Mục lục
MỤC LỤC:............................................................................................................1
LỜI MỞ ĐẦU:......................................................................................................2
A. PHẦN MỞ ĐẦU:.............................................................................................3
I.

Lý

do

chọn

đề

tài:...............................................................................................4
1.cơ sở lí luận:……………………………………………………………...........4
2.cơ sở thực tiễn:…………………………………………………………...........5
II. Mục đích, phương pháp, đối tượng, phạm vi nghiên cứu:................................6
1.mục đích nghiên cứu:………………………………………………………….6
2.phương pháp nghiên cứu:……………………………………………………...7
3.Đối tượng nghiên cứu:…………………………………………………………7
4.Phạm vi nghiên cứu:…………………………………………………………...7
B. PHẦN NỘI DUNG:..........................................................................................8
I. Nội dung lí luận của phương pháp.....................................................................8
II. Cơ sở thực tiễn...........................................................................................…...9
1. Đánh giá thực trạng:…………………………………………………………..9
2.Thuận lợi và khó khăn:……………………………………………………….10
III. Một số biện pháp giải quyết vấn đề...............................................................11
1. Biện pháp 1:Tạo môi trường chữ viết………………………………………..11
2. Biện pháp 2: Lồng ghép phương pháp ‘ học mà chơi - chơi mà học” trong tiết
học ……………………………………………………………………………..12

Mà trong sự nghiệp trồng người ấy thì các cháu ở lứa tuổi mầm non lại là đối
tượng đầu tiên trong quá trình giáo dục. Bởi vậy là người giáo viên mầm non tôi
ý thức được rằng để sau này các cháu trở thành những người phát triển toàn
diện về cả Đức - Trí - Thể - Mỹ thì ngay từ lứa tuổi nhỏ việc chăm sóc dạy dỗ
các cháu chiếm một vai trò quan trọng. Chính vì lẽ đó mà tôi thấy rằng trong quá
trình dạy trẻ các giáo viên phải luôn tìm tòi sáng tạo để có được những giờ dạy
thật sinh động, hấp dẫn trẻ có như vậy trẻ mới hứng thú với giờ dạy và kinh
nghiệm cho thấy kết quả nhận thức được phụ thuộc rất nhiều vào sự hứng thú
của trẻ. Chính vì lẽ đó mà trong năm học 2017 - 2018 được phụ trách lớp ghép
3-4- 5 tuổi của điểm trường : Nà Tườm, đây là một điểm trường có điều kiện cơ
sở vật chất còn nhiều khó khăn và học sinh 5 tuổi các cháu còn bé sự tiếp cận
với chữ viết còn bỡ ngỡ và sự bát đồng ngôn ngữ , tôi luôn trăn trở suy nghĩ :
Phải làm thế nào để trẻ tiếp cận với chữ viết nhiều nhất. Chính vì vậy tôi đã lựa
chọn môn học “ làm quen với chữ cái” để xây dựng thành một bản sáng kiến
kinh nghiệm với đề tài “ Giúp trẻ học tốt môn học làm quen với chữ cái” áp
dụng vào giảng dạy tại đơn vị công tác đặc biệt là lớp tôi phụ trách năm học
2017 – 2018 và Làm đề tài viết sáng kiến kinh nghiệm trong việc tham dự giáo
viên giỏi cấp trường năm học 2017 - 2018.
Cho dù rất cố gắng song có lẽ bản sáng kiến kinh nghiệm của tôi vẫn không
tránh khỏi những thiếu sót về nội dung cũng như về hình thức trình bày. Vì vậy
tôi rất mong muốn đón nhận được sự đóng góp ý kiến và bổ sung của Hội đồng
khoa học các cấp, BGH nhà trường và của các bạn đồng nghiệp để bản sáng kiến
của tôi thêm hoàn chỉnh.

T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n!
*************


Đề tài:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ HỌC TỐT MÔN

các kỹ năng tiền biết đọc, biết viết cho trẻ. Đây chính là một trong các lĩnh vực
chuyên biệt cần phải chuẩn bị cho trẻ trước khi vào lớp 1
2. Cơ sở thực tiễn:
Giáo dục mầm non của chúng ta đã có những đổi mới, những chuyển biến
mới trong việc nuôi dạy trẻ. Cùng với sự đổi mới của giáo dục mầm non nói
chung, hoạt động làm quen chữ viết cũng có những đổi mới đáng kể. Dạy trẻ tốt
hoạt động này theo chương trình giáo dục mầm non mới hiện này đòi hỏi phải


