương Hà Nội. Với ph ương pháp
nghiên cứu dùng bảng hỏi Ăng Két, cùng các kiến th ưc đã đ ược h ọc trong
bộ môn Xã hội học đại cương, chúng em xin được th ực hiện ti ểu luận:
“Tìm hiểu nhận thức và thực hiện các quy định của Pháp luật về cộng
đồng LGBT ở Việt Nam hiện nay trong sinh viên Đại học Ngo ại thương
Hà Nội”. Chúng em mong rằng bài tiểu luận này sẽ nói lên đ ược ph ần nào
thực trạng nhận thức của sinh viên Ngoại th ương về v ấn đề này, qua đó
đưa ra giải pháp hợp lý.
Trong quá trình thực hiện, do gặp nhiều hạn chế, bài tiểu luận không
khỏi tránh những sai sót, chúng em mong được s ự l ượng th ứ và góp ý c ủa
cô và các bạn!

dị tính luyến ái, đồng tính luyến ái và song tính luy ến ái. Tuy nhiên m ột vài
người có thể thuộc một loại khác với ba loại trên hoặc không thu ộc m ột
loại nào cả. Những dạng thiên hướng tình dục thông th ường nh ất n ằm
trên một thang đo từ hoàn toàn dị tính luyến ái (ch ỉ bị h ấp d ẫn b ởi ng ười
khác phái) cho đến hoàn toàn đồng tính luy ến ái (chỉ bị hấp dẫn bởi ng ười
cùng phái) và bao gồm vài dạng song tính luyến ái khác (bị h ấp d ẫn b ởi c ả
hai phái).
4


Tiểu luận môn Xã hội học đại cương

Nhóm 4

Hầu hết các định nghĩa về thiên hướng tình dục đều bao gồm m ột
khía cạnh tâm lí là sự khao khát tình dục cá nhân hoặc s ự th ể hiện c ủa cá
nhân. Một vài định nghĩa bao gồm cả hai khía cạnh đó. Vài ng ười khác ch ỉ
đơn giản dựa trên định nghĩa hoặc sự tự nhận biết của chính mình.
Vài nhà nghiên cứu tình dục học, nhân chủng học và lịch s ử nêu ra
rằng sự phân loại thành dị tính và đồng tính luyến ái là không ph ổ quát.
Các xã hội khác nhau có thể dựa theo những tiêu chí khác quan tr ọng h ơn
giới tính để phân loại, bao gồm tuổi tác của bạn tình hoặc là vai trò ch ủ
động hay thụ động của cá nhân hoặc vị trí trong xã hội.
Sự ý thức giới tính và sự thể hiện giới tính có liên quan mật thiết đến
thiên hướng tình dục nhưng đây là những khái niệm khác nhau. S ự ý th ức
giới tính chỉ sự ý thức của chính cá nhân đó về giới tính sinh h ọc c ủa h ọ, s ự
thể hiện giới tính chỉ các điệu bộ, cử chỉ, cách cư xử của cá nhân đó còn
thiên hướng tình dục thì liên quan đến sự tưởng tượng, mong m ỏi, khao
khát. Chẳng hạn một người đàn ông có giới tính sinh học là nam và ý th ức
mình là nam (ý thức giới tính là nam) nhưng có điệu bộ, c ử ch ỉ và cách c ư

những quy tắc xung quanh.”
1.2. Cộng đồng LGBT
a. Khái niệm
LGBT là tên viết tắt của “Cộng đồng những người đồng tính luy ến ái
nữ (Lesbian), đồng tính luyến ái nam (Gay), song tính luyến ái (Bisexual) và
Hoán tính hay còn gọi là Người chuyển giới (Transgender)”
LGBT thể hiện sự đa dạng của các nền văn hóa nhân loại dựa trên
thiên hướng tình dục và bản dạng giới. Thiên h ướng tình dục c ủa con
người được chia thành 3 loại chủ yếu: dị tính luyến ái, đồng tính luy ến ái
và song tính luyến ái; còn theo bản dạng gi ới thì phân thành: ng ười chuy ển
giới và người không chuyển giới. Trong đó, LGBT là cộng đồng nh ững
người thuộc các thiên hướng tình dục và bản dạng giưới thieur số trong xã
hội.

