So sánh pháp luật về điều khoản hạn chế cạnh
tranh trong hợp đồng có liên quan đến quyền sở
hữu trí tuệ của Liên minh Châu Âu và Việt Nam
Cù Hồng Anh
Khoa Luật
Luận văn Thạc sĩ ngành: Luật kinh tế; Mã số: 60 38 50
Người hướng dẫn: PGS.TS. Bùi Nguyên Khánh
Năm bảo vệ: 2014
Keywords. Luật kinh tế; Quyền sở hữu trí tuệ; Liên minh Châu Âu; Pháp luật Việt Nam
Content
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy quá trình đàm phán gia nhập WTO giai đoạn
2005-2006, một loạt các luật mới liên quan đến kinh doanh, thương mại đã được ra đời, trong đó
có Luật Cạnh tranh. Luật Cạnh tranh được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
khoá XI, kỳ họp thứ 6 thông qua ngày 03 tháng 12 năm 2004 và có hiệu lực từ ngày 01 tháng 07
năm 2005 đã có ảnh hưởng nhất định tới môi trường kinh doanh của nước ta. Đến nay, Luật
Cạnh tranh đã đi vào thực tế đời sống được gần 7 năm, đã có 3 vụ việc HCCT và gần 40 vụ cạnh
tranh không lành mạnh với hơn 50 doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế kinh doanh trên
thị trường Việt Nam được giải quyết và xử lý theo các quy định của Luật này. Sự ra đời của Luật
Cạnh tranh đã góp phần quan trọng trong việc đảm bảo môi trường kinh doanh lành mạnh, tạo
điều kiện phát triển bình đẳng cho mọi thành phần kinh tế và bảo đảm lợi ích của người tiêu
dùng.
Cũng ra đời gần với thời gian ra đời của Luật Cạnh tranh, Luật Sở hữu trí tuệ được Quốc
hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 29 tháng
11 năm 2005, có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2006, đã được sửa đổi, bổ sung vào ngày 19
tháng 6 năm 2009. Luật Sở hữu trí tuệ được đánh giá là một công cụ quan trọng để thúc đẩy sự
phát triển của nền kinh tế tri thức ở nước ta hiện nay, đồng thời là biện pháp của Nhà nước để
khuyến khích và bảo đảm giá trị của các tài sản trí tuệ.
Mối quan hệ giữa Luật Cạnh tranh và Luật Sở hữu trí tuệ thực sự chưa được đề cập và
nghiên cứu nhiều ở Việt Nam nhưng đã được bàn luận sôi nổi ở nhiều quốc gia và tổ chức trên
thế giới. Nhìn từ bên ngoài, mối quan hệ giữa hai luật này mang tính chất trái ngược, mâu thuẫn
cứu vấn đề trên theo hướng so sánh luật, một cách tiếp cận khác so với các công trình kể trên. Cụ
thể, luận văn sẽ trình bày những nội dung cơ bản trong việc điều chỉnh của pháp luật EU với các
điều khoản hạn chế cạnh tranh trong hợp đồng có liên quan đến quyền SHTT để rút ra kinh
nghiệm cho việc xây dựng pháp luật cạnh tranh trong lĩnh vực SHTT tại Việt Nam hiện nay.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
Dựa trên cơ sở kế thừa những thành tựu nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố,
Luận văn với đề tài “So sánh pháp luật về điều khoản hạn chế cạnh tranh trong hợp đồng có liên
quan đến quyền sở hữu trí tuệ của Liên minh Châu Âu và Việt Nam” có đối tượng và phạm vi
nghiên cứu cụ thể như sau:
(i) Đối tượng nghiên cứu
Nhằm mục đích tập trung nghiên cứu theo hướng gần nhất với thực tế của pháp luật hiện
tại, Luận văn hướng tới đi sâu nghiên cứu các đối tượng sau:
- Hệ thống các quan điểm, quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về thỏa thuận
HCCT, các quy định của pháp luật điều chỉnh các thỏa thuận HCCT trong các hợp đồng có các
đối tượng của quyền SHTT;
- Các quan điểm, quy định của Liên minh Châu Âu điều chỉnh hành vi cạnh tranh trong các
hợp đồng có liên quan đến quyền SHTT, đặc biệt là các quy định về miễn trừ áp dụng các quy
định về thỏa thuận HCCT của Liên minh Châu Âu;
(ii) Phạm vi nghiên cứu
Trong khuôn khổ có hạn, luận văn chỉ tập trung nghiên cứu những quy định của pháp
luật về hành vi HCCT, mà cụ thể là thỏa thuận HCCT trong các hợp đồng chuyển giao quyền
sử dụng các đối tượng của quyền SHTT mà phổ biến nhất là hợp đồng chuyển quyền sử dụng
đối tượng của quyền SHTT hay còn được biết đến với tên gọi hợp đồng li-xăng mà không đề
cập đến nội dung về hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, lạm dụng vị trí độc quyền,
cạnh tranh không lành mạnh cũng như cơ quan quản lý cạnh tranh và thủ tục điều tra, xử lý vụ
việc cạnh tranh.