có sự suy nghĩ để tìm tòi ra biện pháp giúp trẻ học tốt hoạt động làm quen chữ
viết cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi.
Các cháu lớp mẫu giáo tiếp nhận việc đọc, viết một cách gián tiếp thông qua
việc phát âm và tô chữ dưới sự hướng dẫn của cô. Do vậy với vai trò của giáo
viên dạy lớp mẫu giáo, bản thân tôi luôn trăn trở phải tìm ra những biện pháp
trong bộ môn làm quen với chữ cái, nói một cách cụ thể hơn là giúp trẻ đọc, viết
một cách tích cực và có hiệu quả hơn.
Trước khi thực hiện đề tài tôi đã đi sâu nghiên cứu giáo trình của chương trình
đổi mới và nghiên cứu sự nhận thức của trẻ. Tôi thấy việc áp dụng “ Xây dựng
môi trường làm quen với chữ viết cho trẻ” mẫu giáo 5 tuổi có giá trị vô cùng
quan trọng. Bởi nếu ta làm tốt công việc này sẽ tạo tiền đề thuận lợi cho việc trẻ
có tâm thế vững vàng khi bước vào phổ thông. Chính vì lẽ đó mà trong năm học
2017-2018 bản thân tôi được phân công phụ trách lớp 5 tuổi Điểm trường Nà
Từm thuộc Trường Mầm Non Thuộc xã Mậu Long , đây là một điểm trường có
điều kiện còn nhiều khó khăn với học sinh 5 tuổi là : các cháu Dao, dân tộc
Giấy còn bé sự tiếp cận với chữ viết còn bỡ ngỡ, các cháu đều là học sinh dân
tộc da nên vốn từ phổ thông còn hạn chế , trình độ nhận thức của trẻ không đồng
đều tôi trăn trở suy nghĩ : Phải làm thế nào để trẻ tiếp cận với chữ viết nhiều
nhất. Chính vì vậy tôi đã lựa chọn môn học “ làm quen với chữ cái” để xây
dựng thành một bản sáng kiến kinh nghiệm với đề tài “ Giúp trẻ học tốt môn
học làm quen với chữ cái” áp dụng vào giảng dạy tại đơn vị công tác đặc biệt là

Trong những năm gần đây hệ thống giáo dục nước ta đang dần được đổi
mới, có nhiều bước đột phá. Đổi mới giáo dục nói chung và giáo dục mầm non
nói riêng đang là nhu cầu cấp thiết của nước ta trong giai đoạn hiện nay.
Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân,
đặt nền móng cho sự phát triển về Thể chất, Trí tuệ, Tình cảm, Thẩm mĩ của trẻ.
Muốn đổi mới đất nước thì ta phải có một nguồn nhân lực dồi dào và vốn
kiến thức sâu rộng, nhạy bén sáng tạo.
Để có được nguồn nhân lực ấy ngành giáo dục mầm non của chúng ta
đóng góp một vị trí vô cùng quan trọng trong việc tạo ra lớp người mới ấy. Thực
tế mới đáp ứng được nhu cầu phát triển xây dựng.
Như chúng ta đã biết việc cho trẻ làm quen 29 chữ cái còn mang tính chất
biệt lập, chưa đáp ứng với yêu cầu đổi mới của giáo dục mầm non trong tổ chức
các hoạt động cho trẻ làm quen với việc đọc việc, viết nhằm chuẩn bị cho trẻ
học lớp 1.
Làm quen chữ cái theo quan điểm tích hợp trong giáo dục mầm non mới
phải được tiến hành một cách tự nhiên, bắt đầu từ những hoạt động gần gũi và
có ý nghĩa đối với trẻ. Để dạy trẻ làm quen chữ viết cần có sự thay đổi, tổ chức
các hoạt động trong môi trường chữ viết và ngôn ngữ, nói một cách phong phú
được sự chỉ đạo tiếp tục thực hiện chuyên đề làm quen chữ viết của Bộ giáo dục,
Sở giáo, Phòng giáo dục và tham khảo tài kiệu hướng dẫn tổ chức thực hiện
chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non mới, cùng với các tiết dạy mẫu do
phóng giáo dục tổ chức. Tôi càng thấy rõ hoạt động làm quen chữ viết có vị trí
quan trọng trong việc giáo dục trẻ toàn diện phát triển . Vì vậy, với giáo viên
mầm non việc chăm sóc và dạy dỗ các cháu luôn được coi trọng, đặc biệt là
phương pháp dạy học. Và bộ môn “Giúp trẻ học tốt môn làm quen với chữ cái”
cho trẻ 5 - 6 tuổi là môn học không thể thiếu trong trường mầm non. Bởi môn
học làm quen với chữ viết không chỉ giúp trẻ nhận biết, phát âm chính xác khi
nói mà còn tạo cho trẻ hứng thú khi học tiếng Việt, tạo tiền đề cho trẻ thích với
việc học, việc đọc, học viết ở trường phổ thông, từ đó giúp trẻ là chủ thể tích
cực, chủ động tham gia vào các hoạt động để phát triển khả năng, năng lực của


