Đề tài “ Giúp học sinh khối 4, 5 viết đúng chính tả”

Đề tài: “GIÚP HỌC SINH LỚP 4, 5 VIẾT ĐÚNG
CHÍNH TẢ”
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Chúng ta đang ở trong một thời đại mới, thời đại công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước. Thời đại thông tin bùng nổ, mọi người thường ngồi với
chiếc máy vi tính của mình để soạn thảo một văn bản thay vì cầm bút viết trên
giấy. Việc rèn viết đúng chính tả chưa được chú trọng.
Ở trong trường tiểu học cũng vậy, trong những năm học gần đây, học sinh
viết sai chính tả là một tình trạng đáng báo động. Chữ viết hiện nay của người
việt là chữ viết ghi lại theo phát âm. Phân môn chính tả là một phân môn có
tầm quan trọng trong việc dạy học tiếng Việt cho học sinh Tiểu học. Phân môn
chính tả còn là phân môn có tính chất công cụ, nó có vị trí quan trọng trong
giai đoạn học tập đầu tiên của trẻ. Nó cũng có ý nghĩa quan trọng đối với việc
học môn Tiếng Việt và các môn học khác. Chính tả là hệ thống chữ viết được
xem là chuẩn mực của một ngôn ngữ. Vì vậy, muốn viết đúng chính tả, ta phải
tuân theo những quy định, quy tắc đã được xác lập. Trong thực tế, học sinh mắc
lỗi chính tả rất nhiều. Khi chấm bài Tập làm văn, tôi không thể hiểu các em
muốn diễn đạt điều gì vì bài viết mắc quá nhiều lỗi chính tả. Điều này ảnh
hưởng tới kết quả học tập của các em ở môn Tiếng Việt cũng như các môn học
khác, hạn chế khả năng giao tiếp, làm các em mất tự tin, trở nên rụt rè, nhút
nhát.
Trong các năm học qua, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 4,
5 tôi nhận thấy việc viết chính tả của học sinh rất khó khăn, học sinh viết sai lỗi
rất nhiều. Qua các kì kiểm tra chất lượng đầu năm đều thể hiện điều đó. Vậy
làm thế nào để học sinh viết đúng chính tả, câu hỏi đó luôn luôn đặt ra trong
đầu óc tôi và đã thôi thúc tôi tìm giải pháp rèn viết đúng cho học sinh.
Sau khi tìm tòi, nghiên cứu tài liệu, tìm hiểu cách viết của học sinh cùng
với sự nhiệt tình trong công tác giảng dạy , tôi đã chọn nghiên cứu và thực hiện
Trường TH số 2 Phổ Khánh

G
5/31

K
7/31

TB
13/31

Y
6/31

16.1%
22.6%
42%
19.3%
Qua kết quả trên, tôi nhận thấy việc viết chính tả của học sinh quá yếu, chiếm
gần 1/5 của lớp (có đến 6 em chiếm tỉ lệ 19.3%). Từ đó, tôi xác định cần phải
Trường TH số 2 Phổ Khánh

GV: Nguyễn Thị Kim Loan


Đề tài “ Giúp học sinh khối 4, 5 viết đúng chính tả”
rèn cho học sinh cách viết đúng chính tả. Và việc làm đầu tiên là phải xác định
trọng điểm chính tả cần dạy trong lớp. Trong số bài viết đó, tôi đã lọc ra những
bài điểm yếu tìm những lỗi chính tả mà học sinh mắc phải, cụ thể như sau:
*Về dấu thanh điệu:
Tiếng việt có 6 thanh ( ngang, huyền, sắc, hỏi, ngã, nặng) thì nhiều học sinh
không phân biệt được 2 thanh hỏi, ngã. Tuy chỉ có 2 thanh nhưng số lượng tiếng