b. Phân loại
- Loại 1: Đồng tính luyến ái: Bao gồm cả đồng tính luyến ai nữ và

đồng tính luyến ái nam, là những người có sự hấp dẫn tình yeu và tình d ục
với những người cùng giới tính một cách lâu dài và cố định. Khác v ới người
dị tính luyến ái là sự hấp dẫn tình yêu và tình dục v ới nh ững ng ười không;
cùng giới tính.
- Loại 2: Song tính luyến ái: Chỉ những người có sự hấp dẫn tình yêu,
tình dục với cả những người cùng giới và khác giới tính một cách lâu dài.
6


Tiểu luận môn Xã hội học đại cương

Nhóm 4


7


Tiểu luận môn Xã hội học đại cương

Nhóm 4

nhân thân phù hợp với giới tính đã được xác định lại theo quy định c ủa Bộ
luật này và luật khác có liên quan.

Điều 37. Chuyển đổi giới tính
Việc chuyển đổi giới tính được thực hiện theo quy định của luật. Cá
nhân đã chuyển đổi giới tính có quyền, nghĩa v ụ đăng ký thay đ ổi h ộ t ịch
theo quy định của pháp luật về hộ tịch; có quy ền nhân thân phù h ợp v ới
giới tính đã được chuyển đổi theo quy định của Bộ luật này và luật khác có
liên quan.
2.2. Luật Hôn nhân và Gia đình
Luật Hôn nhân và Gia đình Việt Nam đã có sự sửa đổi các điều luật
liên quan đến cộng đồng LGBT giữa bộ luật năm 2000 và bộ luật năm 2014
- Ở Khoản 5 Điều 10 Luật Hôn nhân và Gia đình 2000 quy đ ịnh m ột
trong những trường hợp bị cấm kết hôn là giữ những người cùng gi ới tính
- Ở Khoản 2 Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy đ ịnh: “Nhà
nước không thừa nhận hôn nhân giữ những người cùng giới tính”
 Ở đây ta thấy đã có sự thay đổi trong bộ luật. Hôn nhân đồng gi ới
tuy chưa được Nhà nước công nhận nhưng đã không còn bị cấm nh ư năm
2000 nữa.
II) THỰC TRẠNG
Về vấn đề nhận thức và thực hiện pháp luật của sinh viên trường Đ ại
học Ngoại thương về cộng đồng LGBT ở Việt Nam hiện nay.
1. Thực trạng nhận thức của sinh viên Đại học Ngoại thương

tính trong độ tuổi 15-59; đa phần trong số họ đang phải ch ịu kỳ th ị, đ ịnh
kiến, kể cả bạo lực. Họ cũng phải chịu những thiệt thòi về cơ hội học tập,
công việc, hôn nhân và chăm sóc sức khỏe. Điều 16 Hiến pháp 2013 đã quy
định: “Mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật”. Điều này đồng nghĩa
với việc pháp luật không thừa nhận cũng như không cho phép có bất kỳ s ự
phân biệt đối xử nào vì lý do giới tính hay xu h ướng tính d ục c ủa cá nhân.
Tuy nhiên, trên thực tế những vấn đề của nhóm người LGBT v ẫn đang là
9