2. Thuận lợi và khó khăn:
Nhằm đáp ứng được nhu cầu trong học tập cũng như trong vui chơi của
trẻ, giúp trẻ học tốt môn làm quen với chữ cái ở mọi lúc mọi nơi tôi đã gặp
những thuận lợi và không ít khó khăn sau:
* Thuận lợi:
- Được BGH nhà trường bồi dưỡng chuyên môn làm quen chữ cái, lên kế hoạch
làm đồ dùng đồ chơi theo từng chủ đề phù hợp với các chữ cái học trong chủ đề.
Hướng dẫn làm các tranh về góc học tập được làm quen với mọi lúc mọi nơi.
- Có phòng học đủ điều kiện để hoạt động, trường luôn coi trọng đến việc tạo
môi trường chữ viết phong phú, hấp dẫn để lôi cuốn trẻ. Một số phụ huynh quan
tâm đến việc học của con cái.
* Khó khăn:
Do các cháu đều là học sinh dân tộc Mông vốn tiếng Việt của trẻ còn hạn
chế , Các cháu tuy cùng độ tuổi nhưng trình độ không đồng đều, có cháu phát
âm chuẩn, mau nhớ mặt chữ, biết cầm viết đúng kĩ năng, có tư thế ngồi viết
đúng, có nhiều cháu phát âm chưa chuẩn, ngôn ngữ của cô và trẻ còn nhiều bất
đồng nên việc truyền tải kiến thức trẻ chưa tiếp thu và đạt kết quả cao được.
Bên cạnh đó đa số phụ huynh chưa quan tâm đúng mức việc học tập của
con em mình.
Trước thực trạng này tôi đã trăn trở để tìm ra những biện pháp thiết thực
làm sao để tổ chức cho trẻ học mà chúng cứ nghĩ mình đang chơi, mà tuy chơi
lại mang hiệu quả tích cực.
III. MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT GIÚP TRẺ HỌC TỐT MÔN
LÀM QUEN VỚI CHỮ CÁI:
Trước thực trạng trên tôi đã trăn trở để tìm ra những biện pháp thiết
thực làm sao để tổ chức cho trẻ học mà chúng cứ nghĩ mình đang chơi, mà tuy
chơi lại mang hiệu quả tích cực như sau :



trên trang giấy, cách cầm bút...
- Thực hiện việc này tuy đơn giản nhưng phải có nghệ thuật, cử chỉ của cô
khi hướng dẫn trẻ phải linh hoạt tạo sự gần gũi với trẻ, giải thích rõ ràng, không
ê a kéo dài, cô ý thức tư thế và giọng nói phát âm của cô chuẩn để trẻ làm đúng
việc này không chỉ trên tiết học chữ cái nà còn trên tiết học khác như tạo hình,
mọi lúc mọi nơi.
3. Biện pháp 3: Tạo môi trường chữ thông qua hoạt động mọi lúc mọi nơi:
- Để khắc sâu những chữ cái đã học tôi tổ chức cho trẻ nặn đất sét những
chữ cái qua những đường nét cơ bản, viết thẳng, viết bằng trên sân xi măng của
trường dùng dây mềm để bẻ, gấp các đường nét của chữ cái đó tạo chữ cái bằng
bàn tay ( VD: tạo dáng chữ o) cho trẻ xếp chữ cái bằng hột hạt, gạch chân chữ
cái qua bài thơ câu chuyện ….
- Để tạo môi trường ngôn ngữ nói phong phú, tôi xây dựng những nhóm
bạn nhỏ trong lớp có cháu yếu, có cháu giỏi để các cháu cùng chơi, nói chuyện


với nhau vì cháu hay bắt trước nên các cháu yếu sẽ bắt trước các cháu giỏi, từ đó
các cháu ngôn ngữ mạch lạc sẽ được phát triển nhanh ở trẻ.
- Để trẻ hứng thú trong hoạt động học và nhận biết các chữ cái và giúp trẻ
yêu thích học các chữ cái ,tôi kết hợp với phụ huynh học sinh tổ chức các buổi
thi : Bé yêu chữ cái, Ai thông minh nhất...từ đó thu hút trẻ và phụ huynh học
sinh. Qua đó trẻ hứng thú và có ý thức học và phụ huynh học sinh sẽ quan tâm
đến việc học tập của con em mình hơn , từ đó các bậc phụ huynh sẽ nhận thức
được việc học và dạy trẻ khi trẻ ở nhà vào những thời gian nghỉ không đến
trường của trẻ giúp trẻ nhận biết và ghi nhớ nhanh hơn.
IV. HIỆU QUẢ ÁP DỤNG:
- Sau thời gian thực hiện đề tài với những biện pháp như đã nêu trên tôi
thấy:
+ Bản thân tôi tự tin và sáng tạo trong khi dạy trẻ biết kết hợp đan xen các
hình thức cũng như lồng ghép trong phương pháp giảng dạy, biết tận dụng