Tập đọc, tôi rèn cho các em luyện phát âm hoặc cho đánh vần những từ, tiếng
các em đọc sai. Sau đó, giáo viên giao việc ở nhà cho học sinh là tập đọc một
đoạn nào đó và viết đoạn đó vào vở. Hôm sau, học sinh đem lên lớp cho giáo
viên hoặc tổ trưởng kiểm tra vào 10 phút truy bài đầu giờ.
- Với những HS có vấn đề về phát âm như nói ngọng, nói lắp..., giáo viên lưu
ý học sinh chú ý nghe cô phát âm để viết cho đúng. Vì vậy, giáo viên phải cố
gắng phát âm rõ ràng, tốc độ vừa phải mới có thể giúp học sinh yếu viết đúng
chính tả.
Biện pháp 2: Phân tích, so sánh:
- Song song với việc phát âm, giáo viên cần áp dụng biện pháp phân tích cấu
tạo của tiếng, so sánh với những tiếng dễ lẫn lộn, nhấn mạnh những điểm khác
nhau để học sinh lưu ý và ghi nhớ khi thực hiện viết chính tả.
Ví dụ: Khi viết tiếng “khát” học sinh dễ lẫn lộn với tiếng “khác”, giáo viên
yêu cầu học sinh phân tích cấu tạo hai tiếng này:
- Khát: Kh + at + thanh sắc
- Khác: Kh + ac + thanh sắc
So sánh để thấy sự khác nhau: Tiếng “khát” có vần “at”, tiếng “khác” có
vần “ac”. Học sinh ghi nhớ điều này, khi viết, các em sẽ không viết sai.
Biện pháp 3: Giải nghĩa từ:
- Biện pháp thứ ba để khắc phục lỗi chính tả cho học sinh là giải nghĩa từ.
Muốn viết đúng chính tả thì học sinh phải hiểu nghĩa của từ chính xác.Việc giải
nghĩa từ thường được thực hiện trong tiết Luyện từ và câu, Tập đọc, ... nhưng
nó cũng là việc làm rất cần thiết trong tiết chính tả, khi mà học sinh không thể
phân biệt từ khó dựa vào phát âm hay phân tích cấu tạo tiếng.
- Có nhiều cách để giải nghĩa từ cho học sinh. Giáo viên có thể cho học sinh
đặt câu vì nếu học sinh đặt câu đúng tức là học sinh đã hiểu nghĩa từ.
Ví dụ: Phân biệt chiêng và chiên
* Giáo viên có thể cho học sinh quan sát tranh ảnh cái chiêng hoặc miêu tả
đặc điểm: chiêng là nhạc cụ bằng đồng, hình tròn, đánh bằng dùi, âm thanh
Trường TH số 2 Phổ Khánh

học sinh chỉ cần thuộc câu thơ lục bát sau:
“ Chị Huyền mang nặng ngã đau
Anh không sắc thuốc hỏi đâu mà lành”.
Ví dụ: đẹp đẽ, vồn vã, vất vả,...
PHÂN BIỆT S/X
Trường TH số 2 Phổ Khánh

GV: Nguyễn Thị Kim Loan


Đề tài “ Giúp học sinh khối 4, 5 viết đúng chính tả”
- Viết sai do không phân biệt s/x, có thể sử dụng:
+ - x kết hợp với các vần bắt đầu bằng oa, oă, oe, uê - xuất hiện trong các tiếng
có âm đệm. (trừ các trường hợp: soát, sột soạt, (sờ ) soạng. VD: xuề xoà, xoay
xở, xoen xoét, xoắn,…
- Từ láy phụ âm đầu có tất cả các tiếng đều là s hay x.. VD: san sát, sục sạo,
sung sướng, sỗ sàng, sáng sủa, sừng sững, sụt sịt,… ; xanh xao, xào xạc, xấp xỉ,
xao xuyến, xăm xắp, xoàng xỉnh, xí xoá,….
- Từ láy bộ phận vần thường là chữ x.. VD: loà xoà, lao xao, lộn xộn, bờm xờm,
xoi mói, xích mích,…(trừ các trường hợp: cục súc, đồ sộ, sáng láng, lụp xụp lụp sụp).
- Về nghĩa:
+ Tên thức ăn thường viết với x. VD: xôi, xúc xích, lạp xưởng, xa xíu.
+ Tên các con vật, các loài cây thường viết s. VD: sẻ, sóc, sói, sên, sam; sung,
sim, sắn, sâm, sồi, sấu, sậy, sen…
+ Những từ chỉ hơi đi ra viết với x. VD: xì, xổ, xỉu, xọp, xẹp.
+ Những từ chỉ nghĩa sụp xuống viết s. VD: sụt, sụp, sẩy chân, kém sút.
+ Những từ chỉ quan hệ ngữ pháp phần lớn đi với s. VD: sự, sẽ, sắp, sao, sẵn,
song.
* Cách sửa lỗi duy nhất là nắm nghĩa của từ, rèn luyện trí nhớ bằng cách đọc
và