Tiểu luận môn Xã hội học đại cương

Nhóm 4

một khoảng trống trong chính sách, pháp luật Việt Nam. Một vài chính
sách có liên quan lại tỏ ra có nhiều bất cập. Tính đến th ời đi ểm này v ẫn
chưa có nhiều tổ chức, phong trào nhằm giáo dục, định h ướng cho ng ười
đồng tính. Tính đến thời điểm này vẫn chưa có nhiều tổ ch ức, phong trào
nhằm giáo dục, định hướng cho người đồng tính. Bằng ch ứng cho th ấy có
tới 92,8% số sinh viên ĐHNT có tâm lý kì thị nh ững người thuộc LGBT.
Cũng theo số liệu thống kê thì có tới 12% các bạn sinh viên cho r ằng LGBT
là một nhóm người bị bênh nguy hiểm hay một nhóm người có suy nghĩ và
hành động biến thái, đi ngược lại với thuần phong mỹ tục Vi ệt Nam.
Như vậy, phần lớn chúng ta vẫn có cái nhìn kì thị, xa lánh là b ởi chúng
ta chưa có cái nhìn đúng đắn, thực chất về công đồng LGBT. Cộng đ ồng
LGBT luôn mong muốn được bình đẳng như bao người khác. Ta c ần ph ải
hiểu rõ rằng cộng đồng người LGBT là một nhóm người bình th ường nh ư
bao người trong xã hội, họ có xu hướng tình dục đồng tính hoặc có s ự thích
thú ở cả hai giới. Họ không phải mầm bệnh cho xã hội hay mang tính
truyền nhiễm như nhiều tư tưởng cổ hủ, lạc hậu lầm tưởng. Thiết nghĩ,

hôn đồng giới bị cho là đã đi ngược lại tư tưởng này và đây là m ột trong
những lí do khiến việc kết hôn đồng giới không được xã hội ta th ừa nhận.
Tuy nhiên, vẫn có một số lượng không nhỏ sinh viên ( h ơn 70%) cho
rằng nên hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới, 25% giữ ý kiến trung l ập. Khi
được hỏi về nguyên nhân của sự kì thì đối với nhóm người LGBT, ph ần l ớn
sinh viên đều cho rằng đây là quan niệm thuộc về s ự nh ận th ức, và nh ận
thức của mỗi người không dễ dàng thay đổi trong một khoảng th ời gian
ngắn. (Câu 19). Theo như số liệu khảo sát thì vẫn có hơn 7% số sinh viên
không kì thị những người mang giới tính thứ ba, cũng nh ư có t ới 87,6% s ố
sinh viên nhận thức được rằng đồng tính luyến ái không phải là bệnh. Nh ư
vậy, vẫn có bộ phận nhở những sinh viên có thái độ cởi mở hơn v ới nh ững
người đồng tính. Một số nhà tư vấn tâm lý cũng khuyên mọi người nên có
thái độ bình tĩnh, tìm cách thấu hiểu và hỗ trợ khi biết người thân hoặc
bạn bè là người đồng tính đặc biệt là cha mẹ khi biết sự th ật về con mình .
Cha mẹ cũng cần thời gian để dần dần chấp nhận việc này.
11


Tiểu luận môn Xã hội học đại cương

Nhóm 4

Chính vì vậy, về giải pháp ngăn chặn sự kì th ị, 58% s ố sinh viên l ựa
chọn phương pháp tuyên truyền rộng rãi trong cộng đồng về LGBT và các
quy định của Pháp luật Việt Nam về LGBT, 29% chọn giải pháp giáo dục
giới tính từ nhỏ cho trẻ em. Đây cũng là những cách giải quy ết đúng đ ắn,
phù hợp của sinh viên trong quá trình nhận thức và tìm hiểu về cộng đ ồng
LGBT.
2. Thực trạng sinh viên Đại học Ngoại thương thực hiện tìm
hiểu pháp luật về cộng đồng LGBT ở Việt Nam hiện nay.