- Đối với trẻ:
+ Trẻ hăng hái, chăm chú nghe giảng, nhận biết tốt các chữ cái, phát âm
chính xác các từ khó, chữ khó. Số trẻ phát âm ngọng hạn chế, hiểu được nghĩa
của số từ thường dùng trong sinh hoạt đánh vần ghép ở dưới độ tuổi.
+ Trẻ hứng thú tham gia vào các hoạt động làm quen với chữ cái.
+ Trẻ nhận biết chữ cái nhanh và phát âm chính xác các chữ cái đã học.
+ Được tiếp cận với nhiều hình thức dạy học. Qua tiết học, giờ chơi, qua
các hoạt động khác.
- Đối với cô:
+ Nắm vững nội dung, phương pháp tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen
chữ viết.
+ Biết thiết kế và tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen chữ viết theo
chủ đề để phát triển các kĩ năng cần thiết chuẩn bị cho việc đọc, viết trước khi
vào học lớp 1.


+ Tự tin và có ý thức sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ
làm quen với chữ viết theo chủ đề.
+ Là năm thứ hai đưa đề tài vào thực nghiệm nên đã trau dồi học tập được
nhiều kiến thức quý báu có thêm kinh nghiệm trong việc xây dựng môi trường
làm quen với chữ viết cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi một cách có hiệu quả. Trong tổ
chức hoạt động dạy trẻ làm quen với chữ viết, tỏ chức trang trí lớp học tập tạo
môi trường phong phú hấp dẫn trẻ sáng tạo các đồ dùng, đồ chơi đẹp phù hợp
với trẻ.

C. KẾT LUẬN:
I. Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI:
Qua thời gian thực hiện đề tài :“ Giúp trẻ học tốt môn làm quen với chữ
cái cho trẻ” độ tuổi mẫu giáo lớn việc phát triển ngôn ngữ đặc biệt quan trọng
nhằm rèn luyện và phát triển ở trẻ các kĩ năng nghe, nói cần thiết để giao tiếp



+ Tận dụng mọi nguyên vật liệu đơn giản để làm nhiều học cụ đồ dùng đồ
chơi và cho trẻ học mọi lúc mọi nơi.
+ Bản thân cô giáo phải hi sinh nhiều thời gian để tham khảo, đầu tư từ
cách tổ chức, cách hoạt động sao cho phù hợp với các cháu cho đến việc làm
theo nhiều tranh ảnh, cô giáo không ngừng rèn luyện cho mình tác phong học
hỏi nơi đồng nghiệp, tham dự hội thi khi có dịp và luôn phát huy tính tích cực ở
mọi lúc, mọi nơi.
- Đối với trẻ :
+ Trẻ đi học đều.
+ Tham gia tích cực vào các hoạt động.
+ Hứng thú tham gia vào hoạt động.
+ Mạnh dạn trong giao tiếp.
- Đối với phụ huynh :
+ Cho trẻ đi học đều, quan tâm đến việc học tập của trẻ.
+ Trao đổi với với giáo viên về tình hình học tập của trẻ từ đó biết áp dụng
một số cách giúp trẻ phát triển ngôn ngữ và nhận biết chữ cái trong thời gian trẻ
ở nhà.
III. KHUYẾN NGHỊ ĐỀ XUẤT:
Để góp phần nâng cao chất lượng việc sử dụng sưu tầm và làm đồ dùng
đồ chơi cho trẻ hoạt động làm quen với chữ cái tôi xin đưa ra một số đề xuất như
sau:
* Về phía nhà trường:
- Có kế hoạch đào tạo đội ngũ giáo viên lâu dài để nâng cao trình độ sáng tạo để
làm đồ dùng đồ chơi cho giáo viên như mở các lớp học bội dưỡng các chuyên đề
về việc làm đồ dùng đồ chơi từ vận liệu mở, hay tổ chức các cuộc thi, triển lãm
về đồ dùng đồ chơi... cho giáo viên tham gia.
- Có chế độ khuyến khích, khen thưởng các giáo viên sử dụng và làm nhiều đồ
dùng dạy học đạt kết quả cao trong năm học.

.......................................................................................................................