+ Những từ chỉ quan hệ ngữ pháp vị trí viết bằng tr. VD; trên, trong, trước.
+ Những từ âm đầu đồng nghĩa với âm đầu th, t thì viết bằng ch; gi và các âm
đầu khác thì viết bằng tr. VD: thọc - chọc, thun – chun , chữ - tự, chùa - tự, tải chở; tiếp - chắp, thị - chợ; giai – trai, giăng – trăng, giầu - trầu, giồng - trồng,
giối giăng - trối trăng, giáo giở - tráo trở, giề môi - trề môi; lánh – tránh, leo –
trèo, đúng- trúng,…
+ Những tiếng trong từ Hán - Việt mang thanh nặng và thanh huyền viết bằng
tr. VD: trịnh trọng, truyền thống, lập trường,…
PHÂN BIỆT R/D/GI; V/D
- Gi và r không kết hợp với âm đầu vần (âm đệm), nếu có âm đầu vần thì luôn
luôn viết với d (VD: duy trì, duyệt binh, doạ nạt, doanh nghiệp,…).
- Những tiếng trong từ Hán - Việt mang thanh ngã, thanh nặng thì viết d, mang
thanh hỏi, thanh sắc thì viết gi (VD: giản dị, giáo dục,…).
- Trong từ láy vần, nếu tiếng thứ nhất có phụ âm đầu l thì tiếng thứ hai có phụ
âm đầu d (VD: lò dò, lim dim,…).
- Từ láy âm mô tả âm thanh tiếng động, mô tả từng mức độ của sj rung động ở
Trường TH số 2 Phổ Khánh

GV: Nguyễn Thị Kim Loan


Đề tài “ Giúp học sinh khối 4, 5 viết đúng chính tả”
những cung bậc khác nhau đều viết r (VD: rì rào, rả rích - rạo rực, rập rình,
rón rén…).
PHÂN BIỆT IÊU/IU/ƯU
- Một số từ viết với iu có nét nghĩa cong lại, không phẳng: líu (lưỡi), khíu
(trán), địu (con), ỉu xìu. Ngoại lệ: chịu (đựng).
- Từ láy có tiếng chứa vần iu: hẩm hiu, hắt hiu, đìu hiu, chắt chiu, ngượng
nghịu,
khẳng khiu, phụng phịu, thiu thiu, kĩu kịt, dịu dàng, hiu hiu, ỉu xìu, liu điu.
- Từ Hán Việt có yếu tố viết với ưu, không viết với iu: hưu trí, nghiên cứu, tra

đầu ở mỗi bộ phận của tên, giữa các tiếng trong cùng một bộ phận có dấu gạch
nối.
VD: Y-a-li, Đăm-Bri, Pắc-bó,…
-> Tên núi, sông, tỉnh, thành phố, quận, huyện,… của nước ngoài phiên âm ra
tiếng Việt được viết hoa chữ cái đầu ở mỗi bộ phận , giữa các tiếng trong cùng
một bộ phận có dấu gạch nối. VD: Mê-kông, Ki-ép, Vôn-ga,…
Riêng những tên được phiên âm Hán - Việt thì viết hoa như tên địa danh
Việt Nam.

VD: Trung Quốc, Ấn Độ…

QUY TẮC VIẾT HOA TÊN CÁC HUÂN CHƯƠNG, DANH HIỆU, GIẢI
THƯỞNG
- Tên các huân chương, danh hiệu, giải thưởng được viết hoa chữ cái đầu của
mỗi
bộ phận tạo thành tên đó: Huân chương Lao động, Quả bóng Vàng,…
QUY TẮC VIẾT HOA TÊN CÁC CƠ QUAN, TỔ CHỨC CHÍNH TRỊ, XÃ
HỘI
Tên các cơ quan, đoàn thể, tổ chức…được viết hoa chữ cái đầu của mỗi bộ
phận
tạo thành tên đó.
VD: Đảng / Cộng sản / Việt Nam.
Đoàn / Thanh niên / Cộng sản / Hồ Chí Minh.
Đội / Thiếu niên /Tiền phong / Hồ Chí Minh.
Trường / Tiểu học / số 2 Phổ Khánh.
Bộ / Giáo dục / và Đào tạo (và là quan hệ từ nên không viết hoa).
QUY TẮC VIẾT HOA TRONG PHÉP ĐẶT CÂU, VIẾT HOA TỎ THÁI ĐỘ
KÍNH TRỌNG, VIẾT HOA TÊN RIÊNG CỦA CÁC SỰ VẬT KHÁC.
+ Trong phép đặt câu, chữ cái đầu câu, chữ cái đầu dòng thơ, chữ cái đầu bài
viết, chương mục đều phải viết hoa.