khảo sát không biết điều này. Hiểu một cách đầy đủ h ơn, pháp lu ật Vi ệt
Nam hiện hành không cấm nhưng cũng không th ừa nh ận hôn nhân đ ồng
giới. Điều này có nghĩa là người đồng tính được phép kết hôn nh ưng khi có
tranh chấp nảy sinh trong đời sống hôn nhận, họ không đ ược pháp lu ật
giải quyết, bảo vệ. Chính ví vậy, hợp pháp hóa hôn nhân là m ột đi ều c ần
thiết để những người đồng tính cũng được hưởng quyền lợi nh ư nh ững
cặp hôn nhân dị tính. Tuy vậy, những quy đ ịnh nh ư cá nhân có đ ược xác
định lại giới tính, có được thay đổi họ tên theo giới tính m ới hay có quy ền
thay đổi hộ tịch theo giới tính mới hay không thì được các bạn sinh viên
khá quan tâm , cụ thể là hơn 2/3 số sinh viên trong diện khảo sát đều bi ết
đến những quy định này.
Từ những số liệu trên, thì nhóm 4 nhận thấy nh ững hi ểu bi ết v ề
pháp luật Việt Nam về cộng đồng LGBT của sinh viên Ngoại th ương v ẫn
chưa sâu và đúng đắn. Nhóm 4 sau khi tìm hiểu có nhận th ấy lu ật pháp
Việt Nam hiện hành còn khá nhiều bất cập về việc đề c ập đầy đ ủ nh ững
vấn đề của cộng đồng LGBT, khiến nhóm người này ch ưa th ực s ự đ ược
pháp luật thừa nhận và bảo vệ. Tuy nhiên theo kết quả khảo sát lại có t ới
95% số sinh viên cho rằng pháp luật Việt Nam hiện hành v ề các v ấn đ ề
của cộng đồng LGBT đã đầy đủ. Con số này phần nào phản ánh nh ận th ức
còn thiếu sót về những bất công, thiệt thòi của nhóm người LGBT c ủa sinh
viên trường Đại học Ngoại thương.

13


Tiểu luận môn Xã hội học đại cương

Nhóm 4

 Như đã nêu từ đầu thì từ công việc khảo sát này, Nhóm 4 đã rút ra


Nhóm 4

thế, để nâng cao nhận thức của sinh viên Ngoại thương nói chung và cộng đồng
nói riêng, nhóm nghiên cứu xin mạnh dạn đưa ra một số giải pháp như sau:
- Cần tuyên tuyền để nâng cao nhận thức của người dân về những quy định
của luật pháp về cộng đồng LGBT.
- Yêu cầu thực hiện tốt quy định của pháp luật có liên quan đến cộng đồng
LGBT.
- Đối với vấn đề bạo lực gia đình đối với người LGBT cần có những quy
định xử lý vi phạm mạnh hơn, quan tâm xây dựng cơ chế phát hiện hiện tượng
bạo lực gia đình đối với người LGBT hữu hiệu hơn, tuyên truyền, nâng cao nhận
thức đúng đắn về người LGBT để giảm bớt bạo lực gia đình đối với họ.
- Các cơ quan nhà nước có thể kết hợp với các nhóm, trung tâm, tổ chức xã
hội hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ quyền của người LGBT để tuyên truyền
pháp luật, đưa pháp luật đến với người LGBT và cộng đồng để mọi người nâng
cao nhận thức hơn về pháp luật.
- Cần nghiêm khắc xử phạt những hành vi xâm hại đến cộng đồng LGBT.
Từ đó có thể nâng cao trách nhiệm của người dân trong vấn đề nhận thức pháp
luật quy định về cộng đồng LGBT.

15


Tiểu luận môn Xã hội học đại cương

Nhóm 4

KẾT LUẬN


Nhóm 4

cùng quan trọng. Chúng ta cần phải trang bị cho mình những hiểu biết để có thể
đấu tranh chống lại các tệ nạn xã hội, cũng như đấu tranh để giành lại công bằng
cho những con người đã phải chịu thiệt thòi.

17


Tiểu luận môn Xã hội học đại cương

Nhóm 4

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình Xã hội học đại cương
2. Luật Hôn nhân và Gia đình 2000
3. Luật Hôn nhân và Gia Đình 2014
4. Luật Dân sự 2005
5. Luật Hiến pháp 2015
6. Các tài liệu báo đài liên quan thuộc các trang: Wikipedia, VnExpress, ...

18