4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
Mục đích nghiên cứu của đề tài là làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về điều khoản hạn chế
tuệ;
- Cung cấp các thông tin có giá trị tham khảo bổ ích về một số quy định của các tổ chức
quốc tế và các quốc gia trong việc xử lý các thỏa thuận HCCT trong các hợp đồng có liên quan
đến quyền SHTT.
- Góp phần xác lập những luận cứ khoa học của việc đưa ra các giải pháp hoàn thiện pháp
luật điều chỉnh các điều khoản HCCT trong hợp đồng có liên quan đến quyền SHTT tại nước ta;
7. Kết cấu của Luận văn
Ngoài lời nói đầu, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo, kết luận; luận văn được kết cấu
thành 3 Chương; cụ thể:
- Chương 1 : Một số vấn đề lý luận chung về điều khoản hạn chế cạnh tranh trong hợp
đồng có liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ;
- Chương 2: Điều khoản hạn chế cạnh tranh trong hợp đồng có liên quan đến quyền sở hữu
trí tuệ của Liên minh Châu Âu và Việt Nam từ cách tiếp cận Luật so sánh.
- Chương 3: Định hướng và các giải pháp hoàn thiện các quy định pháp luật Việt Nam về
điều khoản thỏa thuận hạn chế cạnh tranh trong hợp đồng có liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ
từ kết quả nghiên cứu so sánh.
References
I. Tiếng Việt
1. Bộ Công Thương, Tổ công tác tổng kết 5 năm Luật cạnh tranh (2011), Báo cáo tổng hợp
đánh giá, tổng kết 05 năm thực thi pháp luật cạnh tranh, Hà Nội.
2. Bộ Công Thương, Lịch sử ra đời Pháp luật cạnh tranh của EC, nguồn:
http://legal.moit.gov.vn/default.aspx?page=news&do=detail&category_id=9&news_id=579
3. MUTRAP, Dự án hỗ trợ thương mại đa biên, (2009), Hành vi hạn chế cạnh tranh một số vụ
việc điển hình của châu Âu, Hà Nội
4. MUTRAP, Dự án hỗ trợ thương mại đa biên, (2009), Báo cáo hỗ trợ Bộ Công thương nâng
cao chất lượng các văn bản pháp luật của Việt Nam về thương mại và phù hợp với các nghĩa
vụ quốc tế, Hà Nội
21. US Department of Justice and the Federal Trade Commission, (1995), Antitrust Guidelines
for the Licensing of Intellectual Property 1995, USA.
22. United Nations Conference on Trade and Development, (2008),Competition policy and the
exercise of intellectual property rights, Geneva.
23. UK Office of fair trading, (2005), Cartels and the Competition Act 1998 A guide for
purchasers, United Kingdom.
24. WIPO, (2011), The Interaction between Intellectual Property and Competition law in
Singapore, Singapore.
25. WIPO, (2010), What is Intellectual Property, Publication No. 450(E) ISBN 978-92-8051555-0, Geneva.
26. WTO,
What
are
intellectual
property
rights?
source:
http://www.wto.org/english/tratop_e/trips_e/intel1_e.htm