Chẳng hạn, cho học sinh đọc nhanh và đọc đúng những bài thơ có phụ âm đầu
l/n .
*Trong các phân môn, môn học khác:
- Phân môn Tập đọc: gọi học sinh phát âm chưa đúng chuẩn đọc nhiều lần.
Giáo viên rèn cho học sinh đọc đúng.
- Phân môn Luyện từ và câu, dành thời gian nói nhiều đối với học sinh nói sai
Trường TH số 2 Phổ Khánh

GV: Nguyễn Thị Kim Loan


Đề tài “ Giúp học sinh khối 4, 5 viết đúng chính tả”
dẫn đến viết sai.
- Phân môn Tập làm văn, thường xuyên chấm chữa lỗi cho học sinh đang theo
dõi rèn kĩ năng viết đúng.
- Môn Toán rèn học sinh viết đúng chữ số Ả-rập và chữ số La tinh.
- Các môn còn lại rèn cho học sinh nói, đọc đúng.
4. KẾT QUẢ:
Trong quá trình giảng dạy, tôi đã áp dụng các biện pháp trên và nhận
thấy học sinh đã có những tiến bộ khá rõ rệt. Bản thân các em cũng ý thức hơn
khi viết bài nên bài viết ít mắc lỗi chính tả. Những em đầu năm thường sai
nhiều lỗi thì nay chỉ còn 3, 4 lỗi; những em sai 5, 6 lỗi thì nay chỉ còn 1, 2 lỗi...
Tuy rằng đây mới chỉ là kết quả bước đầu và việc “ giúp học sinh giảm bớt lỗi
chính tả” là một quá trình lâu dài, song tôi vẫn cảm thấy rất vui vì công việc
mình làm đã bước đầu mang lại hiệu quả khả quan.
5. KẾT LUẬN CHUNG:
- Dạy Chính tả là một hoạt động trí tuệ khó khăn và phức tạp. Vì vậy,
điều không thể thiếu trong quá trình dạy Chính tả là phát hiện lỗi chính tả,
thống kê, tìm nguyên nhân gây lỗi, từ đó đưa ra các biện pháp khắc phục là rất
cần thiết. Các biện pháp cần khắc phục đó là: luyện phát âm; phân tích; giải

đấu và rèn luyện, góp phần trong sự nghiệp phát triển giáo dục và đào tạo.
Với kinh nghiệm ít ỏi tích lũy được trong thực tế giảng dạy của bản thân,
tôi rất mong nhận sự góp ý, giúp đỡ của đồng nghiệp để rút kinh nghiệm trong
việc giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng dạy và học ngày càng tốt hơn.
Phổ Khánh, ngày 09 tháng 01 năm 2016
Người viết

Nguyễn Thị Kim Loan

Trường TH số 2 Phổ Khánh

GV: Nguyễn Thị Kim Loan


Đề tài “ Giúp học sinh khối 4, 5 viết đúng chính tả”

………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………

Trường TH số 2 Phổ Khánh

GV: Nguyễn Thị Kim Loan



Đề tài “ Giúp học sinh khối 4, 5 viết đúng chính tả”

Trường TH số 2 Phổ Khánh

GV: Nguyễn Thị Kim Loan


Đề tài “ Giúp học sinh khối 4, 5 viết đúng chính tả”

PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO ĐỨC PHỔ
TRƯỜNG TIỂU HỌC SỐ 2 PHỔ KHÁNH
------------------------ -----------------------------

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“ GIÚP HỌC SINH LỚP 4, 5 VIẾT
ĐÚNG CHÍNH TẢ”
------- ------

Giáo viên

: Nguyeãn

Thò Kim

Loan
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học số 2 Phổ Khánh

Năm học: 2015 – 2016

Trường TH số 2 Phổ Khánh